Συμπεράσματα και ψηφίσματα του Συμβουλίου

Συμβούλιο της ΕΕ

Το Συμβούλιο της ΕΕ διαπραγματεύεται και εκδίδει όχι μόνον νομικές πράξεις, αλλά και έγγραφα όπως πχ συμπεράσματα, ψηφίσματα και δηλώσεις τα οποία δεν παράγουν νομικά αποτελέσματα. Αυτά τα έγγραφα χρησιμεύουν για να εκφράσει το Συμβούλιο πολιτική θέση επί ενός θέματος που σχετίζεται με τους τομείς δραστηριότητας της ΕΕ. Τα έγγραφα αυτού του είδους αποτελούν πολιτικές δεσμεύσεις ή θέσεις - δεν προβλέπονται στις συνθήκες. Επομένως, δεν έχουν νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα.

Τα λοιπά όργανα της ΕΕ έχουν παρόμοιους τρόπους έκφρασης των θέσεών τους. Επί παραδείγματι, η Επιτροπή δημοσιεύει πράσινη βίβλο όταν θέλει να προωθήσει τη συζήτηση επί θεμάτων στο επίπεδο της ΕΕ. Η πράσινη βίβλος καλεί τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς ή πρόσωπα να συζητήσουν τις προτάσεις της Επιτροπής, που αργότερα θα λάβουν, ενδεχομένως, μορφή νομοθετικής πράξης. Το Κοινοβούλιο εκδίδει ψηφίσματα και συστάσεις για θέματα εντός των αρμοδιοτήτων της ΕΕ.

Συμπεράσματα και ψηφίσματα  

Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου εκδίδονται μετά από συζήτηση κατά τη διάρκεια συνόδου του Συμβουλίου. Μπορεί να περιέχουν πολιτική θέση επί συγκεκριμένου ζητήματος. Θα πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ συμπερασμάτων του Συμβουλίου και συμπερασμάτων της Προεδρίας. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου εκδίδονται από το Συμβούλιο, ενώ τα συμπεράσματα της Προεδρίας εκφράζουν απλώς τη θέση της Προεδρίας και δεν δεσμεύουν το Συμβούλιο.

Στα ψηφίσματα του Συμβουλίου περιγράφονται συνήθως οι μελλοντικές εργασίες σε συγκεκριμένο τομέα πολιτικής. Δεν παράγουν νομικά αποτελέσματα, αλλά μπορούν να καλέσουν την Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση ή να αναλάβει περαιτέρω δράση. Εάν το ψήφισμα καλύπτει τομέα που δεν εμπίπτει απολύτως στις αρμοδιότητες της ΕΕ, λαμβάνει τη μορφή 'ψηφίσματος του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών'.

Κύριες μορφές συμπερασμάτων και ψηφισμάτων του Συμβουλίου 

Τα συμπεράσματα και τα ψηφίσματα χρησιμοποιούνται για διάφορους σκοπούς:

  • για να καλέσουν ένα κράτος μέλος ή άλλο όργανο της ΕΕ να αναλάβει δράση σε συγκεκριμένο ζήτημα. Αυτά τα συμπεράσματα εκδίδονται συχνά σε τομείς όπου η ΕΕ είναι αρμόδια να στηρίξει, να συντονίσει ή να συμπληρώσει, π.χ. στον τομέα της υγείας ή του πολιτισμού.

  • για να ζητήσουν από την Επιτροπή να καταρτίσει πρόταση επί συγκεκριμένου ζητήματος. Αυτό περιγράφεται στο άρθρο 241 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

  • για να συντονίσει τις δράσεις των κρατών μελών. Αυτά τα συμπεράσματα χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις όπου το Συμβούλιο επιδιώκει στόχο πολιτικής με ήπια συντονιστική διαδικασία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα συμπεράσματα ή τα ψηφίσματα καταρτίζονται για να θέσουν στόχους ή για να εκτιμήσουν την πρόοδο.

  • για να δηλώσουν, εντός της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) της ΕΕ, τη θέση της ΕΕ σχετικά με συγκεκριμένο γεγονός ή χώρα. Εκφράζουν πολιτική θέση ή εκτιμούν διεθνές γεγονός εξ ονόματος της ΕΕ.

  • για να ορίσουν συντονισμένη θέση της ΕΕ και των κρατών μελών της σε διεθνείς οργανισμούς. Επί παραδείγματι, το Συμβούλιο εκπονεί σχέδιο συμπερασμάτων εν όψει της συμμετοχής της ΕΕ σε διεθνή φόρουμ.

  • για να διατυπώσουν παρατηρήσεις ή να προτείνουν πιθανές λύσεις σε προβλήματα που παρουσιάζονται σε ειδικές εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Πώς λειτουργεί; 

ΕΜΑ

Η ΕΜΑ προετοιμάζει τις εργασίες όλων των συνθέσεων του Συμβουλίου και διαιρείται σε δύο τμήματα: ΕΜΑ 1ο τμήμα και ΕΜΑ 2ο τμήμα.

Τα συμπεράσματα, προτού εκδοθούν, περνούν από τρία στάδια στο Συμβούλιο:

  • ομάδα
  • Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ)
  • σύνθεση του Συμβουλίου
  1. Προτού συνταχθεί το σχέδιο συμπερασμάτων, η Προεδρία υποβάλλει ενίοτε έγγραφο συζήτησης βάσει του οποίου συζητείται το θέμα στην ομάδα. 
  2. Βάσει δε της συζήτησης, η Προεδρία του Συμβουλίου, επικουρούμενη συνήθως από τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου (ΓΓΣ), καταρτίζει σχέδιο συμπερασμάτων. Την πολιτική ευθύνη του σχεδίου έχει η Προεδρία.
  3. Η ομάδα συνεδριάζει ορισμένες φορές για την εξέταση του εγγράφου. Η τελική συζήτηση σε επίπεδο ομάδας γίνεται περίπου 7-14 ημέρες προτού τα συμπεράσματα διαβιβαστούν στην ΕΜΑ για περαιτέρω εξέταση.
  4. Η ΕΜΑ εξετάζει το έγγραφο περίπου δύο εβδομάδες πριν από τη σύνοδο του Συμβουλίου και αναζητεί λύση στα εκκρεμούντα ζητήματα.
  5. Η αρμόδια σύνθεση του Συμβουλίου εγκρίνει εν συνεχεία το κείμενο. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου εγκρίνονται ομόφωνα από όλα τα κράτη μέλη. Εάν οι υπουργοί δεν συμφωνούν με το κείμενο, μπορεί να γίνουν αλλαγές ακόμη και σε αυτή τη φάση.
  6. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το Συμβούλιο μπορεί να μην είναι σε θέση να συμφωνήσει με τα συμπεράσματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το κείμενο εκδίδεται ενίοτε ως 'συμπεράσματα της Προεδρίας' πράγμα για το οποίο δεν απαιτείται η συμφωνία των κρατών μελών.