Ειδική πλειοψηφία

Συμβούλιο της ΕΕ

Νέος κανόνας από την 1η Νοεμβρίου 2014

Η 'συνήθης' μέθοδος ψηφοφορίας του Συμβουλίου

Η ειδική πλειοψηφία είναι η μέθοδος ψηφοφορίας που χρησιμοποιείται ευρύτερα από το Συμβούλιο. 

Χρησιμοποιείται όταν το Συμβούλιο λαμβάνει αποφάσεις κατά τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, η οποία είναι επίσης γνωστή ως συναπόφαση. Περίπου το 80% του συνόλου της νομοθεσίας της ΕΕ θεσπίζεται με τη διαδικασία αυτή.

Από την 1η Νοεμβρίου 2014, το Συμβούλιο θα εφαρμόζει μια νέα διαδικασία ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία. Σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία, όταν το Συμβούλιο ψηφίζει κατόπιν πρότασης της Επιτροπής ή του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας, επιτυγχάνεται ειδική πλειοψηφία εφόσον πληρούνται δύο προϋποθέσεις:

  • 55% των κρατών μελών ψηφίσουν υπέρ - στη πράξη αυτό σημαίνει τα 16 από τα 28 κράτη μέλη
  • η πρόταση υποστηρίζεται από έναν αριθμό κρατών μελών που αντιπροσωπεύουν το 65% τουλάχιστον του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ

Αυτή η νέα διαδικασία είναι επίσης γνωστή ως ο κανόνας της 'διπλής πλειοψηφίας'.

Μειοψηφία αρνησικυρίας

Η μειοψηφία αρνησικυρίας πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον τέσσερα μέλη του Συμβουλίου που αντιπροσωπεύουν άνω του 35% του πληθυσμού της ΕΕ.

Ειδικές περιπτώσεις

Εφόσον δεν συμμετέχουν στην ψηφοφορία όλα τα μέλη του Συμβουλίου, για παράδειγμα λόγω της δυνατότητας εξαίρεσης σε ορισμένους τομείς πολιτικής, η απόφαση θεσπίζεται εφόσον την υπερψηφίσουν το 55% των συμμετεχόντων μελών του Συμβουλίου που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού των συμμετεχόντων κρατών μελών.

Όταν το Συμβούλιο ψηφίζει επί πρότασης που δεν έχει υποβάλει η Επιτροπή ή ο Ύπατος Εκπρόσωπος, η απόφαση εκδίδεται εφόσον:

  • ψηφίσουν υπέρ τουλάχιστον 72% των μελών του Συμβουλίου
  • τα μέλη αυτά αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 65% του πληθυσμού της ΕΕ

Αποχές

Η αποχή στο πλαίσιο της ειδικής πλειοψηφίας λογίζεται ως αντίθετη ψήφος. Άλλο εξαίρεση από την ψηφοφορία και άλλο αποχή. Οποιοδήποτε μέλος του Συμβουλίου μπορεί να απέχει από οποιαδήποτε ψηφοφορία.

Ο προηγούμενος κανόνας της ειδικής πλειοψηφίας

Έως τις 31 Μαρτίου 2017, τα κράτη μέλη μπορούν να ζητούν να χρησιμοποιηθεί ο προηγούμενος κανόνας ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία. Σύμφωνα με αυτό τον κανόνα, κάθε αντιπρόσωπος κράτους μέλους διαθέτει ορισμένο αριθμό ψήφων, όπως ορίζεται στις Συνθήκες της ΕΕ. Η στάθμιση των ψήφων ορίζεται στις Συνθήκες και αντικατοπτρίζει σε γενικές γραμμές τον πληθυσμό κάθε κράτους μέλους.

Οι 352 ψήφοι κατανέμονται ως εξής:

  • Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία: 29 ψήφοι εκάστη
  • Ισπανία, Πολωνία: 27 ψήφοι εκάστη
  • Ρουμανία: 14 ψήφοι
  • Κάτω Χώρες: 13 ψήφοι
  • Βέλγιο, Ελλάδα, Ουγγαρία, Πορτογαλία, Τσεχική Δημοκρατία: 12 ψήφοι εκάστη
  • Αυστρία, Βουλγαρία, Σουηδία: 10 ψήφοι εκάστη
  • Δανία, Ιρλανδία, Κροατία, Λιθουανία, Σλοβακία, Φινλανδία: 7 ψήφοι εκάστη
  • Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λουξεμβούργο, Σλοβενία: 4 ψήφοι εκάστη
  • Μάλτα: 3 ψήφοι

Σύμφωνα με τον προηγούμενο κανόνα, επιτυγχάνεται ειδική πλειοψηφία στο πλαίσιο του Συμβουλίου εφόσον πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

  • ψηφίζει υπέρ μια πλειοψηφία των κρατών μελών - δηλαδή 15 κράτη μέλη
  • έχουν καταμετρηθεί τουλάχιστον 260 ψήφοι υπέρ επί συνόλου 352

Κάθε κράτος μέλος μπορεί να ζητήσει να εξακριβωθεί ότι οι θετικές ψήφοι αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 62% του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ. Σε περίπτωση μη τήρησης του κριτηρίου αυτού, δεν εκδίδεται η απόφαση.