Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις προτάσεις υποψηφιοτήτων και τους διορισμούς

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παίζει σημαντικό ρόλο σε ορισμένες διαδικασίες διορισμού σε θέσεις μεγάλης προβολής της ΕΕ. Συγκεκριμένα :

  • εκλέγει τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
  • προτείνει τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
  • διορίζει τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας
  • διορίζει επισήμως το σώμα των Επιτρόπων
  • διορίζει την εκτελεστική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της ΕΚΤ

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι ο Donald Tusk. Ανέλαβε τα καθήκοντά του την 1η Δεκεμβρίου 2014, αντικαθιστώντας τον Herman Van Rompuy. 

Εκλογή του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εκλέγει τον Πρόεδρό του αποφασίζοντας με ειδική πλειοψηφία. Η θητεία του Προέδρου διαρκεί 2,5 χρόνια και μπορεί να ανανεωθεί μια μόνον φορά. 

Πρόταση για τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Μετά από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προτείνει υποψήφιο για το αξίωμα του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για την επιλογή του υποψηφίου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη το αποτέλεσμα των ευρωκοινοβουλευτικών εκλογών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει την υποψηφιότητα με την πλειοψηφία των μελών του (τουλάχιστον 376 βουλευτές). Εάν ο υποψήφιος που προτείνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν συγκεντρώσει την απαιτούμενη πλειοψηφία κατά την ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει να προτείνει νέο υποψήφιο εντός ενός μηνός από την αποτυχημένη ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρησιμοποιεί την ίδια διαδικασία - πλειοψηφία του συνόλου των μελών του - για να εγκρίνει τον νέο υποψήφιο.

Η διαδικασία αυτή περιγράφεται στο άρθρο 17 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ).

Διορισμός του Ύπατου Εκπροσώπου

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διορίζει τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Η απόφαση για τον διορισμό λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μπορεί επίσης, πάντοτε με ειδική πλειοψηφία, να θέσει τέλος στην πενταετή θητεία του Ύπατου Εκπροσώπου.  

Η διαδικασία αυτή περιγράφεται στο άρθρο 18 της ΣΕΕ.

Διορισμός της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διορίζει επισήμως το σύνολο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το σώμα των Επιτρόπων- ο Πρόεδρος της Επιτροπής, ο Ύπατος Εκπρόσωπος και οι άλλοι Επίτροποι - υπόκειται σε ψήφο έγκρισης (απόλυτη πλειοψηφία των ψηφισάντων) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μόλις ληφθεί η έγκριση του Κοινοβουλίου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διορίζει επισήμως την Επιτροπή. Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου λαμβάνεται με ειδική πλειοψηφία.

Η διαδικασία αυτή περιγράφεται στο άρθρο 17 της ΣΕΕ.

Διορισμοί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο διορίζει το σύνολο των 6 μελών της εκτελεστικής επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία απαρτίζεται από τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο της ΕΚΤ και τέσσερα άλλα μέλη.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφασίζει βάσει σύστασης του Συμβουλίου και μετά από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ (το οποίο απαρτίζεται από τα 6 μέλη της εκτελεστικής επιτροπής και τους διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών των 19 χωρών της ζώνης του ευρώ). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει στη συνέχεια την απόφασή του με ειδική πλειοψηφία.

Η διαδικασία αυτή περιγράφεται στο άρθρο 283 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).