Ιστορία

Ταινία: «Από τις πρώτες ανεπίσημες συζητήσεις στις λήψεις σημαντικών αποφάσεων»

Αυτό το ντοκιμαντέρ σκιαγραφεί την ιστορία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από την ίδρυσή του έως σήμερα. Παρουσιάζει τους σημαντικούς σταθμούς που τις τελευταίες δεκαετίες διαμόρφωσαν τον τρόπο με τον οποίο αποφασίζουν οι ηγέτες της ΕΕ.
Η ιστορία παρουσιάζεται με τα μάτια αυτών που ήταν μάρτυρες της μετατροπής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στο κέντρο λήψης αποφάσεων που είναι σήμερα.

Μάθετε περισσότερα για τα γεγονότα και τις συνθήκες που διαμόρφωσαν το ρόλο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Συμβουλίου της ΕΕ, της Ευρωομάδας και της συνόδου κορυφής της Ευρωζώνης

1951

Η Συνθήκη του Παρισιού

Με τη Συνθήκη του Παρισιού ιδρύεται η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) και δημιουργείται έτσι μια κοινή αγορά για τον άνθρακα και τον χάλυβα. Η πρωτοβουλία αυτή κατευνάζει τη δυσπιστία και τις εντάσεις στις σχέσεις μεταξύ των γειτονικών ευρωπαϊκών χωρών μετά τη λήξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η συνθήκη ΕΚΑΧ, η οποία έληξε το 2002, αποτελεί την πρώτη ιδρυτική συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

1952

8 Σεπτεμβρίου

Πρώτη σύνοδος του Ειδικού Συμβουλίου Υπουργών της ΕΚΑΧ

Η πρώτη σύνοδος του Ειδικού Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, το οποίο αργότερα θα εξελισσόταν στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πραγματοποιείται στο Λουξεμβούργο.

1958

1η Ιανουαρίου

Οι Συνθήκες της Ρώμης

Οι συνθήκες της Ρώμης ιδρύουν την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ) και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ). Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου της ΕΟΚ πραγματοποιείται στις 25 Ιανουαρίου 1958 υπό την προεδρία του Victor Larock, Υπουργού Εξωτερικών του Βελγίου.

1960

Μάιος

Ειδική Επιτροπή Γεωργίας

Η Ειδική Επιτροπή Γεωργίας (ΕΕΓ) ιδρύεται για να εκπονεί τις τεχνικές πτυχές της κοινής γεωργικής πολιτικής. Η Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ) του Συμβουλίου της ΕΟΚ διαιρείται στο 1ο Τμήμα (Αναπληρωτές) και στο 2ο Τμήμα (Πρέσβεις). Το 1ο και το 2ο Τμήμα της ΕΜΑ εξακολουθούν να υφίστανται και σήμερα και φέρουν την ευθύνη για την προετοιμασία των εργασιών του Συμβουλίου της ΕΕ.

1965

1η Ιουλίου

Η κρίση της κενής έδρας

Το 1965 η Γαλλία αναγγέλλει ότι δεν θα συμμετέχει στις συνόδους του Συμβουλίου εξαιτίας της διαφωνίας της στις διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Η κρίση εκτονώθηκε αργότερα χάρις στο συμβιβασμό του Λουξεμβούργου του 1966 που επιβάλλει την ομοφωνία όποτε διακυβεύονται βασικά συμφέροντα.

1967

8 Απριλίου

Οι συνθήκες συγχώνευσης

Οι δύο αυτές συνθήκες (1967 και 1971) εισάγουν ενιαίο Συμβούλιο, ενιαία Επιτροπή και ενιαίο προϋπολογισμό για τις τρεις Κοινότητες (ΕΚΑΧ, Ευρατόμ και ΕΟΚ). Η ΕΜΑ παγιοποιείται ως το προπαρασκευαστικό όργανο του Συμβουλίου.

1973

1η Ιανουαρίου

Η πρώτη διεύρυνση

Η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο προσχωρούν στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οπότε τα κράτη μέλη γίνονται εννέα.

1975

11 Μαρτίου

Πρώτη σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Το νέο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνέρχεται για πρώτη φορά τον Μάρτιο του 1975 στο Δουβλίνο.

1981

1η Ιανουαρίου

Η Ελλάδα προσχωρεί στην ΕΕ

Με την προσχώρηση της Ελλάδας τα κράτη μέλη της ΕΕ γίνονται δέκα.

1985

14 Ιουνίου

Συμφωνία του Σένγκεν

Η Συμφωνία του Σένγκεν περί κατάργησης των συνοριακών ελέγχων υπογράφεται από το Βέλγιο, τη Γερμανία, τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο και τις Κάτω Χώρες στο Σένγκεν (Λουξεμβούργο).

Η Συμφωνία του Σένγκεν επιτρέπει σταδιακά στους πολίτες να ταξιδεύουν χωρίς να ελέγχονται τα διαβατήριά τους στα εσωτερικά σύνορα. Η εφαρμογή της Συμφωνίας του Σένγκεν ξεκινά αργότερα, το 1995.

1986

1 Ιανουαρίου

Η Ισπανία και η Πορτογαλία προσχωρούν στην ΕΕ

Η Ισπανία και η Πορτογαλία προσχωρούν στην ΕΕ, αυξάνοντας τον αριθμό των κρατών μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σε δώδεκα.

1987

1η Ιουλίου

Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (ΕΕΠ) εγκαθιδρύει την εσωτερική αγορά η οποία προβλέπει την ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Δρομολογεί τη συνεργασία στην εξωτερική πολιτική και επεκτείνει τη χρήση της ειδικής πλειοψηφίας στις ψηφοφορίες για τη λήψη αποφάσεων εντός του Συμβουλίου.

Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη δίνει νομική βάση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενώ επισημοποιούνται οι σύνοδοι αρχηγών κράτους ή κυβέρνησης.

1992

11 Δεκεμβρίου

Δημόσιες συνεδριάσεις

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Εδιμβούργου το 1992 εγκαινιάζει τις δημόσιες συνεδριάσεις, πρακτική η οποία επεκτάθηκε σημαντικά συν τω χρόνω, πιο πρόσφατα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας.

Οι δημόσιες συνεδριάσεις και διαβουλεύσεις του Συμβουλίου είναι σήμερα προσβάσιμες μέσα από την ιστοσελίδα του.

1993

1η Νοεμβρίου

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ

Τίθεται σε ισχύ η Συνθήκη του Μάαστριχτ με την οποία δημιουργείται η Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση τον διευρυμένο πυλώνα των «Κοινοτήτων». Εγκαινιάζεται επίσης η οικονομική και νομισματική ένωση και προστίθενται δύο νέοι πυλώνες: η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ) και η συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ΔΕΥ).

Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο γίνεται θεσμικό όργανο. Αποστολή του είναι να παρέχει στην Ένωση την αναγκαία για την ανάπτυξή της ώθηση και να καθορίζει τους γενικούς της πολιτικούς προσανατολισμούς. 

Η Συνθήκη του Μάαστριχτ σήμανε επίσης την έναρξη της πορείας προς το ευρώ και δρομολόγησε την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ). 

1995

1 Ιανουαρίου

Η τέταρτη διεύρυνση της ΕΕ

Η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία προσχωρούν στην ΕΕ. Τα δεκαπέντε κράτη μέλη καλύπτουν πλέον το σύνολο σχεδόν της δυτικής Ευρώπης.

1997

13 Δεκεμβρίου

Δημιουργία της Ευρωομάδας

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εγκρίνει τη δημιουργία της Ευρωομάδας. Πρόκειται για ένα άτυπο όργανο όπου συνεδριάζουν οι υπουργοί οικονομικών των χωρών με νόμισμα το ευρώ. Η πρώτη συνεδρίαση της Ευρωομάδας πραγματοποιήθηκε στις 4 Ιουνίου 1998 στον πύργο του Senningen στο Λουξεμβούργο.

1999

1η Μαΐου

Συνθήκη του Άμστερνταμ

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ θεσπίζει ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης και ενσωματώνει τη Συμφωνία του Σένγκεν στο δίκαιο της ΕΕ. Η Συνθήκη τροποποιεί το ρόλο του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου ο οποίος καθίσταται επίσης Ύπατος Εκπρόσωπος για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας.

2002

1η Ιανουαρίου

Το ευρώ τίθεται σε κυκλοφορία

Την 1η Ιανουαρίου 2002, τίθενται σε κυκλοφορία τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα του ευρώ, αντικαθιστώντας τα εθνικά νομίσματα.

2003

1 Φεβρουαρίου

Συνθήκη της Νίκαιας

Η Συνθήκη της Νίκαιας εισάγει τη μεταρρύθμιση των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, προετοιμάζοντας τη μελλοντική διευρυμένη ΕΕ των 27 κρατών μελών. Το Συμβούλιο υπόκειται σε μεταρρύθμιση προκειμένου να επεκταθεί η χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία και να εφαρμοστεί η αρχή της ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών.

2004

1η Μαΐου

Η μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της ΕΕ

Δέκα νέα κράτη προσχωρούν ταυτόχρονα στην ΕΕ: η Τσεχική Δημοκρατία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβακία και η Σλοβενία. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διεύρυνση στην ιστορία της ΕΕ από την άποψη του πληθυσμού και του αριθμού των νέων κρατών μελών.

Η ΕΕ αποτελείται πλέον από 25 κράτη μέλη.

2007

1η Ιανουαρίου

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχωρούν στην ΕΕ

Η Βουλγαρία και η Ρουμανία προσχωρούν στην ΕΕ, οπότε τα κράτη μέλη γίνονται 27.

2009

1η Δεκεμβρίου

Συνθήκη της Λισαβόνας

Η Συνθήκη της Λισαβόνας τίθεται σε ισχύ και μεταρρυθμίζει τη δομή της ΕΕ καθώς και τον τρόπο λειτουργίας της.

Επεκτείνει τη χρήση της ψηφοφορίας με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθίσταται ένα καθ' όλα πλήρες θεσμικό όργανο με δικό του Πρόεδρο. Προηγουμένως το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λειτουργούσε ως άτυπο όργανο, η δε θέση του επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ήταν ανεπίσημη. Τη θέση κατείχε ο αρχηγός κράτους ή κυβέρνησης του εκάστοτε κράτους μέλους που ασκούσε την εκ περιτροπής Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

2012

10 Δεκεμβρίου

Απονέμεται στην ΕΕ το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης

Το 2012, η ΕΕ λαμβάνει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για την προαγωγή της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην Ευρώπη.

Κατά την απονομή στην ΕΕ του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ αναφέρει ότι η απόφασή της βασίζεται στον σταθεροποιητικό ρόλο που διαδραμάτισε η ΕΕ για τη μετατροπή του μεγαλύτερο μέρους της Ευρώπης από ήπειρο πολέμου σε ήπειρο ειρήνης.

2013

1η Ιουλίου

Η Κροατία προσχωρεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Η Κροατία είναι η δεύτερη χώρα της πρώην Γιουγκοσλαβίας, μετά τη Σλοβενία, που προσχωρεί στην ΕΕ. 

Η ΕΕ έχει πλέον 28 κράτη μέλη.