Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο μετά το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016

Μετά το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου 2016, η ΕΕ θα αντιμετωπίσει τις πολιτικές και πρακτικές επιπτώσεις του «Brexit».

2017

21 Μαρτίου

Ο Πρόεδρος κ. Tusk συγκαλεί σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις 29 Απριλίου 2017 με αντικείμενο το Brexit

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, συνεδριάζοντας σε σύνθεση ΕΕ-27 (χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο), θα εγκρίνει τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις συνομιλίες για το Brexit. «Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να καταστήσουμε τη διαδικασία του διαζυγίου όσο το δυνατόν λιγότερο επώδυνη για την ΕΕ» δήλωσε ο Πρόεδρος κ. Tusk.

Η σύγκληση της συνόδου από τον Πρόεδρο κ. Tusk ήρθε σε συνέχεια της ανακοίνωσης του Λονδίνου ότι σκοπεύει να ενεργοποιήσει το άρθρο 50 στις 29 Μαρτίου 2017.

2016

15 Δεκεμβρίου

Διαπραγματευτική διαδικασία

Κατά την άτυπη συνοδό τους τον Δεκέμβριο του 2016, οι 27 ηγέτες συμφώνησαν να τηρηθεί η ακόλουθη διαδικασία κατά τις προσεχείς συνομιλίες για το «Brexit»:

  1. Το Ηνωμένο Βασίλειο ενεργοποιεί το άρθρο 50, γνωστοποιώντας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την πρόθεσή του να αποχωρήσει.
  2. Οι 27 ηγέτες της ΕΕ εγκρίνουν «κατευθυντήριες γραμμές» για τις διαπραγματεύσεις, καθορίζοντας, μεταξύ άλλων, αρχές και γενικές θέσεις. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων θα επικαιροποιούν τις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές, εφόσον το κρίνουν αναγκαίο.
  3. Κατόπιν σύστασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων εγκρίνει την έναρξη των διαπραγματεύσεων.
  4. Το Συμβούλιο εκδίδει οδηγίες διαπραγμάτευσης, που καλύπτουν τόσο την ουσία όσο και τις λεπτομερείς θεσμικές ρυθμίσεις. Οι εν λόγω οδηγίες μπορούν να τροποποιούνται και συμπληρώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
  5. Το Συμβούλιο θα ορίσει την Επιτροπή ως διαπραγματευτή της Ένωσης, ο οποίος θα διαπραγματευτεί εξ ονόματος των 27. Η Επιτροπή όρισε τον κ. Michel Barnier ως επικεφαλής διαπραγματευτή. Η Επιτροπή θα υποβάλλει εκθέσεις στους ηγέτες και στο Συμβούλιο καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων και θα «ενημερώνει στενά και τακτικά» το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
  6. Το Συμβούλιο και τα προπαρασκευαστικά του όργανα θα διασφαλίζουν ότι οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές των 27. Το Συμβούλιο θα παρέχει καθοδήγηση στην Επιτροπή.

«Εγκρίναμε την οργανωτική δομή, με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να διατηρεί τον πολιτικό έλεγχο της διαδικασίας και την Επιτροπή να ενεργεί ως διαπραγματευτής της Ένωσης», δήλωσε ο Πρόεδρος κ. Tusk μετά τη σύνοδο.

15 Δεκεμβρίου

Άτυπη σύνοδος των 27 αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ

Οι 27 ηγέτες και οι Πρόεδροι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Επιτροπής εξέδωσαν δήλωση, όπου ανέφεραν ότι είναι έτοιμοι να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο μόλις αυτό προβεί στη γνωστοποίηση που προβλέπεται στο άρθρο 50.

«Εκφράζουμε ικανοποίηση για την πρόθεση του Ηνωμένου Βασιλείου να το πράξει πριν από το τέλος του Μαρτίου του 2017, προκειμένου να αρχίσουμε να εξαλείφουμε τις αβεβαιότητες που προκαλεί η προοπτική της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου», σημείωσαν στη δήλωση.

Επιπλέον, επανέλαβαν την προσήλωσή τους στις αρχές που συμφωνήθηκαν τον Ιούνιο του 2016 και προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

  • καμία διαπραγμάτευση χωρίς γνωστοποίηση
  • εξισορρόπηση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων
  • καμία πρόσβαση στην ενιαία αγορά της Ευρώπης χωρίς αποδοχή των τεσσάρων ελευθεριών της ΕΕ

29 Νοεμβρίου

Ο κ. Tusk απαντά στις ανησυχίες βουλευτών του ΗΒ σχετικά με το καθεστώς των πολιτών ΕΕ και ΗΒ

Ο Πρόεδρος κ. Donald Tusk απάντησε σε βουλευτές του ΗΒ οι οποίοι ανησυχούν για το καθεστώς των πολιτών της ΕΕ στο ΗΒ και των βρετανών πολιτών που ζουν και εργάζονται στην Ευρώπη.

"Στην επιστολή σας, μου ζητήσατε να 'λύσω το θέμα άπαξ και δια παντός στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να αρχίσουν ήδη από τον Δεκέμβριο. Η ΕΕ είναι έτοιμη να το κάνει, αλλά αυτό θα γίνει μόνον υπό τον όρον ότι έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 50. (...) η απόφαση για την ενεργοποίηση του άρθρου 50 εναπόκειται μόνον στο ΗΒ, όπερ και σεβαστό."

"Θα ήθελα, όπως κι εσείς άλλωστε, να αποφύγω μία κατάσταση όπου οι πολίτες θα γίνουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Για να μη συμβεί αυτό, χρειαζόμαστε ακριβείς και συνολικές λύσεις, οι οποίες, αντί να εξαντλούνται σε ωραίες εκφράσεις, θα παρέχουν στους πολίτες ουσιαστικές εγγυήσεις ασφάλειας."

13 Οκτωβρίου

«Σκληρό Brexit» ή «καθόλου Brexit», λέει ο κ. Tusk

«Η μοναδική πραγματική εναλλακτική λύση σε ένα «σκληρό Brexit» είναι να μην υπάρξει καθόλου Brexit. Έστω κι αν σήμερα κανείς σχεδόν δεν πιστεύει σε αυτή τη δυνατότητα», δήλωσε ο κ. Donald Tusk, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην ομιλία του στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πολιτικής στις Βρυξέλλες.

Πρόσθεσε δε, ότι το βασικό καθήκον κατά τις διαπραγματεύσεις αποχώρησης θα είναι η προστασία των συμφερόντων της ΕΕ και των συμφερόντων καθεμίας από τις 27 χώρες. Τόνισε, επίσης, ότι προϋπόθεση για την πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ είναι η αποδοχή των τεσσάρων ελευθεριών της ΕΕ: προσώπων, αγαθών, κεφαλαίων και υπηρεσιών.

2 Οκτωβρίου

Το ΗΒ θα ξεκινήσει την τυπική διαδικασία διαπραγματεύσεων για την έξοδο μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2017, δήλωσε η Πρωθυπουργός κα Theresa May στις 2 Οκτωβρίου 2016 σε συνάντηση στο Μπέρμινχαμ.

Ο Πρόεδρος κ. Donald Tusk εξέφρασε αμέσως ικανοποίηση για αυτή τη δήλωση. "Οι συνομιλίες για το Brexit γίνονται σαφέστερες. Μόλις ενεργοποιηθεί το άρθ. 50, η ΕΕ των 27 θα διασφαλίσει τα συμφέροντά της", έγραψε στο Tweeter.

8 Σεπτεμβρίου

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Donald Tusk μετέβη στο Λονδίνο με σκοπό να ανταλλάξει απόψεις με την Βρετανή Πρωθυπουργό κα Theresa May.

«Δήλωσα στην Πρωθυπουργό κα May πως είμαι πεπεισμένος ότι είναι προς το συμφέρον όλων να αρχίσουν σύντομα οι διαπραγματεύσεις, ώστε να μειωθεί και εν τέλει να πάψει η αβεβαιότητα», ανέφερε μετά τη συνάντηση.

29 Ιουνίου

Άτυπη σύνοδος των 27 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ

«Είμαστε αποφασισμένοι να παραμείνουμε ενωμένοι και να εργαστούμε στο πλαίσιο της ΕΕ προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του 21ου αιώνα και να βρούμε λύσεις προς το συμφέρον των εθνών και των λαών μας», επισήμαναν οι 27 ηγέτες στην κοινή τους δήλωση μετά την άτυπη σύνοδο της 29ης Ιουνίου. Κάλεσαν επίσης την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να γνωστοποιήσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την πρόθεσή του να αποχωρήσει από την ΕΕ το ταχύτερο δυνατό.

Οι 27 ηγέτες θα συναντηθούν εκ νέου τον Σεπτέμβριο 2016 για να συνεχίσουν τις συνομιλίες σχετικά με το μέλλον της ΕΕ.

28 Ιουνίου

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, 28 Ιουνίου 2016

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ασχολήθηκε κυρίως με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος που πραγματοποιήθηκε στο ΗΒ. Ο Πρωθυπουργός κ. David Cameron εξήγησε πώς έχουν τα πράγματα στο ΗΒ μετά το δημοψήφισμα. Ακολούθησε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων.

«Οι ηγέτες αντιλαμβάνονται ότι απαιτείται τώρα κάποιος χρόνος ώστε να ξεκαθαρίσει το τοπίο στο ΗΒ. Αναμένουν ωστόσο την αποσαφήνιση των προθέσεων της κυβέρνησης του ΗΒ το συντομότερο δυνατόν», δήλωσε ο Πρόεδρος κ. Τούσκ κατά τη συνέντευξη τύπου μετά τη σύνοδο.

24 Ιουνίου

Δήλωση στον τύπου του Προέδρου κ. Donald Tusk για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στο ΗΒ

"Είμαστε προετοιμασμένοι για αυτό το αρνητικό σενάριο. Δεν θα υπάρξει νομικό κενό", δήλωσε ο Πρόεδρος κ. Donald Tusk μετά το επίσημο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στο ΗΒ.

24 Ιουνίου

Κοινή δήλωση των ηγετών της ΕΕ και της ολλανδικής προεδρίας σχετικά με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ηνωμένου Βασιλείου

«Με μια ελεύθερη και δημοκρατική διαδικασία, ο βρετανικός λαός εξέφρασε την επιθυμία να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Λυπόμαστε για την απόφαση αυτή αλλά τη σεβόμαστε», είπαν ο Πρόεδρος κ. Tusk, ο Πρόεδρος κ. Juncker, ο Πρόεδρος κ. Schulz και ο πρωθυπουργός των Κάτω Χωρών κ. Rutte στην κοινή τους δήλωση.

«Όπως συμφωνήθηκε, η “Νέα διευθέτηση για το Ηνωμένο Βασίλειο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης”, που επιτεύχθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 18-19 Φεβρουαρίου 2016, δεν θα τεθεί πλέον σε ισχύ και παύει να υφίσταται. Δεν θα γίνει νέα διαπραγμάτευση», συμπλήρωσαν.

23 Ιουνίου

Δημοψήφισμα του ΗΒ

Στις 23 Ιουνίου 2016, οι πολίτες του ΗΒ ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Είχαν προηγηθεί εντατικές διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία η οποία θα ενίσχυε το ειδικό καθεστώς της Βρετανίας στην ΕΕ.