Αντιμετώπιση του ζητήματος των αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών και πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη

Χρονολόγιο: αλλοδαποί τρομοκράτες μαχητές και πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη

22/06/2017

Οι ηγέτες της ΕΕ επαναλαμβάνουν τη δέσμευσή τους να συνεργαστούν σε ενωσιακό επίπεδο

09/06/2017

Το Συμβούλιο επικαιροποιεί τις κατευθυντήριες γραμμές για την καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και της στρατολόγησης τρομοκρατών

27/03/2017

Συμπεράσματα του Συμβουλίου σχετικά με το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την απάτη περί τα ταξιδιωτικά έγγραφα

07/03/2017

Το Συμβούλιο εκδίδει οδηγία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας

07/03/2017

Το Συμβούλιο εκδίδει κανονισμό για την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα

Η απειλή την οποία συνιστά η ριζοσπαστικοποίηση Ευρωπαίων πολιτών, πολλοί από τους οποίους ταξιδεύουν και στο εξωτερικό για να πολεμήσουν, είναι πιθανό να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών απαιτείται συνολική προσέγγιση και μακροχρόνια δράση.

Την πρωταρχική ευθύνη για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας φέρουν τα κράτη μέλη. Ωστόσο, η ΕΕ μπορεί και πρέπει να αναλάβει υποστηρικτικό ρόλο στην αντιμετώπιση του διασυνοριακού χαρακτήρα της απειλής.

Ο ρόλος του Συμβουλίου

Από τις αρχές του 2013, το ζήτημα της ριζοσπαστικοποίησης και των αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών περιλαμβάνεται τακτικά στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Τα δύο όργανα αντιμετωπίζουν το ζήτημα συνολικά, αναλαμβάνοντας δράση τόσο σε εσωτερικό όσο και σε εξωτερικό επίπεδο.

Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Ιανουαρίου του 2015 στο Παρίσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να αντιδράσει πιο δυναμικά και να επιταχύνει την εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων. Στις 12 Φεβρουαρίου, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν τα επόμενα βήματα και εξέδωσαν δήλωση με σκοπό την καθοδήγηση των εργασιών της ΕΕ και των κρατών μελών κατά τους προσεχείς μήνες. Στη δήλωση αυτή ζητούνται συγκεκριμένα μέτρα σε τρεις ουσιαστικά τομείς δράσης:

  • την κατοχύρωση της ασφάλειας των πολιτών
  • την πρόληψη της ριζοσπαστικοποίησης και τη διαφύλαξη των αξιών
  • τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους

Η δήλωση των ηγετών της ΕΕ βασίστηκε στο έργο που είχε επιτελεστεί από τους υπουργούς Εσωτερικών, Δικαιοσύνης, Οικονομικών και Εξωτερικών τους προηγούμενους μήνες.

Το Δεκέμβριο του 2015, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ σημείωσαν ότι η πλήρης εφαρμογή των μέτρων της δήλωσης εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα.

Βασικά ορόσημα για την ενίσχυση της ασφάλειας της ΕΕ

Βελτιωμένοι έλεγχοι πυροβόλων όπλων

Στις 25 Απριλίου 2017, το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγία σχετικά με τον έλεγχο της απόκτησης και της κατοχής όπλων. Στόχος της οδηγίας είναι η βελτίωση της υφιστάμενης νομοθεσίας μετά τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη.

Η οδηγία περιλαμβάνει μέτρα για να ενισχυθεί η ιχνηλασιμότητα των πυροβόλων όπλων και να αποτρέπεται η επανενεργοποίηση ή μετατροπή των πυροβόλων όπλων. Προβλέπονται επίσης αυστηρότεροι κανόνες για την απόκτηση και κατοχή των πλέον επικίνδυνων πυροβόλων όπλων.

Ενημερωτικό γράφημα - Αύξηση της ασφάλειας στην Ευρώπη: ανταλλαγή πληροφοριών

Αύξηση της ασφάλειας στην Ευρώπη: ανταλλαγή πληροφοριών

Ποινικοποίηση των τρομοκρατικών εγκλημάτων

Στις 7 Μαρτίου 2017, το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Οι νέοι κανόνες ενισχύουν το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την αποτροπή τρομοκρατικών επιθέσεων και την αντιμετώπιση του φαινομένου των αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών. Η οδηγία ποινικοποιεί πράξεις όπως η παρακολούθηση εκπαίδευσης ή η πραγματοποίηση ταξιδιών για τρομοκρατικούς σκοπούς, καθώς και η διοργάνωση ή διευκόλυνση τέτοιων ταξιδιών.

Ενισχυμένοι έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα

Στις 7 Μαρτίου 2017, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης κανονισμό για την τροποποίηση του κώδικα συνόρων Σένγκεν με σκοπό να ενισχυθούν οι έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα με τη χρήση σχετικών βάσεων δεδομένων. Σύμφωνα με την τροποποίηση τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ελέγχουν συστηματικά στις βάσεις αυτές όλα τα πρόσωπα που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα.

Νέος Επίτροπος για την ένωση ασφάλειας

Στις 19 Σεπτεμβρίου 2016, ο Julian King ορίστηκε από το Συμβούλιο νέος Επίτροπος για την ένωση ασφάλειας, μετά από κοινή συμφωνία με τον Πρόεδρο της Επιτροπής Jean-Claude Juncker. Με το νέο αυτό χαρτοφυλάκιο, ο Επίτροπος θα στηρίξει την εφαρμογή του ευρωπαϊκού θεματολογίου για την ασφάλεια.

Ενημερωτικό γράφημα - Αύξηση της ασφάλειας στην Ευρώπη: σύνδεση βάσεων δεδομένων

Αύξηση της ασφάλειας στην Ευρώπη: σύνδεση βάσεων δεδομένων

Βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών

Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2015 ζητείται επειγόντως να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα των συστημάτων πληροφοριών. Στις 10 Ιουνίου 2016, οι υπουργοί ενέκριναν οδικό χάρτη για την ενίσχυση της ανταλλαγής και διαχείρισης πληροφοριών, μεταξύ άλλων και λύσεων διαλειτουργικότητας.

Στις 9 Ιουνίου 2017, το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων πληροφοριών της ΕΕ. Τα συμπεράσματα αυτά δίνουν συνέχεια στην τελική έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τα συστήματα πληροφοριών και τη διαλειτουργικότητα, την οποία συγκρότησε η Επιτροπή το 2016.

Ευρωπαϊκό Αντιτρομοκρατικό Κέντρο της Ευρωπόλ

Τον Ιανουάριο του 2016, δρομολογήθηκε το Ευρωπαϊκό Αντιτρομοκρατικό Κέντρο της Ευρωπόλ (ECTC) κατόπιν απόφασης του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της 20ής Νοεμβρίου 2015. Πρόκειται για μια πλατφόρμα χάρη στην οποία τα κράτη μέλη μπορούν να ενισχύσουν την ανταλλαγή πληροφοριών και την επιχειρησιακή συνεργασία όσον αφορά την παρακολούθηση των αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών και τις σχετικές έρευνες, την παράνομη διακίνηση πυροβόλων όπλων και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης μέσω του Διαδικτύου

Το Μάρτιο του 2015, το Συμβούλιο ανέθεσε στην Ευρωπόλ να δημιουργήσει μια ειδική μονάδα για την αντιμετώπιση της τρομοκρατικής προπαγάνδας στο διαδίκτυο. Η μονάδα της ΕΕ για την αναφορά διαδικτυακού περιεχομένου (EU IRU) δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2015. Αποστολή της, μεταξύ άλλων, είναι ο εντοπισμός του τρομοκρατικού και βίαιου εξτρεμιστικού περιεχομένου στο διαδίκτυο και η παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης προς τα κράτη μέλη σχετικά με το ζήτημα αυτό.

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ιουνίου 2017, οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν από τις εταιρείες του κλάδου να συμβάλουν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και της εγκληματικότητας στο Διαδίκτυο. Οι ηγέτες αναμένουν από τις εταιρείες να δημιουργήσουν ένα φόρουμ του κλάδου και να βελτιώσουν την αυτόματη ανίχνευση και αφαίρεση περιεχομένου που σχετίζεται με τρομοκρατικές πράξεις. Συμπληρωματικά και εφόσον απαιτείται θα πρέπει να ληφθούν τα ανάλογα νομοθετικά μέτρα σε επίπεδο ΕΕ.

Ενισχυμένη συνεργασία με τις τρίτες χώρες

Το Φεβρουάριο του 2015, το Συμβούλιο αποφάσισε να εντείνει την εξωτερική του δράση για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ιδίως στη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρειο Αφρική, τον Περσικό Κόλπο και το Σαχέλ:

  • θα ενισχυθεί η συνεργασία με τους βασικούς εταίρους
  • θα δρομολογηθούν νέα σχέδια για την υποστήριξη ανάπτυξης ικανοτήτων
  • θα εντατικοποιηθούν οι ενέργειες για την αντιμετώπιση της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού

Τον Οκτώβριο του 2014, το Συμβούλιο ενέκρινε τη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και των αλλοδαπών μαχητών με έμφαση στη Συρία και το Ιράκ. Η στρατηγική αυτή προσδιορίζει διάφορους τομείς προτεραιότητας, μεταξύ των οποίων βελτίωση της συνεργασίας με τις τρίτες χώρες για τον εντοπισμό των δικτύων στρατολόγησης και των αλλοδαπών μαχητών.