Κύριοι στόχοι:

  • να κινητοποιηθούν 315 δισ. ευρώ πρόσθετων επενδύσεων έως το 2018
  • να διασφαλιστεί ότι οι επενδύσεις ανταποκρίνονται στις ανάγκες της πραγματικής οικονομίας
  • να βελτιωθεί το επενδυτικό περιβάλλον

Το επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη αποσκοπεί στην κινητοποίηση τουλάχιστον 315 δισ. ευρώ σε ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις έως το 2018. Οι στόχοι του σχεδίου είναι οι εξής:

  • τόνωση των επενδύσεων
  • βελτίωση της ανταγωνιστικότητας
  • στήριξη της μακροπρόθεσμης οικονομικής ανάπτυξης στην ΕΕ

Το σχέδιο προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2014, ως συνέχεια στο αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου του 2014, ώστε να αντιμετωπισθούν τα χαμηλά επίπεδα επενδύσεων στην ΕΕ και να τονωθούν η ανάπτυξη και η απασχόληση.

Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη: τρεις πυλώνες

Το επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες:

  • Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων
  • διασφάλιση ότι τα επενδυτικά κεφάλαια διοχετεύονται στην πραγματική οικονομία
  • βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος

1. Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων

Το Ταμείο δημιουργήθηκε ως λογαριασμός υπό διαχείριση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) το 2015. Χρησιμοποιεί δημόσιους πόρους για την κινητοποίηση πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων και προσφέρει πιστωτική προστασία στη χρηματοδότηση που παρέχεται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων.

Μεταξύ των αποστολών του Ταμείου περιλαμβάνεται η ανάληψη μέρους των κινδύνων που βαρύνουν την ΕΤΕπ η οποία, ως εκ τούτου, θα είναι σε θέση να επενδύσει σε πιο ριψοκίνδυνα έργα. Η συμμετοχή της ΕΤΕπ αναμένεται να προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις σε σχετικά έργα.

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) επικεντρώνεται στις επενδύσεις σε ευρύ φάσμα τομέων, όπως οι υποδομές, η ενέργεια, η έρευνα και καινοτομία, οι ευρυζωνικές υπηρεσίες και η εκπαίδευση. Το Ταμείο είναι επίσης πρόθυμο να στηρίξει μικρομεσαίες επιχειρήσεις (κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων).

Το Ταμείο αποτελείται επί του παρόντος από εγγύηση 16 δισ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ και 5 δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Το ταμείο - τα 21 δισ. ευρώ - αναμένεται ότι θα επιτύχει συνολικό πολλαπλασιαστικό συντελεστή 1:15αποφέροντας συνολικές επενδύσεις περίπου 315 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι 1 ευρώ δημόσιου χρήματος που χρησιμοποιείται από το Ταμείο αναμένεται να αποφέρει 12 ευρώ από ιδιώτες επενδυτές και 3 ευρώ από την ΕΤΕπ. Το ακριβές πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα είναι διαφορετικό για κάθε έργο.

Νέα πρόταση για το ΕΤΣΕ

Τον Δεκέμβριο του 2016, το Συμβούλιο συμφώνησε τη διαπραγματευτική του θέση σχετικά με μια νέα πρόταση κανονισμού για την παράταση της λειτουργίας του Ταμείου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020 και τη θέσπιση τεχνικών βελτιώσεων για το Ταμείο και τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών.

Εκτός από την παράταση της διάρκειας του Ταμείου, οι βασικές αλλαγές στο ΕΤΣΕ που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο περιλαμβάνουν:

  • αύξηση του επενδυτικού στόχου σε 500 δισ. ευρώ·
  • αύξηση της εγγύησης από τον προϋπολογισμό της ΕΕ σε 26 δισ. ευρώ (εκ των οποίων 16 δισ. ευρώ θα διατεθούν για καταπτώσεις εγγυήσεων έως τα μέσα του 2018)
  • αύξηση της συνεισφοράς της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σε 7,5 δισ. ευρώ (από 5 δισ. ευρώ που είναι σήμερα).

Επιπλέον, οι βελτιώσεις έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι η στήριξη του Ταμείου καλύπτει όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες της ΕΕ, ότι χρηματοδοτεί ευρύτερο φάσμα τομέων απ’ ό,τι στο παρελθόν, όπως η γεωργία, η δασοκομία, η αλιεία και άλλους τομείς της βιοοικονομίας καθώς και δράσεις για το κλίμα.

Επίσης ο στόχος είναι να καλύπτει τομείς που είναι επιλέξιμοι για στήριξη από την ΕΤΕπ σε λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες μετάβασης. Οι βελτιώσεις περιλαμβάνουν επίσης διατάξεις σχετικά με τη διαφάνεια.

Το Συμβούλιο θα αρχίσει τις συζητήσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το τελικό κείμενο του σχεδίου κανονισμού μόλις το Κοινοβούλιο συμφωνήσει τη διαπραγματευτική του θέση.

2. Διασφάλιση ότι τα επενδυτικά κεφάλαια διοχετεύονται στην πραγματική οικονομία

Δημιουργήθηκαν η Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων και ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Επενδυτικών Συμβουλών προκειμένου η χρηματοδότηση των επενδύσεων να διοχετεύεται στην πραγματική οικονομία.

Ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Επενδυτικών Συμβουλών παρέχει τεχνική βοήθεια και στήριξη. Συγκεντρώνει τα υφιστάμενα προγράμματα τεχνικής βοήθειας της ΕΤΕπ και παρέχει συμπληρωματικές συμβουλευτικές υπηρεσίες για τις περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τα υφιστάμενα προγράμματα.

Η Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων θα βοηθήσει τους πιθανούς επενδυτές στην αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με κάθε έργο και τις επενδυτικές ευκαιρίες.

Τον Δεκέμβριο του 2016 το Συμβούλιο συμφώνησε τη διαπραγματευτική του θέση σχετικά με πρόταση για τη θέσπιση τεχνικών βελτιώσεων στον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών.

Με την πρόταση επιδιώκεται να διευκολυνθεί η παροχή πλέον στοχευμένων υπηρεσιών τεχνικής βοήθειας από τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών, σε τοπικό επίπεδο σε ολόκληρη την ΕΕ. Επιδιώκεται επίσης να διευκολυνθεί ο συνδυασμός της χρηματοδότησης από το ΕΤΣΕ με τη στήριξη που παρέχουν άλλες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων.

Ένωση κεφαλαιαγορών

Η πρωτοβουλία για την ένωση κεφαλαιαγορών έχει σκοπό να ολοκληρώσει περαιτέρω τις κεφαλαιαγορές των κρατών μελών της ΕΕ

3. Βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος

Ο σκοπός είναι να τονωθούν οι επενδύσεις βελτιώνοντας το επιχειρηματικό περιβάλλον και διευκολύνοντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Ο γενικότερος στόχος είναι να εξαλειφθούν τα εμπόδια στις επενδύσεις και να θεσπισθεί απλούστερη, αποτελεσματικότερη και πιο προβλέψιμη νομοθεσία στην ΕΕ, ιδίως στους τομείς υποδομών, όπου οι επενδύσεις καλύπτουν πολλά χρόνια ή και δεκαετίες.

Αποσκοπώντας στη βελτίωση των όρων χρηματοδότησης στην ΕΕ, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ένωσης κεφαλαιαγορών, ώστε να μειωθεί ο κατακερματισμός των χρηματοπιστωτικών αγορών και να αυξηθεί η προσφορά κεφαλαίων για τις επιχειρήσεις και τα επενδυτικά έργα.

Τον Δεκέμβριο του 2016 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα για σειρά ζητημάτων που αφορούν τις επενδύσεις στην ΕΕ, τα οποία είχαν εντοπιστεί από την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής. Τα συμπεράσματα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στις συστάσεις προς τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, της διαδικασίας της ΕΕ για την παρακολούθηση των πολιτικών.

Στα πλαίσια του Συμβουλίου

6 Δεκεμβρίου 2016: Το Συμβούλιο ενέκρινε τη διαπραγματευτική του θέση σχετικά με τη νέα πρόταση για το ΕΤΣΕ, η οποία προβλέπει παράταση της διάρκειας ζωής του ταμείου έως το 2020, αύξηση του επενδυτικού στόχου του ταμείου στα 500 δισ. ευρώ, της εγγύησης του προϋπολογισμού της ΕΕ στα 26 δισ. ευρώ και της συνεισφοράς της ΕΤΕπ στα 7,5 δισ. ευρώ. Η συμφωνία επιτρέπει στην Προεδρία του Συμβουλίου να διαπραγματευτεί το τελικό κείμενο της πράξης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μόλις το τελευταίο εγκρίνει τη διαπραγματευτική του θέση.

20-21 Οκτωβρίου 2016: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να καθορίσει, τον Δεκέμβριο του 2016, τη διαπραγματευτική του θέση ως προς τη νέα πρόταση για το ΕΤΣΕ , λαμβάνοντας υπόψη την ανεξάρτητη εξωτερική αξιολόγηση που αναμένεται τον Νοέμβριο.

Σεπτέμβριος 2016: Το Συμβούλιο άρχισε να ασχολείται με την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για την παράταση της διάρκειας του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων καθώς και την εισαγωγή τεχνικών βελτιώσεων στο Ταμείο και στον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών.

12 Ιουλίου 2016: Το Συμβούλιο εξέτασε τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί σχετικά με την εξάλειψη των εμποδίων στις επενδύσεις, η οποία αποτελεί τον τρίτο πυλώνα του επενδυτικού σχεδίου για την Ευρώπη. Η Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή (ΟΔΕ) έχει επισημάνει τρεις τομείς στους οποίους θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα από τα κράτη μέλη: πλαίσια αφερεγγυότητας, πρόσβαση στη χρηματοδότηση και διασυνοριακές συνέργειες, ιδιαίτερα στις βιομηχανίες δικτύων. Το Συμβούλιο ζήτησε από την ΟΔΕ να συνεχίσει τις εργασίες της σχετικά με αυτό το θέμα και θα επανέλθει σε αυτό σε προσεχή σύνοδό του.

25 Ιουνίου 2015: Το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), μετά την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 24 Ιουνίου. Ο κανονισμός για το ΕΤΣΕ ετέθη σε ισχύ στις αρχές Ιουλίου του 2015.

28 Μαΐου 2015: Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία επί του σχεδίου κανονισμού για το ΕΤΣΕ.

23 Απριλίου 2015: Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις για το τελικό κείμενο του κανονισμού για το ΕΤΣΕ.

10 Μαρτίου 2015: Το Συμβούλιο ενέκρινε τη διαπραγματευτική του θέση (γενική προσέγγιση) σχετικά με το σχέδιο κανονισμού.

19 Ιανουαρίου 2015: Το Συμβούλιο άρχισε την εξέταση της πρότασης της Επιτροπής για τον κανονισμό ΕΤΣΕ, η οποία είχε δημοσιευτεί στις αρχές του μήνα.

18 Δεκεμβρίου 2014: Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υποστήριξε το επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη.

Καθορισμός του πολιτικού θεματολογίου της ΕΕ

Τον Ιούνιο του 2014, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε "στρατηγικό θεματολόγιο" πέντε τομέων προτεραιότητας για τη δράση της ΕΕ

Γιατί χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις;

Εδώ και αρκετά χρόνια, τα επίπεδα επενδύσεων στην ΕΕ είναι σημαντικά χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα προ κρίσης, όπως είχαν καταγραφεί το 2007.

Το χαμηλό επίπεδο των επενδύσεων θεωρείται ως ένας από τους λόγους για τους οποίους η οικονομική ανάκαμψη στην ΕΕ, και ιδίως στην ευρωζώνη, υπήρξε αργή. Επιπλέον, οι σταθερά χαμηλές επενδύσεις ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα.

Ιστορικό

Η τόνωση των επενδύσεων αποτελεί έναν από τους στρατηγικούς τομείς προτεραιότητας της Ευρώπης για την περίοδο 2014-2019 που καθορίζονται στο στρατηγικό θεματολόγιο για την ΕΕ. Αποτελεί επίσης μία από τις προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ, παράλληλα με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική ευθύνη.