Έκθεση του Προέδρου Donald Tusk προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου 2015

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
  • 24/02/2016
  • 16:00
  • Λόγοι
  • 82/16
  • Εσωτερικές υποθέσεις
  • Εξωτερικές υποθέσεις & διεθνείς σχέσεις
  • Θεσμικές υποθέσεις
24/02/2016
Επαφές ΜΜΕ

Preben Aamann
Εκπρόσωπος τύπου του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
+32 22815150
+32 476850543

Εισαγωγικές Παρατηρήσεις

Το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε δυσκολίες όπως όλα τα άλλα. Μπορεί να βρήκαμε κοινή λύση, αλλά ο χρόνος θα δείξει, μιλάω βέβαια για το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο που θα κρίνει αν η χώρα αυτή θα παραμείνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνον οι Βρετανοί μπορούν και πρέπει να το αποφασίσουν. Το μόνο που μπορούσαμε να κάνουμε από την πλευρά μας, ήταν να συμφωνήσουμε νέα διευθέτηση για τη Βρετανία εντός της ΕΕ. Και το πράξαμε.

Οι 28 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν ομόφωνα και ενέκριναν νομικά δεσμευτική και αμετάκλητη διευθέτηση για το Ηνωμένο Βασίλειο στην ΕΕ. Η απόφαση για τη νέα διευθέτηση είναι σύμφωνη με τις Συνθήκες και δεν μπορεί να ακυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ωστόσο, θα τεθεί σε ισχύ μόνον εφόσον ο βρετανικός λαός ψηφίσει να παραμείνει. Εάν ψηφίσουν υπέρ της αποχώρησης, η διευθέτηση παύει να υπάρχει.

Συμφωνήσαμε να ενεργήσουμε κατά τρόπο που δεν αμφισβητεί τις θεμελιώδεις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η ελεύθερη κυκλοφορία και η αρχή της μη διάκρισης. Και χωρίς αμφισβήτηση της μελλοντικής εξέλιξης της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Εάν είχα την παραμικρή αμφιβολία επί του θέματος, δεν θα πρότεινα ποτέ παρόμοια διευθέτηση.

Παρά τις όποιες δυσκολίες, οι ηγέτες παρέμειναν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ακριβώς επειδή γνώριζαν τί διακυβεύεται, δηλαδή η παραμονή του ΗΒ στην ΕΕ και το γεωπολιτικό μέλλον της Ευρώπης.

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο κ. Juncker και την ομάδα του, με τους οποίους εργαστήκαμε πλάι πλάι σε όλη τη διαδικασία. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου που συμμετέσχαν στις διαπραγματεύσεις και οι οποίοι επεδίωξαν τους στόχους τους με μεγάλη αποτελεσματικότητα. Είμαι πεπεισμένος ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έπρεπε να συμμετάσχει πλήρως στη διαδικασία. Θα θυμάμαι πάντα εκείνες τις κρίσιμες συνομιλίες με τον Πρόεδρο κ. Schulz, με τον αρχηγό της ομάδας κ. Verhofstadt και με τους διακεκριμένους συναδέλφους κκ. Gualtieri και Brok. Χάρις σε εσάς, μπορέσαμε να συνυπολογίσουμε στη συμφωνία τα συμφέροντα της Ένωσης ως συνόλου. Χωρίς τη βοήθειά σας, η συμφωνία δεν θα υπήρχε. Σας ευχαριστώ και πάλι.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σεβαστεί την απόφαση του βρετανικού λαού. Εάν η πλειοψηφία ψηφίσει αποχώρηση, αυτό και θα γίνει. Και θα αλλάξει την Ευρώπη για πάντα. Η αλλαγή, όμως, θα είναι επί τα χείρω. Αυτό, βέβαια, είναι η προσωπική μου εκτίμηση. Ο Πρωθυπουργός κ. Cameron είπε τη Δευτέρα στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι δεν είναι κατάλληλη στιγμή για να διχαστεί η Δύση. Συμφωνώ και με το παραπάνω, και για αυτό κατέβαλα κάθε προσπάθεια για να το αποτρέψω.

Εάν, από την άλλη, η Βρετανία αποφασίσει να παραμείνει, ελπίζω ότι το Κοινοβούλιο θα εξασφαλίσει ότι η διευθέτηση θα λάβει την αναγκαία νομοθετική μορφή η οποία και θα τεθεί σε ισχύ.

Ας γυρίσουμε τώρα στη μετανάστευση. Οι ηγέτες συμφώνησαν ότι το κοινό μας σχέδιο δράσης με την Τουρκία παραμένει προτεραιότητα και ότι θα πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτύχει. Αυτό σημαίνει ότι οι υψηλοί αριθμοί που παρατηρούνται ακόμη θα πρέπει να μειωθούν, και μάλιστα γρήγορα. Και για τον λόγο αυτόν αποφασίσαμε να διοργανώσουμε ειδική σύνοδο με την Τουρκία στις 7 Μαρτίου.

Κύριο σημείο των συζητήσεων των ηγετών ήταν να υπάρξει ομοφωνία για την κρίση. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει εν πρώτοις να αποφύγουμε τη διαμάχη μεταξύ σχεδίων Α, Β και Γ, που δεν έχει καθόλου νόημα δεδομένου ότι είναι πρόξενος διαιρέσεων εντός της Ευρώπης χωρίς να μας φέρνει πιο κοντά στη λύση. Αντ' αυτού θα πρέπει να επιδιώξουμε τη σύνθεση διαφορετικών προσεγγίσεων. Ένα συνολικό ευρωπαϊκό σχέδιο είναι η μόνη ορθή επιλογή.

Δεύτερον, μια ευρωπαϊκή απάντηση δεν έχει να κάνει μόνο με τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις Βρυξέλλες. Αφορά επίσης, και μάλιστα πρωτίστως, τις αποφάσεις που λαμβάνονται στις πρωτεύουσες. Αυτό πρέπει να το αποδεχτούμε, ταυτόχρονα όμως να επιδιώξουμε τη βελτίωση του συντονισμού των αποφάσεων αυτών. Θα πρέπει να συνεργαστούμε όλοι για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Και τέλος, θα πρέπει να σεβαστούμε τις διατάξεις και τους νόμους που όλοι μαζί θεσπίσαμε. Αυτό αφορά μεν τις αποφάσεις για τη μετεγκατάσταση, αλλά και την ανάγκη να επανέλθουμε βαθμιαία σε μια κατάσταση όπου όλα τα μέλη του χώρου Σένγκεν εφαρμόζουν τον κώδικα συνόρων του Σένγκεν στο ακέραιο. Αναμφίβολα, θα πρέπει να αποκαταστήσουμε το Σένγκεν. Και αυτό θα απαιτήσει χρήματα, χρόνο και τεράστιες πολιτικές προσπάθειες. Θα υπάρξουν χώρες που δεν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε αυτή την πρόκληση. Η Ευρώπη, όμως, θα βοηθήσει. Πρέπει να επενδύσουμε στο Σένγκεν, όχι στην κατάρρευσή του. Το μέλλον του είναι ένα από τα κύρια θέματα που θα συζητήσουν οι ηγέτες στις 7 Μαρτίου.

Παράλληλα, οι ηγέτες επιβεβαίωσαν ότι πρέπει να διατηρηθεί η ροή της ανθρωπιστικής βοήθειας στη Συρία και τους σύρους πρόσφυγες στην περιοχή. Εκφράσαμε την ικανοποίησή μας για τη διάσκεψη των δωρητών στο Λονδίνο, όπου τα δύο τρίτα των δεσμεύσεων προήλθαν από την Ευρώπη. Οι ηγέτες συμφώνησαν να κινηθούν τάχιστα για την εκταμίευση των 3,3 δισ. € που ορίστηκαν για το 2016, καθώς και των 3 δισ. € που συμφωνήθηκαν υπέρ των προσφύγων στην Τουρκία. Η ευθύνη δεν βαρύνει μόνον την Ευρώπη. Οπότε, θα εξακολουθήσω να εργάζομαι για μία συνολική ανταπόκριση στην κρίση κατά τις συνόδους της G7 και της G20 που θα γίνουν εντός του έτους.

Τέλος, θα ήθελα να τελειώσω με μία έκκληση: να μην επιτρέψουμε στις δυσκολίες να εκτροχιάσουν τις προσπάθειές μας. Δεν μπορούμε να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Έχουμε μπει στα πιο επικίνδυνα χρόνια της ευρωπαϊκής ιστορίας. Πρέπει να ενεργήσουμε αποφασιστικά. Υπολογίζω στην υποστήριξή σας. Σας ευχαριστώ.

Τελικές παρατηρήσεις

Τα δύο ζητήματα που συζητάμε σήμερα —η διευθέτηση για το ΗΒ και η μετανάστευση— συνδέονται στενά μεταξύ τους. Είμαι απόλυτα πεπεισμένος ότι ο τρόπος με τον οποίο θα αντιμετωπίσουμε και θα διαχειριστούμε τη μεταναστευτική κρίση θα έχει καθοριστική σημασία για την εκστρατεία εν όψει του δημοψηφίσματος. Όλοι όσοι επιθυμούμε να διατηρήσουμε την ενότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ενότητα ολόκληρης της Δύσης, και όσοι πιστεύουμε ότι ζούμε ιστορικές στιγμές πρέπει να ταχθούμε υπέρ ενός κοινού σχεδίου με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

Και λέγοντας «κοινό σχέδιο», εννοώ την ουσιαστική εφαρμογή της απόφασής μας, τον πλήρη σεβασμό του κώδικα Σένγκεν και την κοινή δράση με την Τουρκία. Οποιοσδήποτε παραβιάσει το ενιαίο μέτωπο που διαμορφώνεται για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης, ενδέχεται στην ουσία να συμβάλει στην έξοδο του ΗΒ από την ΕΕ.

Όπως είπα και πριν, η διευθέτηση για το ΗΒ θα τεθεί σε ισχύ μόνον εάν ο βρετανικός λαός αποφασίσει να παραμείνει στην ΕΕ. Εάν αποφασίσει να φύγει από την ΕΕ, η διευθέτηση θα πάψει να υφίσταται. Ας μην έχουμε αυταπάτες. Αυτός ο γύρος διαπραγματεύσεων με αντικείμενο τη διευθέτηση για το ΗΒ στην ΕΕ δεν ήταν ένας από μια σειρά πολλών άλλων —ήταν ο πρώτος και τελευταίος. Δεν θα υπάρξει άλλος. Σας ευχαριστώ.