Ομιλία του Προέδρου κ. Donald Tusk κατά την τελετή της 60ής επετείου των Συνθηκών της Ρώμης

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
  • 25/03/2017
  • 11:20
  • Λόγοι
  • 154/17
  • Θεσμικές υποθέσεις
25/03/2017
Επαφές ΜΜΕ

Preben Aamann
Εκπρόσωπος τύπου του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
+32 22815150
+32 476850543

Γεννήθηκα πριν από ακριβώς 60 χρόνια, έχω, επομένως, την ίδια ηλικία με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Για τον λόγο αυτόν, επιτρέψτε μου να κάνω σήμερα μια πιο προσωπική αναδρομή. Όπως γνωρίζετε, μερικές φορές ο τόπος γέννησης είναι πιο σημαντικός ακόμη κι από την ημερομηνία γέννησης. Στη περίπτωσή μου είναι η πόλη του Γκντανσκ, η οποία οικοδομήθηκε με επιμονή σε διάστημα εκατοντάδων χρόνων από Γερμανούς και Πολωνούς, Ολλανδούς, Εβραίους, Σκωτσέζους και Γάλλους. Το 1945, κατά τύχη πάλι μήνα Μάρτιο, μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, ο Χίτλερ και ο Στάλιν κατέστρεψαν την ιδιαίτερη πατρίδα μου. Κάηκε ολοσχερώς.

Οκτώ ετών ήμουν όταν η Κοινότητα καθιέρωσε ενιαίο συμβούλιο και ενιαία επιτροπή μέσω της Συνθήκης Συγχώνευσης. Ο δρόμος που έπαιρνα για να πάω στο σχολείο καθημερινά, πάλι με οδηγούσε μέσα από τα ερείπια της καμένης πόλης. Για μένα ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είναι αφηρημένη έννοια.

Το 1980, ένα έτος μετά τις πρώτες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην πόλη μου το Γκντανσκ, γεννήθηκε το κίνημα της Αλληλεγγύης (Solidarność). Ήμουν εκεί τότε, στο ναυπηγείο του Γκντανσκ, ανάμεσα στους εργαζομένους, μαζί με τον Λεχ Βαλέσα που είχε το θάρρος να κραυγάσει κατά πρόσωπο την αλήθεια για τα όνειρά μας στο κομμουνιστικό καθεστώς. Ήταν όνειρα απλά: για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, για την ελευθερία και τη δημοκρατία. Εκείνη τη στιγμή κοιτούσαμε όλοι προς τη Δύση, προς μια ελεύθερη και ενωτική Ευρώπη, νιώθοντας από ένστικτο ότι αυτό ήταν πραγματικά το μέλλον που ονειρευόμαστε. Και μολονότι έστειλαν εναντίον μας τανκς και στρατιώτες, τα όνειρα αυτά εξακολούθησαν να ζουν.

Όταν το 1987 τέθηκε σε ισχύ η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη (η απαρχή της Ενιαίας Αγοράς), εμείς στην Πολωνία ετοιμαζόμαστε για τον ύστατο αγώνα μας. Η Solidarność νίκησε και πολύ σύντομα έπεσε και το Τείχος του Βερολίνου: είχε ανοίξει για μας ο δρόμος προς την Ευρώπη. Και περίπου 20 χρόνια αργότερα, ήδη Πρωθυπουργός της Πολωνίας, εγκαινίαζα το πλέον σύγχρονο στάδιο στην Ευρώπη, ασφαλώς στην πόλη μου το Γκντανσκ. Την πόλη που είχε πλέον πλήρως ανοικοδομηθεί και ήταν ομορφότερη από ποτέ. Η χώρα μου ήταν εδώ και οκτώ έτη μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κάνω τώρα αυτή τη σύντομη ιστορική αναδρομή απλώς και μόνο για να κατανοήσουν όλοι ότι για εκατομμύρια ανθρώπους -και σήμερα τα εκατομμύρια αυτά θα διαδηλώσουν στους δρόμους των πρωτευουσών μας, στη Ρώμη, τη Βαρσοβία, ακόμη και στο Λονδίνο- η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι τα συνθήματα, δεν είναι οι διαδικασίες, δεν είναι οι κανόνες. Η Ένωσή μας είναι η εγγύηση ότι η ελευθερία, η αξιοπρέπεια, η δημοκρατία και η ανεξαρτησία δεν αποτελούν πλέον μόνον όνειρα αλλά καθημερινή πραγματικότητα.

Έζησα για περισσότερη από τη μισή ζωή μου πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα όπου απαγορευόταν έστω και να ονειρεύεσαι αυτές τις αξίες. Ναι, τότε υπήρχε πραγματικά Ευρώπη δύο ταχυτήτων. Αυτός είναι ο λόγος που σήμερα έχω το δικαίωμα να επαναλάβω με παρρησία αυτήν την απλή αλήθεια: ότι τίποτε στη ζωή μας δεν είναι για πάντοτε δεδομένο - ότι η οικοδόμηση ενός ελεύθερου κόσμου απαιτεί χρόνο, μεγάλες προσπάθειες και θυσίες. Αυτός είναι ο λόγος που δεν το έχουμε πετύχει παρά μόνο σε λίγες περιοχές του κόσμου. Κι όμως, το κατορθώσαμε. Είναι πάρα πολύ εύκολο να καταστρέψεις ένα τέτοιον κόσμο. Μια σύντομη στιγμή είναι αρκετή. Όπως συνέβη κάποτε με το Γκντανσκ μου.

Σήμερα στη Ρώμη ανανεώνουμε τη μοναδική συμμαχία ελεύθερων εθνών που θεμελίωσαν πριν από 60 χρόνια οι σπουδαίοι προκάτοχοί μας. Τότε δεν συζήτησαν πολλαπλές ταχύτητες, δεν σχεδίασαν αποχωρήσεις κρατών, αλλά, παρά τα τότε πρόσφατα τραγικά ιστορικά γεγονότα, διακήρυξαν την πίστη τους στην ενότητα της Ευρώπης. Είχαν το θάρρος που επέδειξε ο Κολόμβος να εισέλθει σε αχαρτογράφητα ύδατα, να ανακαλύψει τον Νέο Κόσμο.

Πείτε μου λοιπόν: γιατί σήμερα να χάσουμε την εμπιστοσύνη μας στον σκοπό της ενότητας; Απλώς επειδή έχει γίνει η πραγματικότητα στην οποία ζούμε; Ή επειδή την βαρεθήκαμε ή μας κούρασε;

Η Ευρώπη ως πολιτική οντότητα είτε θα υπάρχει ως ενωμένη Ευρώπη είτε απλώς δεν θα υπάρχει. Μόνον μια ενωμένη Ευρώπη μπορεί να είναι κυρίαρχη Ευρώπη σε σχέση με τον υπόλοιπο κόσμο. Και μόνο μια κυρίαρχη Ευρώπη εγγυάται την ανεξαρτησία των εθνών της, εγγυάται την ελευθερία των πολιτών της. Η ενότητα της Ευρώπης δεν είναι γραφειοκρατικό μοντέλο. Είναι ένα σύνολο κοινών αξιών και δημοκρατικών προτύπων. Σήμερα δεν αρκεί να φωνάζουμε υπέρ της ενότητας και να διαμαρτυρόμαστε κατά των πολλαπλών ταχυτήτων. Είναι πολύ πιο σημαντικό να σεβόμαστε όλοι τους κοινούς μας κανόνες, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ατομικές ελευθερίες, η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία του συνέρχεσθαι, το σύστημα ελέγχων και ισορροπιών και το κράτος δικαίου. Αυτό είναι το αληθινό θεμέλιο της ενότητάς μας.

Η Ένωση μετά τη Ρώμη πρέπει, περισσότερο από πριν, να είναι μια Ένωση των ίδιων αρχών, μια Ένωση εξωτερικής κυριαρχίας, μια Ένωση πολιτικής ενότητας. Αποδείξτε σήμερα ότι είστε οι ηγέτες της Ευρώπης, ότι νοιάζεστε για αυτήν τη μεγάλη κληρονομιά που μας κληροδότησαν οι ήρωες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης πριν από μια εξηκονταετία. Σας ευχαριστώ