Foirmíocht na Comhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile

Comhairle AE

Forbraíonn an Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile comhar agus comhbheartais i réimsí éagsúla trasteorann, agus é de chuspóir aici limistéar saoirse, slándála agus ceartais ar fud an Aontais a bhunú.

Cén chaoi a n-oibríonn an Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile?

Is iad airí ceartais agus gnóthaí baile ó Bhallstáit uile an Aontais Eorpaigh a bhíonn sa Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile (CGB). I gcoitinne, pléann na hairí ceartais le comhar breithiúnach sa dlí sibhialta agus sa dlí coiriúil araon agus le cearta bunúsacha, agus is iad na hairí gnóthaí baile atá freagrach as an imirce, as bainistiú teorann agus as an gcomhar póilíneachta, i measc nithe eile. Ní mar sin, áfach, a roinntear na cúraimí idir airí i ngach Ballstát de chuid an Aontais. Tá an Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile freagrach freisin as an gcosaint shibhialta.

Go hiondúil, bíonn cruinniú ag an gComhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile gach trí mhí.

Mar a comhaontaíodh i gconarthaí an Aontais, ní bhíonn an Danmhairg, an Ríocht Aontaithe ná Éire lán-rannpháirteach i gcur chun feidhme beart áirithe a bhaineann le ceartas agus gnóthaí baile, nó bíonn siad rannpháirteach faoi réir coinníollacha ar leith.

Sna réimsí a bhaineann le acquis Schengen, is i bhformáid an choiste mheasctha a dhéantar an plé. Is éard atá san fhormáid sin Ballstáit an Aontais mar aon leis na 4 thír nach bhfuil san Aontas agus atá rannpháirteach i gcomhaontú Schengen (an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua, an Eilvéis). I gcás bearta reachtacha, tar éis plé a dhéanamh sa choiste measctha, déantar an beart a ghlacadh sa Chomhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile, ach ní vótálann an Ríocht Aontaithe ná Éire ina leith.

Maidir le beartas gnóthaí ceartais agus baile

Glacann an Chomhairle reachtaíocht, i bhformhór na gcásanna i dteannta Pharlaimint na hEorpa, atá dírithe ar chearta bunúsacha a ráthú, saorghluaiseacht daoine a áirithiú ar fud an Aontais Eorpaigh agus leibhéal ard cosanta á thairiscint do shaoránaigh. Tá sí freagrach as beartais tearmainn agus inimirce, as comhar breithiúnach in ábhair shibhialta agus choiriúla, as an gcosaint shibhialta agus as an gcomhrac in aghaidh na coireachta tromchúisí agus eagraithe agus in aghaidh na sceimhlitheoireachta. Déileálann sí freisin le saincheisteanna a bhaineann le limistéar Schengen na hEorpa, ar limistéar gan teorainneacha.

Tá de chúram ar an gComhairle freisin gníomhaíochtaí na mBallstát i réimse na slándála inmheánaí a éascú agus comhordú na ngníomhaíochtaí sin a neartú. Déanann sí sin trí chosaint na dteorainneacha seachtracha a neartú agus trí feabhas a chur ar an gcomhar póilíneachta agus custaim.

Tosaíochtaí na Comhairle Ceartais agus Gnóthaí Baile le linn Uachtaránacht Mhálta

 Ceartas

I réimse an cheartais, tá an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta agus na coireachta eagraithe ina thosaíocht thábhachtach d’Uachtaránacht Mhálta. Tabharfaidh an Uachtaránacht aghaidh ar an treoir atá beartaithe chun cion coiriúil an sciúrtha airgid a chomhchuibhiú san Aontas agus ar an rialachán atá beartaithe maidir le haitheantas frithpháirteach i ndáil le calcadh sócmhainní coiriúla agus orduithe coigistíochta.

Leanfaidh an uachtaránacht ar aghaidh leis an gcaibidlíocht maidir le hathbhreithniú chinneadh Eurojust agus maidir leis an togra chun Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh a bhunú (rialachán EPPO).

Gnóthaí Baile

Maidir le gnóthaí baile, cothóidh Uachtaránacht Mhálta comhghníomhaíocht Eorpach chun dul i ngleic leis na dúshláin a eascraíonn as an sreabhadh imirce agus as bagairtí sceimhlitheoireachta.

Bogfaidh Uachtaránacht Mhálta ar aghaidh le cur chun feidhme an Chláir Oibre Eorpaigh maidir leis an Imirce. Ar cheann de na tosaíochtaí tá comhchuibhiú bheartas an Aontais maidir le tearmann, bunaithe ar na tograí lena ndéanfar athbhreithniú ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn. Leagfar béim ar leith ar bhearta lena n-áiritheofar cur i bhfeidhm éifeachtach phrionsabail na dlúthpháirtíochta agus na freagrachta agus rialachán Bhaile Átha Cliath.

Leanfaidh Uachtaránacht Mhálta freisin den obair i ndáil leis an gcreat comhpháirtíochta nua le tríú tíortha d’fhonn daoine a thabhairt slán sa Mheánmhuir, an ráta fillte a ardú agus le go mbeidh imircigh in ann fanacht gar don bhaile. I gcomhthráth, leanfaidh an uachtaránacht lena chuid iarrachtaí i réimse na himirce dleathaí trí bhogadh ar aghaidh leis an gcaibidlíocht reachtach maidir leis an athbhreithniú ar Threoir an chárta ghoirm.

Saincheist thábhachtach eile d’Uachtaránacht Mhálta is ea atreisiú bhainistiú na dteorannacha seachtracha. Go háirithe, tá sé mar aidhm ag an uachtaránacht an chaibidlíocht a thabhairt chun críche sna tograí a bhaineann leis an gcóras dul isteach/imeachta. Tá sé i gceist ag an uachtaránacht freisin an chaibidlíocht a bhrú ar aghaidh maidir leis an gCóras Eorpach um Fhaisnéis agus Údarú Taistil (ETIAS) a bhunú.

Leanfaidh Uachtaránacht Mhálta den phlé i dtaca leis an gcomhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta agus na coireachta tromchúisí agus eagraithe. Díreoidh sí ar an bplé i ndáil leis an ionstraim reachtach atá beartaithe maidir leis an gcalaois agus an brionnú a chomhrac i gcás íocaíochtaí neamhairgid.