Ról na Comhairle Eorpaí i ndáil le hainmniúcháin agus le ceapacháin a dhéanamh

Comhairle Eorpach

Tá ról tábhachtach ag an gComhairle Eorpach i roinnt nósanna imeachta ceapacháin le haghaidh ardphoist iomráiteacha san Aontas Eorpach. Go háirithe, is í atá freagrach as an méid seo a leanas:

  • Uachtarán na Comhairle Eorpaí a thoghadh
  • iarrthóir a mholadh le bheith ina Uachtarán ar an gCoimisiún Eorpach
  • Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála a cheapadh
  • líon iomlán na gCoimisinéirí a cheapadh go hoifigiúil
  • Bord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh (BCE) a cheapadh, Uachtarán BCE san áireamh

Uachtarán na Comhairle Eorpaí

Is é Donald Tusk Uachtarán reatha na Comhairle Eorpaí. Chuaigh sé i mbun oifige, in ionad Herman Van Rompuy, an 1 Nollaig 2014. 

Uachtarán na Comhairle Eorpaí a thoghadh

Is í an Chomhairle Eorpach féin a thoghann a huachtarán. Teastaíonn tromlach cáilithe le haghaidh sin. Fanann an t-uachtarán sa phost sin ar feadh téarma 2.5 bhliain, téarma ar féidir a athnuachan uair amháin eile. 

Iarrthóir a mholadh le bheith ina Uachtarán ar an gCoimisiún Eorpach

Tar éis na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa, bíonn ar an gComhairle Eorpach iarrthóir a mholadh don phost mar Uachtarán ar an gCoimisiún Eorpach. Cuireann an Chomhairle Eorpach torthaí na dtoghchán do Pharlaimint na hEorpa san áireamh agus a cinneadh á dhéanamh aici.

Caithfidh Parlaimint na hEorpa an t-iarrthóir a fhormheas le vóta tromlaigh a cuid feisirí (376 feisire ar a laghad). Mura n-éiríonn le hiarrthóir na Comhairle Eorpaí formheas thromlach na Parlaiminte a fháil, caithfidh an Chomhairle Eorpach iarrthóir nua a chur ar aghaidh. Ní mór é sin a dhéanamh laistigh d'aon mhí amháin ón vóta sa Pharlaimint inar diúltaíodh don chéad iarrthóir.

Ansin, leanann Parlaimint na hEorpa an nós imeachta céanna - vóta tromlaigh líon iomlán na bhfeisirí - chun an t-iarrthóir nua a fhormheas.

Leagtar amach an nós imeachta sin in Airteagal 17 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE).

An tArdionadaí a cheapadh

Tá an Chomhairle Eorpach freagrach as Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála a cheapadh. Teastaíonn tromlach cáilithe don chinneadh sin.

Is féidir leis an gComhairle Eorpach a chinneadh freisin go gcuirfí deireadh le téarma oifige 5 bliana an Ardionadaí, cinneadh dá dteastaíonn tromlach cáilithe freisin.  

Leagtar amach an nós imeachta sin in Airteagal 18 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE).

Ceapadh an Choimisiúin Eorpaigh

Is í an Chomhairle Eorpach a dhéanann líon iomlán Choimisinéirí an Choimisiúin Eorpaigh a cheapadh go hoifigiúil. Vótálann an Pharlaimint maidir le hiomlán an Choimisiúin - Uachtarán an Choimisiúin, an tArdionadaí agus na Coimisinéirí eile - trí mhodh an toilithe (tromlach na vótaí a chaitear).

Agus a toil tugtha ag an bParlaimint, déanann an Chomhairle Eorpach an Coimisiún Eorpach a cheapadh ar bhonn oifigiúil. Teastaíonn tromlach cáilithe le haghaidh chinneadh sin na Comhairle Eorpaí.

Leagtar amach an nós imeachta sin in Airteagal 17 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE).

Ceapacháin don Bhanc Ceannais Eorpach

Is í an Chomhairle Eorpach a cheapann gach comhalta de sheisear comhaltaí Bhord Feidhmiúcháin an Bhainc Cheannais Eorpaigh (BCE), is é sin le rá, Uachtarán agus Leas-Uachtarán BCE agus ceathrar comhaltaí eile.

Déanann an Chomhairle Eorpach an cinneadh sin ar bhonn moladh ón gComhairle. Agus an cinneadh á dhéanamh aici, téann an Chomhairle Eorpach i gcomhairle le Parlaimint na hEorpa agus le Comhairle Rialaithe BCE (ina bhfuil seisear comhaltaí an Bhoird Feidhmiúcháin, móide rialtóirí bhainc cheannais naoi mBallstát déag an limistéir euro). Ina dhiaidh sin, déanann an Chomhairle Eorpach a cinneadh trí vótáil tromlaigh cháilithe.

Leagtar amach an nós imeachta sin in Airteagal 283 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).