Cruinniú neamhfhoirmiúil chinn stáit nó rialtais an Aontais, Málta, 03/02/2017

Comhairle Eorpach
  • Comhairle Eorpach
  • 03/02/2017
  • Málta
  • Cathaoirleach Donald Tusk
  • Eolaire grianghrafach 

Faisnéis do na meáin

Príomhthorthaí

Bhí dhá chuid sa chruinniú mullaigh neamhfhoirmiúil i Málta, a bhí á óstáil ag Príomh-Aire Mhálta Joseph Muscat agus a bhí faoi chathaoirleacht Uachtarán na Comhairle Eorpaí Donald Tusk. Ar maidin, tháinig na ceannairí ar chomhaontú maidir le bearta chun sreabhadh na n-imirceach neamhrialta ón Libia chuig an Iodáil a shrianadh. Um thráthnóna, phléigh siad an t-ullmhúchán do chomóradh 60 bliain Chonarthaí na Róimhe, a bheidh ann ar an 25 Márta 2017.

Comhar idir an tAontas Eorpach agus an Libia: an sreabhadh a shrianadh

Ar maidin, phléigh na 28 gcinn stáit nó rialtais de chuid an Aontais gné sheachtrach na himirce. Ghlac siad Dearbhú Mhálta, lena ndírítear ar bhearta chun srian a chur leis an sreabhadh imirce ón Libia go dtí an Iodáil.

Sa dearbhú, thug siad dá n-aire gur tháinig os cionn 181,000 imirceach neamhrialta thar teorainn isteach in 2016 ar bhealach na Meánmhara Láir agus gur tháinig méadú as cuimse, bliain i ndiaidh bliana ó 2013 i leith, ar líon na ndaoine a bádh nó a d’imigh ar iarraidh ar muir.

Agus an t-earrach ag druidim linn, chinn na ceannairí gníomhaíocht bhreise a dhéanamh chun sreabha imirce a laghdú go suntasach, chun samhail ghnó na smuigléirí a bhriseadh agus chun beatha daoine a shábháil. Go háirithe, chomhaontaigh siad dlús a chur leis an gcomhar le húdaráis na Libia.

“Tá sé níos tábhachtaí anois ná mar a bhí riamh an Libia a chur ar a boinn, agus déanfaidh an tAontas a mhíle dícheall cuidiú leis an gcuspóir sin a bhaint amach. Tá sé ríthábhachtach, i gcás na Libia, go mbeadh smacht ag na húdaráis ar na teorainneacha talún agus muirí agus go rachaidís i ngleic le gníomhaíochtaí idirthurais agus le gníomhaíochtaí smuigleála”

Dearbhú Mhálta

Dhearbhaigh ceannairí an Aontais go dtacaíonn siad le Comhairle na hUachtaránachta agus leis an Rialtas Comhaontaithe Náisiúnta agus iad tacaithe ag na Náisiúin Aontaithe. Dhearbhaigh siad freisin go raibh siad réidh le dul i gcomhar le pobail réigiúnacha agus áitiúla sa Libia agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta freisin atá gníomhach sa tír.

Áirítear na nithe seo a leanas ar na tosaíochtaí:

  • oiliúint a chur ar gharda cósta náisiúnta na Libia agus ar ghníomhaireachtaí ábhartha eile, trealamh a thabhairt dóibh agus tacú leo
  • tuilleadh a dhéanamh chun modh oibre na smuigléirí a chloí trí ghníomhaíocht fheabhsaithe oibríochtúil trí pháirt a thabhairt don Libia agus do chomhpháirtithe ábhartha idirnáisiúnta eile
  • feabhas a chur ar staid shocheacnamaíoch na bpobal áitiúil sa Libia, go háirithe i gceantair chósta agus ar theorainneacha talún na Libia ar na bealaí imirce
  • féachaint leis, i gcomhar le UNHCR agus EII, go mbeidh acmhainní glactha leordhóthanacha agus coinníollacha leordhóthanacha sa Libia le haghaidh na n-imirceach
  • tacú le EII dlús a chur le gníomhaíochtaí maidir le filleadh deonach
  • feabhas a chur ar na feachtais faisnéise a dhírítear ar imircigh

Leag na ceannairí béim freisin ar an ngá atá leis an mbrú ar theorainn talún na Libia a laghdú trí chumas bainistithe teorann na Libia a threisiú agus trí bheith ag obair le tíortha comharsanachta.

“Ba dhíol sásaimh dúinn an Meamram Comhthuisceana a shínigh Príomh-Airí na hIodáile agus na Libia inné mar chomhartha tábhachtach spreagúil eile go bhfuil rudaí ar tí athrú chun feabhais”, a dúirt an tUachtarán Donald Tusk ag an bpreasagallamh tar éis an tseisiúin oibre maidir leis an imirce. “Tacóidh an tAontas Eorpach agus ár gcuid gníomhaíochtaí leis an Iodáil agus leis an Libia. Tá dualgas comhpháirteach orainn.”

Ba dhíol sásaimh do na ceannairí go bhfuil rún ag Uachtaránacht Mhálta plean nithiúil cur chun feidhme a chur faoi bhráid na Comhairle a luaithe is féidir, chun an obair a thabhairt chun cinn agus chun dlúthfhaireachán ar na torthaí a áirithiú. Ag na cruinnithe a bheidh aici i mí an Mhárta agus i mí an Mheithimh 2017, ba cheart don Chomhairle Eorpach athbhreithniú a dhéanamh, ar bhonn tuarascáil ó Uachtaránacht Mhálta, ar an dul chun cinn a bheidh déanta maidir leis an gcur chuige foriomlán.

Bhuail an tUachtarán Tusk le Fayez al-Sarraj, Príomh-Aire na Libia, roimh an gcruinniú mullaigh. Phléigh siad na bealaí ina bhféadfaí feabhas a chur ar an gcomhar idir an tAontas Eorpach agus an Libia.

An t-ullmhúchán do chomóradh 60 bliain de Chonarthaí na Róimhe

Ag seisiún na hiarnóna, bhí deis ag ceannairí na 27 mBallstát comóradh 60 bliain Chonarthaí na Róimhe ar an 25 Márta 2017 a ullmhú.

Bunaíodh an t-idirphlé seo ar an machnamh polaitiúil ar thodhchaí an Aontais Eorpaigh le 27 mBallstát ann, plé ar cuireadh tús leis go díreach tar éis vótáil na Ríochta Aontaithe i bhfabhar an tAontas Eorpach a fhágáil ar an 23 Meitheamh 2016 agus ar leanadh leis sa Bhratasláiv ar an 16 Meán Fómhair 2016.

“Plé cuiditheach ag an gcruinniú mullaigh i Málta maidir le AE27, tábhacht na haontachta agus ullmhú chruinniú mullaigh na Róimhe.”

An tUachtarán Donald Tusk agus é ar Twitter tar éis an chruinnithe

Ina litir maidir le todhchaí na hEorpa a cuireadh chuig na 27 gceann stáit nó rialtais ar an 31 Eanáir 2017, d'aithin an tUachtarán Donald Tusk trí phríomhbhagairt atá contúirteach do chobhsaíocht na hEorpa. Áirítear orthu sin:

  • staid nua gheopholaitiúil: An tSín atá ag éirí níos forránaí, beartas trodach na Rúise i leith na hÚcráine agus a cuid comharsan, cogaí, sceimhle agus ainrialtacht sa Mheánoirthear agus san Afraic (agus ról suntasach ag an Ioslamachas radacach ann) agus dearbhuithe, ar ábhar imní iad, riarachán nua Mheiriceá, is rudaí iad sin uile a chuireann cor na neamhchinnteachta inár dtodhchaí
  • an staid inmheánach: an méadú atá tagtha ar dhearcadh atá náisiúnach agus seineafóbach, anois seachas mar a bhí riamh, laistigh den Aontas féin
  • staid intinne na scothaicme atá fabhrach don Eoraip: meath ag teacht ar an gcreideamh sa lánpháirtiú polaitiúil, an géilleadh d’argóintí na bpobalóirí agus an t-amhras maidir le bunluachanna an daonlathais liobrálaigh

Ina litir, d’iarr an tUachtarán Donald Tusk ar na ceannairí seasamh lena chéile.

“Caithfear a rá go neamhbhalbh nach láncheannasacht mhiotasach de chineál éigin ag na Ballstáit a thiocfadh as titim an Aontais Eorpaigh; a mhalairt ar fad, ní thiocfadh as ach go mbeidís spleách go huile agus go hiomlán ar na sárchumhachtaí: na Stáit Aontaithe, an Rúis agus an tSín. Is i dteannta a chéile amháin is féidir linn a bheith iomlán neamhspleách.”

Athbhreithnithe go deireanach an 14/02/2017