Comhairle Eorpach urghnách (Airt. 50), 29/04/2017

Comhairle Eorpach
  • Comhairle Eorpach
  • 29/04/2017
  • Cathaoirleach Donald Tusk
  • Liosta na rannpháirtithe 

Faisnéis do na meáin

Na príomhthorthaí

Ghlac an Chomhairle Eorpach Urghnách (Airteagal 50), i bhformáid AE27, na treoirlínte don chaibidlíocht faoi Brexit.

“Is mian liom béim a leagan ar aontacht iomlán na 27 gceannaire maidir leis na treoirlínte dár gcaibidlíocht leis an Ríocht Aontaithe. (…) Tá tacaíocht d’aon toil anois againn ó gach ceann de na 27 mBallstát agus ó institiúidí an Aontais, rud a thugann sainordú láidir polaitiúil dúinn don chaibidlíocht seo.

An tUachtarán Donald Tusk ag an bpreasagallamh i ndiaidh an chruinnithe mullaigh

Sna treoirlínte seo, saineofar creat don chaibidlíocht agus leagfar amach seasaimh fhoriomlána agus prionsabail fhoriomlána an Aontais le linn na gcainteanna. Tabharfaidh an Chomhairle Eorpach na treoirlínte cothrom le dáta le linn na caibidlíochta, de réir mar is gá.

Na croí-phrionsabail

Sna treoirlínte, dearbhaíonn an Chomhairle Eorpach go leanfaidh AE27 de sheasamh le chéile agus go ngníomhóidh siad ina aonacht le linn na caibidlíochta. Déanann na ceannairí an méid a leanas:

  • athdhearbhaíonn siad gur mian leo go mbeidh an Ríocht Aontaithe ina dlúthpháirtí acu
  • athdhearbhaíonn siad go gcaithfidh aon mhargadh a dhéanfar amach anseo a bheith bunaithe ar chothromaíocht idir cearta agus oibleagáidí, agus go gcaithfidh sé cothrom na Féinne a áirithiú do chách
  • cuireann siad i dtreis nach mór iomláine an mhargaidh aonair a chaomhnú, rud a chiallaíonn go bhfuil na ceithre shaoirse dodhealaithe agus nach féidir breith agus dá rogha a bheith ann
  • dearbhaíonn siad nach féidir le stát nach Ballstát de cuid an Aontais é na cearta céanna a bheith aige agus a bheadh ag Ballstát ná leas a bhaint as na sochair chéanna a mbainfeadh Ballstát leas astu

“Déanfar an chaibidlíocht faoi Airteagal 50 CAE ar bhealach trédhearcach agus mar phacáiste aonair. I gcomhréir leis an bprionsabal nach bhfuil rud ar bith aontaithe go mbeidh gach uile rud aontaithe, ní fhéadfar míreanna aonair a shocrú ina gceann agus ina gceann.”

Treoirlínte ón gComhairle Eorpach (Airt. 50) maidir leis an gcaibidlíocht faoi Brexit

Cur chuige céimnithe

Chomhaontaigh na cinn stáit nó rialtais go mba cheart díriú ar an méid a leanas sa chéad chéim den chaibidlíocht:

  • a mhéid soléireachta agus deimhneachta dlíthiúla is féidir a chur ar fáil
  • an Ríocht Aontaithe agus an tAontas a bhaint as aimhréidh

Coinneoidh an Chomhairle Eorpach súil ghéar ar an dul chun cinn a dhéanfar agus is í a chinnfidh go bhfuil an oiread dul chun cinn déanta agus gur féidir bogadh ar aghaidh chuig an gcéad chéim eile sa phróiseas caibidlíochta.

Ní fhéadfar comhaontú maidir leis an gcaidreamh a bheidh ann amach anseo idir an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a thabhairt i gcrích go dtí gur tríú trír í an Ríocht Aontaithe. Mar sin féin, dearbhaíonn na ceannairí go bhfuil siad sásta tús a chur, le linn an dara céim den chaibidlíocht, le plé réamhullmhúcháin faoin gcreat don chaidreamh sin a bheidh ann amach anseo.

Tiocfaidh deireadh leis an tréimhse dhá bhliain a leagtar amach in Airteagal 50 ar an 29 Márta 2019.

Ord agus eagar ar an tarraingt siar

“Saoránaigh a chuaigh i mbun an tsaoil agus cearta acu a d'eascair as ballraíocht na Breataine san Aontas, tá an baol anois ann go gcaillfidh siad na cearta sin. (…) Ina fhianaise sin, ní mór dúinn cur chuige céimnithe a ghlacadh agus é mar thosaíocht againn go mbeadh ord agus eagar ar an tarraingt siar.”

Treoirlínte ón gComhairle Eorpach (Airt. 50) maidir leis an gcaibidlíocht faoi Brexit

Chuir an Chomhairle Eorpach i dtreis a thábhachtaí atá sé coimirce a thabhairt do chearta na saoránach sin a bheidh thíos le Brexit. Leag siad béim ar an ngá atá ann folús dlíthiúil a sheachaint don ghnó agus rinne siad tagairt do shocrú airgeadais aonair lenar cheart go n-áiritheofaí go ndéanfaidh an tAontas agus an Ríocht Aontaithe a gcuid oibleagáidí a urramú.

Tharla go mbaineann cúinsí ar leith le hoileán na hÉireann, chuir an Chomhairle Eorpach i dtreis gur gá tacú le Comhaontú Aoine an Chéasta agus leis an bpróiseas síochána i dTuaisceart Éireann.

Beidh gá le réiteach solúbtha, cruthaitheach, réiteach a mbeidh sé ar cheann dá chuid aidhmeanna teorainn chrua a sheachaint, agus iomláine dhlíchóras an Aontais á hurramú ag an am céanna.”

Treoirlínte ón gComhairle Eorpach (Airt. 50) maidir leis an gcaibidlíocht faoi Brexit

Prionsabal an chomhair dhílis

Go dtí go bhfágfaidh sí an tAontas, leanfaidh an Ríocht Aontaithe de bheith ina comhalta iomlán den Aontas Eorpach, faoi réir na gceart agus na n-oibleagáidí uile a leagtar amach sna Conarthaí agus faoi dhlí an Aontais. Ní mór leanúint ar aghaidh chomh deas réidh agus is féidir le gnó reatha uile an Aontais ar leibhéal na 28 mBallstát agus déanfar an chaibidlíocht leis an Ríocht Aontaithe a choinneáil scartha ó ghnó reatha an Aontais agus ní chuirfidh sí isteach ná amach ar dhul chun cinn an ghnó sin.

Na chéad chéimeanna eile

Tar éis don Chomhairle Eorpach na treoirlínte a ghlacadh agus bunaithe ar mholadh ón gCoimisiún, táthar ag súil go ndéanfaidh Comhairle Gnóthaí Ginearálta an 22 Bealtaine 2017 an méid a leanas:

  • tosú na caibidlíochta a údarú
  • an Coimisiún a ainmniú mar idirbheartaí thar ceann an Aontais
  • na treoracha caibidlíochta (sainordú mionsonraithe an Choimisiúin) a ghlacadh

Cúlra

Ar an 29 Márta 2017, thug an Ríocht Aontaithe fógra foirmiúil don Chomhairle Eorpach go raibh sé ar intinn aici an tAontas a fhágáil.

“Is oth linn go bhfuil an Ríocht Aontaithe leis an Aontas Eorpach a fhágáil ach táimid faoi réir don phróiseas atá le leanúint anois againn. (...) Sa chaibidlíocht sin, gníomhóidh an tAontas mar aon agus cosnóidh sé leasanna an Aontais. Is é an chloch is mó a bheidh ar ár bpaidrín againn an éiginnteacht a chothaigh cinneadh na Ríochta Aontaithe, do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do na Ballstáit, a laghdú oiread agus is féidir.”

Ráiteas ón gComhairle Eorpach, 29 Márta 2017
Athbhreithnithe go deireanach an 02/05/2017