An ceathrú pacáiste iarnróid - céard é féin?

Is é is aidhm don cheathrú pacáiste iarnróid deireadh a chur leis na bacainní atá fós ann maidir le limistéar Eorpach aonair iarnróid a chruthú. Leis an reachtaíocht atá beartaithe, déanfar athchóiriú ar earnáil iarnróid an Aontais tríd an iomaíochas agus an nuálaíocht a spreagadh i margadh na bpaisinéirí intíre. Cuirfear athchóirithe struchtúracha agus teicniúla chun feidhme freisin. Mar thoradh ar sin go léir, bheifí ag súil go mbeadh leibhéil níos airde sábháilteachta, idir-inoibritheachta agus iontaofachta ann i gcás líonra iarnróid na hEorpa.

Is éard atá sa phacáiste sé cinn de thograí reachtacha ón gCoimisiún. 

Cén fáth a bhfuil sé de dhíth? 

Beartas maidir le gréasán Tras-Eorpach Iompair (TEN-T)

Tacaíonn an ceathrú pacáiste iarnróid le beartas nua an Aontais Eorpaigh maidir le TEN-T, a seoladh an 1 Eanáir 2014. Leagtar amach ann 9 bpríomhchonair iompair ar fud an Aontais arb é is aidhm dóibh:

  • baic a bhaint
  • naisc trasteorann atá in easnamh a thógáil
  • comhtháthú agus idir-inoibritheacht modhanna éagsúla iompair a chur chun cinn

Tá líonra iarnróid na hEorpa sách ilroinnte faoi láthair. Tá caighdeáin éagsúla sábháilteachta agus teicniúla á n-úsáid ag Ballstáit éagsúla. Mar shampla, ní mór do sheirbhísí traenach trasteorann údarú a fháil ó údaráis náisiúnta éagsúla agus ní mór dóibh déileáil le córais éagsúla comharthaíochta. Ciallaíonn sin go bhfuil sé casta agus costasach d'oibreoirí nua iarnróid teacht isteach sa mhargadh agus casta agus costasach trealamh nua teicniúil a thabhairt isteach freisin.

Trí na bacainní atá ann fós i dtaca leis an limistéar Eorpach aonair iarnróid a bhaint, cuideoidh an ceathrú pacáiste iarnróid le hearnáil iomaíoch iarnróid a chruthú, ina mbeidh naisc mhaithe idir an tAontas agus na tíortha máguaird.

Chuideodh na hathruithe sin freisin le spriocanna an Aontais a bhaint amach i dtaca le hastaíochtaí a laghdú agus le leas níos mó a bhaint as iompar iarnróid, mar a leagtar amach i bPáipéar Bán 2011 ón gCoimisiún maidir le cúrsaí Iompair. 

Na mionsonraí

Tá 4 phríomhaidhm leis na tograí faoin gceathrú pacáiste iarnróid:

  1. Caighdeáin agus formheas atá éifeachtach
    Is é is aidhm do na hathruithe costais riaracháin a laghdú do chuideachtaí iarnróid agus a chur ar chumas oibreoirí nua teacht isteach sa mhargadh. Is í an Ghníomhaireacht Eorpach Iarnróid (ERA) an t-aon áit amháin ina n-eiseofaí údaruithe d'fheithiclí agus deimhnithe sábháilteachta d'oibreoirí.
  2. Struchtúr fónta
    Leis na hathruithe atá beartaithe, threiseofaí ról na mbainisteoirí bonneagair - na daoine atá freagrach as na rianta a riar - á áirithiú go bhfuil neamhspleáchas iomlán oibríochtúil agus airgeadais acu ó oibreoirí traenach. Bheadh bainisteoirí bonneagair i bhfeighil ar gach réimse atá i gcroílár an líonra iarnróid, amhail pleanáil bonneagair, socrú amchláir, agus oibríochtaí agus cothabháil ó lá go lá.
  3. Margaí na bpaisinéirí intíre a oscailt
    Áirítear ar an gceathrú pacáiste iarnróid an moladh maidir le hiarnróid na bpaisinéirí intíre a oscailte d'iontrálaithe nua agus do sheirbhísí nua ó mhí na Nollag 2019 ar aghaidh. Bheadh cuideachtaí in ann dul san iomaíocht agus seirbhísí comhchosúla a thairiscint, amhail seirbhís nua traenach ar bhealach faoi leith, nó tairiscint a chur isteach ar chonarthaí seirbhíse poiblí iarnróid. Leis na hathruithe atá beartaithe, bheadh sé éigeantach tairiscintí iomaíocha a chur isteach chun conarthaí a ghnóthú do sheirbhísí poiblí iarnróid san Aontas.
  4. Lucht saothair oilte iarnróid a chothabháil
    Aithnítear sna tograí a thábhachtaí atá sé don earnáil iarnróid foireann oilte, tiomanta a mhealladh chun na hearnála sin. Leis na hathruithe atá beartaithe, d'fhéadfadh na Ballstáit, go háirithe, cosaint níos fearr a thabhairt d'oibrithe i gcás ina n-aistreofaí conarthaí seirbhíse poiblí go conraitheoirí nua.

Cumhdaítear, sa reachtaíocht lena rachfar i ngleic leis na saincheisteanna sin, tograí teicniúla agus tograí maidir le rialachas agus oscailt an mhargaidh.

Faoin gcolún teicniúil, déanfar nuashonrú ar thrí phíosa reachtaíochta atá ann cheana:

  • togra le haghaidh Rialachán athbhreithnithe maidir le ERA - 2013/0014(COD)
  • togra le haghaidh Treoir athbhreithnithe maidir le hidir-inoibritheacht an chórais iarnróid san Aontas - 2013/0015(COD)
  • togra lena leasaítear an Treoir maidir le sábháilteacht iarnróid - 2013/0016(COD)

Faoi cholúin an rialachais agus oscailt an mhargaidh leasófar dhá phíosa reachtaíochta atá ann cheana agus aisghairfear píosa eile reachtaíochta:

  • togra lena leasaítear rialachán maidir le hoscailt mhargadh na seirbhísí iompair intíre do phaisinéirí iarnróid - 2013/0028(COD)
  • togra lena leasaítear Treoir lena mbunaítear limistéar Eorpach iarnróid aonair 2013/0029(COD)
  • togra lena n-aisghairtear Rialachán maidir leis na rialacha chun cuntais ghnóthais iarnróid a chaighdeánú - 2013/0013(COD)

Ról na Comhairle

Déanfar na 6 thogra faoin gceathrú pacáiste iarnróid a chaibidliú agus a ghlacadh faoin ngnáthnós imeachta reachtach. Dá bhrí sin feidhmeoidh an Chomhairle mar chomhreachtóir in éineacht le Parlaimint na hEorpa.

Tá an Chomhairle tar éis a seasamh ar an gcéad léamh a ghlacadh cheana maidir leis na trí thogra faoin gcolún teicniúil an 10 Nollaig 2015. Anois, ní mór do Pharlaimint na hEorpa iad a fhormheas go foirmiúil ar an dara léamh.

Ag cruinniú na Comhairle Iompair Teileachumarsáide agus Fuinnimh an 8 Deireadh Fómhair 2015, tháinig an Chomhairle ar chomhaontú faoi chur chuige ginearálta i ndáil leis na tograí maidir le rialachas agus oscailt an mhargaidh. Is é a bheidh sa chéad chéim eile caibidlíocht thrípháirteach le Parlaimint na hEorpa.