An Sásra Réitigh Aonair

Grafaic faisnéise - An chaoi a n-oibríonn an Sásra Réitigh Aonair

Grafaic faisnéise - An chaoi a n-oibríonn an Sásra Réitigh Aonair

Tá mar aidhm leis an Sásra Réitigh Aonair (SRA) a áirithiú go ndéanfar na bainc a bhfuil ag cliseadh orthu a réiteach ar bhealach ordúil ar an gcostas is lú is féidir do cháiníocóirí agus don fhíorgheilleagar.

Raon feidhme 

Nuair a thiocfaidh na rialacha uile a bhaineann leis an Sásra Réitigh Aonair i bhfeidhm, beidh feidhm acu maidir leis na bainc i mBallstáit an limistéir euro agus sna tíortha sin de chuid an Aontais a chineann ceangal leis an aontas baincéireachta.

Struchtúr

Is ceann de bhunghnéithe Aontas Baincéireachta na hEorpa é an Sásra Réitigh Aonair, agus is éard atá ann:

  1. Údarás réitigh ar leibhéal an Aontais - an Bord Réitigh Aonair
  2. Comhchiste réitigh, á mhaoiniú ag an earnáil baincéireachta

Príomhchuspóirí

  • an mhuinín a neartú san earnáil baincéireachta
  • scaoill bhainc agus tógálacht a sheachaint
  • an gaol diúltach idir na bainc agus na stáit a íoslaghdú
  • fáil réidh le hilroinnt sa mhargadh inmheánach i gcás seirbhísí airgeadais

1. An Bord Réitigh Aonair

Is é an Bord príomhchomhlacht cinnteoireachta an tSásra Réitigh Aonair, agus seo a leanas na cúraimí atá air:

  • cinntí a dhéanamh maidir le scéimeanna réitigh le haghaidh bainc a bhfuil ag cliseadh orthu (úsáid uirlisí réitigh agus an Chiste Réitigh Aonair san áireamh)
  • freagracht dhíreach air as céimeanna pleanála agus réitigh bhainc thrasteorann agus bhainc mhóra an Aontais Bhaincéireachta, ar bainc iad sin atá á maoirsiú go díreach ag an mBanc Ceannais Eorpach
  • freagracht air as gach cás réitigh, beag beann ar mhéid an bhainc, más rud é gur gá dul i muinín an Chiste Réitigh Aonair lena réiteach
  • is air atá an fhreagracht deiridh as na bainc ar fad san Aontas Baincéireachta freisin, agus féadfaidh sé, dá réir sin, a chuid cumhachta a úsáid tráth ar bith i ndáil le banc ar bith

Comhdhéanamh an Bhoird Réitigh Aonair

Tagann an Bord le chéile sa seisiún feidhmiúcháinsa seisiún iomlánach.

Seisiún feidhmiúcháin an BhoirdSeisiún iomlánach an Bhoird
Comhaltaí a bhfuil ceart vótála acu
  • cathaoirleach feidhmiúcháin
  • 4 chomhalta lánaimseartha
  • ionadaí ó na Ballstáit ina bhfuil an banc a bhfuil ag cliseadh air agus a chuid brainsí agus fochuideachtaí lonnaithe
Comhaltaí a bhfuil ceart vótála acu
  • cathaoirleach feidhmiúcháin
  • 4 chomhalta lánaimseartha
  • ionadaithe ó na húdaráis náisiúnta réitigh (ceann amháin ó gach Ballstát atá páirteach san aontas baincéireachta)
Breathnóirí
  • buan: ionadaí amháin ó BCE agus ionadaí amháin ón gCoimisiún
  • aoi-bhreathnóirí ad hoc
Breathnóirí
  • buan: ionadaí amháin ó BCE agus ionadaí amháin ón gCoimisiún
  • aoi-bhreathnóirí ad hoc

Cheap an Chomhairle an cathaoirleach, an leas-chathaoirleach agus comhaltaí lánaimseartha don Bhord Réitigh Aonair i mí na Nollag 2014.

Is tréimhse oifige trí bliana a bheidh ag an gcéad chathaoirleach a cheapfar tar éis do rialachán SRM teacht i bhfeidhm, agus beidh sí in-athnuaite uair amháin i gcomhair tréimhse cúig bliana. Is tréimhse oifige cúig bliana a bheidh ag an leas-chathaoirleach agus ag an gceathrar comhaltaí lánaimseartha eile.

Cinnteoireacht sa Bhord Réitigh Aonair

Ullmhaítear gach cinneadh réitigh le linn an tseisiúin fheidhmiúcháin. Glactar na cinntí sin, a mhéad is féidir, i gcás na mbanc sin a bhfuil an Bord freagrach go díreach astu. 

Glactar cinntí níos leithne le linn an tseisiúin iomlánaigh:

  • cinntí maidir leis na rialacha nós imeachta  
  • maidir le buiséad bliantúil an bhoird 
  • maidir le hinfheistíochtaí agus maidir le hábhair a bhaineann leis an bhfoireann

Glactar cinntí ann freisin maidir le húsáid an Chiste Réitigh Aonair os cionn tairsigh áirithe.

Údaraítear an Ciste Réitigh Aonair ann chun ranníocaíochtaí urghnácha ex-post a thiomsú agus a fháil ar iasacht.

2. An Ciste Réitigh Aonair (SRF)

Is ciste é an Ciste Réitigh Aonair atá bunaithe ar leibhéal fornáisiúnta.

Úsáidfear é chun na bainc a bhfuil ag cliseadh orthu a réiteach, tar éis roghanna eile, amhail an uirlis díluachála fiachais, a ídiú.

Maoineofar an ciste le ranníocaíochtaí ón earnáil baincéireachta.

Déanfar an Ciste Aonair Réitigh a fhollúnú thar thréimhse 8 mbliana. Ba cheart go sroichfeadh an Ciste 1%, ar a laghad, de shuim thaiscí cumhdaithe na n-institiúidí creidmheasa uile a údaraítear i ngach Ballstát de chuid an Aontais Baincéireachta. Measfar gur suim iomlán de thuairim is €55 billiún a bheidh i gceist.

Déanfar ranníocaíocht gach bainc ar leith a ríomh ar bhonn pro-rata i gcomhréir lena chuid dliteanas (gan acmhainní dílse nó taiscí cumhdaithe a chur san áireamh) le hais dhliteanais chomhiomlána (gan acmhainní dílse nó taiscí cumhdaithe a chur san áireamh) na n-institiúidí creidmheasa uile atá údaraithe i ngach Ballstát rannpháirteach. Déanfar na ranníocaíochtaí a choigeartú i gcomhréir leis na rioscaí a ghlacann gach institiúid.

Grafaic faisnéise - An Ciste Réitigh Aonair

Grafaic faisnéise - An Ciste Réitigh Aonair

An chaoi ina n-oibríonn an Ciste Réitigh Aonair

Aistreofar chuig an gCiste Réitigh Aonair ranníocaíochtaí na mbanc a thiomsaítear ar an leibhéal náisiúnta.

Réamhchoinníoll chun rochtain a bheith ar an gCiste is ea go mbeidh rialacha na tarrthála inmheánaí curtha i bhfeidhmchomh maith leis na prionsabail a leagtar síos sa Treoir maidir le téarnamh agus réiteach na mbanc agus i Rialachán an tSásra Réitigh Aonair.

Tá sé sin riachtanach le go gcloífear le ceann de phríomhphrionsabail an Aontais Baincéireachta .i. ba cheart go n-íocfadh tionscal an airgeadais as cliseadh na mbanc agus ní hiad na cáiníocóirí.

An idirthréimhse 8 mbliana

Ag an tús, is éard a bheidh sa chiste ná 'rannáin náisiúnta'. Déanfar iad sin a chumasc de réir a chéile thar idirthréimhse 8 mbliana. Tosófar le 'frithpháirtiú úsáid na gcistí a íocadh isteach le 40% sa chéad bhliain agus 20% sa dara bliain agus déanfar é a mhéadú de mhéideanna comhionanna go leanúnach as sin amach thar na 6 bliana eile go dtí nach ann níos mó do na rannáin náisiúnta.

Forálfar d'aistriú agus do fhrithpháirtiú na gcistí i gcomhaontú idir-rialtasach ar leith idir na Ballstáit a théann isteach san Aontas Baincéireachta. Rinne an Chomhairle an cinneadh sin le go mbeadh a oiread is féidir den deimhneacht dhlíthiúil ann, i bhfianaise na gcastachtaí dlíthiúla agus bunreachtúla i roinnt Ballstát.

Shínigh 26 Bhallstát (Ballstáit de chuid an Aontais uilig, seachas an tSualainn agus an Ríocht Aontaithe) an comhaontú an 21 Bealtaine 2014. I ndearbhú ar leith, dhearbhaigh na tíortha a shínigh an comhaontú go raibh sé ar intinn acu an próiseas daingniúcháin a chríochnú in am le go mbeadh an sásra réitigh aonair in ann feidhmiú faoin 1 Eanáir 2016.

Amhail ón 30 Samhain 2015, tá líon leordhóthanach Ballstát tar éis Comhaontú Idir-rialtasach a dhaingniú maidir le ranníocaíochtaí leis an gCiste Réitigh Aonair a aistriú agus a fhrithpháirtiú. Tiocfaidh an Comhaontú i bhfeidhm ar an gcéad lá den dara mí tar éis an dáta a dtaiscfidh sínitheoirí rannpháirteacha na hionstraimí daingniúcháin san aontas baincéireachta, arb ionann iad agus 90% ar a laghad de chomhiomlán vótaí ualaithe na rannpháirtithe go léir.

Na Ballstáit a shínigh an comhaontú nach Ballstáit de chuid an limistéir euro iad, beidh orthu na cearta agus na hoibleagáidí a thagann as a chomhlíonadh tar éis dóibh ceangal leis an Sásra Maoirseachta Aonair agus an Sásra Réitigh Aonair, agus sa chás sin amháin.

Socruithe i ndáil le maoiniú breise

I mí na Nollag 2013, ghlac Airí Airgeadais an Aontais Eorpaigh ráiteas inar sonraíodh go mbeadh maoiniú idirlinne ar fáil, le linn chéad tréimhse forbartha an Chiste Réitigh Aonair, ó fhoinsí náisiúnta, agus tobhaigh bhainc mar thaca leo, nó ón Sásra Cobhsaíochta Eorpach i gcomhréir leis na nósanna imeachta atá ann cheana.

Tá sé sin riachtanach chun creat leordhóthanach acmhainní airgeadais a áirithiú don Chiste Réitigh Aonair le linn na hidirthréimhse.

I mí na Nollag 2015 chomhaontaigh na Ballstáit atá rannpháirteach san aontas baincéireachta faoi chóras socruithe le haghaidh maoiniú idirlinne a chur i bhfeidhm .i. ó 2016 ar aghaidh beidh gach Ballstát rannpháirteach leis an mBord Réitigh Aonair i gComhaontú Saoráide Iasachta comhchuibhithe, lena gcuirtear líne chreidmheasa náisiúnta aonair ar fáil don Bhord chun tacú lena rannán náisiúnta féin sa Chiste Réitigh Aonair. Tá sé seo riachtanach chun a áirithiú go bhfeidhmeoidh an Ciste i gceart i gcás easnaimh chistiúcháin a d’fhéadfadh a bheith ann tar éis bainc a réiteach i mBallstát ar leith.

Is EUR55 billiún an méid uasta comhiomlán a comhaontaíodh le haghaidh línte creidmheasa na mBallstát sa limistéar euro.

Úsáidfear na línte creidmheasa náisiúnta mar rogha dheireanach, i gcás ina mbeidh na foinsí eile maoiniúcháin atá ar fáil faoi rialacha an aontais baincéireachta sniogtha. 

Is é is aidhm do chóras na línte creidmheasa náisiúnta go mbeidh cosaint ag na cáiníocóirí agus nach mbeidh tionchar suntasach ar chúrsaí airgeadais na mBallstát thar an meántéarma aige, toisc gurb í an earnáil baincéireachta i ngach tír a chaithfidh na méideanna a tharraingítear anuas faoi na línte creidmheasa a aisíoc.

Leis an gcóras sin áiritheofar go mbeidh cearta agus oibleagáidí comhionanna ag na Ballstáit rannpháirteacha uile agus ní chuirfear aon chostais ar thíortha nach bhfuil páirteach san aontas baincéireachta.

Beifear in ann aistrithe sealadacha a dhéanamh freisin idir rannáin náisiúnta.

Le linn na hidirthréimhse, déanfar tacaíocht choitianta a fhorbairt. Leis an tacaíocht sin, beidh sé níos éasca don Chiste Réitigh Aonair iasachtaí a fháil agus déanfar iad sin a aisíoc sa deireadh le ranníocaíochtaí ón earnáil baincéireachta.

An chaoi ina n-oibríonn an Ciste Réitigh Aonair

Seo a leanas na céimeanna atá sa sásra:

1. Cuireann an t-údarás maoirseachta, is é sin an Banc Ceannais Eorpach, in iúl don Bhord Réitigh Aonair go bhfuil ag cliseadh ar bhanc nó gur dócha go gclisfidh air.

Is féidir leis cinneadh mar sin a dhéanamh le linn seisiún feidhmiúcháin de chuid an Bhoird Réitigh Aonair freisin ar a chonlán féin, más rud é nach ngníomhaíonn an Banc Ceannais Eorpach taobh istigh de thrí lá tar éis dó an fógra a fháil.

2. Cinntear le linn an tseisiúin fheidhmiúcháin an indéanta fuascailt phríobháideach sa chás sin agus an gá an réiteach ó thaobh an leasa phoiblí de.

3. Mura gcomhlíontar na coinníollacha le haghaidh réitigh, déantar an banc a fhoirceannadh de réir an dlí náisiúnta.

4. Má chomhlíontar na coinníollacha le haghaidh réitigh, glacann an Bord Réitigh Aonair scéim réitigh. Leis an scéim sin cinntear na huirlisí réitigh agus an úsáid ar féidir a bhaint as an gCiste Réitigh Aonair. Tarchuireann an Bord an Scéim Réitigh chuig an gCoimisiún díreach tar éis di í a ghlacadh.

5. Tiocfaidh an scéim i bhfeidhm taobh istigh de 24 uair a chloig tar éis don Bhord í a fhormheas. Le linn an ama sin, is féidir leis an gCoimisiún glacadh leis an scéim nó is féidir leis an méid a leanas a dhéanamh:

  • cur i gcoinne ghnéithe lánroghnacha an scéim réitigh a ghlac an Bord Réitigh Aonair
  • iarraidh ar an gComhairle agóid a dhéanamh in aghaidh na scéime ar an bhforas nach bhfuil an réiteach riachtanach ar mhaithe le leas an phobail. I gcás den sórt sin, is trí thromlach simplí a ghníomhóidh an Chomhairle
  • molfaidh sé go ndéanfaidh an Chomhairle modhnú ábhartha maidir le méid an Chiste dá bhforáiltear sa scéim réitigh nó go gcuirfidh sí ina choinne (meastar athrú de 5% nó níos mó ar mhéid an Chiste arna mholadh ag an mBord a bheith ábhartha)

Má chinneann an Coimisiún a iarraidh ar an gComhairle agóid a dhéanamh, caithfidh an Coimisiún é sin a dhéanamh taobh istigh de 12 uair a chloig tar éis don Bhord an scéim réitigh a fhormheas, sa chaoi go mbeidh an Chomhairle in ann cinneadh a dhéanamh laistigh den 12 uair a chloig ina dhiaidh sin.

Má chuireann an Chomhairle i gcoinne institiúid a chur faoi réiteach, déantar an institiúid sin a fhoirceannadh i gcomhréir leis an dlí náisiúnta is infheidhme.

6. Cinntíonn an Bord ansin go ndéanfaidh na húdaráis náisiúnta réitigh ábhartha an beart réitigh riachtanach. 

Gníomhaithe eile sa Sásra Réitigh Aonair

Comhairle an Aontais Eorpaigh

  • ceapann sí comhaltaí an Bhoird Réitigh Aonair
  • cinneann sí an chaoi ina ndéanfaidh an earnáil baincéireachta na ranníocaíochtaí ex-ante leis an gCiste Réitigh Aonair (trí ghníomh tarmligthe a ghlacadh)
  • i roinnt cásanna, féadfaidh sí cur i gcoinne scéim réitigh ar leith

An Coimisiún Eorpach

Chun cásdlí an Aontais Eorpaigh a chomhlíonadh, caithfidh institiúid de chuid an Aontais an Scéim Réitigh a ghlac an Bord a fhormhuiniú.

Is éard a chiallaíonn sé seo i bpraitic ná gurb é an Coimisiún Eorpach a fhormhuineoidh an Scéim Réitigh nó a chuirfidh i gcoinne ghnéithe lánroghnacha na Scéimeanna Réitigh a ghlac an Bord Réitigh Aonair.

Féadfaidh an Coimisiún a mholadh freisin go ndéanfaidh an Chomhairle agóid i gcoinne scéim réitigh i gcásanna nach bhfuil critéar an leasa phoiblí á chomhlíonadh nó inar athraíodh an tsuim atá le húsáid ón gCiste Réitigh Aonair. 

An Banc Ceannais Eorpach

Ina cháil mar mhaoirseoir ar na bainc san Aontas Baincéireachta, cuireann sé an Bord Réitigh Aonair ar an eolas má tá ag cliseadh ar bhanc nó más móide go gclisfidh air.

Údaráis náisiúnta réitigh

Is iad údaráis náisiúnta na mBallstát rannpháirteach atá freagrach as pleananna réitigh a phleanáil agus a ghlacadh i leith na mbanc sin nach bhfuil an Bord Réitigh Aonair freagrach go díreach astu.

Chomh maith leis sin, is iadsan a chuireann chun feidhme na cinntí ar fad a ndírítear orthu i gcomhréir le treoracha an Bhoird Réitigh Aonair.

Má theipeann ar údarás náisiúnta réitigh cinneadh ón mBord Réitigh Aonair a chomhlíonadh, tá sé de chumhacht ag an mBord orduithe feidhmiúcháin a thabhairt go díreach don bhanc a bhfuil ag cliseadh air.

Cén fáth gurb ann don Sásra Réitigh Aonair?

Leis an leabhar aonair rialacha táthar tar éis comhchuibhiú a dhéanamh, cuid mhaith, ar dhlíthe náisiúnta na mBallstát agus tar éis foráil a dhéanamh d'uirlisí coitianta réitigh agus do chumhachtaí coitianta le haghaidh na n-údarás náisiúnta. Ach, ceadaítear freisin do na húdaráis náisiúnta cion áirithe den lánroghnachas a bheith acu sa chaoi inar cheart na huirlisí sin a chur i bhfeidhm agus socruithe náisiúnta maoinithe a úsáid sna nósanna imeachta réitigh.

Ceapadh an sásra réitigh aonair, mar sin, lena áirithiú go mbeadh cur chuige coitianta ann ó thaobh déileáil le bainc a bhfuil ag cliseadh orthu, rud a chuirfeadh le cobhsaíocht na hearnála airgeadais sna Ballstáit rannpháirteacha.

Chomh maith leis sin, leis an Sásra, seachnófar aon tolgadh ó ghéarchéimeanna i mBallstáit neamh-rannpháirteacha agus éascófar dea-fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh ar an gcuma sin.

Bhí gá le Sásra Réitigh Aonair freisin chun teacht roimh an mbaol go bhféadfadh na Ballstáit cinntí ar leithligh a dhéanamh a d'fhéadfadh a bheith neamhréireach lena chéile i ndáil le grúpaí baincéireachta trasteorann a réiteach rud a d'fhéadfadh tionchar a imirt ar chostas iomlán an réitigh.

Féachtar leis an Sásra Réitigh Aonair nach mbeidh na bainc ag brath ar thacaíocht ón mbuiséad náisiúnta agus nach mbeidh siad ag brath ar chuir chuige éagsúla na mBallstát maidir le socruithe maoinithe a úsáid. Cuideoidh sé seo freisin chun cásanna a sheachaint ina mbeadh tionchar díréireach ag réiteach na mbanc, ar an leibhéal náisiúnta, ar an bhfíorgheilleagar.

Agus, mar fhocal scoir, bhí gá leis an gcóras fornáisiúnta réitigh chun comhlánú a dhéanamh ar an gcóras maoirseachta ar leibhéal an Aontais Eorpaigh - an Sásra Maoirseachta Aonair. Faigheann sé réidh le haon teannas a d'fhéadfadh a bheith ann idir BCE agus na húdaráis náisiúnta réitigh.

Dá réir sin, tá mar aidhm leis an Sásra Réitigh Aonair an mhuinín san earnáil baincéireachta a neartú, scaoill bhainc agus tógálacht a sheachaint agus an gaol diúltach idir na bainc agus na stáit a laghdú agus fáil réidh le hilroinnt an mhargaidh inmheánaigh do sheirbhísí airgeadais.

Teacht i bhfeidhm

Tá feidhm ag na forálacha i ndáil le hullmhúchán phleanáil an réitigh, bailiú faisnéise agus comhar leis na húdaráis náisiúnta réitigh, ó 1 Eanáir 2015 i leith.

Beidh feidhm ag na forálacha maidir le pleanáil an réitigh, luath-idirghabháil, gníomhartha réitigh agus uirlisí réitigh, lena n-áirítear tarrtháil inmheánach a dhéanamh ar scairshealbhóirí agus ar chreidiúnaithe ón 1 Eanáir 2016 ar aghaidh.

An Comhaontú Idir-rialtasach maidir le ranníocaíochtaí le Ciste Réitigh Aonair a aistriú agus a fhrithpháirtiú, tiocfaidh sé i bhfeidhm ar an gcéad lá den dara mí tar éis an dáta a dtaiscfidh sínitheoirí rannpháirteacha na hionstraimí daingniúcháin sa Sásra Maoirseachta Aonair/Sásra Réitigh Aonair arb ionann iad agus 90% de chomhiomlán vótaí ualaithe na mBallstát rannpháirteach uile.