Cad é an Pacáiste Beartas d’Aer Glan?

Is é aidhm an phacáiste aeir ghlain laghdú suntasach a dhéanamh ar thruailliú an aeir ar fud an Aontais. Sa straitéis atá molta, leagtar síos na cuspóirí chun an tionchar ón truailliú aeir ar an tsláinte agus ar an gcomhshaol a laghdú faoi 2030 agus tá tograí reachtacha inti chun caighdeáin níos déine a chur chun feidhme maidir le hastaíochtaí agus truailliú aeir.

D'fhoilsigh an Coimisiún an pacáiste an 18 Nollaig 2013, agus is éard atá ann teachtaireacht maidir leis an ‘clár aeir ghlain don Eoraip’, agus trí thogra reachtacha maidir le hastaíochtaí agus truailliú aeir. 

An pacáiste aeir ghlain - na figiúirí

Faoi 2030, i gcomparáid leis an staid reatha, meastar go mbeidh na torthaí a leanas mar thoradh ar bhearta faoin bpacáiste aeir ghlain:

  • seachnófar 58 000 bás anabaí
  • sábhálfar 123 000 km² d'éiceachórais ó thruailliú nítrigine
  • sábhálfar 56 000 km² de limistéir Natura 2000
  • sábhálfar 19 000 km² d'éiceachóras foraoise ó aigéadú

Cén fáth go bhfuil sé uainn?

Tá tionchar diúltach ag droch-chaighdeán aeir ar an gcaighdeán saoil atá againn. Is cúis le roinnt mhaith ceisteanna sláinte é, amhail asma agus fadhbanna cardashoithíocha. Dá bharr sin cailltear laethanta oibre de dheasca easláinte, agus tá costais níos airde le haghaidh seirbhísí cúraim sláinte, go háirithe do leanaí agus do dhaoine scothaosta.

Bíonn fadhbanna sláinte a bhaineann le droch-chaighdeán aeir go holc i gceantair uirbeacha faoi thithe ina mbíonn caighdeán an aeir níos ísle go ginearálta. Is é droch-chaighdeán an aeir príomhchúis an bháis anabaí ar fud an Aontais, agus tá tionchar níos airde aige sin ná tionóiscí tráchta. Chomh maith leis an tionchar díobhálach ar shláinte an duine, déanann droch-chaighdeán an aeir damáiste d'éiceachórais.

Dá ndéanfaí an pacáiste aeir ghlain a chur chun feidhme, thiocfadh feabhas ar cháilíocht an aeir do shaoránaigh uile an Aontais agus b'ísle na costais chúraim sláinte do na rialtais. Bheadh na tograí chun leasa earnáil na tionsclaíochta, mar ba cheart go spreagfaí an nuálaíocht le bearta chun truailliú aeir a laghdú agus go gcuirfí feabhas ar iomaíochas an Aontais i réimse na teicneolaíochta glaise.

Na mionsonraí

Tá roinnt gnéithe ann sa phacáiste aeir ghlain:

  • An clár aeir ghlain don Eoraip - straitéis de chuid an Choimisiúin ina leagtar amach bearta chun a áirithiú go gcomhlíontar na spriocanna atá ann cheana agus lena leagtar amach cuspóirí nua maidir le caighdeán an aeir don tréimhse suas go 2030
  • treoir athbhreithnithe maidir le huasteorainneacha náisiúnta astaíochtaí ina bhfuil uasteorainneacha náisiúnta astaíochtaí diana do na sé phríomhthruailleoir
  • treoir atá beartaithe chun truailliú aeir ó ghléasraí dócháin meánmhéide a laghdú
  • togra chun rialacha idirnáisiúnta leasaithe ar thruailliú aeir trasteorann fadraoin (an Prótacal Gothenburg) a fhormheas ar leibhéal an Aontais

An próiseas cinnteoireachta sa Chomhairle

Déanann an Chomhairle cinneadh go hiondúil i gcomhar le Parlaimint na hEorpa, faoin ngnáthnós imeachta reachtach. I roinnt réimsí sonracha, baineann sí úsáid as an nós imeachta maidir le toiliú nó an nós imeachta comhairliúcháin, i gcás ina bhfuil ról na Parlaiminte teoranta.

Sa Chomhairle

Cuireadh an Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an gclár aeir ghlain chuig an gComhairle an 20 Nollaig 2013. Chuir an Coimisiún an clár faoi bhráid na Comhairle freisin, in éineacht leis na tograí reachtacha a ghabhann leis, ag cruinniú na Comhairle Comhshaoil an 3 Márta 2014.

Tá dhá ghné den phacáiste aeir ghlain a thagann faoin ngnáthnós imeachta reachtach - an togra chun uasteorainneacha náisiúnta astaíochtaí a mhodhnú, agus an togra maidir le gléasraí dócháin meánmhéide. Maidir leis an dá thogra reachtacha, reachtaíonn an Chomhairle mar sin i bpáirt le Parlaimint na hEorpa.

Ghlac an Chomhairle an Treoir maidir le gléasraí dócháin meánmhéide i mí na Nollag 2015. Thángthas ar chur chuige ginearálta i ndáil leis an Treoir maidir le huasteorainneacha náisiúnta astaíochtaí agus táthar ag feitheamh le cinneadh na Parlaiminte anois.

cinneadh ón gComhairle riachtanach don togra maidir le Prótacal Gothenburg. Dá bhrí sin, ní mór do Pharlaimint na hEorpa a toiliú a thabhairt a luaithe is mian leis an gComhairle an togra reachtach a ghlacadh.