Comhar an Aontais Eorpaigh maidir leis an tslándáil agus leis an gcosaint

Comhairle AE

An comhar maidir leis an tslándáil agus leis an gcosaint á neartú ag an Aontas

Ag Cruinniú Mullaigh na Bratasláive, i mí Mheán Fómhair 2016, chinn ceannairí an Aontais athbhorradh a chur faoi shlándáil sheachtrach agus faoi chosaint na hEorpa trí chomhar an Aontais a neartú sa réimse sin.

Ar mhaithe leis an tiomantas sin, ghlac ceannairí an Aontais conclúidí i mí na Nollag 2016:

  • lena dtacaítear leis an bplean cur chun feidhme maidir le slándáil agus cosaint
  • ina ndeirtear gur díol sásaimh é an togra ón gCoimisiún Eorpach le haghaidh an phlean gníomhaíochta Eorpaigh um chosaint
  • lena ngríosaítear go ndéanfar gníomhaíocht mhear chun cur leis an gcomhar idir an tAontas agus ECAT

Amlíne - Comhar an Aontais maidir leis an tslándáil agus leis an gcosaint

22/06/2017

Iarrann an Chomhairle Eorpach go mbunófar buanchomhar struchtúrtha

19/06/2017

An dul chun cinn a rinneadh maidir le comhar AE-ECAT ina dhíol sásaimh don Chomhairle

08/06/2017

Bunaíonn an Chomhairle cumas míleata pleanála agus seolta

18/05/2017

Straitéis Dhomhanda an Aontais Eorpaigh: Conclúidí ón gComhairle maidir le cosaint agus slándáil

18/05/2017

Phléigh an Chomhairle an comhar idir an tAontas agus ECAT le hArd-Rúnaí ECAT, Jens Stoltenberg

Gníomhaíochtaí nithiúla chun borradh a chur faoin gcomhar slándála agus cosanta

I mí na Nollag 2016, thacaigh an Chomhairle Eorpach leis an bplean cur chun feidhme maidir le slándáil agus cosaint. Leis an bplean cur chun feidhme, socraítear an chonair a bheidh ann amach anseo maidir le beartas slándála agus cosanta an Aontais a fhorbairt.

Ag tógáil ar Straitéis Dhomhanda an Aontais, dírítear, sa phlean cur chun feidhme, ar thrí cinn de thosaíochtaí straitéiseacha:

  • freagairt do choinbhleachtaí agus do ghéarchéimeanna seachtracha
  • acmhainní comhpháirtithe a fhothú
  • an tAontas gona shaoránaigh a chosaint

áirítear an méid seo a leanas sna gníomhaíochtaí nithiúla chun na spriocanna sin a bhaint amach:

  • athbhreithniú comhordaithe bliantúil ar chosaint (CARD) a sheoladh chun feabhas a chur ar an gcomhar cosanta idir na Ballstáit
  • buanchomhar struchtúrtha (PESCO) a bhunú chun comhar cosanta a neartú i measc na mBallstát sin a bheidh toilteanach dul níos faide sa chomhar sin
  • cumas míleata pleanála agus seolta (MPCC) a bhunú chun feabhas a chur ar struchtúir bainistithe géarchéime
  • bosca uirlisí an Aontais don mhearfhreagairt a neartú, lena n-áirítear cathghrúpaí an Aontais agus cumais sibhialtach

1. Athbhreithniú comhordaithe bliantúil ar chosaint

Leis an athbhreithniú comhordaithe bliantúil ar chosaint (CARD), is fearr a bheadh an forléargas, ar leibhéal an Aontais, ar an gcaiteachas cosanta, ar an infheistíocht náisiúnta agus ar iarrachtaí taighde.

Leis an athbhreithniú sin, chuirfí le trédhearcacht agus le hinfheictheacht pholaitiúil na gcumas Eorpach cosanta. I measc na dtairbhí atá ag gabháil leis, áirítear na cinn seo a leanas:

  • easnaimh a aithint ar bhealach níos fearr
  • comhar cosanta níos doimhne
  • cur chuige níos fearr agus níos comhtháite maidir le pleanáil an chaiteachais cosanta

2. I dtreo buanchomhar struchtúrtha

Foráiltear le Conradh Liospóin go bhféadfaidh grúpa ballstát an comhar atá eatarthu i gcúrsaí cosanta a neartú trí bhuanchomhar struchtúrtha a bhunú (PESCO).

Ar an 22 Meitheamh 2017, d’aontaigh ceannairí an Aontais buanchomhar struchtúrtha a sheoladh chun slándáil agus cosaint na hEorpa a neartú.

Tiocfaidh na Ballstáit ar chomhaontú faoi liosta coiteann de chritéir agus de ghealltanais, i dteannta tionscadal nithiúil cumais, le go bhféadfar tús a chur leis an gcomhar sin.

3. Struchtúir feabhsaithe bainistithe géarchéime

Ar an 8 Meitheamh 2017, chomhaontaigh an Chomhairle cumas míleata pleanála agus seolta (MPCC) a bhunú laistigh d’fhoireann mhíleata an Aontais.

Le MPCC, feabhsaítear acmhainn an Aontais freagairt a dhéanamh ar bhealach níos tapúla, níos éifeachtaí, níos comhtháite.

Tá sé freagrach, ar an leibhéal straitéiseach, as pleanáil agus seoladh oibríochtúil mhisin mhíleata neamhfheidhmiúcháin an chomhbheartais slándála agus cosanta (CBSC).

4. Bosca uirlisí mearfhreagartha athneartaithe an Aontais

cathghrúpaí an Aontais Eorpaigh ar cheann de na huirlisí atá ar fáil don Aontas ar féidir a úsáid chun freagairt thapa a dhéanamh do ghéarchéimeanna agus do choinbhleachtaí. Is fórsaí míleata iad a d’fhéadfaí a imscaradh ar an láthair go gasta.

Cruthaíodh na grúpaí sin in 2005, ach níor imscaradh iad go dtí seo riamh mar thoradh ar chonstaicí polaitiúla, teicniúla agus airgeadais.

D’fhonn cumais mhearfhreagartha an Aontais a neartú, thoiligh ceannairí an Aontais ar an 22 Meitheamh 2017 go ndéanfaí costais imscaradh na gcathghrúpaí a sheasamh ar bhonn comhchoiteann. Déanfar maoiniú na gcathghrúpaí a bhainistiú ar leibhéal an Aontais trí shásra Athena ar bhonn buan.

Tá an tAontas ag féachaint leis na cumais shibhialtacha a fhorbairt freisin agus freagrúlacht an bhainistithe géarchéime sibhialtaí a fheabhsú, lena n-áirítear trí chroí-acmhainn freagrúlachta a d’fhéadfaí a chruthú.

Comhar idir an tAontas agus ECAT

Grafaic faisnéise - Dearbhú Comhpháirteach AE-ECAT: cur chun feidhme

Grafaic faisnéise de dhearbhú comhpháirteach AE-ECAT

Ar an 8 Iúil 2016, shínigh an tAontas Eorpach agus ECAT dearbhú comhpháirteach chun an comhar atá eatarthu a neartú tuilleadh i seacht gcinn de réimsí straitéiseacha, eadhon:

  • bagairtí hibrideacha
  • comhar oibríochtúil, lena n-áirítear saincheisteanna muirí
  • an chibearshlándáil
  • cumais chosanta
  • tionscal agus taighde
  • freachnaimh chomhordaithe
  • fothú acmhainní

Ina dhiaidh sin, ar an 6 Nollaig 2016, thacaigh an Chomhairle le sraith choiteann de 42 thogra, agus thacaigh ECAT leo chomh maith.

I mí an Mheithimh 2017, léirigh na hairí gnóthaí eachtracha gur dhíol sásaimh é an dul chun cinn atá déanta chun an tsraith choiteann de thograí a chur chun feidhme agus d’iarr siad go dtabharfaí tuilleadh céimeanna sa treo céanna.

Plean gníomhaíochta Eorpach um Chosaint

Chaith Ballstáit an Aontais EUR 203 billiún ar an gcosaint in 2015, rud a fhágann gurb iadsan is mó ar domhan a chaitheann airgead ar chúrsaí míleata, cé is moite de na Stáit Aontaithe.

Mar sin féin, is minic nach n-úsáidtear cistí buiséid na cosanta go héifeachtúil:

  • ilroinnt mhargadh cosanta na hEorpa
  • dúbláil chostasach na gcumas míleata
  • comhar tionsclaíoch neamhleor agus easpa idir-inoibritheachta

Chun aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin, thíolaic an Coimisiún Eorpach an plean gníomhaíochta Eorpach um chosaint ar an 30 Samhain 2016. Tá sé mar aidhm leis an bplean gníomhaíochta an méid seo a leanas a dhéanamh:

  • an caiteachas cosanta a dhéanamh níos costéifeachtúla
  • an comhar cosanta a fheabhsú
  • bonn tionsclaíoch níos láidre a chothú

Leagtar amach trí phríomhghníomhaíocht sa phlean:

  • ciste Eorpach cosanta a bhunú
  • infheistíochtaí a spreagadh i dtionscal na cosanta
  • an margadh aonair maidir le cosaint a neartú

Ar an 22 Meitheamh 2017, léirigh an Chomhairle Eorpach gur dhíol sásaimh di an teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le ciste Eorpach cosanta. D’iarr siad, freisin, go dtiocfaí ar chomhaontú go gasta faoin togra le haghaidh clár Eorpach forbartha tionscal i réimse na cosanta.