Is uirlis riachtanach de Chomhbheartas Eachtrach agus Slándála an Aontais Eorpaigh (CBES)bearta sriantacha nó ‘smachtbhannaí’. Baineann an tAontas Eorpach úsáid astu mar chuid de cur chuige beartais atá comhtháite agus cuimsitheach lena ngabhann idirphlé polaitiúil, iarrachtaí comhlántacha agus úsáid uirlisí eile atá ar fáil freisin.

Príomhchuspóirí nuair atá smachtbhannaí á nglacadh

  • luachanna, leasanna bunúsacha, agus slándáil an Aontais Eorpaigh a chosaint
  • an tsíocháin a chaomhnú
  • an daonlathas, an smacht reatha, cearta an duine agus prionsabail an dlí idirnáisiúnta a chomhdhlúthú, agus tacú leo sin
  • coinbhleachtaí a chosc agus slándáil idirnáisiúnta a neartú

Le smachtbhannaí, féachtar le hathrú a dhéanamh ar bheartas nó iompar iad siúd ar a bhfuil siad dírithe, d’fhonn cuspóirí CBES a chur chun cinn. Is féidir díriú orthu siúd a leanas leis na smachtbhannaí:

  • rialtais, toisc na beartais atá acu, ar rialtais iad i dtíortha nach tíortha den Aontas iad
  • eintitis (cuideachtaí) a sholáthraíonn na modhanna chun na beartais atá spriocdhírithe a chur i bhfeidhm
  • grúpaí nó eagraíochtaí amhail grúpaí sceimhlitheoireachta
  • daoine aonair a thacaíonn leis na beartais spriocdhírithe, atá rannpháirteach i ngníomhaíochtaí sceimhlitheoireacht etc.

Déantar iad a fhorbairt ar bhealach lena laghdaítear na hiarmhairtí diúltacha dóibh siúd nach bhfuil freagrach as na beartais nó na gníomhaíochtaí a spreag glacadh smachtbhannaí. Oibríonn an tAontas go háirithe chun laghdú a dhéanamh ar iarmhairtí ar an bpobal sibhialta áitiúil agus ar ghníomhaíochtaí dlisteanacha a dhéantar sa tír lena mbaineann nó leis an tír sin.

Bíonn na bearta sriantacha uile a ghlacann an tAontas go hiomlán i gcomhréir le hoibleagáidí faoin dlí náisiúnta, iad siúd a bhaineann le cearta an duine agus cearta bunúsacha san áireamh.

Léarscáil smachtbhannaí an Aontais

Le léarscáil smachtbhannaí an Aontais tugtar forléargas amhairc ar na smachtbhannaí arna nglacadh ag an gComhairle. Is tionscnamh é seo de chuid Uachtaránacht na hEastóine ar an gComhairle.

Treoirlínte maidir le bearta sriantacha

In 2004, tháinig an Coiste Polaitiúil agus Slándála ar chomhaontú ar phrionsabail bhunúsacha maidir le:

  • úsáid smachtbhannaí
  • a gcur chun feidhme
  • an bealach chun an tionchar a bhíonn acu a thomhas agus a rialú

Leagtar amach na prionsabail bhunúsacha sin sna "treoirlínte maidir le bearta sriantacha a chur chun feidhme agus a mheas" a ghlac an Chomhairle den chéad uair in 2003 agus a rinneadh a athbhreithniú agus a nuashonrú in 2005, 2009 agus 2012.