Cruinniú de chuid Ceannairí Stáit nó Rialtais an Aontais Eorpaigh leis an Tuirc, 29/11/2015 - Ráiteas ón Aontas Eorpach agus ón Tuirc

Cruinniú mullaigh idirnáisiúnta
  • 29/11/2015
  • 20:30
  • An Bhruiséil
  • Ráiteas agus barúlacha
  • 870/15
  • Gnóthaí Baile
  • Gnóthaí eachtracha & caidreamh idirnáisiúnta
  • Méadú
29/11/2015
Teagmhálaithe preasa

Jüri Laas
Preasoifigeach
+32 22815523
+32 470957561

Preben Aamann
Urlabhraí Uachtarán na Comhairle Eorpaí
+32 22815150
+32 476850543

Ester Arauzo-Azofra
Preasoifigeach
+32 22815361
+32 473630723

  1. Chas Ceannairí an Aontais Eorpaigh lena gcontrapháirtí Turcach sa Bhruiséil inniu. Tá an Tuirc ina hiarrthóir ar aontachas ó 1999 i leith agus tá caibidlíocht ar siúl aici maidir leis an aontachas ó 2005.

  2. Phléigh an Tuirc agus an tAontas a thábhachtaí atá sé go sárófaí na dúshláin choiteanna atá romhainn amach. I gcomhréir leis na conclúidí ón gComhairle Eorpach an 15 Deireadh Fómhair, d'aontaigh siad gur gá borradh a chur arís faoin bpróiseas aontachais. Tá siad meáite ar na naisc agus an dlúthpháirtíocht atá eatarthu a neartú tuilleadh agus gníomhaíocht a dhéanamh a bheidh dírithe ar thorthaí chun a bhfuil i ndán dóibh araon amach anseo a ullmhú. Tá rún daingean acu dul i ngleic leis an mbaol agus leis an mbagairt atá ann, i dteannta a chéile, chun an Tionscadal Eorpach a neartú. Ag meabhrú dóibh an dearbhú deiridh a rinneadh ag an G20 deireanach a bhí ann in Adalia, mar aon le rún 2249 ó Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe, athdhearbhaíonn an Tuirc agus an tAontas go bhfuil an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta mar thosaíocht fós.

  3. Chun na críche sin, comhaontaíodh go bhfuil sé bunriachtanach idirphlé struchtúrtha a chur ar bun níos minice chun acmhainn ollmhór an chaidrimh idir an Tuirc agus an tAontas, nár saothraíodh go hiomlán go fóill, a iniúchadh. Sa chomhthéacs seo, d'aontaigh an dá thaobh cruinnithe mullaigh rialta a bheith acu, faoi dhó sa bhliain, i bhformáid iomchuí. Le cruinnithe mullaigh rialta, cuirfear ardán ar fáil chun measúnú a dhéanamh ar fhorbairt an chaidrimh idir an Tuirc agus an tAontas agus chun cúrsaí idirnáisiúnta a phlé. Ba cheart an plé rialta agus an comhar maidir leis an mbeartas eachtrach agus slándála a fheabhsú, agus an fhrith-sceimhlitheoireacht á cur san áireamh sa phlé sin i gcomhthéacs dúshláin thromchúiseacha, go mór mór bagairt na sceimhlitheoireachta ina foirmeacha agus ina cineálacha uile, ar bagairt í atá ag dul i méid. Sa chomhthéacs seo, d'aontaigh an dá thaobh go mbeadh cruinnithe don idirphlé polaitiúil go rialta acu ar leibhéal na hAireachta/an Ardionadaí/na gCoimisinéirí. Beidh na cruinnithe sin sa bhreis ar chruinnithe rialta na Comhairle Comhlachais. Ba cheart cruinnithe ardleibhéil idirphlé a bheith ann freisin faoi mhórcheisteanna téamacha.

  4. Ba dhíol sásaimh don dá thaobh gur fógraíodh go dtionólfaí an Chomhdháil Idir-Rialtasach an 14 Nollaig 2015 chun caibidil 17 a oscailt. Ina theannta sin, thug siad dá n-aire go bhfuil rún daingean ag an gCoimisiún Eorpach an réamhobair a chríochnú, sa chéad ráithe den bhliain 2016, chun roinnt caibidlí a oscailt gan dochar do sheasamh na mBallstát. D'fhéadfaí tús a chur ina dhiaidh sin leis an réamhobair ar chaibidlí eile freisin.

  5. Is díol sásaimh don Aontas gur gheall an Tuirc go gcuirfeadh sí dlús le comhlíonadh thagarmharcanna an Treochláir Víosaí maidir leis na Ballstáit rannpháirteacha uile. I dtús mhí Márta 2016 ar a dhéanaí, tíolacfaidh an Coimisiún Eorpach an dara tuarascáil ar dhul chun cinn i dtaobh an Treochlár maidir le léirscaoileadh víosaí a bheith á chur chun feidhme ag an Tuirc. Aontaíonn an dá thaobh go mbeidh an comhaontú um athligean isteach idir an tAontas agus an Tuirc infheidhme go hiomlán ó mhí Meithimh ar aghaidh ionas go bhféadfaidh an Coimisiún an tríú tuarascáil ar dhul chun cinn a thíolacadh i bhfómhar na bliana 2016 d'fhonn próiseas an léirscaoilte víosaí a thabhairt chun críche, i.e. fáil réidh leis na ceanglais víosa atá ar shaoránaigh na Tuirce i gcrios Schengen, faoi dheireadh mhí Dheireadh Fómhair, ach a mbeidh ceanglais an Treochláir á gcomhlíonadh.

  6. Cuirfidh an tAontas cúnamh daonnúil leanúnach ar fáil láithreach sa Tuirc. Cuirfidh sé go suntasach freisin leis an tacaíocht fhoriomlán airgeadais atá á tabhairt aige. Bhunaigh an Coimisiún Saoráid do Theifigh sa Tuirc chun comhordú agus sruthlíniú a dhéanamh ar na gníomhaíochtaí a mhaoinítear chun tacaíocht éifeachtúil, chomhlántach a chur ar fáil don chuid sin de mhuintir na Siria atá á cosaint go sealadach agus do na comhphobail sin atá ag tabhairt aíochta do Shiriaigh sa Tuirc. Gabhann an tAontas air féin EUR 3 billiún d'acmhainní breise a chur ar fáil mar thús. Déanfar athbhreithniú ar an ngá atá leis an maoiniú sin agus ar chineál an mhaoinithe de réir mar a thiocfaidh athrú ar an scéal. De bhrí go bhfuil corradh le 2.2 milliún de mhuintir na Siria á n-óstáil ag an Tuirc agus 8 billiún Dollar SAM caite ag an Tuirc, chuir an tAontas i bhfios go láidir go raibh sé fíorthábhachtach go ndéanfaí an t-ualach a roinnt, faoi chuimsiú an chomhair idir an Tuirc agus an tAontas. Sa chomhthéacs seo, chuir siad béim ar thábhacht scéimeanna agus chláir athlonnaíochta na mBallstát agus an Aontais.

  7. Shocraigh an Tuirc agus an tAontas go gcuirfí i ngníomh an Plean Comhpháirteach Gníomhaíochta a comhaontaíodh ad referenda an 15 Deireadh Fómhair 2015, d'fhonn dlús a chur leis an obair atá ar siúl acu i dteannta a chéile chun tacú leis an gcuid sin de mhuintir na Siria atá á cosaint go sealadach agus le bainistiú imirce chun dul i ngleic leis an ngéarchéim atá ann de dheasca na gcúinsí sa tSiria. Caithfear torthaí a bhaint amach go háirithe maidir le srian a chur le mórphlódú na n-imirceach neamhrialta. D'aontaigh an tAontas agus an Tuirc go ndéanfaidís an Plean Comhpháirteach Gníomhaíochta a chur chun feidhme, rud a chuirfidh guaim ar na sreabha imirce agus a chuideoidh le srian a chur ar an imirce neamhrialta. Dá bhrí sin, déanfaidh an dá thaobh beart de réir a mbriathair agus cuirfidh siad dlús láithreach leis an gcomhar gníomhach maidir le himircigh nach bhfuil cosaint idirnáisiúnta de dhíth orthu, cuirfidh siad cosc orthu ó bheith ag taisteal go dtí an Tuirc agus go dtí an Eoraip, áiritheoidh siad go gcuirfear i bhfeidhm na forálacha bunaithe dé‑thaobhacha i ndáil le hathligean isteach agus na himircigh sin nach bhfuil cosaint idirnáisiúnta de dhíth orthu, cuirfear ar ais chuig a dtíortha tionscnaimh iad. A dhála sin, ba dhíol sásaimh dóibh go raibh rún ag an Tuirc bearta a ghlacadh láithreach chun staid shocheacnamaíoch na Siriach sin atá á gcosaint go sealadach a fheabhsú tuilleadh. Chuir an dá thaobh i dtreis go bhfuil siad meáite ar ghníomhú go cinntitheach agus go gasta i gcomhpháirt le chéile chun géarú ar an gcomhrac i gcoinne líonraí smuigleála coiriúla.

  8. Mar a leagadh síos sna Conclúidí ón gComhairle Eorpach maidir le Méadú, i mí na Nollag 2014, tá an Tuirc agus an tAontas tar éis a bheith ag obair ar Mheicníocht Ardleibhéil le haghaidh Idirphlé Eacnamaíoch a bhunú lena gcuideofar le feabhas breise a chur ar an gcaidreamh eacnamaíoch agus lena gcruthófar córas gnó chun lucht gnó a thabhairt le chéile. Shocraigh siad go seolfaí sa chéad ráithe de 2016 é.

  9. Ba dhíol sásaimh dóibh bunú an Idirphlé Ardléibhéil Fuinnimh agus an Chomhair Straitéisigh Fuinnimh, a seoladh in Ankara an 16 Márta 2015. Má dhéantar faisnéis i ndáil le comhar fuinnimh ar an leibhéal domhanda agus réigiúnach a mhalartú, tairbheoidh sé don dá thaobh. D'aontaigh siad go dtionólfaí an dara cruinniú den sórt seo sa chéad ráithe de 2016.

  10. Thug siad dá n-aire go ndeachthas i mbun na gcéimeanna ullmhúcháin chun an tAontas Custaim a uasghrádú. D'fhéadfaí caibidlíocht fhoirmiúil a sheoladh i dtreo dheireadh 2016 ach a mbeidh an réamhobair curtha i gcrích ag an dá thaobh.

  11. Ní foláir na gnéithe sin uile a thabhairt chun cinn in éineacht agus súil ghéar a choinneáil orthu. Tá rún daingean ag an Tuirc agus ag an Aontas raon leathan an chláir oibre atá acu faoi láthair a thabhairt ar aghaidh d'fhonn a áirithiú go dtabharfaidh an spionnadh nua seo torthaí nithiúla.