Litir ón Uachtarán Donald Tusk chuig ceannairí an Aontais Eorpaigh roimh an dinnéar neamhfhoirmiúil a bheidh acu i dTaillinn

Comhairle Eorpach
  • 21/09/2017
  • 18:25
  • Preaseisiúint
  • 529/17
  • An margadh aonair
  • Gnóthaí Baile
  • Gnóthaí eachtracha & caidreamh idirnáisiúnta
  • An limistéar euro
  • Gnóthaí Institiúideacha
  • Buiséad
21/09/2017
Teagmhálaithe preasa

Preben Aamann
Urlabhraí Uachtarán na Comhairle Eorpaí
+32 22815150
+32 476850543

Tá mé ag scríobh chugat mar go bhfuil iarrtha ag an bPríomh-Aire Ratas orm cathaoirleacht a dhéanamh ar an dinnéar a chaithfimid le chéile sula gcuirfear tús le Cruinniú Mullaigh Digiteach Thaillinn.

Ar an 29 Meitheamh 2016, gan caite ach cúpla lá ó vótáil an Ríocht Aontaithe imeacht as an Aontas Eorpach, chinneamar féin tús a chur lenár marana ar Aontas Eorpach na seacht mBallstát fichead agus a bhfuil in ann dó. As an gcéad chruinniú a chaitheamar leis an gcúram sin, i mí Mheán Fómhair 2016, a d’eascair Treochlár na Bratasláive. Shocraíomar go ndíreoimis ár n-aird ar na saincheisteanna ba mhó a bhí ag déanamh imní do na saoránaigh: cúrsaí imirce, cúrsaí slándála, mar aon leis an ngeilleagar agus cúrsaí sóisialta. Chuireamar tuilleadh leis an gclár oibre sin i mbliana, i Málta agus sa Bhruiséil, agus is as sin a d’eascair Dearbhú na Róimhe, inar leagadh amach fís níos cuimsithí do na blianta seo romhainn.

Ag an am céanna, leagamar romhainn a bhfuil sa chlár oibre sin a thabhairt i gcrích freisin faoi scáth na gComhairlí Eorpacha rialta a bhíonn againn. D’éirigh linn roinnt saincheisteanna a réiteach – is ar an ábhar sin atá feabhas tagtha ar chúrsaí na hEorpa agus a thig linn aghaidh a thabhairt ar an aimsir atá romhainn agus dóchas inár gcroí. Maidir le cúrsaí imirce, dhíríomar i dtosach báire ar Bhealach na Meánmhara Thoir, ansin ar Bhealach na Meánmhara Láir. D’éirigh linn smacht a fháil an athuair ar theorainneacha seachtracha an Aontais, líon na n-imirceach neamhrialta a laghdú, agus a líon siúd a bhí á gcailleadh ar muir a laghdú freisin. Maidir leis an tslándáil, leanamar orainn ag neartú na n-ionstraimí atá againn i gcoinne na sceimhlitheoireachta, agus rinneadh dul chun cinn nach beag maidir leis an gcosaint Eorpach, lena n-áirítear an comhar le ECAT. Ó thaobh an gheilleagair de, thugamar faoi threo nua a thabhairt do bheartas trádála an Aontais ar mhaithe le héifeachtaí diúltacha an domhandaithe a mhaolú. Níl tráite ag ár ndréim i dtaca le margaí nua a oscailt (comhaontuithe trádála le Ceanada agus leis an tSeapáin), agus táthar fós ag cur le stóinseacht na freagartha atá againn ar chleachtais mhíchóra trádála.

Tá dianobair thábhachtach fós gan déanamh i dtaca le gach ceann de na saincheisteanna sin. Ní mór dúinn ár mbeartas seachtrach imirce a dhaingniú, agus ár n-acmhainn i dtaca le daoine a chur ar ais a fheabhsú, agus teacht ar réitigh mharthanacha maidir le córas tearmainn athchóirithe. Ní mór dúinn leanúint den chosaint Eorpach a neartú, agus an buanchomhar struchtúrtha a sheoladh (i mí na Nollag) ar an gcéad ásc. Ach ní mór dúinn freisin a bheith ag cur feabhas ar ár mbonn eacnamaíoch i gcaitheamh an ama, lena n-áirítear tríd an margadh aonair digiteach (cruinniú mullaigh Thaillinn), agus a áirithiú go mbeidh cothroime shóisialta ag roinnt leis an mbonn eacnamaíoch sin ag an am céanna (cruinniú mullaigh Gothenburg i mí na Samhna).

Ní mór dúinn cinneadh a dhéanamh freisin maidir lena bhfuil i ndán don euro. Ní ann don uile-íoc a dhéanfaidh an t-aontas eacnamaíoch agus airgeadaíochta a chomhlánú go cinnte agus go críochnúil. Mar sin féin, táim cinnte dearfa de nach mór dúinn feabhas a chur ar fheidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta agus é a neartú céim ar chéim. Bíodh sé mar thosaíocht againn, mar sin, an t-aontas baincéireachta a chomhlánú i gcomhréir leis an treochlár a chomhaontaíomar ionas go neartófar struchtúr an limistéir euro. Más ea, ní mór dúinn socrú coiteann tacaíochta a ullmhú maidir leis an aontas baincéireachta, rioscaí a laghdú tuilleadh, agus an bealach a réiteach roimh scéim Eorpach um árachas taiscí. Ba cheart dúinn freisin feabhas a chur ar chumas gníomhaithe na hEorpa, rud a chiallódh go ndéanfaí an Sásra Cobhsaíochta Eorpach a fhorbairt agus a thabhairt i dtreo Ciste Airgeadaíochta Eorpach. Táthar tar éis roinnt smaointe a tharraingt anuas maidir le rialachas agus acmhainní buiséadacha – a bhaineann go sonrach leis an limistéar euro – agus is smaointe iad sin a mbeidh tuilleadh plé le déanamh fúthu. D’fhonn dlús a chur leis an gclár oibre sin, beidh Cruinniú Mullaigh Euro á ghairm agam i mí na Nollag agus leagan amach oscailte cuimsitheach air. Is ceart cinneadh cinnte a ghlacadh i dtaca le gach ceann de na saincheisteanna sin idir seo agus an Chomhairle Eorpach a bheidh ar siúl i Meitheamh na bliana seo chugainn ar a dhéanaí.

Ag an am céanna, is ceart dúinn leanúint den fhorbairt ar an ról idirnáisiúnta atá ag an Aontas, ní hé amháin i gcomharsanacht an Aontais féin ach ar an leibhéal domhanda freisin. Molaim go ndéanfaimis plé, ag Comhairle Eorpach mhí Dheireadh Fómhair, ar ár bhfreagairt don mhéid atá tarlaithe dár gcaidreamh leis an Tuirc, agus molaim – i gcomhaontú leis an bPríomh-Aire Borisov – go gcruinnímis sa Bhulgáir, i mBealtaine na bliana seo chugainn, le haghaidh Cruinniú Mullaigh de chuid na mBalcán Thiar. Beidh cúrsaí trádála fós ina dtosaíocht thábhachtach againn inár gcuid oibre.

Ach súil a thabhairt níos faide anonn ná na tosaíochtaí reatha sin, feicim cúram mór chugainn i dtaca leis an gcéad bhuiséad ilbhliantúil eile de chuid an Aontais. Cuirfear tús ceart leis an bplé sin ach a mbeidh clabhsúr curtha againn ar an gcomhaontú maidir le tarraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas. Is plé é sin a leagfaidh síos cúrsa do bheartais an Aontais don ród seo romhainn. Mír thábhachtach a bheidh ann ar an gclár oibre nó go dtagaimid ar aon fhocal sula dtabharfar an creat airgeadais ilbhliantúil nua isteach in 2021.

Ní bheifear in ann na ceisteanna seo ar fad a phlé, ní airím a réiteach, i dTaillinn. Ach bíodh sin mar atá, is dóigh liom go mbeidh deis mhaith againn ag an gcruinniú i dTaillinn plé a dhéanamh ar an gcaoi a dtabharfar faoin díospóireacht sin, go háirithe i bhfianaise a bhfuil de thuairimí spéisiúla cloiste againn le tamall anuas i dtaobh substainte, i dtaobh modha, agus i dtaobh cuspóirí. Ach a mbeidh ár bplé déanta againn, beidh treoir á lorg agam oraibhse agus mé ag iarraidh cinneadh a dhéanamh maidir le cé mar is ceart an chuid seo d’obair na Comhairle Eorpaí a leagan amach. Ionas go mbeifear in ann na ceisteanna seo a phlé go hoscailte, go hionraic agus go neamhfhoirmiúil, ní chuirfear aon téacs in bhur láthair le plé ná ní ullmhófar aon chonclúidí i scríbhinn bunaithe ar an bplé a dhéanfar.

Mar fhocal scoir, ná dearmadaimis go bhfuil Brexit fós ar cheann de na príomhchúraimí atá orainn. Sin é a bheidh faoi chaibidil againn ag an gcéad chruinniú eile de chuid na seacht mBallstát fichead, i mí Dheireadh Fómhair, ar bhonn Airteagal 50.