It-terroriżmu mhux fenomenu ġdid fl-Ewropa. Huwa joħloq theddida għas-sigurtà tagħna, għall-valuri tas-soċjetajiet demokratiċi tagħna u għad-drittijiet u l-libertajiet taċ-ċittadini Ewropej. Bejn l-2009 u l-2013 kien hemm 1010 attakki li fallew, tħarbtu jew twettqu fl-istati membri tal-UE, li fihom mietu 38 persuna. Barra minn hekk, diversi ċittadini Ewropej inħatfu jew inqatlu minn gruppi terroristiċi madwar id-dinja. Il-fenomenu tal-ġellieda mill-Ewropa li jivvjaġġaw lejn postijiet differenti biex jiġġieldu l-ġiħad, u t-theddida għas-sigurtà li dawn jistgħu joħolqu fl-UE meta jerġgħu lura, x'aktarx ukoll li jippersistu fis-snin li ġejjin.

Minħabba li dawn it-theddidiet m'għandhomx fruntieri, dawn għandhom jiġu indirizzati kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak internazzjonali.

Strateġija tal-UE

L-istrateġija tal-UE kontra t-terroriżmu għandha l-għan li tiġġieled kontra t-terroriżmu globalment filwaqt li tirrispetta d-drittijiet tal-bniedem, u tagħmel lill-Ewropa aktar sigura, biex iċ-ċittadini jkunu jistgħu jgħixu f'żona ta' libertà, sigurtà u ġustizzja.

L-istati membri tal-Unjoni Ewropea imenjaw ruħhom li jiġġieldu t-terroriżmu flimkien u li jipprovdu l-aqwa protezzjoni possibbli għaċ-ċittadini tagħha. Għal dan l-għan, fl-2005 l-Kunsill adotta l-istrateġija tal-UE kontra t-terroriżmu. 

L-istrateġija tikkonċentra fuq erba' pilastri ewlenin: prevenzjoni, protezzjoni, insegwiment u rispons. F'dawn il-pilastri, l-istrateġija tirrikonoxxi l-importanza tal-kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi u istituzzjonijiet internazzjonali.

Prevenzjoni

Waħda mill-prijoritajiet tal-UE fil-qasam tal-ġlieda kontra t-terroriżmu hija l-identifikazzjoni u l-indirizzar tal-fatturi li jikkontribwixxu għar-radikalizzazzjoni u l-proċessi li permezz tagħhom l-individwi jiġu reklutati biex iwettqu atti ta' terrur. Għal dan l-għan il-Kunsill adotta strateġija tal-UE kontra r-radikalizzazzjoni u r-reklutaġġ għat-terroriżmu. Fid-dawl tat-tendenzi li qed jevolvu, bħall-fenomeni tal-atturi solitarji u l-ġellieda barranin jew il-potenzjal li qed jikber tal-media soċjali għall-mobilizzazzjoni u l-komunikazzjoni, il-Kunsill adotta reviżjoni ta' din l-istrateġija f'Ġunju 2014.

F’Diċembru 2014, il-ministri għall-ġustizzja u l-affarijiet interni adottaw serje ta’ linji gwida għall-istrateġija riveduta tal-UE dwar ir-radikalizzazzjoni u r-reklutaġġ. Dawn il-linji gwida jistabbilixxu serje ta’ miżuri li għandhom jiġu implimentati mill-UE u l-istati membri.

Protezzjoni

It-tieni prijorità tal-istrateġija tal-UE kontra t-terroriżmu hija l-protezzjoni taċ-ċittadini u tal-infrastruttura u t-tnaqqis tal-vulnerabbiltà għal attakk. Dan jinkludi l-protezzjoni tal-fruntieri esterni, it-titjib tas-sigurtà tat-trasport, il-protezzjoni tal-miri strateġiċi u t-tnaqqis tal-vulnerabbiltà ta' infrastruttura kritika. F'dan il-qasam, l-UE bħalissa qed taħdem fuq leġislazzjoni li tirregola l-użu tad-data tar-reġistru tal-ismijiet tal-passiġġieri (PNR) għal skopijiet ta' infurzar tal-liġi.

Insegwiment

L-UE qed taħdem biex tfixkel il-kapaċità tat-terroristi li jippjanaw u jorganizzaw, u biex tressaq lil dawn it-terroristi quddiem il-ġustizzja. Sabiex tilħaq dawn l-għanijiet, l-UE kkonċentrat fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet nazzjonali, it-titjib tal-kooperazzjoni prattika u tal-iskambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet tal-pulizija u dawk ġudizzjarji (partikolarment permezz tal-Europol u l-Eurojust), l-indirizzar tal-finanzjament tat-terroristi u t-tiċħid tat-terroristi mill-mezzi li bihom iwettqu attakki u jikkomunikaw.

F’Mejju 2015, il-Kunsill u l-Parlament Ewropew adottaw regoli ġodda biex jipprevjenu l-ħasil tal-flus u l-finanzjament tat-terroriżmu.

Reazzjoni

Ir-raba' objettiv tal-istrateġija tal-UE kontra t-terroriżmu huwa li ssir preparazzjoni, fi spirtu ta' solidarjetà, biex jiġu ġestiti u jitnaqqsu kemm jista' jkun il-konsegwenzi ta' attakk terroristiku. Dan isir bit-titjib tal-kapaċitajiet biex jiġu ttrattati l-konsegwenzi, il-koordinazzjoni tar-reazzjoni u l-bżonnijiet tal-vittmi. Il-prijoritajiet f'dan il-qasam jinkludu l-iżvilupp tal-arranġamenti tal-UE għall-koordinazzjoni waqt kriżijiet, ir-reviżjoni tal-mekkaniżmu għall-protezzjoni ċivili, l-iżvilupp tal-valutazzjoni tar-riskju jew l-iskambju tal-aħjar prassi dwar l-assistenza lill-vittmi tat-terroriżmu.

Il-prijoritajiet fi snin reċenti inkludew:

  • id-definizzjoni tal-arranġamenti għall-implimentazzjoni mill-UE tal-klawżola ta’ solidarjetà, permezz ta’ deċiżjoni tal-Kunsill adottata f’Ġunju 2014
  • ir-reviżjoni tal-arranġamenti tal-UE għall-koordinazzjoni waqt emerġenza u kriżijiet, sostitwita minn arranġamenti tal-UE għal rispons integrat waqt kriżijiet politiċi (IPCR) f’Ġunju 2013
  • ir-reviżjoni tal-leġislazzjoni tal-UE dwar il-protezzjoni ċivili fi tmiem l-2013

Il-kollaborazzjoni mas-sħab internazzjonali

Is-sigurtà tal-Unjoni Ewropea hija marbuta mill-qrib mal-iżviluppi f'pajjiżi oħrajn, partikolarment fl-istati ġirien, u għalhekk jeħtieġ li l-istrateġija tal-UE kontra t-terroriżmu tkun fuq skala globali.

 Fil-linji gwida strateġiċi għall-ġustizzja u l-affarijiet interni, adottati f’Ġunju 2014, il-Kunsill Ewropew appella għal politika effettiva kontra t-terroriżmu, li tintegra l-aspetti interni u esterni. Fit-12 ta’ Frar 2015, il-kapijiet ta’ stat u ta’ gvern tal-UE enfasizzaw l-importanza li l-UE timpenja ruħha aktar ma’ pajjiżi terzi fi kwistjonijiet ta’ sigurtà u ta' kontra t-terroriżmu.

Fir-relazzjonijiet bejn l-UE u l-pajjiżi terzi, l-aġenda kontra t-terroriżmu hija preżenti f'ħafna modi, permezz ta' djalogi politiċi f'livell għoli, l-adozzjoni ta' klawżoli u ftehimiet ta' kooperazzjoni, jew proġetti speċifiċi ta' assistenza u ta' bini ta' kapaċità ma' pajjiżi strateġiċi. L-UE tikkoopera fil-ġlieda kontra t-terroriżmu ma’ pajjiżi fil-Balkani tal-Punent, is-Saħel, l-Afrika ta’ Fuq, il-Lvant Nofsani, il-Qarn tal-Afrika u l-Amerika ta’ Fuq, kif ukoll fl-Asja.

Il-kooperazzjoni mal-Istati Uniti hija komponent fundamentali tal-istrateġija tal-UE. Fis-snin reċenti, intlaħqu ftehimiet ta' kooperazzjoni f'oqsma bħall-finanzjament tat-terroriżmu, it-trasport u l-fruntieri, l-assistenza legali reċiproka jew l-estradizzjoni. L-awtoritajiet tal-Istati Uniti qed jaħdmu aktar u aktar mill-qrib mal-Europol u l-Eurojust.

Parti importanti oħra tad-dimensjoni esterna tal-ġlieda kontra t-terroriżmu tinvolvi ħidma mill-qrib ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali oħrajn, biex jinbena kunsens internazzjonali u jiġu promossi standards internazzjonali għall-ġlieda kontra t-terroriżmu. L-Unjoni Ewropea taħdem mal-organizzazzjonijiet internazzjonali inklużi n-NU u l-Forum Globali kontra t-Terroriżmu, u organizzazzjonijiet reġjonali bħall-Kunsill tal-Ewropa, l-OSKE, il-Lega tal-Istati Għarab u l-Organizzazzjoni tal-Kooperazzjoni Iżlamika.

Bħala parti mill-kooperazzjoni tagħha man-NU, u wara għadd ta’ riżoluzzjonijiet tal-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU, l-UE adottat ċerti miżuri restrittivi kontra persuni jew entitajiet assoċjati man-netwerk ta’ Al-Qaeda.