De Raad Buitenlandse Zaken (RBZ)

Raad van de EU

De Raad Buitenlandse Zaken is verantwoordelijk voor het externe optreden van de Europese Unie, dat het buitenlands beleid, defensie en veiligheid, handel, ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp omvat.

Hoe werkt de Raad Buitenlandse Zaken?

De Raad Buitenlandse Zaken wordt gevormd door de ministers van Buitenlandse Zaken van alle EU-lidstaten. Afhankelijk van de agenda bestaat de Raad ook uit:

  • de ministers van Defensie (gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid)
  • de ministers van Ontwikkeling (ontwikkelingssamenwerking)
  • de ministers van Handel (gemeenschappelijk handelsbeleid)

De zittingen van de Raad Buitenlandse Zaken worden voorgezeten door de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (momenteel Federica Mogherini). De hoge vertegenwoordiger wordt bijgestaan door de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO).

Bespreekt de RBZ evenwel aangelegenheden betreffende het gemeenschappelijk handelsbeleid, dan wordt de zitting voorgezeten door de vertegenwoordiger van de EU-lidstaat die op dat moment het halfjaarlijkse roulerende voorzitterschap van de Raad van de EU bekleedt.

De Raad Buitenlandse Zaken komt eenmaal per maand bijeen.

Over het buitenlands beleid

De hoofdtaak van de Raad bestaat erin om, samen met de Europese Commissie en bijgestaan door de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, te zorgen voor de eenheid, samenhang en doeltreffendheid van het externe optreden van de EU.

Daarnaast bepaalt de Raad het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, dat gebaseerd is op richtsnoeren van de Europese Raad, en voert hij het uit. De Raad kan met name zowel civiele als militaire EU-crisisbeheersingsmaatregelen treffen om de doelstellingen van de EU inzake vrede en veiligheid te verwezenlijken. Ook kan de Raad maatregelen goedkeuren, waaronder eventueel sancties, om uitvoering te geven aan het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU.

Aangezien het een exclusieve bevoegdheid van de EU betreft, stelt de Raad, samen met het Europees Parlement, maatregelen vast om uitvoering te geven aan het gemeenschappelijk handelsbeleid van de EU. Dit omvat onder andere handels- en investeringsbetrekkingen, intellectuele-eigendomsrechten en rechtstreekse buitenlandse investeringen. In het kader van het handelsbeleid is de Commissie verantwoordelijk voor het onderhandelen over handelsovereenkomsten aangaande tariefwijzigingen, douane- en handelsbepalingen en beschermende maatregelen, en voor het beheer van die overeenkomsten. Niettemin speelt de Raad een centrale rol, aangezien hij de Commissie machtigt tot het openen van onderhandelingen en haar onderhandelingsrichtsnoeren verstrekt.

Prioriteiten van het Estse voorzitterschap

Het voorzitterschap zal verder werken aan de uitvoering van de doelstellingen van het Europees nabuurschapsbeleid.

Daarbij zal het met name trachten om de banden met de 6 partnerlanden van het Oostelijk Partnerschap te versterken. De volgende top van het Oostelijk Partnerschap vindt plaats tijdens het Estse voorzitterschap, op 24 november 2017.

Met de zuidelijke buurlanden van de EU zal de samenwerking op economisch en veiligheidsgebied worden geïntensiveerd.

Het onderhouden van de nauwe trans-Atlantische betrekkingen blijft van groot belang. De Raad zal streven naar de voortzetting van de dialoog met de Verenigde Staten en Canada over aangelegenheden van gemeenschappelijk belang, zoals de bestrijding van terrorisme, cyberdreigingen en handel.

Ook zal het voorzitterschap de strategische samenwerking met Afrikaanse landen bevorderen om sociaal-economische problemen aan te pakken. Het verbeteren van de veiligheid op het Afrikaanse continent is een prioriteit, evenals samenwerking op het gebied van migratie.

Partnerschappen met Afrikaanse, Latijns-Amerikaanse en Caribische landen zullen worden versterkt door een aantal topontmoetingen in het tweede semester van 2017.

Het voortzetten van de samenwerking met Turkije en de landen van de Westelijke Balkan vormt een andere belangrijke prioriteit voor het voorzitterschap, met name op het gebied van migratie, veiligheid, energie en economie.

Veiligheid en defensie

Het voorzitterschap zal zich inzetten voor de versterking van de 3 pijlers van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU:

  • uitvoering van de veiligheids- en defensieonderdelen van de integrale EU-strategie
  • Samenwerking EU-NAVO
  • uitvoering van het Europees defensieactieplan van de Commissie

Voorts zal het voorzitterschap zich richten op de verbetering van de militaire capaciteiten van de lidstaten. Tevens zal het bijdragen aan de besprekingen over permanente gestructureerde samenwerking (PESCO), een gecoördineerde jaarlijkse evaluatie inzake defensie (CARD) en een Europees defensieactieplan.

Ontwikkelingshulp

Het Estse voorzitterschap zal het gebruik van digitale technologieën bevorderen bij de uitvoering van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen.

Het voorzitterschap zal zich ook richten op het verbeteren van de coördinatie tussen humanitaire hulp en ontwikkelingssamenwerking, met name in het kader van de vluchtelingencrisis.

Het zal bijzondere aandacht schenken aan langdurige ontheemding als gevolg van humanitaire crises en natuurrampen.