De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ)

Raad van de EU

De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken werkt aan samenwerking en een gemeenschappelijk beleid inzake diverse grensoverschrijdende aangelegenheden, met het doel een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te ontwikkelen.

Hoe werkt de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken?

De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) bestaat uit de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken van alle EU-lidstaten. In het algemeen houden de ministers van Justitie zich bezig met justitiële samenwerking in burgerlijke en strafzaken, en de grondrechten, terwijl de ministers van Binnenlandse Zaken verantwoordelijk zijn voor, onder andere, migratie, grensbeheer en politiële samenwerking. De taakverdeling tussen de ministers is echter niet in alle EU-lidstaten dezelfde. De Raad JBZ is ook verantwoordelijk voor civiele bescherming.

De Raad JBZ komt gewoonlijk eens in de 3 maanden bijeen.

Zoals afgesproken in de EU-verdragen, nemen Denemarken, het Verenigd Koninkrijk en Ierland niet ten volle, of slechts onder bepaalde voorwaarden, deel aan de uitvoering van sommige maatregelen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.

De besprekingen over aangelegenheden die verband houden met het "Schengenacquis", vinden in een gemengd comité plaats. Dit comité bestaat uit de EU-lidstaten, plus de vier niet-EU-landen die partij zijn bij het Schengenakkoord (IJsland, Liechtenstein, Noorwegen, Zwitserland). Wetgevingsmaatregelen worden eerst besproken in het gemengd comité en vervolgens door de Raad JBZ vastgesteld (het Verenigd Koninkrijk en Ierland nemen niet aan de stemming deel).

Over het beleidsdomein justitie en binnenlandse zaken

De Raad stelt, meestal samen met het Europees Parlement, wetgeving vast die de grondrechten moet garanderen, het vrije verkeer van personen in de EU moet waarborgen en de burger een hoog beschermingsniveau moet bieden. Hij is verantwoordelijk voor het asiel- en immigratiebeleid, justitiële samenwerking in burgerlijke en strafzaken, civiele bescherming en de bestrijding van zware en georganiseerde criminaliteit en terrorisme. Hij houdt zich ook bezig met aangelegenheden die verband houden met de Schengenruimte zonder grenzen in Europa.

Voorts moet de Raad ook de coördinatie van de acties van de lidstaten op het gebied van interne veiligheid bevorderen en versterken. Dat doet hij door zich in te zetten voor de bescherming van de buitengrenzen en voor nauwere samenwerking tussen politie- en douanediensten.

Prioriteiten van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken tijdens het Maltese voorzitterschap

 Justitie

Op het gebied van justitie vormt de strijd tegen terrorisme en de georganiseerde misdaad een voorname prioriteit voor het Maltese voorzitterschap. Het voorzitterschap zal zich onder meer buigen over de voorgestelde harmonisatierichtlijn die "witwassen" in de hele EU als strafbaar feit kwalificeert, en het verordeningsvoorstel ter wederzijdse erkenning van bevelen tot bevriezing en inbeslagneming van criminele vermogensbestanddelen.

De onderhandelingen over de herziening van het huidige Eurojust-besluit en het voorstel voor de oprichting van het Europees Openbaar Ministerie (EOM-verordening) zullen onder het Maltese voorzitterschap worden voortgezet.

Binnenlandse Zaken

Op het gebied van binnenlandse zaken zal het Maltese voorzitterschap gemeenschappelijke Europese maatregelen voorstellen om de problemen in verband met migratiestromen en terroristische dreigingen aan te pakken.

Het Maltese voorzitterschap wil vooruitgang boeken met de uitvoering van de Europese migratieagenda. Tot de prioriteiten behoort onder meer de harmonisatie van het asielbeleid in de EU aan de hand van de voorstellen tot herziening van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel. Hierbij zal speciale aandacht worden besteed aan maatregelen die de Dublin-verordening daadwerkelijk toepassen en de beginselen van solidariteit en verantwoordelijkheid concreet gestalte geven.

Ook zal het Maltese voorzitterschap verder werken aan het nieuwe partnerschapskader met derde landen, zodat levens worden gered in het Middellandse Zeegebied, het terugkeerpercentage wordt verhoogd en migranten dichter bij hun thuisland kunnen blijven. Tegelijkertijd zal het voorzitterschap zich op het gebied van legale migratie blijven inspannen om de onderhandelingen over de herziening van de richtlijn inzake de blauwe kaart vooruit te helpen.

Een ander belangrijk thema voor het Maltese voorzitterschap is een beter beheer van de buitengrenzen. Het voorzitterschap wil met name de onderhandelingen over de voorstellen voor een inreis-uitreissysteem voltooien. Daarnaast wil het vooruitgang boeken bij de onderhandelingen over de instelling van een EU‑Systeem voor reisinformatie en -autorisatie (ETIAS).

Het Maltese voorzitterschap zal het debat over de strijd tegen terrorisme en tegen zware en georganiseerde misdaad voortzetten. Het zal zich hierbij concentreren op de besprekingen over het voorgestelde wetgevingsinstrument ter bestrijding van fraude en vervalsing van niet-contante betaalmiddelen.