De rol van de Europese Raad bij voordrachten en benoemingen

Europese Raad

De Europese Raad speelt een belangrijke rol bij bepaalde benoemingsprocedures voor prominente functies op EU-niveau. Hij moet namelijk:

  • de voorzitter van de Europese Raad verkiezen
  • de voorzitter van de Europese Commissie voordragen
  • de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid benoemen
  • alle leden van de Commissie als college officieel benoemen
  • de directie, met inbegrip van de president, van de Europese Centrale Bank (ECB) benoemen

Voorzitter van de Europese Raad

De huidige voorzitter van de Europese Raad is Donald Tusk. Hij is op 1 december 2014 aangetreden als opvolger van Herman Van Rompuy. 

Verkiezing van de voorzitter van de Europese Raad

De Europese Raad verkiest zelf zijn voorzitter. Dit gebeurt bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen. De voorzitter bekleedt het ambt voor een termijn van 2,5 jaar, die éénmaal kan worden verlengd. 

Voordracht van de voorzitter van de Europese Commissie

Na de verkiezingen van het Europees Parlement moet de Europese Raad een kandidaat voor het ambt van voorzitter van de Europese Commissie voordragen. Bij het kiezen van zijn kandidaat houdt de Europese Raad rekening met de resultaten van de verkiezingen van het Europees Parlement.

Het Europees Parlement moet zijn goedkeuring hechten aan de voorgedragen kandidaat, en wel bij meerderheid van zijn leden (minimaal 376 EP-leden). Indien de kandidaat van de Europese Raad bij de stemming in het Parlement geen meerderheid behaalt, moet de Europese Raad een nieuwe kandidaat voordragen. Dit moet gebeuren binnen een maand na de verwerping in het Parlement.

Het Europees Parlement gebruikt dan dezelfde procedure - stemming bij meerderheid van alle leden - om de nieuwe voorgedragen kandidaat goed te keuren.

Deze procedure staat beschreven in artikel 17 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU).

Benoeming van de hoge vertegenwoordiger

De Europese Raad is verantwoordelijk voor het benoemen van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Het besluit over de voorgedragen kandidaat moet met gekwalificeerde meerderheid worden genomen.

De Europese Raad kan eveneens met gekwalificeerde meerderheid besluiten de ambtstermijn van 5 jaar van de hoge vertegenwoordiger te beëindigen.  

Deze procedure staat beschreven in artikel 18 van het VEU.

Benoeming van de Europese Commissie

De volledige Europese Commissie wordt officieel benoemd door de Europese Raad. De Commissievoorzitter, de hoge vertegenwoordiger en de overige leden van de Commissie worden als college ter goedkeuring onderworpen aan een stemming van het Europees Parlement (meerderheid van uitgebrachte stemmen).

Als het Parlement zijn goedkeuring heeft gegeven, wordt de Europese Commissie officieel benoemd door de Europese Raad. De Europese Raad moet met gekwalificeerde meerderheid besluiten.

Deze procedure staat beschreven in artikel 17 van het VEU.

Benoemingen bij de Europese Centrale Bank

De Europese Raad benoemt de 6 leden van de directie van de Europese Centrale Bank (ECB), die bestaat uit de president en de vicepresident van de ECB en 4 andere leden.

De Europese Raad neemt zijn besluit op basis van een aanbeveling van de Raad. Hij raadpleegt ook het Europees Parlement en de Raad van bestuur van de ECB (bestaande uit de 6 leden van de directie en de presidenten van de centrale banken van de 19 lidstaten van de eurozone). De Europese Raad besluit vervolgens met gekwalificeerde meerderheid van stemmen.

Deze procedure staat beschreven in artikel 283 van het Verdrag betreffende de werking van de EU (VWEU).