Informele bijeenkomst van de staatshoofden en regeringsleiders van de EU, Malta, 03/02/2017

Europese Raad
  • Europese Raad
  • 03/02/2017
  • Malta
  • Voorgezeten door Donald Tusk
  • Foto’s 

Informatie voor de media

Voornaamste resultaten

De informele top in Malta, die werd georganiseerd door de Maltese premier Joseph Muscat en onder leiding stond van voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk, bestond uit 2 delen. 's Ochtends bereikten de leiders overeenstemming over maatregelen om de stroom van irreguliere migranten van Libië naar Italië in te dammen. Na de lunch bespraken zij de voorbereiding van de 60e verjaardag van de Verdragen van Rome, op 25 maart 2017.

Samenwerking EU-Libië: de stroom indammen

Tijdens de ochtendsessie gingen de 28 EU-staatshoofden en -regeringsleiders in op de externe dimensie van migratie. Zij namen de Verklaring van Malta aan, die maatregelen omvat om de migratiestroom van Libië naar Italië in te dammen.

In de verklaring wijzen zij erop dat in 2016 ruim 181 000 irreguliere migranten de EU binnenkwamen via de route door het centrale Middellandse Zeegebied, terwijl het aantal op zee vermiste of omgekomen personen voor het vierde jaar op rij een recordhoogte bereikte.

Met het voorjaar in aantocht besloten de leiders aanvullende maatregelen te nemen om de migratiestromen aanzienlijk te verminderen, het bedrijfsmodel van mensensmokkelaars te ontwrichten en levens te redden. Zij spraken met name af de samenwerking met de Libische autoriteiten op te voeren.

"De inspanningen om Libië te stabiliseren zijn nu belangrijker dan ooit, en de EU zal alles in het werk stellen om tot de verwezenlijking van die doelstelling bij te dragen. In Libië is capaciteitsopbouw van cruciaal belang om de autoriteiten in staat te stellen controle te verwerven over de land- en zeegrenzen en de doorvoer- en smokkelactiviteiten te bestrijden."

Verklaring van Malta

De leiders bevestigden hun steun aan de presidentiële raad en de door de Verenigde Naties gesteunde regering van nationale overeenstemming. Ook toonden zij zich bereid samen te werken met de Libische regionale en lokale gemeenschappen en met de internationale organisaties die in het land actief zijn.

De prioriteiten omvatten:

  • opleiding, uitrusting en steun voor de Libische nationale kustwacht en andere relevante instanties
  • verdere inspanningen gericht op het ontwrichten van het bedrijfsmodel van smokkelaars via versterkte operationele acties met medewerking van Libië en relevante internationale partners
  • de sociaal-economische situatie van plaatselijke gemeenschappen in Libië verbeteren, met name in kustgebieden en aan de Libische landgrenzen op de migratieroutes
  • zorgen voor adequate opvangcapaciteit en -omstandigheden in Libië voor migranten, samen met het UNHCR en de IOM
  • de IOM helpen om het aantal gevallen van vrijwillige terugkeer te verhogen
  • de voorlichtingscampagnes voor migranten opvoeren

De leiders benadrukten voorts dat het nodig is de druk op de landgrenzen van Libië te helpen verlichten door de capaciteit op het gebied van grensbeheer uit te breiden en met buurlanden samen te werken.

"Wij zijn opgetogen over het gisteren door de Italiaanse en de Libische premier ondertekende memorandum van overeenstemming – opnieuw een belangrijk en hoopgevend teken dat er verandering ten goede op til is", aldus voorzitter Tusk op de persconferentie na de werksessie over migratie. "De Europese Unie zal met haar acties Italië en Libië ondersteunen. Dat is onze gedeelde verantwoordelijkheid."

De leiders toonden zich ook ingenomen met het voornemen van het Maltese voorzitterschap om zo spoedig mogelijk een concreet uitvoeringsplan aan de Raad voor te stellen, de werkzaamheden voort te zetten en ervoor te zorgen dat de resultaten van nabij worden gevolgd. De Europese Raad zal tijdens zijn bijeenkomsten in maart en in juni 2017 de vorderingen met de algemene aanpak evalueren op basis van een verslag van het Maltese voorzitterschap.

Vóór de top had voorzitter Tusk een ontmoeting met de Libische premier Fayez al-Sarraj. Samen bespraken ze de mogelijkheden om de samenwerking tussen de EU en Libië te verbeteren.

Voorbereiding van de 60e verjaardag van de Verdragen van Rome

Na de lunch troffen de 27 leiders voorbereidingen voor de 60e verjaardag van de Verdragen van Rome, op 25 maart 2017.

Bij de besprekingen werd voortgebouwd op de politieke denkoefening over de toekomst van de EU met 27 lidstaten, waartoe meteen na de beslissing van het VK van 23 juni 2016 om uit de Europese Unie te treden de aanzet werd gegeven en die op 16 september in Bratislava werd voortgezet.

"Constructive discussion at Malta summit on future of EU27, importance of unity and preparation of the Rome summit."

Voorzitter Donald Tusk op Twitter na de bijeenkomst

In zijn brief van 31 januari 2017 aan de 27 staatshoofden en regeringsleiders over de toekomst van Europa maakt voorzitter Tusk gewag van 3 belangrijke gevaren die de stabiliteit van Europa bedreigen. Dat zijn:

  • de nieuwe geopolitieke situatie: een steeds assertiever China, het agressieve beleid van Rusland ten opzichte van Oekraïne en zijn buren, oorlogen, terreur en anarchie in het Midden-Oosten en in Afrika (waarbij de radicale islam een grote rol speelt), en verontrustende verklaringen van de nieuwe Amerikaanse regering maken onze toekomst hoogst onvoorspelbaar
  • de interne situatie: de opkomst van nationalistische, steeds meer xenofobe gevoelens in de EU zelf
  • de opstelling van de pro-Europese elites: afnemend geloof in politieke integratie, het toegeven aan populistische argumenten en twijfel aan de fundamentele waarden van de liberale democratie

In zijn brief roept voorzitter Tusk de leiders ertoe op eensgezind te blijven.

"We moeten zonneklaar maken dat de desintegratie van de Europese Unie niet zal leiden tot een soort mythische, volledige soevereiniteit van haar lidstaten, maar tot hun reële en feitelijke afhankelijkheid van de grote supermogendheden: de Verenigde Staten, Rusland en China. Alleen samen kunnen we helemaal onafhankelijk zijn."

Laatst bijgewerkt op 14/02/2017