Op 29 maart 2017 gaf het VK de Europese Raad formeel kennis van zijn voornemen uit de EU te treden.

"Er is geen reden om te beweren dat dit in Brussel of in Londen een heuglijke dag is", verklaarde voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk. Hij voegde eraan toe dat de gemeenschap van 27 "vastberaden en eensgezind" zou blijven in de komende onderhandelingen: "Ons doel is duidelijk: zo laag mogelijke kosten voor de burgers, de bedrijven en de lidstaten van de EU."

De kennisgeving op grond van artikel 50 volgt op de resultaten van het referendum in het VK van 23 juni 2016.

2017

27 april

Raad Algemene Zaken (artikel 50)

De Raad rondt in EU‑27-samenstelling de voorbereidingen voor de buitengewone Europese Raad (artikel 50) van 29 april 2017 af met een bespreking van de ontwerprichtsnoeren voor de brexitonderhandelingen.

6 april

Voorzitter Donald Tusk ontmoet premier Theresa May in Londen

Een week na de officiële kennisgeving van artikel 50 heeft de voorzitter van de Europese Raad een ontmoeting met de Britse premier.

"Ontmoeting met Theresa May voor goede start brexitbesprekingen. Wij hebben afgesproken om tijdens het hele proces regelmatig contact te onderhouden."

Voorzitter Donald Tusk

31 maart

Ontwerprichtsnoeren voor onderhandelingen toegezonden aan leiders

Op 31 maart 2017 worden de ontwerprichtsnoeren aangenomen. Voorzitter Tusk geeft tijdens de persbriefing in Malta uitleg bij de voornaamste elementen van het voorstel.

"De EU-27 maakt er geen strafexpeditie van, ook niet in de toekomst. De brexit is op zich al een straf genoeg. Na meer dan 40 jaar verenigd te zijn geweest, zijn we het elkaar verschuldigd er alles aan te doen om deze scheiding zo soepel mogelijk te laten verlopen."

Voorzitter Donald Tusk 

De buitengewone Europese Raad (artikel 50), in EU-27-samenstelling, komt op 29 april bijeen om tot een akkoord te komen over de definitieve tekst van de richtsnoeren.

29 maart

VK stelt artikel 50 voor het verlaten van de EU formeel in werking

Het VK geeft de Europese Raad formeel kennis van zijn voornemen de EU te verlaten.

De Europese Raad neemt een verklaring aan over de kennisgeving door het VK.

Wij betreuren dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat, maar wij zijn klaar voor het proces dat wij nu zullen moeten doorlopen. (...) In het kader van deze onderhandelingen zal de Unie eensgezind optreden en haar belangen vrijwaren. Onze belangrijkste prioriteit zal erin bestaan de onzekerheid die het besluit van het Verenigd Koninkrijk voor onze burgers, bedrijven en lidstaten heeft teweeggebracht, zoveel mogelijk te beperken.

Europese Raad, 29 maart 2017

21 maart

Voorzitter Tusk roept Europese Raad over brexit bijeen voor 29 april 2017

De buitengewone Europese Raad zal in EU‑27-samenstelling de richtsnoeren voor de brexitbesprekingen aannemen. "Wij moeten er alles aan doen om de scheiding voor de EU zo pijnloos mogelijk te laten verlopen", aldus voorzitter Tusk.

Voorzitter Tusk doet zijn oproep in antwoord op de Britse aankondiging van het voornemen om op 29 maart 2017 artikel 50 in werking te stellen.

2016

15 december

Onderhandelingsprocedure

Infographic - Brexitproces

Infographic over het brexitproces

Tijdens hun informele bijeenkomst in december 2016 bereiken de 27 leiders overeenstemming over de volgende procedure voor de komende brexitbesprekingen:

  1. Het VK doet artikel 50 in werking treden door aan de Europese Raad kennisgeving te doen van zijn voornemen de EU te verlaten.
  2. De 27 leiders van de EU nemen "richtsnoeren" aan, waaronder beginselen en algemene standpunten, voor de onderhandelingen. Zij zullen die richtsnoeren in de loop van de onderhandelingen waar nodig bijstellen.
  3. De Raad Algemene Zaken verleent op aanbeveling van de Commissie machtiging tot het openen van onderhandelingen.
  4. De Raad neemt onderhandelingsrichtsnoeren aan over de inhoud en over de precieze institutionele regelingen. Deze richtsnoeren kunnen gedurende het hele onderhandelingsproces worden gewijzigd en aangevuld.
  5. De Raad wijst de Commissie aan als onderhandelaar van de Unie die namens de 27 zal onderhandelen. De Commissie heeft Michel Barnier benoemd tot hoofdonderhandelaar. De Commissie zal gedurende het hele onderhandelingsproces verslag uitbrengen aan de leiders en aan de Raad, en zal ook het Europees Parlement nauwgezet en regelmatig informeren.
  6. De Raad en zijn voorbereidende instanties zullen ervoor zorgen dat de onderhandelingen worden gevoerd conform de richtsnoeren van de EU 27. Hij zal sturing geven aan de Commissie.

"We hebben de organisatiestructuur vastgesteld, waarbij de Europese Raad de politieke controle over de procedure behoudt, en de Commissie zal onderhandelen namens de Unie", aldus voorzitter Tusk na de bijeenkomst.

15 december

Informele bijeenkomst van de 27 staatshoofden en regeringsleiders van de EU

De 27 leiders en de voorzitter van de Europese Raad en van de Commissie doen de verklaring uitgaan waarin zij stellen dat zij bereid zijn met het Verenigd Koninkrijk onderhandelingen aan te knopen zodra het Verenigd Koninkrijk op grond van artikel 50 kennisgeving heeft gedaan.

"Wij zijn ingenomen met het voornemen van het VK om vóór eind maart 2017 tot de kennisgeving over te gaan, zodat wij kunnen beginnen met het wegnemen van de onzekerheid waarmee het vooruitzicht van de uittreding van het VK gepaard gaat", laten zij in de verklaring weten.

Zij herhalen ook vast te houden aan de in juni 2016 overeengekomen beginselen, waaronder:

  • geen onderhandelingen zonder kennisgeving
  • evenwicht tussen rechten en plichten
  • geen toegang tot de Europese eengemaakte markt zonder aanvaarding van de 4 vrijheden van de EU

29 november

Tusk reageert op bezorgdheid van Britse parlementsleden over status van EU- en VK-burgers

Voorzitter Donald Tusk antwoordt op de bezorgdheid van Britse parlementsleden over de status van EU-burgers in het VK en van Britse burgers die in Europa wonen en werken.

"In uw brief heeft u mij gevraagd " deze aangelegenheid voor eens en altijd op te lossen" tijdens de Europese Raad in december. Dit zou in feite betekenen dat de onderhandelingen al in december beginnen. De EU is daartoe bereid, maar dit kan alleen gebeuren op voorwaarde dat artikel 50 is ingeroepen. (...) het besluit om artikel 50 in te roepen kan uitsluitend door het VK worden genomen, iets dat wij ten volle respecteren."

"Net als u zou ik een situatie willen voorkomen waarin burgers "wisselgeld" in het onderhandelingsproces worden. Om dit niet te laten gebeuren, zullen wij behoefte hebben aan precieze en alomvattende oplossingen die, behalve mooi klinkende frasen, de burgers echte veiligheidsgaranties bieden."

13 oktober

'Harde brexit' of 'geen brexit', aldus Tusk

"Het enige reële alternatief voor een 'harde brexit' is 'geen brexit'. Ook al gelooft vandaag bijna niemand in die mogelijkheid", zegt Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, tijdens zijn toespraak voor het European Policy Centre in Brussel.

De belangrijkste opdracht tijdens de uittredingsonderhandelingen is volgens hem de belangen van de EU én van elk van de 27 lidstaten te beschermen. Hij benadrukt ook dat toegang tot de Europese eengemaakte markt de aanvaarding vereist van de 4 vrijheden van de EU: van mensen, goederen, kapitaal en diensten.

2 oktober

Het VK zal het onderhandelingsproces voor de formele terugtrekking uiterlijk eind maart 2017 beginnen, aldus Brits premier Theresa May op 2 oktober 2016 tijdens de conferentie in Birmingham.

Voorzitter Donald Tusk reageerde onmiddellijk positief op deze verklaring. "Dit schept welkome duidelijkheid over de start van de Brexit-gesprekken. Zodra art. 50 geactiveerd is, zal de EU27 het nodige doen om haar belangen te verdedigen", tweette hij.

8 september

Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, reisde naar Londen om van gedachten te wisselen met de Britse premier Theresa May.

"Ik heb premier May gezegd dat ik ervan overtuigd ben dat het in ieders belang is spoedig de onderhandelingen te starten, om de onzekerheid te beperken en uiteindelijk weg te nemen", vertelde hij na de bijeenkomst.

29 juni

Informele bijeenkomst van 27 staatshoofden en regeringsleiders

"Wij zijn vastbesloten verenigd te blijven en het kader van de EU te blijven gebruiken om de uitdagingen van de 21e eeuw het hoofd te bieden en oplossingen in het belang van onze landen en burgers uit te werken", aldus de 27 leiders in een gezamenlijke verklaring na hun informele bijeenkomst op 29 juni. Voorts roepen zij de regering van het Verenigd Koninkrijk op zo snel mogelijk formeel aan de Europese Raad te laten weten dat het land de EU wil verlaten.

De 27 leiders zullen in september 2016 opnieuw bijeenkomen om over de toekomst van de EU te spreken.

28 juni

Europese Raad, 28 juni 2016

De Europese Raad buigt zich over de uitslag van het Britse referendum. Premier David Cameron geeft uitleg over de situatie in het Verenigd Koninkrijk na het referendum. Daarna wordt een eerste gedachtewisseling gehouden.

"De leiders zien in dat er nu enige tijd nodig is om de toestand in het VK tot bedaren te laten komen. Maar zij verwachten ook dat de Britse regering haar toekomstplannen zo spoedig mogelijk bekendmaakt", aldus voorzitter Tusk tijdens de persconferentie na de bijeenkomst.

24 juni

Persverklaring van voorzitter Donald Tusk over het resultaat van het referendum in het Verenigd Koninkrijk

"Wij zijn voorbereid op dit negatieve scenario. Er zal geen juridisch vacuüm zijn", verklaarde voorzitter Donald Tusk na de bekendmaking van de officiële resultaten van het referendum in het Verenigd Koninkrijk.

24 juni

Gezamenlijke verklaring van de EU-leiders en het Nederlandse voorzitterschap over het resultaat van het referendum in het VK

“Het Britse volk heeft in een vrij en democratisch proces ervoor gekozen de Europese Unie te verlaten. Wij betreuren dit besluit, maar respecteren het”, aldus voorzitter Tusk, voorzitter Juncker, voorzitter Schulz en de Nederlandse premier Rutte in hun gezamenlijke verklaring.

“Zoals overeengekomen zal de ‘nieuwe regeling voor het Verenigd Koninkrijk binnen de Europese Unie’, die tijdens de Europese Raad op 18-19 februari 2016 is overeengekomen, niet in werking treden en ophouden te bestaan. Er wordt niet opnieuw onderhandeld”, voegden zij daaraan toe.

23 juni

Referendum in het Verenigd Koninkrijk

Op 23 juni 2016 kiest een meerderheid van de Britse burgers ervoor de Europese Unie te verlaten. De stemming volgt op intensieve onderhandelingen over een regeling die de bijzondere status van het VK in de EU moet verstevigen.