Door de toenemende instabiliteit in het zuidelijke nabuurschap van de EU proberen steeds meer mensen de Europese Unie te bereiken. De EU en de lidstaten voeren hun inspanningen op om tot een effectief, humanitair en veilig Europees migratiebeleid te komen.

Tijdlijn

07/12/2016

Akkoord over systematische controles aan buitengrenzen

Op 7 december 2016 keurt het Comité van permanente vertegenwoordigers een met het Europees Parlement overeengekomen compromistekst goed over een wijziging van de Schengengrenscode om de controles aan de buitengrenzen aan te scherpen.

 

07/12/2016

Europees grens- en kustwachtagentschap lanceert snel inzetbare pool

De snel inzetbare pool bestaat uit 1.500 functionarissen uit de EU-lidstaten en geassocieerde Schengenlanden.

13/10/2016

Raad Justitie en Binnenlandse Zaken

06/10/2016

Start van het Europees grens- en kustwachtagentschap

Op 6 oktober 2016 gaat het Europees grens- en kustwachtagentschap officieel van start.

14/09/2016

Europese grens- en kustwacht: definitieve goedkeuring

De Europese Raad speelt een belangrijke rol op dit gebied: hij bepaalt de strategische prioriteiten. Op basis van deze prioriteiten stelt de Raad van de EU bepaalde actielijnen vast en verleent hij de mandaten voor onderhandelingen met derde landen. Hij neemt tevens wetgeving aan en houdt toezicht op de invulling en uitvoering van specifieke programma's.

In de afgelopen maanden hebben de Raad en de Europese Raad werk gemaakt van een krachtige respons op verscheidene gebieden. Het voorzitterschap van de Raad heeft ook de geïntegreerde EU-regeling politieke crisisrespons (integrated political crisis response arrangements - IPCR) geactiveerd. Die regeling omvat instrumenten om de Raad te helpen op crisissen te reageren, zowel op politiek als op technisch niveau, samen met de Commissie, de EDEO en de relevante agentschappen.

Illegale migratiestromen voorkomen

Om een antwoord te bieden op de onderliggende oorzaken van migratie zijn een ruime aanpak en een intensieve samenwerking met de landen van herkomst en doorreis nodig. Met het optreden van de Raad op dit gebied wordt ernaar gestreefd de redenen aan te pakken die mensen ertoe aanzetten te vluchten, zoals conflicten, politieke en economische instabiliteit, schendingen van de mensenrechten en armoede.

Aanpakken van dringende humanitaire behoeften

De EU biedt ondersteuning bij het lenigen van de dringende noden van Syrische vluchtelingen door bijstand te verlenen aan VN-agentschappen en aan Libanon, Jordanië en Turkije. Zij biedt ook humanitaire hulp aan migranten op de route via de Westelijke Balkan.

Top van Valletta over migratie - interactieve kaart
Klik op de afbeelding voor een interactieve kaart (enkel beschikbaar in het Engels en het Frans)

Levens redden op zee en criminele netwerken aanpakken

In oktober 2014 verwelkomde de Raad de start van de met EU-middelen gefinancierde Operatie Triton, die zoek- en reddingsoperaties in het centrale Middellandse Zeegebied ondersteunt. Een andere operatie, Operatie Poseidon, patrouilleert sinds 2006 in het oostelijke Middellandse Zeegebied.

De EU wil ook de criminele netwerken aanpakken die kwetsbare migranten uitbuiten. Daartoe heeft de Raad in mei 2015 een militaire operatie van de EU ingesteld: EUNAVFOR MED Operation Sophia. Eveneens in mei 2015 is de Raad overeengekomen de civiele missie EUCAP Sahel Niger te versterken, met als doel het voorkomen van irreguliere migratie te ondersteunen en daarmee verband houdende criminaliteit te bestrijden.

De buitengrenzen van de EU versterken

Een effectieve bewaking van de buitengrenzen van de EU is essentieel voor het beheer van de migratiestromen binnen de Unie. Om dit te kunnen verwezenlijken worden er in de Raad besprekingen gevoerd over het toekomstige beheer van de buitengrenzen van de EU, onder meer over het gebruik van nieuwe technologieën voor grenscontrole.

In oktober 2016 ging het Europees Grens- en kustwachtagentschap officieel van start. Het agentschap zal de buitengrenzen van de EU nauwlettend bewaken en met de lidstaten samenwerken om mogelijke veiligheidsdreigingen aan de buitengrenzen van de EU snel in kaart te brengen en aan te pakken. In december 2016 richtte het agentschap de snel inzetbare pool op. Deze bestaat uit 1500 functionarissen en wordt in een crisissituatie binnen vijf werkdagen ingezet.

Herplaatsing en hervestiging

Herplaatsing: overbrenging van een persoon die een verzoek om internationale bescherming heeft ingediend, van de lidstaat die het verzoek behandelt naar een andere lidstaat.

Hervestiging: overbrenging van ontheemden van buiten de EU die duidelijk internationale bescherming nodig hebben van een niet‑EU‑landnaar een EU‑lidstaat.

Interne solidariteit en verantwoordelijkheid versterken

De gestage toename van migratiestromen door het Middellandse Zeegebied maakt duidelijk dat bijstand moet worden verleend aan lidstaten met een hoge migratiedruk. In het afgelopen jaar heeft de Raad overeenstemming bereikt over de herplaatsing van 160 000 mensen die internationale bescherming nodig hebben, van Italië en Griekenland naar andere lidstaten.

Voorts heeft de EU actie ondernomen om de lidstaten te helpen bij hun verantwoordelijkheid om migranten te registreren. Als onderdeel van deze actie is de Europese Raad in juni 2015 in beginsel overeengekomen om faciliteiten ("hotspots") in de lidstaten in de voorste linie tot stand te brengen voor de registratie van migranten.

Legale mogelijkheden bieden

De EU streeft er tevens naar het beheer van legale migratie en van asielstromen te verbeteren. Het optreden van de Raad op dit gebied behelst:

  • een akkoord over het hervestigen van 20 000 mensen die duidelijk internationale bescherming nodig hebben
  • een voorstel voor een vrijwillige regeling voor toelating op humanitaire gronden

Terugkeer en overname van irreguliere migranten

Een doeltreffend migratiebeleid moet ook de terugkeer naar het land van herkomst inhouden van mensen die geen recht van verblijf hebben in de EU. Daartoe doet de EU het volgende:

  • uitzoeken welke landen van herkomst als veilig kunnen worden beschouwd
  • onderhandelen over en sluiten van overnameovereenkomsten met derde landen
  • documenten inzake terugkeer en overname opstellen voor een aantal specifieke en relevante derde landen