Beperkende maatregelen of 'sancties' zijn een essentieel instrument van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) van de EU. Zij worden door de EU gebruikt als onderdeel van een geïntegreerd en alomvattend beleid dat bestaat uit politieke dialoog, aanvullende inspanningen en het gebruik van andere instrumenten waarover de EU beschikt.

Hoofddoelstellingen bij het aannemen van sancties

  • de waarden, kernbelangen en veiligheid van de EU beschermen
  • de vrede bewaren
  • de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de beginselen van het internationaal recht verstevigen en steunen
  • geschillen voorkomen en de internationale veiligheid versterken

Sancties worden opgelegd om een verandering in het beleid of de activiteiten van de betrokkene tot stand te brengen, en zodoende bij te dragen tot de verwezenlijking van de GBVB-doelstellingen. Zij kunnen gericht zijn tegen:

  • regeringen van niet-EU-landen wegens hun beleid
  • entiteiten (bedrijven) die de middelen verstrekken om het geviseerde beleid te voeren
  • groeperingen of organisaties, zoals terroristische groeperingen
  • personen die het geviseerde beleid steunen, betrokken zijn bij terroristische activiteiten, etc.

Zij worden ontwikkeld met het doel zo weinig mogelijk nadelige gevolgen te hebben voor degenen die niet verantwoordelijk zijn voor het beleid of de acties die de aanleiding voor de sancties vormen. De EU tracht met name om de lokale burgerbevolking en de legitieme activiteiten in of met het betrokken land zoveel mogelijk te ontzien.

Alle beperkende maatregelen van de EU zijn geheel in overeenstemming met de verplichtingen van het internationaal recht, met inbegrip van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.

Overzichtskaart van EU-sancties

De kaart van EU-sancties biedt een visueel overzicht van de sancties die de Raad heeft aangenomen. Dit is een initiatief van het Estse voorzitterschap van de Raad.

Richtsnoeren inzake beperkende maatregelen

In 2004 is het Politiek en Veiligheidscomité enkele grondbeginselen overeengekomen over:

  • het gebruik van sancties
  • de uitvoering van sancties
  • het meten en controleren van het effect van sancties

Deze grondbeginselen zijn opgenomen in de "richtsnoeren over de uitvoering en evaluatie van beperkende maatregelen" die door de Raad in 2003 werden aangenomen en vervolgens in 2005, 2009 en 2012 werden geëvalueerd en geüpdatet.