Buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad, 23 april 2015 - verklaring

Europese Raad
  • 23/04/2015
  • 22:15
  • Verklaring en opmerkingen
  • 204/15
  • Binnenlandse zaken
  • Buitenlandse zaken & internationale betrekkingen
23/04/2015

1. In het Middellandse Zeegebied voltrekt zich een tragedie. De Europese Unie zal alles in het werk stellen om te voorkomen dat nog meer mensen het leven laten op zee en om de dieper liggende oorzaken van de huidige humanitaire noodsituatie aan te pakken, in samenwerking met de landen van herkomst en doorreis. Onze onmiddellijke prioriteit is voorkomen dat nog meer mensenlevens op zee verloren gaan.

2. Daarom hebben wij besloten onze aanwezigheid op zee op te voeren, de smokkelaars te bestrijden, illegale immigratiestromen te voorkomen en de interne solidariteit en verantwoordelijkheid te versterken. Aangezien de instabiliteit in Libië de ideale voedingsbodem is voor de criminele activiteiten van mensensmokkelaars, zullen wij actief steun geven aan alle inspanningen die onder leiding van de VN worden geleverd om het regeringsgezag in Libië te herstellen. Ook zullen wij ons meer inspannen om conflicten en instabiliteit als voornaamste push-factoren voor migratie aan te pakken, ook in Syrië.

3. Vandaag verbinden wij ons ertoe:

Onze aanwezigheid op zee op te voeren

a) de EU-operaties Triton en Poseidon snel te versterken door de financiële middelen hiervoor in 2015 en 2016 ten minste te verdriedubbelen en door de logistieke middelen in aantal te verhogen, zodat de zoek- en reddingsmogelijkheden binnen het Frontexmandaat kunnen toenemen. Wij zijn ingenomen met de reeds door de lidstaten gedane toezeggingen waardoor dit doel de komende weken zal kunnen worden gehaald;

Mensensmokkelaars te bestrijden in overeenstemming met het internationale recht

b) mensensmokkelnetwerken te verstoren, de daders voor het gerecht te brengen en hun tegoeden in beslag te nemen, door snel optreden van de autoriteiten van de lidstaten in samenwerking met Europol, Frontex, het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO) en Eurojust, alsmede door meer samenwerking met derde landen op inlichtingen‑ en politieel gebied;

c) systematisch te trachten schepen te identificeren, vast te houden en te vernietigen voordat ze door smokkelaars worden gebruikt;

d) tegelijkertijd wordt de hoge vertegenwoordiger verzocht onmiddellijk voorbereidingen te treffen voor een eventuele GVDB‑operatie in die zin;

e) Europol in te zetten voor het opsporen en het verzoeken om verwijdering van internetcontent die door smokkelaars wordt gebruikt om migranten en vluchtelingen te ronselen;

Illegale immigratiestromen te voorkomen

f) de steun aan onder andere Tunesië, Egypte, Sudan, Mali en Niger op te voeren om de landgrenzen en ‑routes te monitoren en te bewaken, voortbouwend op de GVDB‑operaties die momenteel in de regio worden uitgevoerd, en op de regionale samenwerkingskaders (proces van Rabat en proces van Khartoem); op elk niveau intensiever de dialoog met de Afrikaanse Unie over al deze zaken aan te gaan;

g) onze politieke samenwerking met de Afrikaanse partners op alle niveaus te intensiveren om de oorzaak van illegale migratie aan te pakken en mensensmokkel en ‑handel te bestrijden. De EU zal deze thema's aan de orde stellen bij de Afrikaanse Unie en de voornaamste betrokken landen, en zal voorstellen met hen de komende maanden een top in Malta te houden;

h) de samenwerking met Turkije op te voeren, gelet op de situatie in Syrië en Irak;

i) Europese migratieverbindingsofficieren in de voornaamste landen in te zetten om informatie te verzamelen over de migratiestromen, te coördineren met nationale verbindingsofficieren en rechtstreeks samen te werken met de lokale autoriteiten;

j) met regionale partners te werken aan meer capaciteit voor het beheer van de zeegrenzen en zoek- en reddingsoperaties;

k) regionale ontwikkelings- en beschermingsprogramma's op te zetten voor Noord-Afrika en de Hoorn van Afrika;

l) de Commissie en de hoge vertegenwoordiger te verzoeken alle instrumenten te benutten, inclusief via de ontwikkelingssamenwerking en de uitvoering van EU‑ en nationale terugnameovereenkomsten met derde landen, de terugname van niet-toegelaten economische migranten door de landen van herkomst en doorreis te bevorderen, zulks in nauwe samenwerking met de Internationale Organisatie voor Migratie;

m) onder eerbiediging van het asielrecht, een nieuw, door Frontex gecoördineerd, terugkeerprogramma op te zetten voor de snelle terugkeer van irreguliere migranten vanuit de lidstaten die in de frontlinie liggen;

De interne solidariteit en verantwoordelijkheid te versterken

n) spoedige en volledige omzetting en daadwerkelijke uitvoering van het gemeenschappelijke Europees asielstelsel door alle deelnemende lidstaten, waarbij wordt gezorgd voor gemeenschappelijke Europese normen op grond van de bestaande wetgeving;

o) de noodhulp aan de lidstaten die in de frontlinie liggen, op te voeren en opties te overwegen voor het organiseren van noodrelocatie tussen alle lidstaten op vrijwillige basis;

p) EASO-teams in te zetten in de lidstaten die in de frontlinie liggen, voor het gezamenlijk verwerken van asielverzoeken, waaronder het registreren en afnemen van vingerafdrukken;

q) een eerste proefproject op vrijwillige basis met het oog op hervestiging in de EU op te zetten, dat plaatsen biedt aan personen die voor bescherming in aanmerking komen.

4. De instellingen en de lidstaten van de EU beginnen onmiddellijk aan de volledige uitvoering van deze richtsnoeren. Het voorzitterschap en de Commissie zullen volgende week een routekaart presenteren met de werkzaamheden tot juni.

5. De Europese Raad ziet uit naar de Commissiemededeling over een Europese agenda voor migratie, om een meer systemische, het hele gebied bestrijkende EU-aanpak van migratie uit te werken. De Europese Raad houdt de situatie op zijn agenda en zal de uitvoering van deze richtsnoeren nauwlettend monitoren. De Raad en Commissie brengen verslag uit aan de Europese Raad in juni.