Toespraak van voorzitter Donald Tusk na zijn ontmoeting met president Nikos Anastasiadis in Nicosia

Europese Raad
  • 15/03/2016
  • 12:25
  • Verklaring en opmerkingen
  • 136/16
  • Binnenlandse zaken
  • Buitenlandse zaken & internationale betrekkingen
15/03/2016
Persverantwoordelijke

Preben Aamann
Woordvoerder van de voorzitter van de Europese Raad
+32 2 281 51 50
+32 476 85 05 43

Goedemorgen. Allereerst wil ik u, president Anastasiadis, bedanken voor de ontvangst vandaag hier in Nicosia, en voor het goede en openhartige gesprek dat wij net hebben gehad.

Het voornaamste doel van mijn bezoek aan Cyprus is de verdere stappen te bespreken in de samenwerking van de Europese Unie met Turkije betreffende de aanpak van de migratiecrisis. Ik ben hier niet om druk uit te oefenen op Cyprus. Ik ben hier om te luisteren naar uw standpunt aan de vooravond van de Europese Raad van deze week.

Tijdens de EU-top van vorige week hebben we een verdere intensivering van onze samenwerking met Turkije besproken. Dit is een belangrijke pijler van onze gemeenschappelijke en alomvattende Europese strategie. Het is echter nooit verstandig een plan op slechts één pijler te laten berusten. Dat mogen we niet doen, en dat zullen we ook niet doen. De overige pijlers van onze gemeenschappelijke Europese strategie zijn de terugkeer naar Schengen en de beëindiging van het doorwuifbeleid, ook langs de Balkanroute. Daarnaast moet de humanitaire hulp aan de meest getroffen landen, niet in de laatste plaats Griekenland, fors worden opgevoerd.

Vorige week heb ik opdracht gekregen een overeenkomst tussen Turkije en de Europese Unie over verdere versterking van onze samenwerking in de migratiecrisis voor te bereiden. Ik ben nu bezig met de uitwerking van de details. Daarom ben ik vandaag hier in Nicosia. En daarom reis ik vanavond door naar Ankara.

Het Turkse voorstel, dat in overleg met Duitsland en Nederland is opgesteld, moet nog evenwichtiger worden gemaakt, zodat het aanvaardbaar is voor alle 28 lidstaten en de EU-instellingen. Het is de bedoeling de onderhandelingen donderdag en vrijdag deze week af te ronden, maar we zijn er nog niet. Een van de punten die nog moeten worden geregeld, is de belangrijke vraag van de wettigheid. We moeten ervoor zorgen dat alle nieuwe grootschalige terugkeerregelingen tussen Griekenland en Turkije volledig in overeenstemming zijn met het EU-recht en met de internationale verplichtingen van de EU. Dat betekent dat wij ervoor moeten zorgen dat alle asielzoekers in Griekenland een individuele beoordeling krijgen voordat wordt besloten hen terug te sturen naar Turkije. Het betekent ook dat wij ervoor moeten zorgen dat degenen die internationale bescherming nodig hebben, passende bescherming krijgen in Turkije. Een ander probleem dat moet worden aangepakt, is dat van mogelijke alternatieve routes vanuit Turkije naar andere landen van de EU, zoals Bulgarije. Daarmee moet ook rekening worden gehouden, wil de overeenkomst doeltreffend zijn.

Onze samenwerking met Turkije houdt echter veel meer in dan migratie. De huidige dynamiek biedt een gelegenheid om de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije een nieuw elan te geven. Maar ik wil duidelijk zijn in dit verband. De Europese Unie is een Unie van 28 lidstaten. Cyprus is even belangrijk als Duitsland, Frankrijk, Nederland of een andere lidstaat. Een derde land kan voor mij nooit belangrijker zijn dan een van onze lidstaten. Wij moeten deze gelegenheid aangrijpen, en ervoor zorgen dat alle lidstaten baat hebben bij deze nieuwe dynamiek, ook Cyprus.

Wat eventuele toetreding betreft, wil ik duidelijk maken dat de regels niet zijn gewijzigd. We blijven dezelfde strikte voorwaarden toepassen, en voor verdere stappen is nog altijd de instemming van alle 28 vereist.

Deze ochtend hebben wij ook gesproken over de inspanningen die momenteel worden geleverd in de onderhandelingen over een regeling voor Cyprus, en die mijn volledige steun hebben. Ik heb aandachtig naar president Anastasiadis geluisterd en hem verzekerd dat wij ons er terdege van bewust zijn dat de onderhandelingen op een belangrijk punt zijn gekomen, en dat alle maatregelen van de EU erop gericht zijn deze onderhandelingen te bevorderen. Een geslaagd resultaat, met steun van beide zijden van het eiland, zou niet alleen voor Cyprus maar voor heel Europa en de ruimere regio een nieuwe start betekenen.

Tot slot wil ik iets zeggen over het economische herstel van Cyprus. Slechts drie jaar geleden stond u aan de rand van een financiële afgrond. Tegenwoordig staat u weer op eigen benen, zonder gebruik te hebben gemaakt van alle middelen die u door uw partners van de eurozone en het IMF ter beschikking waren gesteld. Dit succes is het resultaat van uw eigen inspanningen. Het is een goed teken voor Cyprus, de eurozone en Europa. Ik dank u.