Naar inhoud
Registratie e-mailadres
  • 25/03/2017
  • 11:20
  • Toespraak
  • 154/17
  • Institutionele zaken

Ik ben precies 60 jaar geleden geboren, ik ben dus even oud als de Europese Gemeenschap. Daarom wil ik vandaag een meer persoonlijke reflectie geven. Zoals jullie weten, is de geboorteplaats soms nog belangrijker dan de geboortedatum. In mijn geval is dat Gdańsk, een stad die door de eeuwen heen met grote volharding is opgebouwd door Polen en Duitsers, Nederlanders, joden, Schotten en Fransen. In 1945 werd - toevallig ook in de maand maart - mijn geboorteplaats binnen enkele dagen vernietigd door Hitler en Stalin. De stad werd volledig platgebrand.

Ik was 8 jaar oud toen de Gemeenschap één Raad en één Commissie instelde via het Fusieverdrag; de weg naar school die ik toen elke dag nam, liep door de ruïnes van de platgebrande stad. Voor mij is de Tweede Wereldoorlog geen abstract gegeven.

In 1980, één jaar na de eerste verkiezingen voor het Europees Parlement, werd in mijn Gdańsk de beweging Solidariteit, Solidarność, opgericht. Ik was toen op de scheepswerf van Gdańsk, onder de arbeiders en met Lech Wałęsa, die de moed had om de waarheid over onze dromen tegenover het communistische regime uit te schreeuwen. Het waren eenvoudige dromen, over menselijke waardigheid, vrijheid en democratie. In die periode keken we allemaal naar het westen, naar een vrij en verenigd Europa, instinctief aanvoelend dat dat de toekomst was waarover we droomden. En hoewel er tanks en troepen tegen ons werden ingezet, leefden die dromen voort.

Toen in 1987 de Europese Akte (het begin van de interne markt) in werking trad, bereidden wij ons in Polen voor op de laatste strijd. Solidarność won, en kort daarna viel ook de Berlijnse muur: de weg naar Europa lag nu open voor ons. Bijna 20 jaar later, toen ik al premier van Polen was, opende ik het modernste stadion in Europa, natuurlijk in mijn geboortestad Gdańsk. De stad, die toen weer volledig was opgebouwd, was mooi als nooit tevoren. Mijn land maakte toen al 8 jaar deel uit van de Europese Unie.

Ik houd vandaag even halt bij de geschiedenis, opdat iedereen zich ervan bewust wordt dat voor miljoenen mensen - en vandaag zullen die miljoenen betogen in de straten van onze hoofdsteden, in Rome, Warschau en zelfs Londen - de Europese Unie niet over slogans gaat, niet over procedures en niet over regulering. Onze Unie is een garantie dat vrijheid, waardigheid, democratie en onafhankelijkheid niet langer onze droom, maar onze dagelijkse werkelijkheid zijn.

Ik heb meer dan de helft van mijn leven achter het IJzeren Gordijn gewoond, waar het verboden was om zelfs maar te dromen over deze waarden. Ja, toen was er echt een Europa van twee snelheden. En daarom heb ik vandaag het recht om luid die eenvoudige waarheid te herhalen: dat niets in ons leven voor altijd gegarandeerd is - dat het opbouwen van een vrije wereld tijd, grote inspanningen en offers vergt. Daarom is die vrije wereld op zo weinig plaatsen in de wereld verwezenlijkt. En toch is het ons gelukt. Het is zeer gemakkelijk om een dergelijke wereld te vernietigen. Daar is niet veel tijd voor nodig. Zoals het een keer gebeurde, met mijn Gdańsk.

Vandaag vernieuwen wij in Rome het unieke verbond van vrije naties waartoe onze grote voorgangers 60 jaar geleden het initiatief namen. Toen hadden zij het niet over verschillende snelheden en dachten zij niet na over uittreding, maar stelden zij ondanks alle tragische gebeurtenissen in de recente geschiedenis al hun vertrouwen in de eenheid van Europa. Zij hadden de moed van Columbus om onbekende wateren te bevaren en de “nieuwe wereld” te ontdekken.

Dus waarom zouden wij vandaag ons vertrouwen in het doel van eenheid verliezen? Omdat het onze realiteit geworden is? Of omdat we er genoeg van hebben?

Europa als politieke entiteit zal verenigd zijn, of zal niet zijn. Alleen een verenigd Europa kan een soeverein Europa zijn ten overstaan van de rest van de wereld. En alleen een soeverein Europa garandeert onafhankelijkheid voor zijn naties, en vrijheid voor zijn burgers. De eenheid van Europa is geen bureaucratisch model. Het is een geheel van gemeenschappelijke waarden en democratische normen. In deze tijd is het niet voldoende om op te roepen tot eenheid en te protesteren tegen verschillende snelheden. Het is veel belangrijker dat we allemaal respect tonen voor onze gemeenschappelijke regels, zoals de mensenrechten en de burgerlijke vrijheden, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering, een evenwichtige dosering van bevoegdheden en controles, en de rechtsstaat. Dat is de werkelijke grondslag van onze eenheid.

De Unie na Rome moet, meer dan voorheen, een Unie van dezelfde beginselen, een Unie van externe soevereiniteit, en een Unie van politieke eenheid zijn. Bewijs vandaag dat jullie de leiders van Europa zijn, dat jullie begaan zijn met de grote nalatenschap die wij geërfd hebben van de helden van de Europese integratie van 60 jaar geleden. Ik dank u.