Raad (artikel 50) stemt in met opening brexitonderhandelingen en neemt onderhandelingsrichtsnoeren aan

Raad van de EU
  • 22/05/2017
  • 13:35
  • Persmededeling
  • 286/17
  • Brexit
  • Institutionele zaken
22/05/2017
Persverantwoordelijke

Ester Arauzo-Azofra
Persvoorlichter
+32 2 281 53 61
+32 473 63 07 23

Maria Tomasik
Persvoorlichter
+32 (0)2 281 24 63
+32 (0)470 88 23 83

De Raad heeft, in EU-27-samenstelling, een besluit aangenomen waarbij machtiging wordt verleend tot het openen van de brexit-onderhandelingen met het VK, en heeft daarbij de Commissie formeel benoemd tot EU-onderhandelaar. De Raad heeft tevens onderhandelingsrichtsnoeren voor de gesprekken aangenomen.

Beide teksten stoelen op een aanbeveling van de Commissie van 3 mei 2017 en bouwen voort op de richtsnoeren van de Europese Raad (artikel 50) van 29 april 2017. Met de aanneming van de teksten kunnen de onderhandelingen met het VK starten, nadat het land kennis gaf van zijn voornemen de EU te verlaten (op grond van artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie).

"Vandaag hebben wij het standpunt van de EU bepaald inzake kwesties die belangrijk zijn voor het begin van de besprekingen. De rechten van burgers staan bovenaan onze agenda en wij streven naar een ambitieuze oplossing, waarbij betrokken personen hun rechten kunnen blijven genieten".

Louis Grech, vicepremier van Malta en voorzitter van de Raad

Onderhandelingsrichtsnoeren en gefaseerde aanpak

Deze initiële onderhandelingsrichtsnoeren zijn bedoeld ter sturing van de Commissie tijdens de eerste fase van de onderhandelingen. Zij geven daarom prioriteit aan kwesties die als essentieel worden beschouwd voor een ordelijk vertrek van het VK, waaronder de rechten van de burger, de financiële regeling en de situatie van Ierland, en andere aangelegenheden waarvoor een risico op rechtsonzekerheid bestaat ten gevolge van de brexit.

In de eerste fase van de besprekingen wordt ernaar gestreefd zoveel mogelijk duidelijkheid en rechtszekerheid te bieden, en regelingen te treffen om het VK van de EU los te maken. Zodra de Europese Raad van oordeel is dat voldoende vooruitgang is geboekt, zal tot de volgende fase van de onderhandelingen worden overgegaan.

Een akkoord over de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK kan pas worden gesloten wanneer het VK de EU daadwerkelijk verlaat en een derde land wordt. De besprekingen over algemene krijtlijnen voor die toekomstige betrekkingen zouden evenwel tijdens de tweede fase van de onderhandelingen kunnen starten.

De onderhandelingsrichtsnoeren kunnen tijdens de onderhandelingen worden gewijzigd en aangevuld.

Rechten van burgers

De eerste prioriteit voor de onderhandelingen is een overeenkomst over de waarborgen ter bescherming van de rechten van de burgers van het EU en het VK, en hun familieleden, die door de brexit worden getroffen. De EU-27 dringen erop aan dat die waarborgen wederzijds moeten zijn en moeten stoelen op gelijke behandeling tussen de burgers van de EU-27 onderling en in vergelijking met de burgers van het VK. Dit omvat onder meer het recht op permanent verblijf na vijf jaar legaal verblijf, ook indien deze periode op het moment van terugtrekking nog niet is voltooid, maar nadien wel wordt volgemaakt.

In de onderhandelingsrichtsnoeren wordt verduidelijkt dat dit van toepassing is op werknemers, zelfstandigen, studenten en andere inactieven, en ook grensarbeiders en hun gezinsleden. De waarborgen moeten verblijfsrechten en het vrij verkeer beschermen, en ook de daaruit voortvloeiende rechten (zoals gezondheidszorg). Alle rechten moeten worden beschermd gedurende de gehele levensduur van de betrokken personen.

Financiële afwikkeling

De EU-27 zijn het erover eens dat er een alomvattende financiële afwikkeling moet zijn en dat het VK zijn deel moet bijdragen aan alle verplichtingen die zijn aangegaan tijdens het lidmaatschap van de Unie. Het VK moet ook de specifieke kosten naar aanleiding van de terugtrekking volledig op zich nemen, zoals de hervestiging van instanties van de Unie die momenteel in het VK zijn gevestigd. Het akkoord moet een berekening bevatten van het totale bedrag en een tijdschema voor de betalingen, naast verdere voorschriften en regelingen voor specifieke vraagstukken.

De situatie van Ierland

De EU zal zich blijven beijveren voor vrede, stabiliteit en verzoening op het eiland Ierland. Het akkoord over de terugtrekking van het VK mag op geen enkele wijze afbreuk doen aan de doelstellingen en afspraken van het Goede Vrijdagakkoord. De onderhandelingen moeten erop gericht zijn te voorkomen dat een harde grens ontstaat, met inachtneming van het EU-recht. Kwesties zoals de doorvoer van goederen zullen moeten worden geregeld.

In de handel gebrachte goederen en procedures op grond van het EU-recht

De onderhandelingsrichtsnoeren hebben ook betrekking op andere aangelegenheden, waarvoor regelingen nodig zijn om de onzekerheid te verminderen en een rechtsvacuüm te voorkomen. Dit omvat onder meer procedures op grond van het EU-recht en reeds in de handel gebrachte producten. Wanneer bijvoorbeeld een product reeds vóór de terugtrekking op de eengemaakte markt in de handel is gebracht, moet worden verzekerd dat het nadien op de markt kan blijven.

Andere aangelegenheden waarvoor het nodig kan zijn de onzekerheid te verminderen of een rechtsvacuüm te voorkomen, zoals diensten, zullen in toekomstige onderhandelingsrichtsnoeren worden opgenomen.

Volgende stappen

De Commissie zal met het VK de data voor de eerste onderhandelingssessies overeenkomen. De eerste formele bijeenkomst tussen de onderhandelaars van het EU en het VK vindt wellicht in juni plaats.