Uitnodiging van voorzitter Donald Tusk aan de leden van de Europese Raad

Europese Raad
  • 21/06/2017
  • 09:30
  • Persmededeling
  • 391/17
  • Brexit
  • Veiligheid & defensie
  • Binnenlandse zaken
  • Buitenlandse zaken & internationale betrekkingen
  • Economie & financiën
21/06/2017
Persverantwoordelijke

Preben Aamann
Woordvoerder van de voorzitter van de Europese Raad
+32 2 281 51 50
+32 476 85 05 43

We kunnen met recht stellen dat we in een heel andere politieke context bijeenkomen dan een paar maanden geleden, toen de anti-Europese krachten in opmars waren. De huidige ontwikkelingen op het continent lijken er op te wijzen dat we langzaam in een nieuwe fase terechtkomen. In veel van onze landen beginnen de politieke partijen die hun succes hebben gebouwd op anti-EU-gevoelens aan kracht in te boeten. We zien nu hoe de EU weer wordt beschouwd als een oplossing, niet als een probleem. Paradoxaal genoeg hebben de zware uitdagingen van de afgelopen maanden tot grotere eenheid geleid. Het behoud van deze eenheid is mede te danken aan uw vastberadenheid. Ik dank u hiervoor, maar ik vraag nog meer. Juist dankzij onze eenheid staan we er nu veel beter voor, met ons nieuwe optimisme over de toekomst.

We mogen evenwel niet zelfgenoegzaam of naïef zijn. We moeten aan de mensen laten zien dat wij de regie kunnen herwinnen over gebeurtenissen die een overweldigende en soms zelfs angstaanjagende vorm aannemen. Vorig jaar hebben we afgesproken dat de EU onze mensen zal beschermen tegen veiligheidsdreigingen, illegale migratie en ongecontroleerde mondialisering. Daarom wil ik dat wij tijdens de komende Europese Raad resultaten boeken met onze beleidsreactie op de volgende drie gebieden.

Op de eerste plaats, veiligheid. Het terrorisme blijft een grote bedreiging. De recente aanslagen getuigen van de nieuwe golf van radicalisering van eigen bodem. Ik zal eerlijk zijn: de EU zal in deze strijd niet de plaats van de nationale staten innemen, omdat de beleidsreactie voornamelijk van de regeringen moet komen. Maar de EU kan wel helpen deze strijd te winnen. Tot dusverre hebben wij vorderingen gemaakt wat betreft buitenlandse strijders en teruggekeerde strijders. Nu is het tijd om nauwer samen te werken met de online-sector. Terroristische propaganda heeft het meeste effect in de eerste uren na de verschijning op internet. Wij moeten de online-sector daarom aanmoedigen instrumenten te ontwikkelen die inhoud die terroristisch materiaal verspreidt of tot haat aanzet, automatisch ontdekken en verwijderen.

Aangezien de veiligheid in Europa onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is, wil ik dat we overeenstemming bereiken over de noodzaak om een permanente gestructureerde samenwerking op het gebied van defensie op te zetten. Om die te doen slagen, zijn er ambitieuze toezeggingen van uw kant nodig: van projecten ter ontwikkeling van onze defensieve vermogens tot veeleisender taken als militaire operaties. Onze besluiten op dit vlak zullen niet enkel onze vastbeslotenheid tonen om meer in Europese veiligheid en defensie te investeren, maar ook onze verantwoordelijkheid voor de trans-Atlantische betrekkingen, op een moment dat die aan onze kant van de Atlantische Oceaan meer nodig is dan ooit. Elke lidstaat moet worden uitgenodigd om deel te nemen aan de nieuwe defensiesamenwerking, en niemand mag worden uitgesloten. Deze samenwerking kan de beste illustratie vormen dat we geen "verschillende" snelheden bevorderen, maar een werkmethode opzetten waarmee de gehele EU de "juiste" snelheid kan bereiken.

Ten tweede, illegale migratie: we moeten de situatie op de route door het centrale Middellandse Zeegebied opnieuw bekijken. Het aantal illegale aankomsten in Italië, hoofdzakelijk van economische migranten, is in vergelijking met vorig jaar met 26 % gestegen; ongeveer 1 900 mensen zijn omgekomen op zee, en het bedrijfsmodel van de smokkelaars heeft een nieuwe dimensie aangenomen. Een aantal van de operationele resultaten van onze besluiten zijn reeds verwezenlijkt, namelijk de opleiding van Libisch kustwacht- en marinepersoneel, de arrestatie van meer dan 100 mensensmokkelaars en de neutralisatie van meer dan 400 van hun vaartuigen. Maar dit is duidelijk nog te weinig, en ik zie niet in waarom we geen grotere financiële verantwoordelijkheid kunnen dragen voor het functioneren van de Libische marine en kustwacht. Zij zijn onze bondgenoten in de strijd tegen smokkelaars. Ik vraag hier uw aandacht voor, omdat een aantal van uw vertegenwoordigers in dit verband in de praktijk niet de noodzakelijke besluiten neemt.

Ten slotte, ongecontroleerde mondialisering. Om onze vrijhandelsagenda in Europa te beschermen, moeten we aantonen dat we Europa kunnen verdedigen tegen degenen die misbruik maken van onze openheid. Daartoe moeten we ervoor zorgen dat onze handelsbeschermingsinstrumenten doeltreffend zijn. We moeten een diepgaand debat voeren over de wijze waarop we de wederkerigheid van investeringen kunnen verbeteren en investeringen uit landen die oneerlijke beperkingen opleggen, kunnen doorlichten. De mensen moeten weten dat we hen kunnen beschermen tegen oneerlijke handelspraktijken.

Wat de agenda voor onze bijeenkomst betreft: deze begint op donderdag om 15.00 uur met de traditionele gedachtewisseling met de voorzitter van het Europees Parlement, de heer Tajani. Na deze gedachtewisseling zal premier Muscat ons bijpraten over de stand van de uitvoering van onze vorige conclusies. De eerste werksessie gaat over interne veiligheid, terrorismebestrijding en defensie. Nadat we onze conclusies over deze onderwerpen hebben aangenomen, schorten we onze werkzaamheden op om de pers te woord te staan. Daarna komen we bij elkaar voor een werkdiner dat gewijd zal zijn aan de externe betrekkingen. Allereerst zullen bondskanselier Merkel en president Macron ons inlichten over de stand van de uitvoering van de Minsk-akkoorden. Vervolgens zal ik u mijn indrukken meedelen over recente internationale topontmoetingen en bijeenkomsten, waaronder die met de presidenten Trump en Erdoğan. In dat verband wil ik u eraan herinneren dat we eensgezind achter de Klimaatovereenkomst van Parijs staan. Aan het einde van het diner zal premier May ons inlichten over haar voornemens met betrekking tot de onderhandelingen over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Na afloop van het diner zal ik de 27 leiders vragen om te blijven voor een korte update over die onderhandelingen, en om hun goedkeuring te hechten aan de procedure voor de hervestiging van de instanties die zich in het VK bevinden.

Op vrijdag beginnen we om 10.00 uur met een presentatie door ECB-president Draghi over de huidige economische situatie. Vervolgens zullen we handelsvraagstukken bespreken en daarover conclusies aannemen. Daarna zullen we ingaan op de conclusies over de migratieproblematiek en zal premier Muscat ons inlichten over de follow-up van de verklaring van Malta. Alvorens af te ronden, zullen we met premier Ratas kort het begrip "Digitaal Europa" bespreken, in het licht van het werkprogramma van het aantredende voorzitterschap. Onze bijeenkomst zou rond lunchtijd moeten eindigen. Ik verheug mij erop u allen in Brussel te zien.