Historia

Poniżej przedstawiamy wydarzenia i traktaty, które ukształtowały Radę Europejską, Radę UE, Eurogrupę i szczyty strefy euro.

1951

Traktat paryski

Traktat paryski ustanawia Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) – tak powstaje wspólny rynek węgla i stali. Dzięki temu maleją nieufność i napięcia między sąsiadującymi państwami europejskimi po II wojnie światowej. Traktat wygasł w roku 2002. Stanowi pierwszy traktat założycielski Wspólnoty Europejskiej.

1958

1 stycznia

Traktaty rzymskie

Traktaty rzymskie ustanawiają Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Pierwsze posiedzenie Rady EWG odbywa się 25 stycznia 1958 r. Przewodniczy mu belgijski minister spraw zagranicznych Victor Larock.

1973

1 stycznia

Pierwsze rozszerzenie

Do Wspólnot Europejskich dołączają Dania, Irlandia i Wielka Brytania. Liczba państw członkowskich rośnie do dziewięciu.

1974

grudzień

Utworzenie Rady Europejskiej

Najpierw na szczycie kopenhaskim, który odbył się w grudniu 1973 r., postanowiono zwoływać szczyty, ilekroć to będzie konieczne. Następnie na szczycie paryskim, który odbył się w grudniu 1974 r. i któremu przewodniczył prezydent Valéry Giscard d’Estaing, utworzono Radę Europejską. Miała być nieoficjalnym forum dyskusji między szefami państw i rządów.

1975

11 marca

Pierwsze posiedzenie Rady Europejskiej

Rada Europejska spotyka się po raz pierwszy w marcu 1975 r. w Dublinie.

1981

1 stycznia

Przystąpienie Grecji do UE

Do UE dołącza Grecja – liczba państw członkowskich przekracza próg dwucyfrowy.

1985

14 czerwca

Układ z Schengen

Belgia, Niemcy, Francja, Luksemburg i Holandia podpisują w luksemburskiej miejscowości Schengen układ o zniesieniu kontroli granicznych.

Z czasem pozwoli on obywatelom podróżować bez odprawy paszportowej na granicach wewnętrznych. Oficjalnie układ wchodzi w życie w roku 1995.

2–3 grudnia

Posiedzenie Rady Europejskiej w Luksemburgu

Rada Europejska osiąga porozumienie polityczne, które toruje drogę przyjęciu Jednolitego aktu europejskiego.

1986

1 stycznia

Nowi członkowie UE – Hiszpania i Portugalia

Do Wspólnot Europejskich dołączają Hiszpania i Portugalia – liczba państw członkowskich rośnie do 12.

1987

1 lipca

Jednolity akt europejski

Dzięki Jednolitemu aktowi europejskiemu powstaje rynek wewnętrzny, gwarantujący swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału. Akt inauguruje też współpracę w zakresie polityki zagranicznej oraz rozszerza stosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach Rady.

Rada Europejska zyskuje podstawę prawną i tym samym spotkania szefów państw i rządów zostają sformalizowane.

1992

11 grudnia

Posiedzenia jawne

W 1992 r. podczas posiedzenia w Edynburgu Rada Europejska inicjuje „debaty jawne”. Z czasem ich stosowanie znacznie się rozszerza – ostatnio dzięki traktatowi z Lizbony.

Obecnie debaty jawne Rady i jej obrady otwarte dla publiczności można oglądać na stronie internetowej.

1993

1 listopada

Traktat z Maastricht

Wejście w życie traktatu z Maastricht oznacza utworzenie Unii Europejskiej opartej na poszerzonym filarze wspólnotowym. Traktat powołuje unię gospodarczą i walutową. Ponadto określa dwa nowe filary: wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz współpracę w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (WSiSW).

Formalny status uzyskuje Rada Europejska. Ma ona nadawać Unii impulsy niezbędne do jej rozwoju i określać w tej mierze ogólne kierunki polityczne. 

Traktat toruje też drogę ku euro i otwiera wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB). 

1995

1 stycznia

Czwarte rozszerzenie UE

Do UE wstępują Austria, Finlandia i Szwecja. Unia obejmuje już 15 państw członkowskich – niemal całą Europę Zachodnią.

1996

Rada Europejska zbiera się cztery razy w roku 

Od 1996 r. Rada Europejska spotyka się co najmniej cztery razy w roku. Wcześniej konieczne były tylko dwa posiedzenia rocznie.

1997

13 grudnia

Utworzenie Eurogrupy

Rada Europejska zatwierdza utworzenie Eurogrupy – nieformalnego gremium gromadzącego ministrów finansów z państw, w których walutą jest euro. Pierwsze posiedzenie odbywa się 4 czerwca 1998 r. w zamku Senningen w Luksemburgu.

1999

1 maja

Traktat amsterdamski

Dzięki traktatowi amsterdamskiemu powstaje przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a układ z Schengen staje się częścią prawa UE. Traktat poszerza też rolę sekretarza generalnego Rady – staje się on również wysokim przedstawicielem do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

2002

1 stycznia

Euro wchodzi do obiegu

1 stycznia 2002 r. do obiegu wchodzą banknoty i monety euro, zastępując waluty krajowe.

2003

1 lutego

Traktat nicejski

Traktat nicejski reformuje unijne instytucje, przygotowując je na rozszerzenie Unii, która będzie obejmować 27 państw członkowskich. Rozszerza stosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach w Radzie i wprowadza zasadę wzmocnionej współpracy między państwami członkowskimi.

październik

Posiedzenia Rady Europejskiej odbywają się w Brukseli 

Od października 2003 r. wszystkie oficjalne posiedzenia Rady Europejskiej odbywają się w Brukseli.

W 22. deklaracji dołączonej do traktatu nicejskiego stwierdzono, że gdy UE będzie liczyć 18 członków, wszystkie posiedzenia Rady Europejskiej będą zwoływane w Brukseli.

2004

1 maja

Największe rozszerzenie UE

Do UE wchodzi grupa 10 nowych państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Pod względem liczby ludności i państw jest to największe rozszerzenie w historii UE.

Teraz UE liczy 25 członków.

2007

1 stycznia

Bułgaria i Rumunia dołączają do UE

Bułgaria i Rumunia stają się członkami UE – liczba państw członkowskich rośnie do 27.

2009

19 listopada

Herman Van Rompuy przewodniczącym Rady Europejskiej

19 listopada 2009 r. podczas nieformalnego posiedzenia w Brukseli przywódcy unijni jednomyślnie postanowili mianować Hermana Van Rompuya pierwszym stałym przewodniczącym Rady Europejskiej.

1 grudnia

Traktat lizboński

Traktat lizboński wchodzi w życie. Reformuje strukturę i sposób działania UE.

Rozszerza zastosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach w Radzie.

Rada Europejska staje się pełnoprawną instytucją z własnym przewodniczącym. Wcześniej stanowisko to było nieformalne, ponieważ sama Rada Europejska też miała taki charakter. Przewodniczył jej szef państwa lub rządu państwa członkowskiego, które sprawowało rotacyjną prezydencję w Radzie UE. 

10–11 grudnia

Posiedzenie Rady Europejskiej pod przewodnictwem Fredrika Reinfeldta

Ostatni raz posiedzeniu Rady Europejskiej przewodniczy prezydent lub premier państwa członkowskiego, które sprawuje rotacyjną prezydencję w Radzie.

Posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się w grudniu 2009 r., przewodniczy premier Szwecji, Fredrik Reinfeldt.

2012

1–2 marca

Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej

1–2 marca 2012 r. – przy okazji szczytu Rady Europejskiej – 25 przywódców europejskich podpisuje „Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej”.  

Traktat wchodzi w życie 1 stycznia 2013 r. Formalizuje zwoływanie szczytów strefy euro. Sposób organizacji szczytów i rolę przewodniczącego określa artykuł 12 traktatu.

1 marca

Wybór Hermana Van Rompuya na drugą kadencję

Herman Van Rompuy zostaje ponownie wybrany na przewodniczącego Rady Europejskiej. Druga kadencja trwa od 1 czerwca 2012 r. do 30 listopada 2014 r.

10 grudnia

UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla

W 2012 r. UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla za upowszechnianie idei pokoju, pojednania, demokracji i praw człowieka w Europie.

Swoją decyzję norweski komitet noblowski opiera na stabilizującym wpływie, jaki UE miała na Europę, przekształcając jej sporą część z kontynentu targanego wojnami w kontynent pokoju.

2013

1 lipca

Chorwacja przystępuje do Unii Europejskiej

Chorwacja jest drugim po Słowenii państwem byłej Jugosławii, które dołącza do UE. 

Do UE należy obecnie 28 państw członkowskich.

2014

1 grudnia

Donald Tusk zostaje przewodniczącym Rady Europejskiej

Donald Tusk zastąpił Hermana Van Rompuya na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej. Jego kadencja trwa od 1 grudnia 2014 r. do 31 maja 2017 r.