Przejdź do treści
Subskrypcja e-maili
Filtruj

Film „Od doraźnych narad do instancji decyzyjnej”

Oto film dokumentalny przedstawiający historię Rady Europejskiej od jej powstania do dziś. Pokazuje najważniejsze fakty, które w ostatnich dziesięcioleciach miały wpływ na sposób podejmowania decyzji przez przywódców UE.
O losach Rady Europejskiej opowiadają świadkowie jej przemiany w dzisiejszą instancję decyzyjną.

Film przedstawia wydarzenia i traktaty, które ukształtowały Radę Europejską, Radę UE, Eurogrupę i szczyty strefy euro.

1951

22 lipca

Podpisanie traktatu paryskiego (23 lipca 1952)
Podpisanie traktatu paryskiego (23 lipca 1952)

Traktat paryski

Traktat paryski ustanawia Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) – tak powstaje wspólny rynek węgla i stali. Dzięki temu maleją nieufność i napięcia między sąsiadującymi państwami europejskimi po II wojnie światowej. Traktat wygasł w roku 2002. Stanowi pierwszy traktat założycielski Wspólnoty Europejskiej.

1952

8 września

Pierwsze posiedzenie Specjalnej Rady Ministrów EWWiS

W Luksemburgu odbywa się pierwsze posiedzenie Specjalnej Rady Ministrów Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Rada ta jest poprzedniczką Rady Unii Europejskiej.

1958

1 stycznia

Traktaty rzymskie

Traktaty rzymskie ustanawiają Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Pierwsze posiedzenie Rady EWG odbywa się 25 stycznia 1958 r. Przewodniczy mu belgijski minister spraw zagranicznych Victor Larock.

1965

2 lipca

Francja odmawia udziału w posiedzeniach Rady przez różnicę zdań co do finansowania wspólnej polityki rolnej
Francja odmawia udziału w posiedzeniach Rady przez różnicę zdań co do finansowania wspólnej polityki rolnej

Polityka pustego krzesła

W 1965 r. Francja odmawia dalszego udziału w posiedzeniach Rady. Powodem jest brak zgody w negocjacjach nad finansowaniem wspólnej polityki rolnej. Rozwiązaniem staje się dopiero kompromis luksemburski z 1966 r.: odtąd, gdy stawką jest poważny interes, decyzje muszą zapadać jednomyślnie.

1967

9 kwietnia

Traktaty fuzyjne

Traktaty te – pierwszy z roku 1967, drugi z roku 1971 – ustanawiają dla wszystkich trzech wspólnot (EWWiS, EWG i Euratom) wspólną Radę, wspólną Komisję i wspólny budżet. Coreper zostaje formalnie umocowany jako organ przygotowawczy Rady.

1973

1 stycznia

Podpisanie traktatu o akcesji Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii
Podpisanie traktatu o akcesji Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii

Pierwsze rozszerzenie

Do Wspólnot Europejskich dołączają Dania, Irlandia i Wielka Brytania. Liczba państw członkowskich rośnie do dziewięciu.

1974

9 grudnia

Utworzenie Rady Europejskiej

Najpierw na szczycie kopenhaskim, który odbył się w grudniu 1973 r., postanowiono zwoływać szczyty, ilekroć to będzie konieczne. Następnie na szczycie paryskim, który odbył się w grudniu 1974 r. i któremu przewodniczył prezydent Valéry Giscard d’Estaing, utworzono Radę Europejską. Miała być nieoficjalnym forum dyskusji między szefami państw i rządów.

1975

11 marca

Pierwsze posiedzenie Rady Europejskiej (Dublin, 11 marca 1975)
Pierwsze posiedzenie Rady Europejskiej (Dublin, 11 marca 1975)

Pierwsze posiedzenie Rady Europejskiej

Rada Europejska spotyka się po raz pierwszy w marcu 1975 r. w Dublinie.

1981

1 stycznia

Przystąpienie Grecji do UE

Do UE dołącza Grecja – liczba państw członkowskich przekracza próg dwucyfrowy.

1985

14 czerwca

Układ z Schengen

Belgia, Niemcy, Francja, Luksemburg i Holandia podpisują w luksemburskiej miejscowości Schengen układ o zniesieniu kontroli granicznych.

Z czasem pozwoli on obywatelom podróżować bez odprawy paszportowej na granicach wewnętrznych. Oficjalnie układ wchodzi w życie w roku 1995.

2 grudnia

Posiedzenie Rady Europejskiej w Luksemburgu

Rada Europejska osiąga porozumienie polityczne, które toruje drogę przyjęciu Jednolitego aktu europejskiego.

1986

1 stycznia

Hiszpania i Portugalia dołączają do UE 1 stycznia 1986 r.
Hiszpania i Portugalia dołączają do UE 1 stycznia 1986 r.

Nowi członkowie UE – Hiszpania i Portugalia

Do Wspólnot Europejskich dołączają Hiszpania i Portugalia – liczba państw członkowskich rośnie do 12.

1987

1 lipca

Jednolity akt europejski

Dzięki Jednolitemu aktowi europejskiemu powstaje rynek wewnętrzny, gwarantujący swobodny przepływ towarów, osób, usług i kapitału. Akt inauguruje też współpracę w zakresie polityki zagranicznej oraz rozszerza stosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach Rady.

Rada Europejska zyskuje podstawę prawną i tym samym spotkania szefów państw i rządów zostają sformalizowane.

1992

11 grudnia

Posiedzenia jawne

W 1992 r. podczas posiedzenia w Edynburgu Rada Europejska inicjuje „debaty jawne”. Z czasem ich stosowanie znacznie się rozszerza – ostatnio dzięki traktatowi z Lizbony.

Obecnie debaty jawne Rady i jej obrady otwarte dla publiczności można oglądać na stronie internetowej.

1993

1 listopada

Podpisanie traktatu z Maastricht
Podpisanie traktatu z Maastricht

Traktat z Maastricht

Wejście w życie traktatu z Maastricht oznacza utworzenie Unii Europejskiej opartej na poszerzonym filarze wspólnotowym. Traktat powołuje unię gospodarczą i walutową. Ponadto określa dwa nowe filary: wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB) oraz współpracę w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (WSiSW).

Formalny status uzyskuje Rada Europejska. Ma ona nadawać Unii impulsy niezbędne do jej rozwoju i określać w tej mierze ogólne kierunki polityczne. 

Traktat toruje też drogę ku euro i otwiera wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (WPZiB). 

1995

1 stycznia

Czwarte rozszerzenie UE

Do UE wstępują Austria, Finlandia i Szwecja. Unia obejmuje już 15 państw członkowskich – niemal całą Europę Zachodnią.

1996

1 stycznia

Rada Europejska zbiera się cztery razy w roku 

Od 1996 r. Rada Europejska spotyka się co najmniej cztery razy w roku. Wcześniej konieczne były tylko dwa posiedzenia rocznie.

1997

13 grudnia

Utworzenie Eurogrupy

Rada Europejska zatwierdza utworzenie Eurogrupy – nieformalnego gremium gromadzącego ministrów finansów z państw, w których walutą jest euro. Pierwsze posiedzenie odbywa się 4 czerwca 1998 r. w zamku Senningen w Luksemburgu.

1999

1 stycznia

Nowa waluta wirtualna – euro

Nową walutę wprowadza 11 państw członkowskich: Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia i Włochy.

1 maja

Traktat amsterdamski
Traktat amsterdamski

Traktat amsterdamski

Dzięki traktatowi amsterdamskiemu powstaje przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, a układ z Schengen staje się częścią prawa UE. Traktat poszerza też rolę sekretarza generalnego Rady – staje się on również wysokim przedstawicielem do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

2001

1 stycznia

Grecja przystępuje do strefy euro

Grecja jest 12. państwem członkowskim UE, które przystąpiło do strefy euro.

2002

1 stycznia

Do obiegu wchodzą banknoty i monety euro
Do obiegu wchodzą banknoty i monety euro

Euro wchodzi do obiegu

1 stycznia 2002 r. do obiegu wchodzą banknoty i monety euro, zastępując waluty krajowe.

2003

1 lutego

Traktat nicejski

Traktat nicejski reformuje unijne instytucje, przygotowując je na rozszerzenie Unii, która będzie obejmować 27 państw członkowskich. Rozszerza stosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach w Radzie i wprowadza zasadę wzmocnionej współpracy między państwami członkowskimi.

1 października

Szczyty Rady Europejskiej odbywają się w budynku „Justus Lipsius” w Brukseli
Szczyty Rady Europejskiej odbywają się w budynku „Justus Lipsius” w Brukseli

Posiedzenia Rady Europejskiej odbywają się w Brukseli 

Od października 2003 r. wszystkie oficjalne posiedzenia Rady Europejskiej odbywają się w Brukseli.

W 22. deklaracji dołączonej do traktatu nicejskiego stwierdzono, że gdy UE będzie liczyć 18 członków, wszystkie posiedzenia Rady Europejskiej będą zwoływane w Brukseli.

2004

1 maja

Największe rozszerzenie UE

Do UE wchodzi grupa 10 nowych państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Pod względem liczby ludności i państw jest to największe rozszerzenie w historii UE.

Teraz UE liczy 25 członków.

10 września

Jean-Claude Juncker, pierwszy stały przewodniczący Eurogrupy
Jean-Claude Juncker, pierwszy stały przewodniczący Eurogrupy

Pierwszy stały przewodniczący Eurogrupy

Eurogrupa postanawia powołać przewodniczącego na dwuletnią kadencję.

Na nieformalnym posiedzeniu Rady Ecofin w Scheveningen Jean-Claude Juncker zostaje mianowany pierwszym stałym przewodniczącym Eurogrupy. Jego kadencja trwa od 1 stycznia 2005 r. do 31 grudnia 2006 r.

2006

1 września

Jean-Claude Juncker ponownie mianowany przewodniczącym Eurogrupy

Jest to jego druga kadencja.

2007

1 stycznia

Po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii UE liczy 27 państw członkowskich
Po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii UE liczy 27 państw członkowskich

Bułgaria i Rumunia dołączają do UE

Bułgaria i Rumunia stają się członkami UE – liczba państw członkowskich rośnie do 27.

Słowenia przystępuje do strefy euro

Słowenia jest 13. państwem członkowskim UE, które przyjęło euro jako swoją walutę.

2008

1 stycznia

Cypr i Malta wchodzą do strefy euro

Do strefy euro należy teraz 15 państw.

12 października

Pierwszy szczyt strefy euro 

Prezydent Francji Nicolas Sarkozy proponuje, by regularnie organizować spotkania szefów państw i rządów krajów strefy euro. Pierwsze posiedzenie odbywa się 12 października 2008 r. Kolejne mają miejsce w maju 2010 r., w marcu 2011 r., w lipcu 2011 r. oraz w październiku 2011 r. w Brukseli.

Szczyty pomagają koordynować politykę gospodarczą strefy euro. Uczestniczy w nich również przewodniczący szczytu i przewodniczący Komisji Europejskiej. 

2009

1 stycznia

Słowacja przystępuje do strefy euro

Słowacja to 16. członek strefy euro.

19 listopada

Herman Van Rompuy, przewodniczący Rady Europejskiej w latach 2009–2014
Herman Van Rompuy, przewodniczący Rady Europejskiej w latach 2009–2014

Herman Van Rompuy przewodniczącym Rady Europejskiej

19 listopada 2009 r. podczas nieformalnego posiedzenia w Brukseli przywódcy unijni jednomyślnie postanowili mianować Hermana Van Rompuya pierwszym stałym przewodniczącym Rady Europejskiej.

1 grudnia

Podpisanie traktatu lizbońskiego
Podpisanie traktatu lizbońskiego

Traktat lizboński

Traktat lizboński wchodzi w życie. Reformuje strukturę i sposób działania UE.

Rozszerza zastosowanie większości kwalifikowanej w głosowaniach w Radzie.

Rada Europejska staje się pełnoprawną instytucją z własnym przewodniczącym. Wcześniej stanowisko to było nieformalne, ponieważ sama Rada Europejska też miała taki charakter. Przewodniczył jej szef państwa lub rządu państwa członkowskiego, które sprawowało rotacyjną prezydencję w Radzie UE. 

Protokół nr 14 do traktatu z Lizbony

Protokół nr 14 do traktatu z Lizbony wchodzi w życie 1 grudnia 2009 r. Określa rolę Eurogrupy. Ministrowie z państw członkowskich strefy euro będą spotykać się nieformalnie, aby omawiać sprawy związane z wspólną walutą. Będą wybierać przewodniczącego na dwuipółletnią kadencję.

Traktat z Lizbony przyniósł także zmiany w Radzie UE. Odtąd na posiedzeniach pełnego składu Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych nad sprawami dotyczącymi wyłącznie strefy euro mogą głosować tylko członkowie Eurogrupy.

10 grudnia

Posiedzenie Rady Europejskiej pod przewodnictwem Fredrika Reinfeldta

Ostatni raz posiedzeniu Rady Europejskiej przewodniczy prezydent lub premier państwa członkowskiego, które sprawuje rotacyjną prezydencję w Radzie.

Posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się w grudniu 2009 r., przewodniczy premier Szwecji, Fredrik Reinfeldt.

2011

1 stycznia

Estonia przystępuje do strefy euro

Estonia jest 17. państwem, które przystąpiło do strefy euro.

2012

1 stycznia

Thomas Wieser, przewodniczący Grupy Roboczej Eurogrupy
Thomas Wieser, przewodniczący Grupy Roboczej Eurogrupy

Wybór przewodniczącego Grupy Roboczej Eurogrupy

Od stycznia 2012 r. przewodniczącym Grupy Roboczej Eurogrupy jest Thomas Wieser, który przewodniczy także Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu.

Grupa Robocza Eurogrupy to organ przygotowawczy, który gromadzi przedstawicieli państw strefy euro (zasiadających w Komitecie Ekonomiczno-Finansowym), Komisji Europejskiej i Europejskiego Banku Centralnego.   

1 marca

Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej

1–2 marca 2012 r. – przy okazji szczytu Rady Europejskiej – 25 przywódców europejskich podpisuje „Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej”.  

Traktat wchodzi w życie 1 stycznia 2013 r. Formalizuje zwoływanie szczytów strefy euro. Sposób organizacji szczytów i rolę przewodniczącego określa artykuł 12 traktatu.

Oświadczenie Hermana Van Rompuya po wyborze na drugą kadencję przewodniczącego Rady Europejskiej

Wybór Hermana Van Rompuya na drugą kadencję

Herman Van Rompuy zostaje ponownie wybrany na przewodniczącego Rady Europejskiej. Druga kadencja trwa od 1 czerwca 2012 r. do 30 listopada 2014 r.

10 grudnia

UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla (2012) 
UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla (2012) 

UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla

W 2012 r. UE otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla za upowszechnianie idei pokoju, pojednania, demokracji i praw człowieka w Europie.

Swoją decyzję norweski komitet noblowski opiera na stabilizującym wpływie, jaki UE miała na Europę, przekształcając jej sporą część z kontynentu targanego wojnami w kontynent pokoju.

2013

21 stycznia

Jeroen Dijsselbloem
Jeroen Dijsselbloem

Wybór przewodniczącego Eurogrupy

Jeroen Dijsselbloem, holenderski minister finansów, został wybrany na przewodniczącego Eurogrupy. To drugi stały przewodniczący Eurogrupy od czasu jej utworzenia.

14 marca

Regulamin szczytów strefy euro

Pierwszy szczyt strefy euro po wejściu w życie Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej odbył się 14 marca 2013 r. Przyjęto wówczas regulamin szczytów strefy euro.

1 lipca

Chorwacja przystępuje do Unii Europejskiej

Chorwacja jest drugim po Słowenii państwem byłej Jugosławii, które dołącza do UE. 

Do UE należy obecnie 28 państw członkowskich.

2014

1 stycznia

Łotwa przystępuje do strefy euro

Łotwa to 18. członek strefy euro.

1 grudnia

Donald Tusk, przewodniczący Rady Europejskiej
Donald Tusk, przewodniczący Rady Europejskiej

Donald Tusk zostaje przewodniczącym Rady Europejskiej

Donald Tusk zastąpił Hermana Van Rompuya na stanowisku przewodniczącego Rady Europejskiej. Jego kadencja trwa od 1 grudnia 2014 r. do 31 maja 2017 r.

2015

1 stycznia

Prawie 337,5 mln obywateli UE używa euro
Prawie 337,5 mln obywateli UE używa euro

Litwa przystępuje do strefy euro

Do strefy euro należy teraz 19 państw: Austria, Belgia, Cypr, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia i Włochy.

22 czerwca

Relacja ze szczytu strefy euro w sprawie Grecji (22 czerwca 2015)

Nadzwyczajny szczyt w sprawie Grecji

22 czerwca 2015 r. unijni przywódcy spotykają się, aby omówić sytuację Grecji. Przewodniczący szczytu strefy euro Donald Tusk mówi, że najnowsze propozycje greckiego rządu to pozytywny krok naprzód. Dodaje jednak, że teraz muszą je przeanalizować unijne instytucje.

12 lipca

Przywódcy strefy euro osiągają porozumienie w sprawie Grecji

Przywódcy są gotowi rozpocząć negocjacje w sprawie programu pomocy finansowej dla Grecji z Europejskiego Mechanizmu Stabilności. Najpierw jednak porozumienie to muszą zatwierdzić parlamenty narodowe i parlament grecki. Po zakończeniu procedur krajowych Eurogrupa wznowi negocjacje.

13 lipca

Jeroen Dijsselbloem po wyborze na drugą kadencję jako przewodniczący Eurogrupy (13 lipca 2015)
Jeroen Dijsselbloem po wyborze na drugą kadencję jako przewodniczący Eurogrupy (13 lipca 2015)

Jeroen Dijsselbloem po raz drugi wybrany na przewodniczącego Eurogrupy

Jeroen Dijsselbloem zostaje ponownie wybrany na przewodniczącego Eurogrupy. Będzie to jego druga dwuipółletnia kadencja. 

2017

9 marca

Oświadczenie Donalda Tuska po reelekcji na stanowisko przewodniczącego Rady Europejskiej

Donald Tusk ponownie przewodniczącym Rady Europejskiej

Donald Tusk został wybrany na przewodniczącego Rady Europejskiej na kolejną 2,5-letnią kadencję (1 czerwca 2017 – 30 listopada 2019).

29 marca

Jak będą wyglądać negocjacje w sprawie Brexitu?

Wielka Brytania formalnie uruchamia art. 50, by wystąpić z UE

W następstwie referendum z 23 czerwca 2016 r., w którym Brytyjczycy zagłosowali za wystąpieniem z Unii Europejskiej, Wielka Brytania formalnie notyfikowała Radzie Europejskiej zamiar opuszczenia UE.

Rada Europejska przyjęła oświadczenie w sprawie brytyjskiej notyfikacji.

Wyrażamy ubolewanie w związku z tym, że Zjednoczone Królestwo opuści Unię Europejską, jednak jesteśmy gotowi na proces, który teraz będziemy musieli przeprowadzić. (...) W trakcie negocjacji Unia będzie działać jako jednolity podmiot i będzie chronić swoje interesy. Musimy przede wszystkim zminimalizować niepewność, jaką w związku z decyzją Zjednoczonego Królestwa odczuwają nasi obywatele, przedsiębiorstwa i państwa członkowskie.

Rada Europejska (29 marca 2017)