Nieformalne spotkanie szefów państw i rządów UE (Malta), 3.2.2017

Rada Europejska

Informacje dla mediów

Wyniki obrad

Nieformalne spotkanie, którego gospodarzem był premier Malty Joseph Muscat, a które poprowadził przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk, składało się z 2 części. W części porannej przywódcy uzgodnili działania mające powstrzymać napływ nielegalnych migrantów z Libii do Włoch. Po południu omówili przygotowania do 60. rocznicy podpisania traktów rzymskich, która przypada 25 marca 2017 r.

Współpraca UE–Libia: powstrzymać napływ migrantów

Na sesji porannej 28 przywódców UE rozmawiało o zewnętrznym wymiarze migracji. Przyjęli oni deklarację maltańską, która dotyczy głównie działań mających powstrzymać napływ migrantów z Libii do Włoch.

W deklaracji przywódcy odnotowali, że szlakiem środkowośródziemnomorskim przybyło w 2016 r. ponad 181 000 nielegalnych migrantów, a od 2013 r. liczba ofiar śmiertelnych i osób zaginionych na morzu z każdym rokiem rośnie.

Wobec zbliżającej się wiosny przywódcy postanowili podjąć dodatkowe kroki, by znacznie ograniczyć przepływy migracyjne, dezintegrować działalność przemytniczą i ratować życie. Postanowili zwłaszcza wzmóc współpracę z władzami Libii.

„Wysiłki na rzecz stabilizacji Libii nabierają teraz większego niż kiedykolwiek znaczenia, i Unia dołoży wszelkich starań, aby przyczynić się do osiągnięcia tego celu. W Libii od budowy zdolności zależy, czy władze uzyskają kontrolę nad granicami lądowymi i morskimi i będą w stanie zwalczać działalność przerzutową i przemytniczą”.

Deklaracja maltańska

Przywódcy UE potwierdzili poparcie dla rady prezydenckiej oraz rządu jedności narodowej popieranego przez ONZ. Zadeklarowali gotowość współpracy z regionalnymi i lokalnymi społecznościami w Libii i z działającymi tam organizacjami międzynarodowymi.

Jako priorytet wskazali m.in.:

  • szkolenie, wyposażanie i wspieranie narodowej straży przybrzeżnej Libii i innych właściwych służb
  • dalsze wysiłki, by dezintegrować działalność przemytniczą dzięki lepszym działaniom operacyjnym – angażującym Libię i innych właściwych partnerów międzynarodowych
  • poprawa sytuacji społeczno-ekonomicznej społeczności lokalnych w Libii, zwłaszcza w rejonach przybrzeżnych oraz na granicach lądowych Libii na szlakach migracyjnych
  • dążenie, by zapewnić w Libii odpowiednie zdolności i warunki do przyjmowania migrantów – we współpracy z UNHCR i IOM
  • wspieranie IOM w nasileniu działań z zakresu dobrowolnych powrotów
  • udoskonalenie kampanii informacyjnych skierowanych do migrantów.

Przywódcy podkreślili, że należy pomóc Libii w zmniejszaniu presji na jej granicę lądową poprzez ulepszenie jej zdolności do zarządzania granicami i przez współpracę z państwami sąsiednimi.

„Z zadowoleniem przyjmujemy protokół ustaleń podpisany wczoraj przez premiera Włoch i premiera Libii. To kolejna ważna i pokrzepiająca oznaka tego, że sytuacja wkrótce się poprawi”, powiedział Donald Tusk na konferencji prasowej po sesji roboczej dotyczącej migracji. „Unia Europejska i nasze działania wesprą Włochy i Libię. To nasz wspólny obowiązek”.

Przywódcy z zadowoleniem przyjęli też zapowiedź prezydencji maltańskiej, że przy najbliższej okazji przedstawi ona Radzie konkretny plan realizacyjny, podejmie dalsze kroki oraz będzie bacznie monitorować efekty. Postępy we wdrażaniu tego całościowego podejścia Rada Europejska zweryfikuje na szczycie w marcu i czerwcu 2017 r. na podstawie sprawozdania prezydencji maltańskiej.

Przed szczytem Donald Tusk spotkał się z premierem Libii Fajizem as-Saradżem. Rozmawiali, jak poprawić współpracę między UE a Libią.

Przygotowania do 60. rocznicy podpisania traktatów rzymskich

Na sesji popołudniowej 27 przywódców zajęło się przygotowaniami do 60. rocznicy podpisania traktatów rzymskich, która przypada 25 marca 2017 r.

Dyskusja była kontynuacją politycznej refleksji nad przyszłością Unii Europejskiej mającej liczyć 27 członków. Refleksję rozpoczęto po tym, jak 23 czerwca 2016 r. Wielka Brytania zagłosowała za wyjściem z Unii Europejskiej, i kontynuowano w Bratysławie 16 września 2016 r.

„Konstruktywne dyskusje na Malcie o przyszłości UE-27, waga jedności i przygotowania do szczytu w Rzymie”.

Donald Tusk na Twitterze po spotkaniu

W liście o przyszłości Europy przesłanym 31 stycznia 2017 r. do 27 szefów państw i rządów Donald Tusk wskazał 3 główne zagrożenia dla stabilności Europy:

  • nowa sytuacja geopolityczna: coraz bardziej asertywne Chiny, agresywna polityka Rosji wobec Ukrainy i swoich sąsiadów, wojny, terror i anarchia na Bliskim Wschodzie i w Afryce (w tym istotna rola radykalnego islamu) oraz niepokojące deklaracje nowej administracji amerykańskiej
  • sytuacja wewnętrzna: wzrost nacjonalistycznych, coraz bardziej ksenofobicznych nastrojów w samej UE
  • stan ducha proeuropejskich elit: zanik wiary w sens politycznej integracji, uległość wobec populistycznych argumentów i zwątpienie w fundamentalne wartości liberalnej demokracji.

W liście Donald Tusk wezwał przywódców, by zachowali jedność.

„Należy wyraźnie podkreślić, że rozpad Unii Europejskiej nie doprowadziłby do przywrócenia mitycznej, pełnej suwerenności jej krajów członkowskich, ale do realnego uzależnienia każdego z nich od wielkich potęg światowych: Stanów Zjednoczonych, Rosji, Chin. Niezależni możemy być tylko razem”.

Ostatnia aktualizacja: 14.2.2017