Jaki jest cel?

Pakiet „Czyste powietrze” ma istotnie obniżyć zanieczyszczenie powietrza w całej UE. Proponowana strategia pokazuje, jak i o ile do 2030 r. zmniejszyć wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie i środowisko. Przewiduje też działania legislacyjne, by zaostrzyć normy emisji i pułapy zanieczyszczenia powietrza.

Komisja ogłosiła pakiet 18 grudnia 2013 r. Składa się on z komunikatu przedstawiającego program „Czyste powietrze dla Europy” i z 3 wniosków legislacyjnych dotyczących emisji i zanieczyszczenia powietrza. 

„Czyste powietrze” w liczbach

Oczekuje się, że w porównaniu ze stanem dzisiejszym uda się do 2030 r. dzięki pakietowi ocalić:

  • 58 tys. osób przed przedwczesną śmiercią
  • 123 tys. km2 ekosystemów przed zanieczyszczeniem związkami azotu
  • 56 tys. km2 obszarów chronionych „Natura 2000”
  • 19 tys. km2 ekosystemów leśnych przed zakwaszeniem.

Skąd pomysł?

Niska jakość powietrza wypływa negatywnie na jakość życia. Wywołuje wiele dolegliwości zdrowotnych, np. astmę czy problemy układu krążenia. To natomiast skutkuje stratami przez zwolnienia chorobowe w pracy i wyższymi kosztami leczenia, zwłaszcza dzieci i osób w podeszłym wieku.

Problemy zdrowotne spowodowane zanieczyszczeniem powietrza są szczególnie dotkliwe na zabudowanych obszarach miejskich, gdzie jakość powietrza jest zwykle i tak niższa. Zanieczyszczone powietrze jest w całej UE główną przyczyną przedwczesnych zgonów: powoduje więcej ofiar niż nawet wypadki drogowe. Niszczy nie tylko zdrowie ludzkie – niszczy też ekosystemy.

Dzięki wdrożeniu pakietu „Czyste powietrze” poprawiłaby się jakość powietrza dla wszystkich obywateli UE i spadłyby koszty opieki zdrowotnej dla rządów. Zyskałyby również przedsiębiorstwa, gdyż przepisy ograniczające zanieczyszczenie powietrza powinny skłonić do innowacji i poprawić konkurencyjność UE na polu ekologicznej technologii.

W szczegółach

Pakiet „Czyste powietrze” składa się z kilku elementów:

  • program „Czyste powietrze dla Europy” – Komisja przedstawia w nim, jak zrealizować obecne cele, i wytycza nowe cele pod względem jakości powietrza na okres do 2030 r.
  • zmieniona dyrektywa o krajowych poziomach emisji z restrykcyjnymi pułapami emisji 6 głównych zanieczyszczeń
  • nowa dyrektywa o ograniczeniu emisji ze średnich obiektów energetycznego spalania
  • propozycja, by na szczeblu UE zatwierdzić znowelizowane przepisy międzynarodowe o transgranicznym zanieczyszczaniu powietrza na dalekie odległości (protokół z Göteborga).

Proces decyzyjny w Radzie

Rada zazwyczaj podejmuje decyzję wspólnie z Parlamentem Europejskim – w drodze zwykłej procedury ustawodawczej. Tylko w niektórych dziedzinach korzysta z procedury zgody lub procedury konsultacji, w których rola Parlamentu jest ograniczona.

W Radzie

Komunikat o pakiecie „Czyste powietrze” Komisja dostarczyła Radzie 20 grudnia 2013 r. Odnośny program oraz towarzyszące mu projekty legislacyjne zaprezentowała Radzie ds. Środowiska 3 marca 2014 r.

Dwa elementy pakietu podlegają zwykłej procedurze ustawodawczej: projekt zmiany krajowych poziomów emisji oraz projekt ograniczenia emisji ze średnich obiektów energetycznego spalania. Zatem Rada zdecyduje o ich brzmieniu wspólnie z Parlamentem Europejskim.

W grudniu 2015 r. Rada przyjęła dyrektywę o średnich obiektach energetycznego spalania. Ustaliła też podejście ogólne względem projektu dyrektywy o krajowych poziomach emisji i obecnie czeka na decyzję Parlamentu.

Propozycja zatwierdzenia protokołu z Göteborga wymaga decyzji Rady. Zatem jeśli Rada opowie się za propozycją, będzie musiała uzyskać jedynie zgodę Parlamentu Europejskiego.