Co robi UE w sprawie zmiany klimatu?

Zmiana klimatu to ważna kwestia międzynarodowa. Bez działań ograniczających emisje gazów cieplarnianych temperatura na Ziemi prawdopodobnie podniesie się o 2°C w porównaniu z poziomem sprzed epoki przemysłowej, a do końca stulecia może być wyższa nawet o 5°C. Będzie to miało olbrzymi wpływ na krajobraz i na poziom mórz. 

Cele 20-20-20

W pierwszym unijnym pakiecie działań klimatyczno-energetycznych wyznaczono trzy główne cele na 2020 r.:

  • ograniczenie o 20% emisji gazów cieplarnianych
  • zwiększenie do 20% udziału energii ze źródeł odnawialnych
  • podniesienie o 20% efektywności energetycznej.

Nazwano je celami 20-20-20.

Przeciwdziałanie zmianie klimatu i redukcja emisji gazów cieplarnianych są zatem priorytetami UE. Jej przywódcy dążą zwłaszcza do tego, by gospodarka europejska stała się wysoce energooszczędna i niskoemisyjna. UE postawiła sobie też za cel zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do roku 2050 o 80–95% w porównaniu z poziomem z lat 90.

Pierwszy unijny pakiet działań klimatyczno-energetycznych przyjęto w 2008 r. Wyznaczono w nim cele na 2020 r. UE realizuje je w dobrym tempie, ale do zagwarantowania inwestorom większej pewności konieczne były zintegrowane ramy na okres do 2030 r. UE zatwierdziła więc ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030. Przedstawiono tam najważniejsze cele i środki polityki na lata 2020–2030.

UE i jej 28 państw członkowskich podpisały Ramową konwencję ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i protokół z Kioto, a także nowe paryskie porozumienie klimatyczne. 

Rola Rady

W tej chwili trwają dyskusje nad kilkoma kwestiami dotyczącymi zmiany klimatu. Rada ma tutaj do odegrania istotną rolę.

1. Ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030

Ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 określają kierunek unijnej polityki w dziedzinie klimatu i energii na lata 2020–2030. Przewidują działania i cele polegające na zwiększeniu konkurencyjności, bezpieczeństwa i równowagi gospodarki i systemu energetycznego UE. Nowe zasady mają też sprzyjać inwestowaniu w ekotechnologie, co pomogłoby tworzyć miejsca pracy i podnosić konkurencyjność Europy. 

2. System EU ETS i jego reforma

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) powstał, by ułatwić oszczędne i gospodarne ograniczanie emisji gazów cieplarnianych. Limituje on ilość gazów cieplarnianych, które mogą zostać wyemitowane przez określone sektory przemysłu. UE określa pułap uprawnień do emisji, a przedsiębiorstwa uprawnienia te dostają lub kupują. 

Kryzys gospodarczy spowodował obniżenie popytu na uprawnienia, czego skutkiem było powstanie dużej nadwyżki na rynku. Aby rozwiązać ten problem, Rada i Parlament Europejski przyjęły niedawno decyzję o utworzeniu rezerwy stabilności rynkowej na potrzeby systemu EU ETS. Dzięki tej rezerwie system będzie bardziej odporny na zakłócenia równowagi między podażą uprawnień do emisji a popytem na nie. Rezerwa powstanie w 2018 r., a zacznie dzialać w styczniu 2019 r.

Komisja przedstawiła też wniosek w sprawie szerokiego przeglądu systemu EU ETS. Chce w ten sposób zagwarantować, że system pozostanie najskuteczniejszym i najbardziej opłacalnym sposobem na redukcję emisji w UE w najbliższym dziesięcioleciu. Wniosek jest również pierwszym konkretnym działaniem legislacyjnym realizującym zobowiązanie UE, by do 2030 r. unijne emisje gazów cieplarnianych ograniczyć o co najmniej 40%.

3. Międzynarodowe umowy w sprawie zmiany klimatu

Globalny charakter zmiany klimatu sprawia, że znaczenia nabiera współpraca i działanie na szczeblu międzynarodowym. W związku z tym UE dba o postępy międzynarodowych negocjacji w tej dziedzinie. Była jednym z głównych uczestników prac nad Ramową konwencją ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) i protokołem z Kioto, a ostatnio nad porozumieniem paryskim w sprawie zmiany klimatu.