Paryskie porozumienie klimatyczne

Rada UE

Porozumienie paryskie to globalna umowa z 12 grudnia 2015 r. poświęcona zmianie klimatu. Akt wskazuje działania mające służyć zatrzymaniu globalnego ocieplenia na poziomie „dużo poniżej 2°C”. Dotyczy okresu po 2020 r.

  • Główne elementy porozumienia paryskiego to:
  • cel długoterminowy: rządy zgodziły się zatrzymać wzrost średniej temperatury w świecie na poziomie dużo poniżej 2°C względem poziomu z czasów przedprzemysłowych i starać się, by było to nie więcej niż 1,5°C
  • wkład: przed konferencją i w trakcie jej trwania kraje przedkładały swoje kompleksowe plany działań na rzecz redukcji emisji
  • dążenia: rządy postanowiły co 5 lat deklarować swoje wkłady, tak by można było wyznaczać ambitniejsze cele
  • przejrzystość: zgodziły się też – dla przejrzystości i nadzoru – referować sobie nawzajem i opinii publicznej, jak realizują swoje cele
  • solidarność: państwa UE i inne kraje rozwinięte będą kontynuować finansowanie działań klimatycznych, by pomóc krajom rozwijającym się zredukować emisje i uodpornić się na skutki zmian klimatu.

Zmiana klimatu to poważny globalny problem, mający wpływ na wszystkich. Kalendarium pokazuje, jak kształtowało się nowe globalne prawnie wiążące porozumienie klimatyczne i jakie są jego skutki. Prezentuje też rolę UE w tym procesie.

2017

22 czerwca

Konkluzje Rady Europejskiej o porozumieniu paryskim

„Porozumienie pozostaje kamieniem węgielnym dla globalnych wysiłków mających na celu skuteczne rozwiązanie problemu zmiany klimatu i nie może być przedmiotem renegocjacji” – oświadczają przywódcy UE.

Potwierdzają, że UE jest zdecydowana szybko i w pełni wdrożyć paryskie porozumienie klimatyczne, w tym jego cele finansowe, i przewodzić globalnemu przejściu na czystą energię. Podkreślają, jak ważna jest ściślejsza współpraca UE z partnerami międzynarodowymi, która dowodzi solidarności z przyszłymi pokoleniami i odpowiedzialności za losy całej planety.

19 czerwca

„Porozumienie paryskie nie podlega renegocjacji”

Po decyzji administracji USA o wycofaniu się z porozumienia paryskiego Rada przyjmuje konkluzje w sprawie zmiany klimatu. Z żalem odnosi się do decyzji USA, a z zadowoleniem – do determinacji innych państw.

Prace nad wdrażaniem zobowiązań porozumienia paryskiego powinny trwać dalej – w tym pomoc dla krajów rozwijających się – tak by można było do 2020 roku osiągnąć cel w postaci 100 mld USD rocznie na działania klimatyczne.

6 marca

Konkluzje o unijnej dyplomacji klimatyczno-energetycznej

Rada przyjmuje konkluzje o unijnej dyplomacji klimatyczno-energetycznej jako jednym ze sposobów realizacji globalnej strategii UE. Unijna dyplomacja klimatyczna koncentruje się na realizacji porozumienia paryskiego i na bezpieczeństwie klimatycznym, dyplomacja energetyczna zaś – na bezpieczeństwie energetycznym i dywersyfikacji źródeł energii.

Konkluzje zawierają wykaz działań i priorytety na 2017 rok.

2016

4 listopada

Porozumienie paryskie wchodzi w życie

4 listopada 2016 r. porozumienie paryskie wchodzi w życie. 30 dni wcześniej spełnione zostały stosowne warunki: ratyfikowało je co najmniej 55 krajów produkujących co najmniej 55% globalnych emisji gazów cieplarnianych.

25 października

UE zwiększy udział w międzynarodowej klimatycznej pomocy finansowej

UE zwiększy swój udział w międzynarodowej klimatycznej pomocy finansowej. Pomoc ze strony państw uprzemysłowionych powinna do 2020 r. osiągnąć wartość 100 mld USD rocznie i utrzymywać się na tym poziomie do 2025 r. Przed rokiem 2025 strony konwencji ramowej ONZ o zmianie klimatu wyznaczą nowy wspólny cel.

Całkowity nakład UE i jej państw członkowskich wyniósł 17,6 mld EUR w 2015 r., co znacznie przewyższa kwotę z 2014 r. Środki te zostały z powodzeniem przeznaczone na przedsięwzięcia w państwach rozwijających się pomagające łagodzić zmianę klimatu i przystosowywać się do niej.

Udział UE jest traktowany jako ważny kroku ku realizacji porozumienia paryskiego.

11 października

Konkluzje Rady o finansowaniu działań klimatycznych

Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych przyjmuje konkluzje o finansowaniu działań klimatycznych. Podkreśla, że ważnym narzędziem w walce ze zmianą klimatu pozostają finanse publiczne. Potwierdza też, że w kolejnych latach kwoty ze źródeł publicznych na działania klimatyczne będą rosnąć. Wkład państw członkowskich zostanie zaprezentowany przed konferencją COP 22.

7 października

Złożenie instrumentów ratyfikacyjnych

Podczas oficjalnej ceremonii w siedzibie ONZ w Nowym Jorku UE uroczyście składa instrumenty ratyfikujące porozumienie paryskie.

5 października

UE oficjalnie ratyfikuje porozumienie paryskie

Przedstawiciele prezydencji Rady i Komisji Europejskiej przedkładają oficjalne dokumenty ratyfikacyjne sekretarzowi generalnemu ONZ, który jest depozytariuszem porozumienia.

4 października

Decyzja o ratyfikowaniu przez UE porozumienia paryskiego

Rada przyjmuje decyzję o ratyfikowaniu przez UE porozumienia paryskiego. W ciągu kilku dni decyzja zostanie złożona u sekretarza generalnego ONZ. Złożenie decyzji będzie równoznaczne z ratyfikowaniem porozumienia przez UE.

30 września

Rada ds. Środowiska zgadza się na ratyfikację porozumienia paryskiego

Rada ds. Środowiska zgadza się na ratyfikowanie przez UE porozumienia paryskiego. Państwa członkowskie ratyfikują je albo wspólnie z UE (jeśli ukończą krajowe procedury ratyfikacyjne), albo jak najszybciej w późniejszym terminie.

Gdy tylko Parlament Europejski wyrazi zgodę, Rada formalnie przyjmie decyzję o zawarciu porozumienia. Wtedy UE będzie mogła je ratyfikować.

20 czerwca

Oświadczenie o ratyfikacji porozumienia paryskiego

Rada ds. Środowiska przyjmuje oświadczenie w sprawie ratyfikacji porozumienia paryskiego. Ma ono przede wszystkim dać zdecydowany i wyraźny sygnał polityczny, że UE chce podtrzymać dynamikę zapoczątkowaną w Paryżu oraz pracować nad szybkim wejściem w życie i skutecznym wdrożeniem porozumienia.

22 kwietnia

Podpisanie porozumienia paryskiego

UE podpisuje porozumienie paryskie.

Podczas ceremonii wysokiego szczebla w Nowym Jorku porozumienie podpisują w imieniu UE Sharon Dijksma (holenderska minister środowiska, a zarazem przewodnicząca Rady) i Maroš Šefčovič (wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej).

Teraz dokument będzie otwarty do podpisu przez rok.

17–18 marca

Rada Europejska podkreśla, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie powinny jak najszybciej ratyfikować porozumienie paryskie, tak by być jego stronami już od dnia jego wejścia w życie.

Zaznacza też, że – w myśl ustaleń ze szczytu Rady Europejskiej w październiku 2014 r. – UE jest zdecydowana redukować emisję gazów cieplarnianych wewnętrznie, a także zwiększać udział energii odnawialnej w energetyce i poprawiać efektywność energetyczną. Przyjęcie ustawodawstwa w tej sprawie jest priorytetem.

4 marca

Rada ds. Środowiska o porozumieniu paryskim

Rada ds. Środowiska dyskutuje o działaniach, które należy podjąć w związku z zawarciem paryskiego porozumienia klimatycznego, oraz o jego skutkach dla unijnej polityki klimatycznej.

Uznaje, że ważnym dowodem unijnego przywiązania do celów porozumienia będzie terminowe wdrożenie unijnych ram klimatyczno-energetycznych 2030. Zaznacza też, że ważna jest szybka ratyfikacja porozumienia.

15 lutego

Plan dyplomacji klimatycznej na 2016 rok

Rada do Spraw Zagranicznych przyjmuje konkluzje w sprawie europejskiej dyplomacji klimatycznej po konferencji COP 21. Zwraca uwagę na rolę, jaką może odegrać europejska dyplomacja klimatyczna w zachęcaniu do realizacji porozumienia paryskiego.

Plan dyplomatyczny na rok 2016 przewiduje 3 główne kroki:

  • promowanie działań klimatycznych jako strategiczny priorytet dialogu dyplomatycznego, dyplomacji publicznej i instrumentów polityki zewnętrznej
  • realizację porozumienia paryskiego oraz zaplanowanych, ustalonych na szczeblu krajowym wkładów w kontekście niskoemisyjnego rozwoju odpornego na zmianę klimatu
  • podjęcie problemu związków między zmianą klimatu, zasobami naturalnymi, dobrobytem, stabilnością i migracją.

2015

17–18 grudnia

Konkluzje Rady Europejskiej o unii energetycznej i przyszłościowej polityce klimatycznej

Przywódcy UE z zadowoleniem przyjmują historyczne porozumienie paryskie. Zachęcają Komisję i Radę, by do marca 2016 roku oceniły rezultaty COP 21, mając zwłaszcza na uwadze ramy klimatyczno-energetyczne 2030, i opracowały dalsze działania.

12 grudnia

Jest porozumienie

12 grudnia zawarte zostaje nowe globalne porozumienie klimatyczne. Przewiduje ono wyważony plan: zatrzymać wzrost średniej globalnej temperatury na poziomie dużo poniżej 2°C i starać się, by było to nie więcej niż 1,5°C.

Porozumienie będzie można podpisywać w Nowym Jorku przez rok począwszy od 22 kwietnia 2016 r.

Dotyczy ono okresu po roku 2020 i wejdzie w życie, jeśli ratyfikuje je 55 krajów produkujących co najmniej 55% globalnych emisji.

30 listopada – 12 grudnia

Paryska konferencja klimatyczna COP 21

Od 30 listopada do 12 grudnia 2015 r. odbywa się w Paryżu konferencja w sprawie zmian klimatu. To 21. sesja konferencji stron ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu (COP 21) oraz 11. sesja stron protokołu z Kioto (CMP 11). Delegacje z ok. 150 krajów negocjują w sprawie nowego globalnego prawnie wiążącego porozumienia klimatycznego.

10 listopada

10 listopada 2015 r. Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych przyjmuje konkluzje w sprawie finansowania działań klimatycznych. Uznaje, że jest to jeden ze sposobów służących zatrzymaniu globalnego ocieplenia poniżej 2°C oraz transformowaniu gospodarek, aby stały się zrównoważone, odporne na zmianę klimatu i niskoemisyjne. Mówi też o wkładzie UE w finansowanie działań klimatycznych – celem jest zapewnienie 100 mld USD rocznie z różnych źródeł, którą to kwotę miałyby zadeklarować do 2020 roku kraje rozwinięte. Ministrowie są zgodni, że aby kraje rozwijające się mogły poradzić sobie z problemem zmiany klimatu, potrzebne będą spore środki.

18 września

Stanowisko UE na paryską konferencję klimatyczną

Rada ds. Środowiska przyjmuje konkluzje określające unijne stanowisko na oenzetowską konferencję klimatyczną w Paryżu. Ministrowie ustalają, że UE będzie działać na rzecz ambitnego, prawnie wiążącego i dynamicznego porozumienia przewidującego zatrzymanie globalnego ocieplenia poniżej 2°C.

Aby tak się stało, emisje gazów cieplarnianych muszą – zdaniem Rady – osiągnąć poziom szczytowy najpóźniej w 2020 roku, do 2050 roku zostać zredukowane o co najmniej 50% wobec poziomu z 1990 roku, a w 2100 roku wynieść około zera lub mniej.

6 marca

Zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład UE

Przed paryską konferencją klimatyczną UE przedstawia sekretariatowi ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu swój zaplanowany, ustalony na szczeblu krajowym wkład (INDC). To zobowiązanie UE w ramach negocjacji w sprawie nowego prawnie wiążącego porozumienia klimatycznego mającego zatrzymać globalne ocieplenie na poziomie poniżej 2°C. Potwierdza też wiążący cel w postaci redukcji własnych emisji gazów cieplarnianych do roku 2030 o co najmniej 40% w porównaniu z rokiem 1990 – w myśl konkluzji Rady Europejskiej z października 2014 roku.

2014

23 października

Ramy klimatyczno-energetyczne 2030

Przywódcy UE ustalają ramy klimatyczno-energetyczne na okres do roku 2030. Rada Europejska zatwierdza 4 cele:

  • do roku 2030 zredukować emisje gazów cieplarnianych o 40% w porównaniu z rokiem 1990 (cel wiążący)
  • w 2030 roku co najmniej 27% energii czerpać ze źródeł odnawialnych
  • poprawić efektywność energetyczną o 27% w porównaniu z prognozami
  • ukończyć budowę wewnętrznego rynku energii poprzez zrealizowanie do 2020 roku minimalnego celu w postaci 10-procentowej międzysystemowej łączności elektroenergetycznej, przynajmniej w przypadku „wysp energetycznych”: zwłaszcza państw bałtyckich i Półwyspu Iberyjskiego.