Unijna współpraca w zakresie bezpieczeństwa i obrony

Rada UE

Podczas szczytu w Bratysławie we wrześniu 2016 r. przywódcy 27 państw UE postanowili nadać impetu działaniom z zakresu europejskiego bezpieczeństwa zewnętrznego i obrony: w trudnych warunkach geopolitycznych unijna współpraca w tych dziedzinach zostanie zacieśniona.

Zobowiązali się, że na grudniowym szczycie Rady Europejskiej zapadną dwie decyzje: o konkretnym planie wdrażania działań z zakresu bezpieczeństwa i obrony oraz o skuteczniejszym korzystaniu z rozwiązań traktatowych (zwłaszcza jeśli chodzi o zdolności). Postanowili też niezwłocznie zacząć realizować wspólną deklarację UE–NATO.

Wypełniając to zobowiązanie, na grudniowym szczycie Rada Europejska omówi pakiet z zakresu bezpieczeństwa i obrony obejmujący 3 elementy:

  • plan wdrażania globalnej strategii UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony oraz konkluzje Rady w sprawie realizacji globalnej strategii UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony
  • propozycje zwiększenia współpracy UE–NATO, będące realizacją wspólnej deklaracji przewodniczącego Rady Europejskiej Donalda Tuska, przewodniczącego Komisji Europejskiej Jeana-Claude’a Junckera oraz sekretarza generalnego NATO Jensa Stoltenberga w 7 przewidzianych w niej dziedzinach
  • europejski plan działań w sektorze obrony, zaproponowany przez Komisję Europejską w celu zintensyfikowania badań, zwiększenia zdolności oraz podniesienia konkurencyjności dzięki lepszemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

2016

15 grudnia

Rada Europejska: należy wzmocnić bezpieczeństwo i obronność Europy

Rada Europejska potwierdza wolę wdrażania strategii bezpieczeństwa wewnętrznego UE na lata 2015–2020. Omawia kwestię zacieśniania unijnej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego i obronności. Koncentruje się na 3 priorytetach:

  • globalna strategia UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności
  • europejski plan działań w sektorze obrony
  • wdrażanie wspólnego zestawu propozycji przedstawionych w następstwie wspólnej deklaracji UE–NATO podpisanej w Warszawie w lipcu 2016 r.

6 grudnia

Realizacja deklaracji UE–NATO

Rada przyjmuje konkluzje dotyczące realizacji wspólnej deklaracji UE–NATO. Zatwierdza w nich 40 propozycji z 7 dziedzin. Tego samego dnia propozycje zatwierdza też Rada Północnoatlantycka.

30 listopada

Komisja Europejska prezentuje europejski plan działań w sektorze obrony

Europejski Fundusz Obronny i inne działania mają pomóc państwom członkowskim w efektywniejszym inwestowaniu we wspólne zdolności obronne, zwiększać bezpieczeństwo obywateli UE oraz sprzyjać konkurencyjnej i innowacyjnej bazie przemysłowej.

14 listopada

Plan wdrażania działań z zakresu bezpieczeństwa i obrony

Ministrowie spraw zagranicznych i obrony rozmawiają o planie wdrażania działań z zakresu bezpieczeństwa i obrony w ramach globalnej strategii UE. Wskazują cele i sposoby dalszego rozwijania unijnej polityki bezpieczeństwa i obrony.

8 lipca

Podpisanie wspólnej deklaracji UE–NATO

Na szczycie NATO w Warszawie przewodniczący Rady Europejskiej, przewodniczący Komisji Europejskiej i sekretarz generalny NATO podpisują wspólną deklarację o współpracy UE–NATO.

W czasach bezprecedensowych wyzwań ze wschodu i z południa w dziedzinie bezpieczeństwa deklaracja ma dodatkowo zacieśnić obustronną współpracę.

28 czerwca

Prezentacja globalnej strategii Unii Europejskiej

Wysoka przedstawiciel Federica Mogherini prezentuje unijnym przywódcom zebranym na szczycie w Brukseli globalną strategię UE w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Nową strategię opracowała na prośbę Rady Europejskiej z czerwca 2015 r. Strategia, zatytułowana. „Wspólna wizja, wspólne działanie: silniejsza Europa”, odzwierciedla wspólnie podzielane przekonania i prezentuje strategiczną wizję unijnej roli w świecie. W dzisiejszych czasach, trudnych zarówno dla Europy, jak i dla świata, strategia prezentuje punkty wspólne i kierunek dalszych prac.

2013

20 grudnia

Priorytety w dziedzinie obrony

Po raz pierwszy od wejścia w życie traktatu lizbońskiego Rada Europejska dyskutuje nad obroną i wskazuje priorytety ściślejszej współpracy:

  • wzrost skuteczności, ekspozycji i skutków wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony
  • intensywniejszy rozwój zdolności
  • wzmacnianie europejskiego przemysłu obronnego.

2009

1 grudnia

Traktat lizboński wchodzi w życie. EPBiO zmienia się w WPBiO

Wchodzi w życie podpisany w 2007 r. traktat lizboński, na mocy którego europejska polityka bezpieczeństwa i obrony (EPBiO) staje się wspólną polityką bezpieczeństwa i obrony (WPBiO). Traktat przewiduje utworzenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Delegatury Komisji w państwach pozaunijnych stają się delegaturami UE.

2004

12 lipca

Powstaje Europejska Agencja Obrony

Powstaje Europejska Agencja Obrony, która ma pomagać państwom członkowskim i Radzie Europejskiej doskonalić europejskie zdolności obronne w dziedzinie zarządzania kryzysowego oraz wspierać EPBiO.

2003

12–13 grudnia

Europejska strategia bezpieczeństwa

Na szczycie w Brukseli przyjęta zostaje europejska strategia bezpieczeństwa. Dokument pt. „Bezpieczna Europa w lepszym świecie” ma identyfikować stojące przed UE zagrożenia, określać jej cele strategiczne oraz wskazywać skutki polityczne dla Europy.

2002

16 grudnia

Podpisanie porozumienia „Berlin Plus”

Podpisane zostaje porozumienie „Berlin Plus”, które pozwala korzystać ze struktur, mechanizmów i zasobów NATO przy prowadzeniu misji EPBiO.

1999

3–4 czerwca

Początek europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony (EPBiO)

Na szczycie w Kolonii 15 państw UE postanawia wzmocnić wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa.

1991

9–10 grudnia

Podwaliny wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

Na szczycie w Maastricht Rada Europejska tworzy podwaliny unii politycznej, ustanawiając wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa oraz zaczątki wspólnej polityki obronnej jako drugi filar traktatu z Maastricht.

Dokument podpisano w lutym 1992 r. Zaczął obowiązywać w listopadzie 1993 r.