Jak wygląda europejski semestr?

Europejski semestr ma ściśle określony przebieg: najpierw państwa członkowskie otrzymują porady (wskazówki) na szczeblu UE, a następnie przedkładają do unijnej oceny swoje plany polityczne (krajowe programy reform oraz programy stabilności lub konwergencji).

Plany te zostają ocenione, a państwa członkowskie dostają indywidualne zalecenia co do swojej polityki budżetowej i reformatorskiej. Mają wziąć je pod uwagę, opracowując swój budżet na kolejny rok oraz decydując o swojej polityce gospodarczej, zatrudnieniowej, edukacyjnej i innych.

W razie potrzeby otrzymują też zalecenie, by skorygować zakłócenia równowagi makroekonomicznej.

Etap wstępny: analiza sytuacji i podsumowanie roku poprzedniego

Listopad i grudzień

Komisja publikuje analizę wzrostu gospodarczego na kolejny rok i sprawozdanie w ramach mechanizmu ostrzegania. Opracowuje też projekt zalecenia Rady co do polityki gospodarczej w strefie euro.

Roczna analiza wzrostu gospodarczego przedstawia priorytety polityczne, które – zdaniem Komisji – UE powinna sobie wyznaczyć na dany rok. Państwa członkowskie powinny je uwzględnić podczas formułowania polityki gospodarczej na ten rok.

Sprawozdanie w ramach mechanizmu ostrzegania przedstawia sytuację makroekonomiczną w poszczególnych państwach UE.

Kierując się tym sprawozdaniem, Komisja może postanowić przeprowadzić szczegółową ocenę sytuacji w państwach, w których ryzyko zakłóceń równowagi makroekonomicznej wydaje się duże.

Taka ocena pozwala Komisji stwierdzić, czy ewentualne zakłócenia faktycznie istnieją, a jeżeli tak – jaki dokładnie mają charakter i zakres. Ponadto pozwala jej skierować do danego państwa członkowskiego zalecenia polityczne.

Projekt zalecenia co do polityki gospodarczej w strefie euro zachęca państwa strefy euro do realizacji określonych polityk dotyczących tylko członków strefy. Ma bardziej zintegrować strefę euro oraz krajowe aspekty unijnego zarządzania gospodarczego.

Etap pierwszy: wskazówki polityczne na szczeblu UE

Styczeń i luty

Rada UE debatuje nad roczną analizą wzrostu gospodarczego, formułuje ogólne wytyczne polityczne i przyjmuje konkluzje.

Omawia też, w razie potrzeby modyfikuje, a także zatwierdza proponowane zalecenie co do polityki gospodarczej w strefie euro.

Ponieważ europejski semestr ma wpływ na wiele dziedzin polityki, dyskusje na jego temat toczą się w różnych formacjach Rady.

Roczną analizę wzrostu gospodarczego omawia również Parlament Europejski i z własnej inicjatywy może opublikować odnośne sprawozdanie. Wydaje też opinię na temat wytycznych w sprawie zatrudnienia.

Parlament włącza się w europejski semestr także poprzez dialog gospodarczy. Może zwrócić się do przewodniczącego Rady, do Komisji oraz w stosownym przypadku do przewodniczącego Rady Europejskiej lub przewodniczącego Eurogrupy o omówienie kwestii, które wiążą się z europejskim semestrem. Do wymiany poglądów mogą też zostać zaproszone konkretne państwa członkowskie.

Marzec

Komisja publikuje sprawozdania krajowe na temat wszystkich państw członkowskich uczestniczących w europejskim semestrze. W sprawozdaniach zamieszcza szczegółowe oceny zakłóceń równowagi makroekonomicznej w tych państwach, w których ryzyko takich zakłóceń uznała za duże.

Na podstawie tych ocen Komisja może opracować projekty zaleceń dla poszczególnych państw służące skorygowaniu zakłóceń. Może to zrobić równocześnie z publikacją ocen lub później – wraz z publikacją pozostałych zaleceń dla poszczególnych krajów.

Opierając się na rocznej analizie wzrostu gospodarczego oraz na analizie i konkluzjach Rady UE, Rada Europejska wydaje wskazówki polityczne.

Państwa członkowskie zostają poproszone o uwzględnienie tych wskazówek oraz wniosków ze sprawozdań krajowych podczas przygotowywania krajowych programów stabilności lub konwergencji oraz krajowych programów reform, które to programy przedstawiają politykę budżetową państw członkowskich oraz politykę promowania wzrostu i konkurencyjności.

Etap drugi: krajowe cele, polityki i plany

Kwiecień

Państwa członkowskie prezentują swoje plany polityczne:

  • program stabilności lub konwergencji, przedstawiający średniookresową strategię budżetową
  • krajowy program reform, przedstawiający plany reform strukturalnych na rzecz wzrostu i zatrudnienia.

Mają je przedstawić do 15 kwietnia lub najpóźniej do końca kwietnia.

Maj

Komisja Europejska ocenia krajowe plany polityczne i przedstawia projekty zaleceń dla poszczególnych państw.

Czerwiec

Rada UE omawia projekty zaleceń i uzgadnia ich ostateczną wersję.

Tę ostateczną wersję zatwierdza Rada Europejska.

Lipiec

Rada UE formalnie przyjmuje wspomniane zalecenia i zwraca się do państw członkowskich o ich realizację.

Etap trzeci: realizacja

Lipiec – koniec roku

Podczas drugiego półrocza, zwanego niekiedy krajowym semestrem, państwa członkowskie opracowują swój budżet na kolejny rok, uwzględniając otrzymane zalecenia.

Państwa członkowskie strefy euro do połowy października przedkładają Komisji i Eurogrupie projekty planów budżetowych.

Pod koniec roku państwa członkowskie przyjmują swój budżet.

Początek następnego cyklu

Cykl rusza ponownie pod koniec roku, kiedy to Komisja w analizie wzrostu gospodarczego na kolejny rok dokonuje przeglądu sytuacji gospodarczej.

Zaczyna ona wtedy sprawdzać, czy i jak poszczególne kraje realizują zalecenia.