Aby mogli Państwo jak najskuteczniej korzystać z naszej strony, zastosowaliśmy pliki cookie. Więcej informacji: jak stosujemy pliki cookie i jak zmienić swoje ustawienia.

Przyjmowanie naukowców, studentów i stażystów z państw trzecich: Europa jako ośrodek wybitnych osiągnięć

W marcu 2013 r. Komisja Europejska zaproponowała dyrektywę w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, odbywania studiów oraz udziału w szkoleniach. Dyrektywa jest elementem szerszych działań na rzecz kompleksowej europejskiej polityki imigracyjnej. Ma jako pojedynczy akt objąć wszystkie te grupy oraz uprościć i ulepszyć warunki ich wjazdu i pobytu.

4 grudnia 2015 r. Rada osiągnęła porozumienie polityczne w sprawie jej tekstu. 10 marca 2016 r., po tym jak został on zweryfikowany przez prawników lingwistów, Rada przyjęła swoje stanowisko w pierwszym czytaniu.

Skąd zmiany?

Fakty i liczby 2014

  • 476 817 pierwszych zezwoleń edukacyjnych
  • z tego 422 623 na studia
  • 31 grudnia 2014 r. ogółem 1 063 412 zezwoleń edukacyjnych.

UE mierzy się z dużymi wyzwaniami demograficznymi i gospodarczymi. Liczba osób w wieku produkcyjnym praktycznie przestała rosnąć, a w ciągu kilku kolejnych lat może nawet zacząć spadać. Do tego tysiące najlepszych naukowców i innowatorów wyprowadzają się do krajów oferujących korzystniejsze warunki.

Jeśli umożliwić obywatelom państw trzecich pobyt w Europie w celu zdobycia umiejętności i wiedzy, można zwiększyć pulę wykwalifikowanych potencjalnych pracowników i stymulować „przepływ mózgów”, wspierając współpracę z państwami trzecimi.

Jednak obecne przepisy regulujące wjazd części tych osób są niewystarczająco jasne i nie eliminują pewnych trudności praktycznych. Nowa dyrektywa, zmieniająca dyrektywę o studentach (2004/114) i dyrektywę o naukowcach (2005/71), ma poprawić warunki wjazdu i pobytu naukowców, studentów, uczniów, wolontariuszy i stażystów z państw trzecich.

W szczegółach

Stanowisko uzgodnione przez Radę dotyczy – w kilku kluczowych aspektach – wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich, którzy chcą prowadzić badania naukowe, studiować, szkolić się lub wziąć udział w wolontariacie europejskim. Może też dotyczyć – jeśli tak postanowią państwa członkowskie – obywateli państw trzecich, którzy chcą wziąć udział w wymianie młodzieży szkolnej lub w projekcie edukacyjnym, pracować jako au pair lub uczestniczyć w innych rodzajach wolontariatu niż wolontariat europejski.

Wydawanie zezwoleń

Wnioskodawcy, którzy spełnią ogólne i szczegółowe warunki dyrektywy, otrzymają zezwolenie. Jego ważność będzie podobna jak ważność przewidziana w poprzednich dyrektywach.

Prawo do pracy

Przepisy o prawie naukowców i studentów do pracy są zgodne z przepisami poprzednich dyrektyw (przy czym minimalna liczba godzin dla studentów wzrosła do 15 tygodniowo). Ponadto uzgodniony tekst daje studentom i naukowcom możliwość pozostania w UE przez co najmniej 9 miesięcy po zakończeniu badań lub studiów w celu poszukiwania pracy lub podjęcia działalności gospodarczej.

Mobilność

Rozdział poświęcony mobilności ma uprościć i ułatwić przemieszczanie się obywateli państw trzecich między państwami członkowskimi. Naukowcy i studenci będą mogli w pewnych przypadkach wykonać część swoich badań lub odbyć część swoich studiów w innym państwie członkowskim – wystarczy jeśli tylko o tym powiadomią. 

Do 6 miesięcy wzrósł okres mobilności naukowców. Naukowcom będą mogli towarzyszyć członkowie rodziny. Im także przyznano większe udogodnienia w zakresie mobilności w UE.

Procedura i przejrzystość

Dyrektywa wskazuje terminy, w których państwo członkowskie musi rozpatrzyć wniosek i poinformować wnioskodawcę. Wprowadza też wymóg, by państwa członkowskie udostępniały informacje o warunkach wjazdu i pobytu (np. o wymaganej minimalnej miesięcznej wysokości środków pieniężnych lub o zatwierdzonych jednostkach przyjmujących).  Ogranicza także opłaty pobierane przez państwa członkowskie za rozpatrzenie wniosku.

Co dalej?

Parlament Europejski ma przegłosować akt w drugim czytaniu. Tym samym zatwierdzi stanowisko Rady z pierwszego czytania i zakończy procedurę ustawodawczą. 

W ciągu 2 lat od jego wejścia w życie państwa członkowskie będą musiały wcielić jego przepisy do prawa krajowego.