Reakcja na presję migracyjną – kalendarium

Poniższe kalendarium pozwala zapoznać się z najważniejszymi etapami działań Rady i Rady Europejskiej mających na celu wypracowanie reakcji UE na presję migracyjną.

Kryzys migracyjny od podszewki

Narracja dokumentu cofa nas do początków kryzysu w 2015 r., a także pokazuje, jak UE pracowała nad swoją kompleksową reakcją. Obejmuje 9 miesięcy 2015 roku, o których opowiadają ważni uczestnicy tych wydarzeń z perspektywy Rady UE i Komisji Europejskiej.

2016

13 października

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie rozmawiali o problemach w realizacji ustalonych do tej pory działań dotyczących migracji. Zobowiązali się do zwiększenia liczby ekspertów delegowanych do agencji (zwłaszcza EASO) przez państwa członkowskie.

Ministrowie dyskutowali też o reformie wspólnego europejskiego systemu azylowego i zatwierdzili zaproponowane przez prezydencję trójstopniowe podejście do tej kwestii.

14 września

Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: ostateczna zgoda

Rada UE ostatecznie zatwierdziła ustanowienie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Głównym zadaniem straży będzie pomoc w zintegrowanym zarządzaniu granicami zewnętrznymi. Straż będzie dbać o skuteczną kontrolę nad migracją oraz wysoki poziom bezpieczeństwa w UE.

30 sierpnia

Operacja EUNAVFOR Med Sophia: zgoda na podjęcie dwóch nowych zadań

Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa zgodził się, by w ramach operacji EUNAVFOR Med Sophia podjąć realizację dwóch dodatkowych zadań:

  • szkolenie libijskiej straży przybrzeżnej i marynarki wojennej
  • pomoc w egzekwowaniu na pełnym morzu oenzetowskiego embarga na broń nałożonego na Libię.

18 lipca

EUCAP Sahel Niger: przedłużenie misji i zmiana mandatu

Rada przedłużyła do 15 lipca 2018 r. mandat unijnej misji EUCAP Sahel Niger. Zmieniła też mandat misji, by wspomóc władze Nigru w opracowywaniu polityki, technik i procedur pozwalających lepiej kontrolować nieuregulowaną migrację.

13 lipca

Propozycje Komisji Europejskiej – wspólny europejski system azylowy

Komisja Europejska przedstawiła drugi pakiet propozycji dotyczących reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego oraz wniosek w sprawie stworzenia wspólnych ram UE w zakresie przesiedleń.

28 czerwca

Rada Europejska

Przywódcy rozmawiali przede wszystkim o centralnym szlaku śródziemnomorskim. Podkreślili, że niezbędna jest partnerska współpraca z poszczególnymi krajami pochodzenia lub tranzytu. Celem jest przede wszystkim:

  • dążenie do szybkiego i sprawnego odsyłania migrantów o nieuregulowanym statusie
  • użycie niezbędnych środków nacisku z wykorzystaniem wszystkich stosownych unijnych polityk
  • odwołanie się do kompetencji państw członkowskich oraz dążenie do synergii z państwami członkowskimi w stosunkach z konkretnymi krajami.

22 czerwca

Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna: Rada potwierdza porozumienie

Komitet Stałych Przedstawicieli potwierdził porozumienie z Parlamentem Europejskim w sprawie kompromisowej wersji rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Straż będzie się składać z europejskiej agencji (już działającego Fronteksu, który otrzyma dodatkowe zadania) oraz z organów, które w państwach strefy Schengen są odpowiedzialne za zarządzanie granicami.

20 czerwca

Operacja EUNAVFOR Med Sophia: mandat dłuższy o rok

Rada przedłużyła mandat operacji EUNAVFOR Med Sophia o jeden rok, do 27 lipca 2017 r. Rozszerzyła go również, dodając dwa zadania:

  • szkolenie libijskiej straży przybrzeżnej i marynarki wojennej
  • pomoc w egzekwowaniu na pełnym morzu embarga na broń nałożonego przez ONZ na Libię.

10 czerwca

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie omówili aktualną sytuację, zwłaszcza wdrażanie oświadczenia UE–Turcja z 18 marca oraz napływ migrantów szlakiem przez środek Morza Śródziemnego. Potwierdzili, że należy przyspieszyć odsyłanie migrantów z Grecji do Turcji. Państwa uczestniczące zostały też poproszone o szybsze przesiedlanie syryjskich uchodźców z Turcji i o relokację azylantów z Grecji i Włoch.

Rada przyjęła decyzję, która na rok zawiesi obowiązek relokowania przez Szwecję osób potrzebujących ochrony międzynarodowej z Włoch i Grecji. Przyjęła także konkluzje o powrotach i readmisji.

7 czerwca

Komunikat Komisji Europejskiej – ramy partnerstwa z państwami trzecimi

Komisja Europejska wydała komunikat w sprawie ram partnerstwa z państwami trzecimi.

Przedstawiła też projekt dyrektywy w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

26–27 maja

Szczyt G-7

Grupa G-7 zaapelowała o globalną reakcję na kryzys migracyjno-uchodźczy. Przywódcy zobowiązali się zwiększyć globalną pomoc, tak by zaspokoić potrzeby uchodźców i społeczności ich goszczących. O zwiększenie pomocy zaapelowali też do instytucji finansowych i darczyńców dwustronnych. Postanowili również zwiększyć dostępność legalnych sposobów migracji i zachęcili do tworzenia programów przesiedleń.

23 maja

Rada do Spraw Zagranicznych

Ministrowie dyskutowali o zewnętrznych aspektach migracji. Przyjrzeli się postępom w realizacji planu działania z Valletty i oświadczenia UE–Turcja.

Rada przyjęła konkluzje w sprawie operacji EUNAVFOR MED SOPHIA, przedłużając mandat operacji o jeden rok i powierzając jej dwa dodatkowe zadania.

20 maja

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie spraw wewnętrznych wymienili poglądy na temat bieżącej sytuacji. Skupili się na wdrażaniu oświadczenia UE–Turcja z 18 marca oraz na napływie migrantów szlakiem przez środek Morza Śródziemnego.

Państwa uczestniczące zostały poproszone o szybsze przesiedlanie syryjskich uchodźców z Turcji i o relokację azylantów z Grecji i Włoch, zgodnie z obowiązującymi decyzjami.

12 maja

Rada do Spraw Zagranicznych na temat rozwoju

Ministrowie skupili się na postępach w realizacji planu działania z Valletty oraz na kryzysowym funduszu powierniczym UE dla Afryki. Przyjrzeli się również przebiegowi dialogu wysokiego szczebla z krajami partnerskimi.

Rada dyskutowała o najlepszych sposobach wspierania osób przesiedlonych i uchodźców podczas długotrwałych kryzysów.

12 maja

Kontrole na wewnętrznych granicach strefy Schengen – Rada przyjmuje zalecenie

Rada przyjęła decyzję wykonawczą zawierającą zalecenie kontynuacji – w wyjątkowych okolicznościach – tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych. Austria, Niemcy, Dania, Szwecja i Norwegia powinny utrzymać proporcjonalne tymczasowe kontrole na konkretnych odcinkach granic przez maksymalnie sześć miesięcy.

4 maja

Propozycje Komisji Europejskiej – wspólny europejski system azylowy

Komisja Europejska przedstawiła pakiet propozycji dotyczących reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego.

Komisja zaproponowała decyzję wykonawczą Rady zawierającą zalecenie, by w wyjątkowych sytuacjach utrzymać tymczasowe kontrole na granicach wewnętrznych.

21 kwietnia

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie spraw wewnętrznych zapoznali się ze stanem realizacji obowiązujących środków. Potwierdzili też, że należy szybciej wdrażać oświadczenie UE–Turcja z 18 marca 2016 r.

Ministrowie wysłuchali również informacji o stanie prac nad projektem rozporządzenia o Europejskiej Straży Granicznej.

18 kwietnia

Rada do Spraw Zagranicznych

Ministrowie dyskutowali o zewnętrznych aspektach migracji. Ocenili przebieg wdrażania środków przewidzianych w oświadczeniu UE–Turcja oraz zweryfikowali inicjatywy odnoszące się do szlaku przez środek Morza Śródziemnego. Zwrócili uwagę na walkę z handlarzami i przemytnikami oraz na wsparcie UE dla Afryki.

6 kwietnia

Europejska Straż Graniczna – Rada uzgadnia stanowisko negocjacyjne

Komitet Stałych Przedstawicieli uzgodnił treść stanowiska negocjacyjnego Rady dotyczącego proponowanego rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej. Gdy tylko Parlament Europejski przyjmie swoje stanowisko, prezydencja rozpocznie negocjacje w celu osiągnięcia porozumienia politycznego przed końcem czerwca 2016 r.

Europejska Straż Graniczna ma powstać przede wszystkim po to, by w ramach wspólnych obowiązków zarządzać w sposób zintegrowany granicami zewnętrznymi UE. Straż ta miałaby się składać z Europejskiej Agencji Straży Granicznej i krajowych organów odpowiedzialnych za zarządzanie granicami.

17–18 marca

Rada Europejska

Rada Europejska kontynuowała omawianie kompleksowej strategii na rzecz przezwyciężenia kryzysu migracyjnego.

Na posiedzeniu 18 marca przywódcy UE i Turcji osiągnęli porozumienie mające na celu zatrzymanie napływu nieuregulowanej migracji przez Turcję do Europy, przerwanie działalności przemytników oraz zaoferowanie migrantom alternatywnego rozwiązania, tak by nie musieli oni narażać życia.

16 marca

Rada zatwierdza środki na pomoc nadzwyczajną w UE

Rada zaakceptowała budżet korygujący zaproponowany przez Komisję 9 marca 2016 r. Zgodziła się udostępnić z budżetu UE na 2016 rok 100 mln EUR w środkach na zobowiązania i 80,2 mln EUR w środkach na płatności, aby wesprzeć Grecję i inne państwa członkowskie zmagające się z kryzysem uchodźczym.

Proponowany budżet korygujący wymaga jeszcze aprobaty Parlamentu Europejskiego.

15 marca

Rada zatwierdza instrument na rzecz pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych w UE

15 marca Rada przyjęła rozporządzenie, dzięki któremu UE będzie mogła pomóc Grecji i innym państwom członkowskim dotkniętym kryzysem migracyjnym poradzić sobie z trudną sytuacją humanitarną. Unijna pomoc ma polegać na zapewnieniu uchodźcom żywności, schronienia, wody i leków oraz zaspokojeniu ich innych podstawowych potrzeb.

10 marca

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie omówili aktualną sytuację i stan wdrażania oświadczenia uzgodnionego przez przywódców UE 7 marca. Zostali także poinformowani przez prezydencję o zaawansowaniu prac nad proponowanym rozporządzeniem dotyczącym utworzenia Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

Rada przyjęła konkluzje w sprawie przemytu migrantów. Przyjęła też decyzję wykonawczą w sprawie tymczasowego zawieszenia relokacji 30% wnioskodawców przydzielonych Austrii na mocy decyzji 2015/1601.

9 marca

Rada zgodna co do instrumentu na rzecz pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych w UE

Rada wyraziła zgodę na uruchomienie mechanizmu nadzwyczajnej pomocy kryzysowej na terenie UE. Dzięki temu Unia będzie mogła pomóc Grecji i innym państwom członkowskim poradzić sobie z trudną sytuację humanitarną wywołaną przez kryzys migracyjny. Unijna pomoc humanitarna ma na celu zapewnienie uchodźcom żywności, schronienia, wody i leków oraz zaspokojenie ich innych podstawowych potrzeb.

15 marca projekt zostanie przedstawiony Radzie do Spraw Ogólnych do formalnego przyjęcia.

7 marca

Szczyt przywódców UE z Turcją

Unijni przywódcy spotkali się z premierem Turcji, aby zacieśnić współpracę w walce z kryzysem migracyjnym. Opowiedzieli się za pełną i szybką realizacją planu działania UE–Turcja oraz za ograniczeniem liczby osób, które nielegalnie przedostają się z Turcji do Grecji.

Omówili także kilka nowych propozycji mających pomóc rozwiązać kryzys. Przewodniczący Donald Tusk ma za zadanie doprecyzować je przed następnym szczytem Rady Europejskiej.

2 marca

Propozycja Komisji Europejskiej – instrument na rzecz pomocy w sytuacjach nadzwyczajnych w UE

Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia Rady ustanawiającego instrument wsparcia kryzysowego w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii. Dzięki temu możliwe będzie niesienie pomocy humanitarnej w razie poważnego kryzysu w państwach członkowskich, takiego jak obecny kryzys migracyjny. 

25 lutego

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie rozmawiali o bieżącej sytuacji migracyjnej i powtórzyli, że potrzebne jest wspólne europejskie rozwiązanie. Skupili się na postępach w realizacji uzgodnionych działań oraz na współpracy z Turcją i krajami szlaku zachodniobałkańskiego. 

Ponadto Rada podsumowała prace nad wnioskiem dotyczącym Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

18–19 lutego

Rada Europejska

Unijni przywódcy przyjęli konkluzje w sprawie kryzysu migracyjnego. Uznali, że konieczne jest zbudowanie europejskiego konsensusu w kwestii migracji i wdrożenie już podjętych decyzji. Podkreślili potrzebę postępów w zakresie:

  • realizacji planu działania UE–Turcja
  • dostarczania pomocy humanitarnej uchodźcom, w tym uchodźcom przebywającym na Bałkanach Zachodnich
  • zapewnienia pełnej operacyjności hotspotów
  • wdrożenia decyzji o relokacji, powrotach i readmisji
  • poprawy zarządzania granicami zewnętrznymi
  • przywrócenia normalnego funkcjonowania strefy Schengen.

4 lutego

Wsparcie Syrii i regionu – UE przeznaczy na pomoc ponad 3 mld EUR

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk spotkał się ze światowymi przywódcami na konferencji w Londynie. Zapowiedział, że na pomoc Syryjczykom w 2016 r. UE przeznaczy 3 mld EUR. Pomoc ta obejmie zarówno osoby przebywające w Syrii, jak i uchodźców i społeczności ich przyjmujące w krajach ościennych. 

3 lutego

Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji: porozumienie co do szczegółów finansowania

Państwa członkowskie uzgodniły, jak sfinansować kwotę 3 mld EUR na Unijny Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji. Dzięki temu UE będzie mogła udzielić dodatkowej pomocy humanitarnej uchodźcom w Turcji i przyjmującym ich społecznościom.  

18 stycznia

Rada do Spraw Zagranicznych

Rada stwierdziła, że spełnione zostały wszystkie warunki, by operacja EUNAVFOR MED SOPHIA wdrożyła rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2240 na temat działań na pełnym morzu. Rezolucja zwiększa możliwości działania operacji „Sophia” – w ramach drugiej jej fazy (pełne morze) – przeciwko przemytowi migrantów i handlowi ludźmi prowadzonemu z terytorium i wybrzeża Libii. Faza ta rozpoczęła się 7 października 2015 r. 

Ministrowie omówili też stanowisko, które UE zajmie na konferencji darczyńców Syrii, która odbędzie się w Londynie 4 lutego 2016 r. Konferencja pozwoli omówić długofalowe potrzeby uchodźców w regionie oraz zwiększyć dostępne środki finansowe na rzecz państw, których problem dotyczy najbardziej.

2015

17–18 grudnia 2015

Rada Europejska

Rada Europejska podsumowała wykonanie decyzji podjętych na wcześniejszych posiedzeniach i postanowiła przyspieszyć działania dotyczące:

  • funkcjonowania hotspotów
  • powrotów i wykonania decyzji o relokacji 
  • kontroli zewnętrznych granic UE
  • współpracy z krajami pochodzenia i tranzytu.

Przywódcy UE zwrócili się również do Rady, by szybko przeanalizowała wniosek Komisji Europejskiej z 15 grudnia dotyczący wzmocnienia zewnętrznych granic UE.

15 grudnia

Pakiet propozycji Komisji Europejskiej

Zgodnie z „Europejskim programem w zakresie migracji” Komisja Europejska przedstawiła 15 grudnia 2015 r. pakiet wniosków legislacyjnych, których celem jest zabezpieczenie granic zewnętrznych UE i skuteczniejsze zarządzanie migracją.

3–4 grudnia

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie sprawiedliwości przyjęli do wiadomości sprawozdanie o postępach w sprawie działań związanych ze współpracą sądową i walką z ksenofobią.

Ministrowie spraw wewnętrznych przeprowadzili dyskusję poświęconą wprowadzeniu w życie uzgodnionych wcześniej środków oraz działaniom potrzebnym do wzmocnienia strefy Schengen. 

29 listopada

Szczyt przywódców UE z Turcją

UE i Turcja przyjęły wspólny plan działania w obliczu kryzysu uchodźczego wynikającego z sytuacji w Syrii.

UE i jej państwa członkowskie zwiększą zaangażowanie polityczne i finansowe w celu powstrzymania napływu migrantów przybywających do UE przez Turcję. UE zobowiązała się do wyasygnowania dodatkowo wstępnej kwoty 3 mld EUR, która pomoże Turcji poprawić położenie syryjskich uchodźców w tym państwie.

Plan działania przewiduje również zacieśnioną współpracę dotyczącą migrantów, którzy nie potrzebują ochrony międzynarodowej.

Dodatkowo, od czerwca 2016 r. w pełni wejdzie w życie umowa o readmisji zawarta między UE a Turcją. Strony dążą również do dokończenia – przed październikiem 2016 r. – liberalizacji systemu wizowego z myślą o obywatelach Turcji podróżujących do strefy Schengen.

23–24 listopada

Rada ds. Edukacji, Młodzieży, Kultury i Sportu

Temat integracji imigrantów przewijał się w dyskusjach podczas czterech posiedzeń Rady. Ministrowie skupili się na:

  • roli polityki młodzieżowej i pracy z młodzieżą w odniesieniu do migracji
  • strategiach kształcenia i szkoleń, które mają pomóc w integracji niedawno przybyłych migrantów i osób pochodzących ze środowisk imigrantów
  • roli dialogu międzykulturowego w zwiększaniu wzajemnego zrozumienia między migrantami a państwami przyjmującymi
  • edukacyjnych walorach sportu dla poprawy sytuacji defaworyzowanej młodzieży (w tym migrantów).

16 listopada

Rada do Spraw Zagranicznych

Ministrowie omówili efekty konferencji wysokiego szczebla na temat szlaku zachodniobałkańskiego (z 8 października) i wyniki szczytu w sprawie migracji (z 11–12 listopada). Pozytywnie ocenili rozmowy z partnerami afrykańskimi w Valletcie. Dyskusja o Bałkanach Zachodnich i szlaku wschodnim dotyczyła współpracy z Turcją, Libanem i Jordanią. 

12 listopada

Nieformalny szczyt szefów państw i rządów

Przywódcy UE dyskutowali o tym, jak rozwija się kryzys migracyjny i jak szybciej zrealizować działania uzgodnione we wrześniu i w październiku. Skoncentrowali się zwłaszcza na współpracy z Turcją.

Przewodniczący Donald Tusk powtórzył, że UE musi odzyskać kontrolę nad swoimi granicami zewnętrznymi i zacząć skutecznie rejestrować migrantów.

12 listopada

Szczyt w Valletcie w sprawie migracji

Unijni szefowie państw i rządów spotkali się w Valletcie z przywódcami krajów afrykańskich, by omówić kwestie migracyjne. Uzgodnili plan działania zawierający 5 priorytetów:

  • eliminacja pierwotnych przyczyn nieuregulowanej migracji i czynników zmuszających ludzi do opuszczania miejsc zamieszkania
  • skuteczniejsze wspieranie i organizowanie legalnych sposobów migracji
  • zwiększenie ochrony migrantów i osób ubiegających się o azyl
  • walka z przemytem migrantów i wykorzystywaniem ich ciężkiego położenia
  • ściślejsza współpraca w zakresie powrotów, readmisji i reintegracji.

9 listopada

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie przyjęli konkluzje określające dalsze działania w odpowiedzi na kryzys uchodźczy i migracyjny. Wezwali, aby:

  • przyspieszyć bieżący proces relokacji
  • wzmocnić ochronę granic zewnętrznych UE
  • zwalczać handel ludźmi i ich przemyt
  • usprawnić system powrotów i readmisji.

Rada poparła prezydencję, która postanowiła w ramach reagowania kryzysowego na szczeblu politycznym przejść do trybu pełnego działania.

30 października

Prezydencja Rady UE uruchamia IPCR, by usprawnić wymianę informacji między państwami UE

Prezydencja luksemburska postanowiła uruchomić – w trybie wymiany informacjizintegrowane uzgodnienia dotyczące reagowania na szczeblu politycznym w sytuacjach kryzysowych (IPCR). Państwa członkowskie i instytucje UE są zobowiązane do stałej wymiany aktualnych informacji na temat sytuacji w terenie za pośrednictwem wspólnej platformy internetowej. Komisja i ESDZ będą regularnie dokonywać zintegrowanej analizy dostępnych informacji.

System ten pozwoli monitorować natężenie przepływów migracyjnych i ułatwi podejmowanie stosownych decyzji, dzięki czemu uzgodnione środki będą lepiej wdrażane.

26 października

Rada do Spraw Zagranicznych – kwestie rozwoju 

Unijni ministrowie przeprowadzili dogłębną debatę na temat migracji, szczególną uwagę poświęcając współpracy na rzecz rozwoju. Postanowili zacieśnić współpracę z państwami trzecimi, tak by stawić czoła wspólnym wyzwaniom stojącym dziś przed Europą i jej krajami partnerskimi.

25 października

Posiedzenie dotyczące zachodniobałkańskiego szlaku migracyjnego

Przywódcy Albanii, Austrii, Bułgarii, byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii, Chorwacji, Grecji, Niemiec, Rumunii, Serbii, Słowenii i Węgier uzgodnili 17-punktowy plan działania. Ma on usprawnić współpracę między tymi państwami wzdłuż szlaku zachodniobałkańskiego i tym samym pomóc rozwiązać kryzys uchodźczy w regionie.

15 października

Rada Europejska

Unijni przywódcy ustalili, że najpilniejsze działania to:

  • współpraca z krajami pochodzenia i tranzytu: z zadowoleniem przyjęli porozumienie w sprawie wspólnego planu działania UE–Turcja i postanowili, że wypracują konkretne środki operacyjne na nadchodzącym szczycie w Valletcie
  • wzmacnianie ochrony granic zewnętrznych UE: m.in. dzięki zintegrowanemu systemowi zarządzania granicami wykraczającemu poza obecny mandat Fronteksu oraz oddelegowaniu znacznie większej liczby funkcjonariuszy straży granicznej, którzy zabezpieczą obszary funkcjonowania hotspotów w Grecji i we Włoszech
  • powroty i readmisje: lepsze ich egzekwowanie na mocy obowiązujących przepisów i umów oraz zwiększenie roli Fronteksu.

12 października

Rada do Spraw Zagranicznych

Ministrowie spraw zagranicznych państw UE omówili zewnętrzne aspekty migracji. Rada przyjęła konkluzje, które będą wkładem w dyskusje na najbliższym posiedzeniu Rady Europejskiej 15 października.

8–9 października

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Rada przeprowadziła dyskusję na temat przyszłego zarządzania granicami zewnętrznymi UE oraz przyjęła konkluzje o przyszłości polityki powrotowej.

8 października

Konferencja w sprawie szlaku przez wschodnią część Morza Śródziemnego i Bałkany Zachodnie

Unijni ministrowie spraw wewnętrznych i ministrowie spraw zagranicznych spotkali się z partnerami z Turcji, Libanu, Jordanii oraz z państw Bałkanów Zachodnich. Zaproszono także państwa stowarzyszone w ramach Schengen – Szwajcarię, Norwegię, Liechtenstein i Islandię.

Celem konferencji było pogłębienie zaangażowania wszystkich partnerów, zwiększenie solidarności oraz zapewnienie zorganizowanego zarządzania napływem uchodźców i migrantów. Uczestnicy konferencji przyjęli oświadczenie.

28 września

EUNAVFOR Med: zgoda na rozpoczęcie aktywnej fazy operacji 

Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa wyraził zgodę na rozpoczęcie – 7 października 2015 r. – pierwszego etapu drugiej fazy operacji wymierzonej w przemytników ludzi. Pozwoli ona – w zgodzie z prawem międzynarodowym – wchodzić na pokład podejrzanych statków na pełnym morzu, przeszukiwać je, zajmować i zawracać z kursu.

Postanowiono też zmienić jej nazwę na „Sophia”. Sophia to imię dziewczynki urodzonej na pokładzie statku uczestniczącego w operacji.

23 września

Nieformalne posiedzenie szefów państw i rządów

Przywódcy unijni uzgodnili, że w pierwszej kolejności należy:

  • zaspokoić najpilniejsze potrzeby uchodźców, przekazując pomoc UNHCR, Światowemu Programowi Żywnościowemu, Libanowi, Jordanii, Turcji i innym państwom
  • wesprzeć kraje Bałkanów Zachodnich w radzeniu sobie z przepływem uchodźców
  • przeciwdziałać pierwotnym czynnikom prowokującym nieuregulowaną migrację w Afryce
  • zająć się sytuacją na zewnętrznych granicach UE
  • wesprzeć państwa członkowskie pierwszej linii, tworząc hotspoty i organizując relokację i powroty.

Rozmawiali również o sposobach stawienia czoła długofalowym wyzwaniom w obszarze migracji oraz wezwali do wznowienia wysiłków dyplomatycznych w związku z sytuacją w Syrii i Libii.

22 września

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych o migracji

Rada przyjęła decyzję o utworzeniu tymczasowego, nadzwyczajnego mechanizmu relokacji migrantów z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich. Obejmie on 120 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

14 września

EUNAVFOR Med: Rada pozytywnie ocenia warunki przejścia do pierwszego etapu fazy drugiej (działania na pełnym morzu)

Rada, wydając pozytywną ocenę, stwierdziła, że spełniono warunki przejścia do pierwszego etapu fazy drugiej. Ocena ta stanowi część procedury, którą należy przeprowadzić, aby operacja mogła wkroczyć w fazę drugą prowadzoną na otwartym morzu.

14 września

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych o migracji

Rada przyjęła ostateczną decyzję o utworzeniu tymczasowego, nadzwyczajnego mechanizmu relokacji migrantów z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich. Obejmie on 40 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

W konkluzjach prezydencja przedstawiła kierunek dalszych działań względem obecnego kryzysu migracyjnego.

9 września

Drugi pakiet propozycji Komisji Europejskiej

Opierając się na przyjętym w maju „Europejskim programie w zakresie migracji”, Komisja zaproponowała drugi pakiet środków mających pomóc rozwiązać kryzys uchodźczy:

  • relokację w sytuacjach nadzwyczajnych obejmującą 120 000 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej
  • stały mechanizm relokacji obejmujący wszystkie państwa członkowskie
  • wspólny europejski wykaz bezpiecznych krajów pochodzenia
  • skuteczniejszą politykę powrotową
  • przewodnik po przepisach dotyczących zamówień publicznych, który ma mieć zastosowanie do środków wspierania uchodźców
  • środki dotyczące zewnętrznego wymiaru kryzysu uchodźczego
  • fundusz powierniczy dla Afryki.

20 lipca

Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Ministrowie spraw wewnętrznych uzgodnili, w jakim stopniu każde z państw członkowskich weźmie udział w relokacji i przesiedlaniu 54 760 osób ewidentnie wymagających ochrony międzynarodowej.

Przyjęli również konkluzje w sprawie wyznaczenia określonych państw trzecich jako bezpiecznych krajów pochodzenia.

25–26 czerwca

Rada Europejska

Bazując na programie Komisji i na dyskusjach prowadzonych w Radzie, unijni przywódcy uzgodnili szereg działań w następujących obszarach:

  • relokacja i przesiedlenie
  • powroty i readmisja
  • współpraca z państwami trzecimi.

22 czerwca

EUNAVFOR Med: uruchomienie operacji 

Rada uruchomiła EUNAVFOR Med – operację morską wymierzoną w przemytników ludzi i handlarzy ludźmi działających na Morzu Śródziemnym. Operacja będzie realizowana w czterech fazach. Faza pierwsza to obserwacja i poznanie sposobu działania siatek przemytniczo-handlowych.

16 czerwca

Pierre Vimont mianowany wysłannikiem na konferencję w Valletcie

Przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk mianował ambasadora Pierre’a Vimonta swoim osobistym wysłannikiem odpowiedzialnym za przygotowania do konferencji w Valletcie, w której udział wezmą UE i państwa afrykańskie.

16 czerwca

Posiedzenie Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Podczas czerwcowego posiedzenia Rady ministrowie spraw wewnętrznych omawiali poszczególne aspekty przedstawionego przez Komisję „Europejskiego programu w zakresie migracji” wraz z dołączonym do niego pakietem wykonawczym.

Większość delegacji jest zadowolona z tego, że program ma kompleksowy i międzysektorowy charakter oraz że łączy on natychmiastowe przeciwdziałanie bieżącym sytuacjom kryzysowym z działaniami długofalowymi, które powinny doprowadzić do utworzenia europejskiej polityki migracyjnej z prawdziwego zdarzenia.

27 maja

Pierwszy pakiet propozycji Komisji Europejskiej

Nawiązując do przyjętego dwa tygodnie wcześniej „Europejskiego programu w zakresie migracji”, Komisja zaproponowała pierwszy pakiet środków mających zażegnać kryzys migracyjny:

  • relokację (z Włoch i Grecji do pozostałych państw członkowskich) w trybie nadzwyczajnym 40 000 osób wymagających ochrony międzynarodowej
  • propozycję, by państwa członkowskie przesiedliły spoza UE 20 000 osób wymagających ochrony międzynarodowej
  • unijny plan przeciwdziałania przemytowi migrantów
  • wytyczne co do pobierania odcisków palców
  • konsultacje społeczne w sprawie przyszłości dyrektywy o niebieskiej karcie.

26 maja

Rada do Spraw Zagranicznych o rozwoju

Po nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbyło się 23 kwietnia, Rada powtórzyła, że należy nasilić prace nad zależnościami między rozwojem a migracją. Poprosiła Komisję i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych o opracowanie konkretnych środków. 

18 maja

EUNAVFOR Med: utworzenie operacji

Rada – na zalecenie Rady Europejskiej – postanowiła utworzyć unijną operację wojskową EUNAVFOR Med. Ma ona rozbić siatki przemytu ludzi i handlu ludźmi na Morzu Śródziemnym.

13 maja

Europejski program w zakresie migracji

13 maja 2015 r. Komisja Europejska przyjęła „Europejski program w zakresie migracji”. Podkreśliła w nim konieczność skuteczniejszego zarządzania migracją i zwróciła uwagę na wspólną odpowiedzialność w tym zakresie. 

Program obejmuje wszystkie aspekty zarządzania migracją oraz w pełni uwzględnia zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne aspekty tego problemu.

Określa konkretne działania i środki w następujących 4 dziedzinach:

  • ograniczanie zachęt dla migrantów o nieuregulowanym statusie
  • ratowanie życia i zabezpieczanie granic zewnętrznych
  • zdecydowana polityka azylowa
  • nowa polityka dotycząca legalnej migracji.

13 maja

Wzmocnienie cywilnej misji EUCAP Sahel Niger

Rada postanowiła zwiększyć zakres działania unijnej cywilnej misji w Nigrze. Ma to pomóc nigerskim władzom w zapobieganiu migracji nieuregulowanej i w zwalczaniu związanych z nią przestępstw.

23 kwietnia

Nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej

Gdy w kwietniu 2015 r. znów doszło do tragedii na Morzu Śródziemnym, przywódcy UE uzgodnili, że zmobilizują wszelkie siły, by zapobiec dalszym śmiertelnym wypadkom na morzu i wyeliminować pierwotne przyczyny migracji. Postanowili działać 4-kierunkowo:

  • zwiększyć obecność na morzu
  • walczyć z przemytnikami
  • zapobiegać nielegalnej migracji
  • pogłębić solidarność i odpowiedzialność.

Unijni przywódcy podkreślili wagę zapowiadanego przez Komisję komunikatu pt. „Europejski program w zakresie migracji”. Wezwali również do zorganizowania szczytu w Valletcie, aby problemy migracji omówić z państwami afrykańskimi i innymi ważnymi partnerami.

Ponadto zalecili, by niezwłocznie wesprzeć operacje „Tryton” i „Posejdon” przynajmniej 3-krotnie większymi funduszami na lata 2015 i 2016.