Unijne sankcje w odpowiedzi na kryzys na Ukrainie

Kalendarium unijnych środków ograniczających

13.3.2017

UE przedłuża sankcje za naruszanie integralności terytorialnej Ukrainy

19.12.2016

Przedłużenie sankcji gospodarczych

9.11.2016

UE obejmuje sankcjami 6 posłów do rosyjskiej Dumy

15.9.2016

UE przedłuża sankcje za naruszanie integralności terytorialnej Ukrainy

1.7.2016

Przedłużenie sankcji gospodarczych

Od marca 2014 r. – w odpowiedzi na bezprawną aneksję Krymu i celową destabilizację Ukrainy – UE stopniowo wprowadzała środki ograniczające (sankcje).

Środki dyplomatyczne

Odwołano szczyt UE–Rosja, a państwa członkowskie UE postanowiły, że nie będą organizować regularnych dwustronnych szczytów z tym krajem. Zawieszono też dwustronne rozmowy z Rosją o wizach oraz o nowym porozumieniu UE–Rosja.

Zamiast szczytu G-8 w Soczi, 4–5 czerwca 2014 r. zorganizowano szczyt G-7 w Brukseli. Od tego czasu kontynuowano spotkania w ramach grupy G-7.

Państwa UE poparły także wstrzymanie negocjacji w sprawie przystąpienia Rosji do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz Międzynarodowej Agencji Energetycznej.

Sankcje indywidualne

Zamrożenie aktywów i ograniczenia wizowe

150 osób i 37 podmiotów objęto zamrożeniem aktywów i zakazem wizowym ze względu na ich odpowiedzialność za działania podważające integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażające.

13 marca 2017 r. Rada przedłużyła obowiązywanie tych sankcji do 15 września 2017 r.

Sprzeniewierzenie ukraińskich środków publicznych

W marcu 2014 r. Rada postanowiła zamrozić aktywa osób uznanych za odpowiedzialne za sprzeniewierzenie ukraińskich środków publicznych. W marcu 2016 r. przedłużono obowiązywanie tych sankcji.

Sankcje w odpowiedzi na nielegalną aneksję Krymu i Sewastopola

UE nie uznała bezprawnej aneksji Krymu i Sewastopola przez Rosję, dlatego Rada wprowadziła znaczne ograniczenia w stosunkach gospodarczych z Krymem i Sewastopolem.

Środki te obejmują zakaz importu towarów z Krymu i Sewastopola wprowadzony w czerwcu 2014 r. oraz ograniczenia handlowo-inwestycyjne w niektórych sektorach gospodarki i projektach infrastrukturalnych wprowadzone w lipcu tego samego roku.

Ponadto od grudnia 2014 r. oprócz zakazu świadczenia usług turystycznych obowiązuje również całkowity zakaz inwestowania na Krymie. Rada zabroniła też eksportu kolejnych towarów kluczowych w określonych sektorach, w tym urządzeń do poszukiwania, wydobywania i produkcji ropy naftowej, gazu i surowców mineralnych.

17 czerwca 2016 r. Rada przedłużyła obowiązywanie tych środków do 23 czerwca 2017 r.

Sektorowe sankcje gospodarcze

W lipcu i wrześniu 2014 r. UE nałożyła sankcje gospodarcze na wymianę z Rosją w określonych sektorach gospodarki.

W marcu 2015 r. przywódcy UE postanowili uzależnić zniesienie obowiązujących sankcji od pełnego wdrożenia porozumień mińskich (termin wyznaczono na koniec grudnia 2015 r.). Ponieważ do 31 grudnia 2015 r. porozumienia mińskie nie zostały w pełni wdrożone, Rada przedłużyła sankcje gospodarcze do 31 lipca 2016 r.

W lipcu 2016 r., po ocenie wdrażania porozumień mińskich, Rada przedłużyła sankcje do 31 stycznia 2017 r.

Podczas szczytu 15 grudnia 2016 r. Rada Europejska oceniła realizację porozumień mińskich i uzgodniła przedłużenie sankcji o kolejne 6 miesięcy (do 31 lipca 2017 r.). Oficjalną decyzję w tej sprawie Rada przyjęła 19 grudnia 2016 r. w trybie pisemnym.

Odnośne sankcje to:

  • ograniczenie dostępu do unijnych pierwotnych i wtórnych rynków kapitałowych dla 5 głównych rosyjskich instytucji finansowych o większościowym udziale skarbu państwa i ich spółek zależnych utworzonych poza UE, w których instytucje te mają większość udziałów, a także dla 3 głównych rosyjskich firm energetycznych oraz 3 firm przemysłu obronnego
  • zakaz eksportu i importu broni
  • zakaz eksportu produktów podwójnego zastosowania do celów militarnych lub dla użytkowników wojskowych w Rosji
  • ograniczenie dostępu Rosji do pewnych strategicznie cennych technologii i usług, które można wykorzystać do produkcji i wydobycia ropy naftowej.

Restrykcje we współpracy gospodarczej

W lipcu 2014 r. przywódcy UE wprowadzili ograniczenia we współpracy gospodarczej:

  • poprosili Europejski Bank Inwestycyjny, by zawiesił zatwierdzanie nowych operacji finansowania w Federacji Rosyjskiej
  • państwa członkowskie UE zgodziły się skoordynować swoje stanowiska w ramach Rady Dyrektorów Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, aby również zawiesić finansowanie nowych operacji
  • ponownie oceniono realizację unijnych programów współpracy dwustronnej i regionalnej z Rosją i niektóre z nich zawieszono.