Stanowisko UE na paryską konferencję klimatyczną: konkluzje Rady

  • 18.9.2015
  • 14:00
  • Komunikat prasowy
  • 657/15
  • Środowisko
18.9.2015
Kontakt z prasą

Ester Arauzo-Azofra
rzeczniczka prasowa
+32 2 281 53 61
+32 473 630 723

Przygotowania do 21. sesji Konferencji Stron (COP 21) Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC) i 11. spotkania stron protokołu z Kioto (CMP 10) – Paryż 2015

Rada Unii Europejskiej,

1.           PODKREŚLA fundamentalne znaczenie konferencji paryskiej w 2015 r. będącej przełomowym momentem dla wzmocnienia wspólnych działań na świecie i dla przyspieszenia przekształcenia światowego społeczeństwa w społeczeństwo odporne na zmianę klimatu i wykorzystujące technologie niskoemisyjne. 

Pilna potrzeba globalnych działań

2.           ODNOTOWUJE z zaniepokojeniem ustalenia przedstawione w piątym sprawozdaniu oceniającym Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC); PODKREŚLA, że globalne ocieplenie jest faktem i że najprawdopodobniej główną przyczyną ocieplenia obserwowanego od połowy XX wieku jest wpływ człowieka. 

3.           PODKREŚLA, że – według ostatnich ustaleń IPCC – aby wzrost temperatury utrzymał się poniżej 2°C, światowe emisje gazów cieplarnianych muszą do 2020 r. osiągnąć poziom szczytowy, do 2050 r. zmniejszyć się co najmniej o 50% w stosunku do wartości z 1990 r., a do 2100 r. zbliżyć się do zera lub spaść poniżej zera w stosunku do tych wartości; Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE deklarację przywódców złożoną podczas szczytu G7 w czerwcu 2015 r. oraz PODKREŚLA, że wszystkie strony powinny znaleźć się na ścieżce przemian prowadzących ku długoterminowej wizji przewidującej osiągnięcie światowej i trwałej neutralności klimatycznej i odporności na zmianę klimatu w drugiej połowie tego stulecia; PRZYPOMINA, że w ramach redukcji uznanych przez IPCC za niezbędne w państwach rozwiniętych traktowanych jako grupa, celem UE jest redukcja emisji o 80–95% do roku 2050 w porównaniu z poziomami z roku 1990.

Rezultat konferencji paryskiej

4.           PODKREŚLA znaczenie tego, by na konferencji paryskiej uzgodnić: i) ambitne i trwałe, prawnie wiążące porozumienie w ramach UNFCCC („porozumienie paryskie”) mające zastosowanie do wszystkich stron i obejmujące zrównoważone i racjonalne pod względem kosztów rozwiązania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, przystosowywania się do niej, finansów, rozwoju i transferu technologii, budowania zdolności, przejrzystości działań i wsparcia oraz zawierające ambitne zobowiązania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, ustalane przez strony na szczeblu krajowym; ii) kompleksowy pakiet decyzji umożliwiający realizację porozumienia paryskiego oraz określenie rozwiązań przejściowych przed jego wejściem w życie; oraz iii) decyzję w sprawie podniesienia światowego poziomu ambicji w zakresie łagodzenia zmiany klimatu przed 2020 r., z wykorzystaniem planu działania Lima – Paryż. 

5.           PODKREŚLA, że wyniki paryskiej konferencji powinny być silnym sygnałem dotyczącym finansowania w celu wsparcia państw biednych i bardziej narażonych oraz umożliwić przejście do odpornej na zmianę klimatu gospodarki o niskiej emisji gazów cieplarnianych.  

Dalsze działania w 2015 r.

6.           ZAUWAŻA, że po to, by osiągnąć oczekiwany rezultat w Paryżu, należy jeszcze podjąć znaczne wysiłki; ZANIEPOKOJONA brakiem do chwili obecnej istotnych postępów w sprawie tekstu do negocjacji ZACHĘCA współprzewodniczących grupy roboczej ad hoc ds. platformy z Durbanu dotyczącej zwiększenia działań na rzecz ochrony klimatu (ADP) do przygotowania zmienionego i zwięzłego, zawierającego najważniejsze warianty tekstu do negocjacji, na podstawie poglądów wyrażonych przez strony, po to by jeszcze przed konferencją paryską efektywnie zaangażować w prace ministrów. 

Zaplanowane wkłady ustalone na szczeblu krajowym (INDC)

7.           Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE dotychczasowe przedstawienie wkładów INDC; PODKREŚLA, że UE i jej państwa członkowskie 6 marca 2015 r. przedstawiły swój wkład INDC, a mianowicie wiążący cel polegający na zmniejszeniu do 2030 r. wewnętrznych emisji gazów cieplarnianych o 40% w porównaniu do poziomów z 1990 r.; APELUJE do wszystkich stron, które jeszcze tego nie zrobiły, o przedstawienie sprawiedliwych i ambitnych wkładów INDC jak najszybciej w nadchodzących tygodniach; w tym kontekście Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE możliwości ułatwiającej negocjacje wymiany poglądów na temat poziomu łącznego wysiłku w celu utrzymania wzrostu temperatur poniżej 2°C, w tym z pomocą oczekiwanego wkrótce sprawozdania podsumowującego UNFCCC oraz forum INDC, które zbierze się w dniach 12–13 października 2015 r. w Rabacie (Maroko). 

Porozumienie paryskie

8.           ODNOTOWUJE komunikat Komisji pt. „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r.”, przyczyniający się do wyrażenia wizji UE i jej państw członkowskich przed konferencją paryską. 

9.           PROPONUJE, by międzynarodowe, prawnie wiążące porozumienie paryskie: 

–        zapewniało długoterminową wizję przekształceń koniecznych do utworzenia gospodarek niskoemisyjnych i odpornych na zmianę klimatu w bieżącym stuleciu; 

–        umożliwiało udział wszystkich stron i zaangażowanie podmiotów niepaństwowych; 

–        miało formę protokołu, która pozwoli najmocniej wyrazić wolę polityczną oraz zapewni przewidywalność i trwałość; 

–        weszło w życie po ratyfikacji przez znaczną liczbę stron reprezentujących znaczny poziom emisji, by zapewnić prawdziwie globalny charakter i skuteczność porozumienia paryskiego.         

Łagodzenie zmiany klimatu

10.        PROPONUJE, by porozumienie paryskie: 

–   wyznaczyło długoterminowy globalny cel w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, zgodny z celem polegającym na utrzymaniu wzrostu temperatur poniżej 2°C; 

–   zawierało sprawiedliwe, ambitne i mierzalne zobowiązania wszystkich stron w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, zgodnie z zasadami UNFCCC stosowanymi odpowiednio do zróżnicowanych okoliczności wewnętrznych oraz zmieniających się sytuacji i możliwości gospodarczych; 

–   stanowiło, że każda strona musi podjąć, utrzymać i wprowadzić w życie zobowiązania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu; 

–   zawierało dynamiczny mechanizm przeglądu ambicji w zakresie łagodzenia zmiany klimatu co pięć lat, w ramach którego wszystkie strony musiałyby przedłożyć nowe lub zaktualizowane zobowiązania – których wartości nie mogłyby być niższe niż wartości poprzednich zobowiązań – lub też ponownie przedłożyć istniejące zobowiązania; 

–   zawierało uproszczone procedury odnawiania zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i ich korekty w górę; 

–   zawierało system zapewniania zgodności sprzyjający skutecznej realizacji w odpowiednim momencie; 

–   zapewniało elastyczność państwom o najmniejszych zdolnościach. 

            Przystosowanie

11.        PROPONUJE, by przystosowanie musiało być centralnym elementem zrównoważonego porozumienia paryskiego, które: 

–        zobowiąże wszystkie strony do planowania, przygotowania i reakcji w odniesieniu do niekorzystnych skutków zmiany klimatu, do włączenia działań przystosowawczych do krajowych procesów rozwoju oraz do przekazywania swoich doświadczeń, aby osiągnąć zrównoważony rozwój odporny na zmiany klimatu; 

–        wezwie wszystkie strony do wzmocnienia monitorowania, sprawozdawczości, przekazywania informacji i współpracy w celu zwiększenia skuteczności działań przystosowawczych; 

–        będzie zawierało iteratywne i dynamiczne podejście mające nieustająco zwiększać skuteczność środków przystosowawczych i ich wdrażania; 

–        będzie się przyczyniało do wspierania wszystkich krajów, szczególnie najbiedniejszych i najbardziej narażonych, w osiąganiu zrównoważonego rozwoju odpornego na zmianę klimatu; 

–        będzie podkreślało, że ambitne działania zarówno w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu, jak i przystosowania się do niej, w tym skuteczne zmniejszanie ryzyka klęsk żywiołowych, są niezbędne do zarządzania ryzykiem wystąpienia niekorzystnych skutków zmian klimatu i zmniejszenia tego ryzyka, w tym zmniejszenia ryzyka strat i szkód.   

12.        PRZYPOMINA o przedłożeniu przez UE i jej państwa członkowskie dokumentu dotyczącego kroków podjętych przez Unię Europejską w zakresie planowania działań przystosowawczych. 

Wykorzystanie rynków

13.        PODKREŚLA, że porozumienie paryskie powinno dopuszczać międzynarodowe wykorzystanie rynków, z zastrzeżeniem stosowania niezawodnych wspólnych zasad rozliczeniowych, dzięki którym utrzymana zostanie integralność środowiskowa i integralność zobowiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i które pozwolą na uniknięcie podwójnego zaliczania, a także przewidzieć mechanizmy rynkowe wspierające intensywniejsze i opłacalne działania na rzecz łagodzenia skutków, wnoszące wkład netto w starania zmierzające do łagodzenia zmiany klimatu na świecie oraz przyczyniające się do zrównoważonego rozwoju. 

            Środki finansowe

14.        PONOWNIE STWIERDZA, że UE i jej państwa członkowskie zaangażowały się i pozostają zaangażowane w intensywniejsze uruchamianie środków finansowych na działania związane z klimatem w kontekście racjonalnych działań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przejrzystości realizacji, aby wnieść swój wkład w realizację celu przyjętego przez państwa rozwinięte, a mianowicie – wspólnie osiągnąć do 2020 r. zdolności do uruchamiania 100 mld USD rocznie z różnych źródeł: publicznych i prywatnych, dwustronnych i wielostronnych – w tym z alternatywnych źródeł środków finansowych; w związku z tym PRZYPOMINA swoje konkluzje w sprawie finansowania działań związanych z klimatem z dnia 7 listopada 2014 r.; PONOWNIE WYRAŻA zdecydowane poparcie dla ekofunduszu klimatycznego i OCZEKUJE szybkiego przyznania wstępnego finansowania; PODKREŚLA, że postanowienia porozumienia paryskiego w zakresie finansowania działań związanych z klimatem muszą być dynamiczne i umożliwiające dostosowanie się do zmieniających się realiów i potrzeb poprzez uwzględnianie ewoluujących zdolności i obowiązków poszczególnych stron; ponadto ODSYŁA do oczekiwanych wkrótce konkluzji Rady w sprawie finansowania działań związanych z klimatem.            

Przejrzystość i odpowiedzialność

15.        PODKREŚLA, że porozumienie paryskie musi zapewnić prężny wspólny system oparty na zasadach, w tym zasadach przejrzystości i rozliczalności mających zastosowanie do wszystkich stron, z założeniem jednak, że stosowanie tych zasad będzie się różnić w zależności od rodzaju zobowiązania, odzwierciedlającego zdolności stron i krajowe uwarunkowania; PODKREŚLA, że ten system powinien przewidywać stosowanie wspólnych wskaźników, być zgodny z najnowszymi wytycznymi IPCC i opierać się na doświadczeniach zdobytych w ramach UNFCCC. 

16.        PODKREŚLA, że porozumienie paryskie powinno przewidzieć przejrzyste ramy rozliczeniowe i sprawozdawcze w zakresie emisji i usunięć związanych z sektorem użytkowania gruntów dla wszystkich stron, promujące zrównoważone gospodarowanie gruntami, w oparciu o istniejące odpowiednie decyzje wydane na podstawie UNFCCC. 

            Wspólna realizacja

17.        POTWIERDZA, że UE i jej państwa członkowskie zamierzają wspólnie wypełniać swe zobowiązania na mocy porozumienia paryskiego; Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE wyrażony przez Norwegię i Islandię zamiar uczestnictwa w tej wspólnej realizacji.  

            Inne kwestie

18.        PODKREŚLA znaczenie praw człowieka, równości płci, podejścia uwzględniającego aspekty płci, uczciwej transformacji siły roboczej, godnych miejsc pracy, edukacji i zwiększania świadomości, a także zapewniania bezpieczeństwa żywnościowego w kontekście działań na rzecz klimatu. 

Wdrożenie porozumienia paryskiego

19.        PROPONUJE przyjęcie podczas konferencji paryskiej, oprócz technicznego programu prac, kompleksowego pakietu istotnych decyzji, aby dalej rozwijać zasady, formuły i procedury dotyczące m.in. przejrzystości i rozliczalności wykonywania zobowiązań w dziedzinie łagodzenia skutków zmiany klimatu, w tym dla sektora użytkowania gruntów, oraz dotyczące międzynarodowego wykorzystywania rynków; pakiet ten należałoby sfinalizować w 2017 r. lub wcześniej, aby umożliwić wdrożenie porozumienia paryskiego. 

Wzrost globalnych ambicji przed 2020 r.

20.        PONOWNIE PODKREŚLA, że UE i jej państwa członkowskie już stosują uzgodnione w Ad-Dausze zmiany do protokołu z Kioto; PODKREŚLA, że UE i jej państwa członkowskie są zdeterminowane zakończyć proces ratyfikacji poprawki dauhańskiej w trzecim kwartale 2015 r.; i ZWRACA SIĘ do innych stron o podobne działania, aby zapewnić szybkie wejście w życie poprawki; w tym kontekście PODKREŚLA potrzebę przyjęcia podczas konferencji paryskiej zasad realizacji dotyczących drugiego okresu rozliczeniowego protokołu z Kioto, uzgodnionych w Warszawie i w Limie. 

21.        PODKREŚLA, że do wypełnienia luki w poziomie ambicji dotyczących działań łagodzących na okres przed rokiem 2020 konieczne jest działanie wszystkich stron; PRZYPOMINA o postępach poczynionych w ramach grupy roboczej ADP w określaniu możliwości podnoszenia poziomu ambicji w zakresie łagodzenia zmiany klimatu przed rokiem 2020 w dziedzinach mogących istotnie przyczynić się do tego celu, w szczególności w obszarach: efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii, REDD+, nietrwałych czynników wpływających na zmianę klimatu, emisji metanu w segmencie wydobywczym, fluorowęglowodorów, kredytów eksportowych oraz reformy systemów dotacji dla paliw kopalnych; PODKREŚLA znaczenie współpracy wielostronnej, w szczególności w ramach planu działania Lima – Paryż, ukierunkowanej na identyfikację i przyspieszenie działań w tych dziedzinach; w związku z tym PODKREŚLA znaczenie zaangażowania podmiotów niepaństwowych i współpracy z nimi; PODKREŚLA znaczenie kontynuowania i intensyfikacji prac nad podnoszeniem poziomu ambicji w zakresie łagodzenia zmiany klimatu przed 2020 r., także poza konferencją paryską, oraz zapewniania stałego uwzględniania w polityce rozwiązań o wysokim potencjale w zakresie łagodzenia zmiany klimatu poprzez łączenie analizy technicznej rozwiązań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu z regularnymi spotkaniami na wysokim szczeblu w ramach planu działania Lima – Paryż.  

22.        PODKREŚLA, że analiza rozwiązań o wysokim potencjale w zakresie łagodzenia zmiany klimatu będzie mieć znaczenie także po 2020 r. i może posłużyć jako wkład w proces dalszego podnoszenia globalnego poziomu ambicji ustalonego w porozumieniu paryskim. 

23.        UZNAJE potrzebę promowania stałej realizacji decyzji podjętych już na mocy UNFCCC; w tym kontekście Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE zakończenie negocjacji dotyczących REDD+.  

Pozostałe procesy

24.        Chociaż zauważa, że porozumienie paryskie powinno obejmować emisje z wszystkich sektorów, z zachowaniem regularnych przeglądów, oraz że rozliczanie emisji i sprawozdawczość w tej kwestii powinny pozostać regulowane przez UNFCCC, to PODKREŚLA, że IMO, ICAO oraz protokół montrealski powinny jak najszybciej, skutecznie i zgodnie z celem polegającym na utrzymaniu wzrostu temperatur poniżej 2°C, uregulować odpowiednio, emisje gazów cieplarnianych z żeglugi międzynarodowej i lotnictwa międzynarodowego oraz produkcję i zużycie fluorowęglowodorów. 

25.        Z ZADOWOLENIEM PRZYJMUJE wynik konferencji w Addis Abebie, który wzmacnia ramy finansowania zrównoważonego rozwoju oraz środków realizacji powszechnego programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030; OCZEKUJE nadchodzącego szczytu ONZ, na którym zostanie przyjęty program „Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030” (ang. Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development), by zająć się powszechnym wyzwaniem, jakie stanowią eliminacja ubóstwa i zrównoważony rozwój; program ten potwierdzi również, że walka ze zmianą klimatu ma zasadnicze znaczenie dla stawienia czoła temu wyzwaniu.


 

[1]           Zob. np. dok. 14790/09 (pkt 7) oraz dok. 14747/14 (pkt 2).