Kodeks graniczny Schengen: zaostrzenie kontroli na granicach zewnętrznych

Rada UE
  • 7.3.2017
  • 10:40
  • Komunikat prasowy
  • 113/17
  • Sprawy wewnętrzne
7.3.2017
Kontakt z prasą

Veronica Huertas Cerdeira
rzeczniczka prasowa
+32 2 281 45 48
+32 470 882 199

7 marca 2017 r. Rada przyjęła rozporządzenie zmieniające kodeks graniczny Schengen. Podróżni na granicach zewnętrznych będą bardziej rygorystycznie sprawdzani w odpowiednich bazach danych.

„Zaostrzenie kontroli na zewnętrznych granicach UE to ważna metoda walki z zagrożeniem terrorystycznym w Europie i sposób na zwiększenie bezpieczeństwa naszych obywateli. Regularne odprawy na granicach zewnętrznych umożliwią nam wykrywanie potencjalnego ryzyka, jakie dla bezpieczeństwa wewnętrznego stwarzają m.in. powracający bojownicy”.

Carmelo Abela, maltański minister spraw wewnętrznych i bezpieczeństwa narodowego

Zmiany w kodeksie zobowiązują państwa członkowskie do regularnego sprawdzania – w odpowiednich bazach danych – wszystkich osób przekraczających granice zewnętrzne. Kontrolowani będą także ci, którym zgodnie z przepisami UE przysługuje prawo do swobodnego przemieszczania się (czyli obywatele UE oraz członkowie ich rodzin niebędący obywatelami UE). Bazy danych to m.in. system informacyjny Schengen (SIS) i baza danych Interpolu o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży (SLTD). Odprawy na granicach pozwolą państwom członkowskim stwierdzać, czy dane osoby nie stanowią zagrożenia dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego lub zdrowia publicznego. Odprawy będą obowiązkowe na wszystkich granicach zewnętrznych (powietrznych, morskich i lądowych) przy wjeździe i wyjeździe.

Jeżeli systematyczne sprawdzanie danych w bazach miałoby doprowadzić do nieproporcjonalnego zakłócenia ruchu osób na granicach morskich lub lądowych, państwa członkowskie będą mogły przeprowadzać odprawy ukierunkowane, pod warunkiem że nie zwiększą one ryzyka związanego z bezpieczeństwem wewnętrznym, porządkiem publicznym lub stosunkami międzynarodowymi państw członkowskich ani że nie stworzą zagrożenia dla zdrowia publicznego.

Jeśli chodzi o granice powietrzne, państwa członkowskie będą mogły prowadzić ukierunkowane odprawy jedynie w okresie przejściowym przez 6 miesięcy po wejściu rozporządzenia w życie. W wyjątkowych i szczególnych sytuacjach okres ten może zostać wydłużony do 18 miesięcy ze względu na trudności infrastrukturalne we wprowadzaniu niezbędnych zmian.

Co dalej?

Przyjęte rozporządzenie musi teraz zostać podpisane przez Radę i Parlament Europejski. Podpisany tekst ukaże się w Dzienniku Urzędowym UE, a jego przepisy wejdą w życie 20 dni później.

Kontekst

Rozporządzenie zmieniające kodeks graniczny Schengen Komisja Europejska przedstawiła w grudniu 2015 r. Była to odpowiedź na rosnące zagrożenie terrorystyczne i na apel Rady (zamieszczony w konkluzjach z 9 i 20 listopada 2015 r.) o zmianę kodeksu ułatwiającą rozwiązanie problemu zagranicznych bojowników.

Obecnie z uwagi na bezpieczeństwo wewnętrzne i porządek publiczny państwa członkowskie są zobowiązane systematycznie kontrolować – we wszystkich bazach – obywateli państw trzecich przy wjeździe do UE. Aktualne przepisy nie przewidują jednak takich kontroli przy wyjeździe. Ponadto osoby korzystające z prawa do swobodnego przemieszczania się podlegają minimalnej kontroli polegającej na ustaleniu ich tożsamości. Po zmianie kodeksu obowiązek systematycznej odprawy przy wjeździe i przy wyjeździe będzie dotyczył zarówno obywateli państw trzecich, jak i osób, którym przysługuje prawo do swobodnego przemieszczania się.

Odtąd dla większego bezpieczeństwa UE i jej obywateli częściej wykorzystywane będą: system informacyjny Schengen, baza danych Interpolu o skradzionych lub utraconych dokumentach podróży i bazy krajowe.