Wij gebruiken cookies om u zo goed mogelijk te helpen zoeken op onze website. Lees meer over hoe wij cookies gebruiken en hoe u uw instellingen kunt wijzigen.

Rechten van de burger

Opkomen voor de rechten van de burger: een Europa van rechten

Het Europese burgerschap verleent sinds het Verdrag van Maastricht bijkomende rechten aan de burgers van de lidstaten, zoals het recht van vrij verkeer en verblijf, actief en passief stemrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement en de gemeenteraad, toegang tot diplomatieke bescherming van een andere lidstaat buiten de EU, en het recht om verzoekschriften tot het Europees Parlement en de Europese Ombudsman te richten.Het programma van Stockholm breidt dit burgerschap uit:

 

■ Een op grondrechten gebaseerd Europa

De Unie is onderhandelingen begonnen om toe te treden tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. De verplichting van de Unie om in al haar beleidssectoren de grondrechten en fundamentele vrijheden voortvarend te verdedigen, wordt hierdoor nog dwingender.

 

■ De volledige uitoefening van het recht van vrij verkeer

Voor zover alle voorwaarden voor de toepassing van het Schengenacquis zijn vervuld, zal de EU al het nodige doen om afschaffing mogelijk te maken van de binnengrens­controles van de lidstaten die zich bereid hebben verklaard tot de Schengenruimte toe te treden. Het Sirene-netwerk speelt een belangrijke rol bij het beheer van de Schengen­ruimte.

Speciale aandacht moet met name uitgaan naar kinderen die het slachtoffer van seksuele uitbuiting en misbruik zijn, alsook naar kinderen die aan mensenhandel ten prooi vallen en niet-begeleide minderjarigen.
Slachtoffers van terrorisme verdienen eveneens speciale aandacht.
De toegenomen uitwisseling van persoonsgegevens verenigen met de noodzaak tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Iedere burger van de Unie die zich op het grondgebied van een derde staat bevindt waar zijn eigen lidstaat niet is vertegenwoordigd, geniet de bescherming van de diplomatieke instanties van elke andere lidstaat.

 

■ Samenleven in een ruimte waarin diversiteit wordt gerespecteerd en de meest kwetsbaren worden beschermd

In het kader van het immigratiebeleid van de Unie moet met name speciale aandacht uitgaan naar kinderen die het slachtoffer van seksuele uitbuiting en misbruik zijn, alsook naar kinderen die aan mensenhandel ten prooi vallen, en naar niet-begeleide minderjarigen. De Unie en de lidstaten moeten voortgaan met het bundelen van hun krachten met het oog op de volledige maatschappelijke integratie van kwetsbare groepen, in het bijzonder Roma, door ervoor te zorgen dat zij worden geïntegreerd in het onderwijs en op de arbeidsmarkt en door het geweld waaraan zij soms worden blootgesteld, te bestrijden. Ten slotte hebben de meest kwetsbare personen die zich bevinden in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan of inwoner zijn, speciale steun en wettelijke bescherming nodig. Slachtoffers van terrorisme verdienen eveneens speciale aandacht. (zie: Terrorismebestrijding)

 

■ Rechten van de persoon in strafzaken

De bescherming van de rechten van verdachten en beklaagden in strafzaken is een fundamentele waarde van de Unie, en van essentieel belang om het onderlinge vertrouwen tussen de lidstaten en het vertrouwen van de burgers in de Unie in stand te houden. Binnen dit perspectief is een routekaart ter versterking van de procedurele rechten van verdachten en beklaagden in strafprocedures aangenomen.

 

■ De bescherming van de rechten van de burger in de informatiemaatschappij

De Unie staat voor een moeilijke opgave: de toegenomen uitwisseling van persoonsgegevens verenigen met de noodzaak tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De Unie zal haar algemene strategie ten aanzien van de bescherming van persoonsgegevens binnen de Unie en in het kader van haar betrekkingen met derde landen versterken. Aldus moet, uitgaande van een hoog niveau van gegevensbescherming, een algemene richtlijn alle essentiële elementen bevatten die moeten voorkomen in de egevensbeschermingsovereenkomsten die voor rechtshandhavingsdoeleinden met derde landen worden gesloten.

 

■ Deelnemen aan het democratisch proces in de Unie

Het bij artikel 11 VEU ingevoerde initiatiefrecht van de burger van de Unie roept een nieuw mechanisme voor burgerparticipatie in het leven. In deze geest wordt bekeken hoe een gemeenschappelijke dag voor de verkiezing van het Europees Parlement kan worden georganiseerd.

 

■ Recht op bescherming in derde landen

Iedere burger van de Unie die zich op het grondgebied van een derde land bevindt waar zijn eigen lidstaat niet vertegenwoordigd is, geniet de bescherming van de diplomatieke instanties van elke andere lidstaat. Passende maatregelen worden genomen met het oog op de coördinatie en samenwerking die noodzakelijk zijn om de consulaire bescherming te verwezenlijken.