De Europese Raad is van oordeel dat het scheppen van werkgelegenheid de voornaamste maatschappelijke, economische en politieke doelstelling van de Europese Unie en haar Lid-Staten is, en verklaart vastbesloten te zijn alle noodzakelijke inspanningen te blijven doen om de werkloosheid te verminderen.

De Europese Raad heeft het scenario voor de invoering van de gemeenschappelijke munt aangenomen en heeft ondubbelzinnig bevestigd dat die fase op 1 januari 1999 een aanvang zal nemen.

De Europese Raad heeft besloten de gemeenschappelijke munt, die vanaf 1 januari 1999 gebruikt zal worden, "euro" te noemen.

De Europese Raad is voortgegaan met het beraad over de toekomst van Europa, dat te Essen werd aangevangen en in Cannes en Formentor werd voortgezet.

In deze context heeft de Europese Raad, na met voldoening kennis te hebben genomen van het verslag van de Reflectiegroep, het besluit genomen om de Intergouvernementele Conferentie op 29 maart 1996 aan te vangen, ten einde de politieke en institutionele voorwaarden te scheppen die noodzakelijk zijn om de Europese Unie aan de behoeften van vandaag en morgen aan te passen, in het bijzonder met het oog op de komende uitbreiding.

Het is absoluut noodzakelijk dat deze Conferentie voldoende resultaten kan boeken opdat de Unie een toegevoegde waarde voor al haar onderdanen schept en op adequate wijze haar verantwoordelijkheden op intern en extern niveau op zich neemt.

De Europese Raad neemt met voldoening kennis van enkele opmerkelijke vorderingen die sedert zijn laatste bijeenkomst op het gebied van de externe betrekkingen hebben plaatsgevonden, en waarbij de Europese Unie een beslissende rol heeft gespeeld :

De Europese Raad heeft zijn werkzaamheden aangevangen met een gedachtenwisseling met de heer Klaus HÄNSCH, Voorzitter van het Europees Parlement, over de voornaamste onderwerpen van bespreking van de huidige bijeenkomst.

Tenslotte heeft heden een bijeenkomst plaatsgevonden met de Staatshoofden en Regeringsleiders en de Ministers van Buitenlandse Zaken van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, inclusief de Baltische landen (hierna LMOE genoemd), Cyprus en Malta. Er is een uitvoerige gedachtenwisseling gehouden over deze conclusies, de thema's die met de strategie ter voorbereiding van de toetreding verband houden alsook over diverse onderwerpen van internationale politiek.

I

1. De Europese Raad bevestigt dat de derde fase van de Economische en Monetaire Unie aanvangt op 1 januari 1999, overeenkomstig de convergentiecriteria, het tijdschema, de protocollen en de procedures die in het Verdrag zijn vastgelegd.

Hij bevestigt dat een hoge mate van economische convergentie een voorafgaande voorwaarde vormt voor de verwezenlijking van de doelstelling van het Verdrag om een stabiele gemeenschappelijke munt te scheppen.

2. De naam van de nieuwe munt is een belangrijk element in de voorbereiding van de overgang naar de gemeenschappelijke munt, omdat die naam gedeeltelijk de aanvaardbaarheid van de Economische en Monetaire Unie voor het publiek bepaalt. De Europese Raad is van mening dat de gemeenschappelijke munt in alle officiële talen van de Europese Unie dezelfde naam moet hebben, rekening houdend met het bestaan van verschillende alfabetten ; de naam moet eenvoudig zijn en Europa verzinnebeelden.

De Europese Raad besluit derhalve dat vanaf de aanvang van de derde fase de Europese munt de naam "euro" zal dragen. Deze naam is bedoeld als volledige naam en niet als een voorvoegsel dat de nationale valutanamen voorafgaat.

De specifieke naam "euro" zal in de plaats komen van de generieke benaming "ecu" die in het Verdrag wordt gebruikt ter verwijzing naar de Europese munteenheid.

De regeringen van de 15 Lid-Staten zijn overeengekomen dat dit besluit de erkende en definitieve interpretatie van de toepasselijke Verdragsbepalingen vormt.

3. Bij wijze van beslissende stap in de verduidelijking van het proces van invoering van de gemeenschappelijke munt, neemt de Europese Raad het scenario voor de invoering van de gemeenschappelijke munt aan, dat opgenomen is in bijlage 1 op basis van het op zijn verzoek door de Raad in overleg met de Commissie en het Europees Monetair Instituut opgestelde verslag. Hij constateert met tevredenheid dat dit scenario ten volle verenigbaar is met het verslag van het EMI over de invoering van de gemeenschappelijke munt.

4. Het scenario waarborgt de transparantie en de aanvaardbaarheid, versterkt de geloofwaardigheid en versterkt de onomkeerbaarheid van het proces. Het is technisch uitvoerbaar en heeft tot doel de noodzakelijke rechtszekerheid te bieden, de aanpassingskosten tot een minimum te beperken en concurrentieverstoringen te vermijden. Volgens het scenario voor de invoering zal de Raad, in zijn samenstelling van Staatshoofden en Regeringsleiders, zo vroeg mogelijk in 1998 bepalen welke Lid-Staten voldoen aan de noodzakelijke voorwaarden voor de invoering van de gemeenschappelijke munt. De Europese Centrale Bank (ECB) moet tijdig genoeg worden opgericht opdat zij de voorbereidingen kan afronden en haar activiteiten ten volle kan aanvangen op 1 januari 1999.

5. De derde fase begint op 1 januari 1999 met de onherroepelijke vaststelling van de omrekeningskoersen tussen de valuta's van de deelnemende landen onderling en met de euro. Vanaf die datum zal het monetaire beleid en het wisselkoersbeleid worden uitgedrukt in euro's, zal het gebruik van de euro op de deviezenmarkten worden bevorderd en zullen de deelnemende Lid-Staten de nieuwe verhandelbare schuld uitdrukken in euro's.

6. Op 1 januari 1999 zal een verordening van de Raad in werking treden waarvoor de voorbereidende technische werkzaamheden uiterlijk eind 1996 afgerond moeten zijn en waardoor het wettelijke kader wordt vastgesteld voor het gebruik van de euro, die vanaf die datum een valuta zal worden in de eigenlijke zin van het woord en zal de ecu-mand officieel ophouden te bestaan. Die verordening zal, zolang er nog verschillende munteenheden bestaan, een wettelijk afdwingbare equivalentie tussen de euro en de nationale munteenheden vaststellen. De vervanging van de nationale valuta's door de euro zal op zichzelf de continuïteit van contracten niet wijzigen, tenzij in die contracten anders is bepaald. Voor contracten die refereren aan de officiële ecu-mand van de Europese Gemeenschap, in overeenstemming met het Verdrag, geldt voor de vervanging door de euro een tegenwaarde van één tegen één, tenzij anders is bepaald in het contract.

7. Uiterlijk op 1 januari 2002 worden in euro's luidende biljetten en muntstukken in omloop gebracht, naast de nationale biljetten en munten. Uiterlijk zes maanden later zullen de nationale valuta's in alle deelnemende Lid-Staten volledig vervangen zijn door de euro, en zal de invoering voltooid zijn. Daarna kunnen nationale bankbiljetten en muntstukken nog steeds bij de nationale centrale banken worden ingewisseld.

8. De Europese Raad doet een beroep op de Raad ECOFIN spoed te betrachten met de verdere technische werkzaamheden die nodig zijn om het heden aangenomen invoeringsscenario uit te voeren. De aanduidingen op de euro-bankbiljetten en muntstukken in de verschillende alfabetten van de Gemeenschap zullen ook worden omschreven.

Begrotingsdiscipline is zowel voor het welslagen van de Economische en Monetaire Unie als voor de aanvaarding van de gemeenschappelijke munt door het publiek van essentieel belang. Het is derhalve noodzakelijk om ervoor te zorgen dat de overheidsfinanciën na het ingaan van de derde fase gezond blijven overeenkomstig de uit het Verdrag voortvloeiende verplichtingen.

De Europese Raad heeft met belangstelling kennis genomen van het voornemen van de Commissie in 1996 haar conclusies in te dienen met betrekking tot de wijze waarop de begrotingsdiscipline en -coördinatie binnen de Monetaire Unie kan worden verzekerd overeenkomstig de procedures en beginselen van het Verdrag.

Verhouding tussen de Lid-Staten die deelnemen aan de euro-zone en de niet-deelnemende Lid-Staten

De toekomstige betrekkingen tussen de Lid-Staten die deelnemen aan de euro-zone en de Lid-Staten die niet vanaf het begin deelnemen aan de euro-zone, moeten vóór de aanvang van de derde fase bepaald worden.

De Europese Raad verzoekt de Raad ECOFIN om samen met de Commissie en het Europees Monetair Instituut, op hun respectieve bevoegdheidsterreinen, de vraagstukken te bestuderen die aan de orde komen doordat sommige landen eventueel niet vanaf het begin aan de euro-zone deelnemen, en in het bijzonder, maar niet uitsluitend, de vraagstukken die verband houden met problemen op het stuk van de monetaire stabiliteit.

De Europese Raad verzoekt de Raad ECOFIN om over de twee voornoemde vraagstukken zo spoedig mogelijk verslag uit te brengen.

De werkzaamheden met betrekking tot beide vraagstukken dienen plaats te vinden met inachtneming van de eis van het Verdrag dat Lid-Staten die na 1999 tot de euro-zone toetreden, zulks kunnen doen onder dezelfde voorwaarden en volgens dezelfde regels als die welke in 1998 worden toegepast op de Lid-Staten die van meet af aan deelnemen.

De Europese Raad herinnert aan de noodzaak duurzaam een hoge mate van convergentie tussen de economieën van de Lid-Staten te handhaven, zowel om de stabiele voorwaarden te scheppen die de overgang naar de gemeenschappelijke munt mogelijk maken als om de goede werking van de interne markt te verzekeren. Hij heeft daartoe het in juli jl. vastgestelde verslag van de Raad over de tenuitvoerlegging van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid.

1. De Europese Raad bevestigt nogmaals dat de bestrijding van de werkloosheid en de gelijkheid van kansen de belangrijkste opgaven van de Gemeenschap en haar Lid-Staten blijven.

De strategie op middellange termijn die in Essen is uitgestippeld en in Cannes is bevestigd, biedt een passend raamwerk voor de ontwikkeling van de maatregelen waartoe is besloten. De uitvoering van die maatregelen is in de Lid-Staten reeds ter hand genomen, met over het algemeen positieve resultaten, vooral dankzij een passende combinatie van structurele en politieke maatregelen die duurzame economische groei in de hand werken.

De Europese Raad reageert gunstig op het tussenrapport van de Commissie en de analyse van de positieve effecten van een versterkte coördinatie van het economische beleid en het structuurbeleid van de Unie. Hij verzoekt de Commissie haar eindrapport op de bijeenkomst van december 1996 in te dienen.

2. De Europese Raad verheugt zich over de wijze waarop de in Essen voorziene procedure voor de follow-up van de werkgelegenheidssituatie opgezet en voor het eerst toegepast is. Zij is gebaseerd op een strategie van samenwerking tussen alle bij deze gemeenschappelijke inspanning betrokken actoren. Aldus :

3. Op basis van de aanbevelingen van het gezamenlijk verslag dringt de Europese

Raad er bij de Lid-Staten op aan de volgende actieterreinen in hun meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid als prioritair te beschouwen :

Bij de toepassing van de bovengenoemde maatregelen moet voorrang worden gegeven aan groepen die bijzondere aandacht behoeven, zoals jongeren die nog een eerste baan moeten vinden, langdurig werklozen en werkloze vrouwen.

Wat betreft de maatregelen inzake loonmatiging memoreert hij dat deze op het specifieke terrein van de sociale partners liggen. De ontwikkeling van de sociale bijdragen toont aan dat gehandeld moet worden binnen een speelruimte die de mogelijkheid biedt de stabiliteit van de stelsels van sociale bescherming te behouden.

De mate waarin de meerjarenprogramma's voor de werkgelegenheid en de in Madrid aangenomen aanbevelingen zijn toegepast, moet worden bekeken op de Europese Raad van december 1996, teneinde de werkgelegenheidsstrategie te versterken en verdere aanbevelingen aan te nemen.

4. De Europese Raad bevestigt nogmaals de noodzaak van economische groei die meer banen oplevert, en dringt er bij de Lid-Staten op aan hun beleid te blijven afstemmen op de richtsnoeren voor het economisch beleid, en dat beleid te complementeren met de structurele hervormingen waarmee reeds een begin is gemaakt of die nog op uitvoering wachten, met als doel de bestaande rigiditeiten weg te werken en te komen tot een betere werking van de arbeidsmarkten voor produkten en diensten.

Van de huidige fase van economische expansie moet zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt om extra vooruitgang te boeken op het stuk van de noodzakelijke structurele hervormingen.

5. De Europese Raad benadrukt ten slotte nog de belangrijke rol van de interne beleidsmaatregelen en vooral van de interne markt, van het milieubeleid, het MKB en de transeuropese netwerken voor de bevordering van de werkgelegenheid.

6. De leden van de Europese Raad waarvan de Lid-Staten deelnemen aan de Overeenkomst die is gehecht aan het aan het Verdrag gehechte Protocol betreffende de sociale politiek, verheugen zich erover dat voor het eerst in het kader van die Overeenkomst een akkoord is bereikt tussen de sociale partners, dat betrekking heeft op de ontwerp-richtlijn betreffende de mogelijkheid om beroepsleven en gezinsleven te combineren (ouderschapsverlof). Zij vertrouwen erop dat dit akkoord de

weg zal effenen voor akkoorden op andere belangrijke gebieden die met sociale zaken en arbeidsmarkt verband houden.

7. Ten slotte, en om het welslagen van deze strategie te blijven garanderen, verzoekt hij de Raad (ECOFIN en Arbeid en Sociale Zaken) en de Commissie om te zorgen voor permanente follow-up van de toepassing van die programma's en om op de bijeenkomst van de Europese Raad van december 1996 een nieuw gezamenlijk jaarverslag in te dienen. Om de praktische toepassing van de te Essen vastgestelde procedure voor de follow-up van de werkgelegenheidssituatie te vergemakkelijken moeten de in het gezamenlijke rapport genoemde mechanismen (stabiele structuur en gemeenschappelijke indicatoren) zo spoedig mogelijk tot stand worden gebracht. De Europese Raad bevestigt nogmaals zijn vastberadenheid om tijdens de volgende jaren maximale prioriteit te blijven verlenen aan het bevorderen van de werkgelegenheid.

De Europese Raad neemt kennis van het verslag van de Commissie over de interne markt en verheugt zich zowel over de akkoorden die over een groot aantal voorstellen zijn bereikt als over de aanneming van een nieuwe procedure voor de kennisgeving van nationale maatregelen die het vrije verkeer van goederen kunnen belemmeren, welke procedure bijdraagt aan de wederzijdse erkenning.

De Europese Raad heeft akte genomen van het CIAMPI-verslag over het concurrentievermogen en heeft de Raad opgedragen het te bestuderen.

De interne markt moet de burger volledig ten goede komen en hem ten volle integreren, dankzij de toepassing van de Verdragsbepalingen inzake het vrije verkeer, grotere bescherming van de consument, verbetering van de sociale dimensie van de interne markt en de invoering van mechanismen die ons de mogelijkheid moeten bieden de burgers te informeren over de voordelen die zij uit de interne markt kunnen halen en de behoeften van de burgers beter in te schatten.

De Europese Raad onderstreept dat het van belang is de interne markt te voltooien door de concurrentie in tal van sectoren te intensiveren ten einde het concurrentievermogen te versterken en aldus nieuwe banen te scheppen. In dit verband bevestigt de Europese Raad zijn conclusies van Cannes in juni 1995 over de noodzaak om deze doelstelling verenigbaar te maken met het verrichten van de specifieke taken van algemeen economisch belang van de overheidsdiensten. Met name moet de gelijke behandeling van de burgers worden gegarandeerd, moet worden gelet op kwaliteit en duurzaamheid van de diensten en moet een bijdrage worden geleverd aan een evenwichtige ruimtelijke ordening.

De Europese Raad bevestigt dat de transeuropese netwerken een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan het concurrentievermogen, de schepping van werkgelegenheid en de samenhang van de Unie. Hij neemt met voldoening nota van het Commissieverslag en van de recentelijk op dit gebied gemaakte vorderingen. Hij verzoekt de Raad en het Parlement spoedig het wetgevende kader te voltooien en de Lid-Staten om de hoogste prioriteit te geven aan de daadwerkelijke verwezenlijking van de projecten en met name die waaraan

de Europese Raad een bijzonder belang heeft toegekend. De Europese Raad verzoekt de Raad ECOFIN om, op voorstel van de Commissie, de nodige besluiten te nemen waardoor de financiële middelen die thans beschikbaar zijn voor de transeuropese netwerken, kunnen worden aangevuld.

De Europese Raad heeft kennis genomen van het Commissieverslag over de rol van het MKB als bron van werkgelegenheid, groei en concurrentievermogen, waarin beklemtoond wordt dat het noodzakelijk is om :

De Europese Raad dringt er bij de Commissie op aan deze doelstellingen zo spoedig mogelijk in het kader van het volgende geïntegreerde programma voor het MKB in de praktijk te brengen.

De Europese Raad verheugt zich over de duidelijke en beslissende rol die de Unie gaandeweg op internationaal niveau speelt inzake milieubescherming, in het bijzonder voor wat betreft de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijk afval en de verwijdering ervan (Verdrag van Basel), de biologische diversiteit, stoffen die de ozonlaag aantasten (Protocol van Montreal) en andere thema's die worden behandeld op de derde Paneuropese Conferentie van Milieuministers.

Hij neemt met voldoening nota van de belangrijke akkoorden die in het kader van dit beleid zijn bereikt alsmede van het debat dat heeft plaatsgevonden over een nieuwe allesomvattende aanpak die niet uitsluitend is toegespitst op de waterkwaliteit, maar ook op de schaarste aan water als in beperkte mate voorradige economische en ecologische hulpbron.

De Europese Raad prijst zich gelukkig met de vooruitgang die is geboekt bij de hervorming van de gemeenschappelijke marktordeningen. Hij dringt er bij de Raad op aan, de gemeenschappelijke ordening van de rijstmarkt voor het einde van dit jaar en die voor de wijnmarkt zo spoedig mogelijk aan te nemen. Hij verzoekt tevens het Europees Parlement om advies uit te brengen over het voorstel voor een hervorming van de gemeenschappelijk marktordening voor groenten en fruit opdat dit op de kortst mogelijke termijn kan worden aangenomen.

De Europese Raad neemt er akte van dat de werkzaamheden van de Raad volledige uitvoering hebben kunnen geven aan het mandaat van Essen zodat de volledige integratie van Spanje en Portugal in het gemeenschappelijk visserijbeleid is bereikt.

De Europese Raad heeft van gedachten gewisseld over de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel zoals dit in het Verdrag verwoord is. Hij bevestigde de richtsnoeren die op zijn vergaderingen van Birmingham en Edinburgh zijn vastgesteld en die het optreden van de Unie moeten leiden.

Hij heeft nota genomen van het tweede jaarverslag van de Commissie over de toepassing van het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel, en verheugt zich erover dat het programma van 1993 inzake de aanpassing van de bestaande wetgeving aan het subsidiariteitsbeginsel, praktisch voltooid is.

Hij heeft de Commissie verzocht, de Europese Raad op diens bijeenkomst te Florence in te lichten over de toepassing van het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel op de huidige EG-wetgeving en op de voorstellen die in studie zijn.

De Europese Raad dringt erop aan dat er vooruitgang wordt geboekt op het gebied van de bestrijding van alle vormen van sociale uitsluiting, waarbij hij de solidariteit beschouwt als een factor van essentieel belang voor de integratie en de ontwikkeling van gemeenschappelijke doelstellingen in de Europese Unie.

Hij neemt nota van de goedkeuring van het vierde Plan voor gelijke rechten en kansen voor mannen en vrouwen en wenst dat de acties ten behoeve van de vrouw worden voortgezet met het doel volledige gelijkstelling te bereiken. In die zin zal de Europese Unie jaarlijks een balans opmaken van het actieplatform dat tijdens de conferentie van Peking is ontstaan.

Hij bevestigt opnieuw het belang van de culturele actie om een communautaire dimensie te geven aan de culturen van alle Lid-Staten van de Unie. Hij onderstreept het belang van de spoedige totstandkoming van een leefbaar akkoord met betrekking tot het RAFAEL-programma inzake het cultureel erfgoed van Europees belang.

Hij staat positief ten aanzien van de verlenging van het Media-programma en verheugt zich over de beslissende vooruitgang die in de Raad is geboekt met betrekking tot het voorstel tot wijziging van de richtlijn Televisie zonder grenzen, die naar hij hoopt kan worden aangenomen zodra de nodige voorwaarden zijn vervuld.

Hij constateert dat er veel werk is verricht met betrekking tot bescherming van de gezondheid van de burgers en dringt aan op goedkeuring van de programma's inzake de bestrijding van kanker, de bestrijding van Aids en inzake onderwijs en opleiding op gezondheidsgebied.

Hij neemt nota van het belangrijke verslag over de stand van de gezondheid in de Europese Unie en vertrouwt erop dat het Parlement en de Raad zo spoedig mogelijk het actieprogramma inzake follow-up en controle op gezondheidsgebied aannemen.

Hij constateert met voldoening dat er vooruitgang is geboekt met de doelstelling een grotere doorzichtigheid in de werkzaamheden van de Raad te bereiken door de goedkeuring van een gedragscode om de toegang van het publiek tot de notulen en verklaringen van de Raad te vergemakkelijken wanneer deze optreedt als wetgever, en door het groter aantal debatten dat via audiovisuele media is uitgezonden.

Hij verwelkomt de aanneming van twee besluiten over consulaire bescherming op grond waarvan de onderdanen van de Unie zich tot alle consulaten van de Lid-Staten in derde landen zullen kunnen wenden, zulks overeenkomstig artikel 8 C van het Verdrag.

De Europese Raad heeft nota genomen van het verslag over de in 1995 verrichte werkzaamheden op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken, waarin melding wordt gemaakt van zeer uiteenlopende activiteiten, waaronder de sluiting van vier overeenkomsten en het opzetten van de Europol Drugseenheid.

De Europese Raad, die de Unie in staat wil stellen een vrije en veilige ruimte voor haar burgers te scheppen, wenst dat, ten einde de samenwerking op deze gebieden te verdiepen, de toekomstige activiteiten worden toegespitst op geprogrammeerde prioritaire gebieden, inclusief Europol, gespreid over verscheidene voorzitterschappen, en in het bijzonder op :

De Europese Raad neemt met grote voldoening kennis van de goedkeuring door de Raad van de verklaring van La Gomera over het terrorisme (bijlage 3), waaruit de vastberadenheid van de Unie blijkt om de samenwerking ter bestrijding van het terrorisme te versterken ; dit is immers een van de prioritaire samenwerkingsdoelstellingen op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken. Hij dringt er bij de Raad op aan deze samenwerking om te zetten in concrete en doeltreffende maatregelen.

De Europese Raad keurt het verslag van de Groep Drugsdeskundigen goed en dringt erop aan dat de leidraad van dit verslag met spoed wordt omgezet in duidelijke, operationele en gecoördineerde acties binnen de Unie.

De Europese Raad verzoekt het komende Italiaanse Voorzitterschap om, in samenwerking met het toekomstige Ierse Voorzitterschap en na raadpleging van de Lid-Staten, de Commissie, de Drugseenheid Europol en het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving, een activiteitenprogramma op te stellen waarin rekening wordt gehouden met de richtsnoeren die in dit verslag zijn opgenomen. De Europese Raad van december 1996 zal nagaan in hoeverre dit verslag is toegepast.

In dit verband acht hij het prioritair dat een samenwerkingsmechanisme inzake drugsbestrijding wordt opgezet tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika met inbegrip van het Caribische gebied. Hij is van oordeel dat de internationale strategie ter bestrijding van misbruik van en illegale handel in drugs gebaseerd moet zijn op een integrale en gecoördineerde aanpak gericht op terugdringing van het aanbod van en de vraag naar drugs, zulks door middel van bilaterale samenwerking tussen beide regio's. Hij verwelkomt met voldoening het Frans-Britse initiatief inzake het Caribische gebied dat moet leiden tot een regionale actie ter bestrijding van de handel in verdovende middelen en ook op de Transatlantische agenda voorkomt.

Hij verzoekt de Raad en de Commissie om vóór april aanstaande een verslag op te stellen en daaraan gekoppelde actievoorstellen te doen voor beide gebieden. Daartoe wordt een ad hoc Groep Drugs ingesteld.

Hij juicht het toe dat op 18 december te Madrid een precursoren-overeenkomst wordt ondertekend tussen de Gemeenschap en de vijf landen van het Andespact, hetgeen een belangrijke stap in deze strategie is. In dit verband steunt hij de handhaving van de preferentiële voordelen voor de Centraalamerikaanse en Andeslanden in het kader van de speciale regeling inzake drugsbestrijding van het Stelsel van Algemene Preferenties.

Tevens verheugt hij zich over de op 7 en 8 december in Brussel gehouden Conferentie over drugs.

Hij neemt nota van het verslag over de georganiseerde criminaliteit en hij spoort de Raad aan de nodige operationele maatregelen te nemen om deze dreiging voor alle landen van de Unie te bestrijden.

De Europese Raad verzoekt de Raad en de Commissie te onderzoeken in hoeverre een eventuele harmonisatie van de wetgeving der Lid-Staten een bijdrage kan leveren aan het terugdringen van het gebruik van en de illegale handel in drugs.

De Europese Raad is van oordeel dat de werkzaamheden bij voorrang moeten worden toegespitst op uitlevering en rechtshulp in strafzaken alsmede op de uitbreiding van het Verdrag van Brussel en de toezending van stukken in civielrechtelijke zaken. Hij neemt met voldoening nota van de ondertekening van de overeenkomst inzake insolvabiliteitsprocedures.

De Europese Raad betoont zich tevreden over de bereikte resultaten ten aanzien van de immigratie van onderdanen van derde landen die illegaal op het grondgebied van de Lid-Staten verblijven, over overnameclausules en beheersing van illegale immigratie en tewerkstelling en hij vraagt de Raad met klem de werkzaamheden op dit gebied voort te zetten.

Ook betoont hij zich tevreden over de goedkeuring van de resolutie over de verdeling van de lasten met betrekking tot de opname van ontheemden en het besluit betreffende een alarm- en spoedprocedure voor de lastenverdeling.

Hij neemt nota van het gemeenschappelijk standpunt over de geharmoniseerde toepassing van het begrip "vluchteling" in de zin van artikel 1 van het Verdrag van Genève en hij wenst dat de bekrachtiging van de Overeenkomst van Dublin wordt afgerond.

De Europese Raad dringt er bij de Raad op aan dat de nog hangende kwesties in verband met de aanneming van de overeenkomst betreffende de overschrijding door personen van de buitengrenzen van de Lid-Staten van de Unie zo spoedig mogelijk worden opgelost en hij juicht de met betrekking tot visa bereikte resultaten toe.

De Europese Raad heeft nota genomen van de resultaten die zijn bereikt bij de bepaling van strategieën ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat (bijlage 4) ; hij wenst dat het gemeenschappelijk optreden betreffende de actie tegen racisme en vreemdelingenhaat wordt afgerond, met het doel de wetgevingen van de Lid-Staten onderling aan te passen en de mogelijkheden van wederzijdse rechtshulp tussen de Lid-Staten in dit verband te versterken.

Ook heeft hij zijn gedachten laten gaan over het tussentijds rapport van de Adviescommissie en hij draagt deze commissie op haar werkzaamheden op basis van dit verslag voort te zetten en de haalbaarheidsstudie inzake het toekomstige Europese waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat af te ronden voor de Europese Raad in juni 1996.

De Europese Raad heeft nota genomen van de vergelijkende analyse en het samenvattend verslag inzake de nationale maatregelen ter bestrijding van verspilling en verduistering van communautaire middelen zoals opgesteld door de Commissie op basis van verslagen van de Lid-Staten.

Hij onderschrijft de conclusies van de Raad ECOFIN (bijlage 5) en verzoekt de Lid-Staten en de Instellingen de nodige maatregelen te nemen om een zelfde beschermingsniveau te waarborgen in de gehele Gemeenschap en voor wat betreft de gehele begroting van de Gemeenschap en van het EOF.

Voorts juicht hij de op handen zijnde aanneming toe van de verordening inzake de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen en van de ondertekening van de desbetreffende overeenkomst.

Hij verzoekt de Commissie met spoed het voorstel in te dienen over controles en verificaties ter plekke en vraagt de Raad ECOFIN dit voorstel aan te nemen vóór de bijeenkomst van de Europese Raad in juni.

Hij neemt er met voldoening kennis van dat een consensus is bereikt over een aanvullend protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen, waarmee de harmonisatie wordt beoogd van de strafbaarstelling van corruptie die zich kan voordoen bij de ambtenaren en leden van zowel de communautaire

als de nationale instellingen en organen.

Hij verzoekt de Raad JBZ zijn werkzaamheden voort te zetten ten einde de overeenkomst te vervolledigen met name op het gebied van de justitiële samenwerking.

Hij neemt met voldoening kennis van het initiatief van de Commissie inzake een gezond financieel beheer en meer bepaald van haar besluit een groep van persoonlijke vertegenwoordigers in te stellen die moet nagaan aan welke communautaire en nationale acties prioriteit moet worden gegeven om de uitvoering van de begroting te verbeteren en de door de Rekenkamer geconstateerde gebreken van het financieel beheer weg te werken.

Hij verzoekt de Commissie en de Raad de mogelijkheid te bestuderen om het stelsel van goedkeuring van de rekeningen dat in de landbouw wordt toegepast, uit te breiden tot andere sectoren.

De Europese Raad onderstreept het belang dat nodeloze belasting van de ondernemersactiviteit wordt vermeden door middel van een proces van vereenvoudiging op wetgevend en administratief gebied waarbij het acquis communautaire behouden moet blijven en nationale maatregelen die tot hetzelfde doel bijdragen, genomen worden. In dit verband verwijst hij naar het Commissieverslag over het verslag van de Groep onafhankelijke deskundigen.

Hij verzoekt de Commissie haar nieuwe voorstellen voor de codificatie van het Gemeenschapsrecht in te dienen en de Raad om zo spoedig mogelijk een besluit te nemen.

De uitbreiding is zowel een politieke noodzakelijkheid als een historische kans voor Europa. Doordat de stabiliteit en de veiligheid van het continent gewaarborgd zal zijn, worden niet alleen aan de kandidaat-leden, doch eveneens aan de huidige Lid-Staten van de Unie nieuwe vooruitzichten op economische groei en algemeen welzijn geboden. De uitbreiding moet dienen om de Europese constructie te versterken met inachtneming van het "acquis communautaire" dat in de gemeenschappelijke beleidsmaatregelen besloten ligt.

In dit verband heeft de Europese Raad kennis genomen van de verslagen van de Commissie over de gevolgen van de uitbreiding voor het beleid van de Europese Unie, over de mogelijke strategieën op landbouwgebied en over de strategie ter voorbereiding van de toetreding van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa.

De Europese Raad neemt nota van het verslag van de Raad over de betrekkingen met de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa in het tweede halfjaar van 1995 (Bijlage 6).

Het PHARE-programma, geschraagd door de beslissingen van de Europese Raad van Cannes, alsmede de voortzetting van de activiteiten van de Europese Investeringsbank, zullen een algemene vergroting van de inspanningen voor de voorbereiding van de toetreding mogelijk maken.

De Europese Raad herhaalt dat de onderhandelingen inzake de toetreding van Malta en Cyprus tot de Unie op basis van de voorstellen van de Commissie zes maanden na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie van 1996 zullen aanvangen, zulks met inachtneming van de resultaten van die Conferentie. Hij spreekt zijn voldoening uit over het feit dat de gestructureerde dialoog met beide landen in juli jongstleden is aangevangen in het kader van de pre-toetredingsstrategie.

De Europese Raad bevestigt bovendien de noodzaak om de uitbreiding grondig voor te bereiden op basis van de in Kopenhagen bepaalde criteria en in het kader van de in Essen voor de LMOE's omschreven pre-toetredingsstrategie. Deze strategie zal moeten worden geïntensiveerd om de voorwaarden te scheppen voor een geleidelijke en harmonische integratie van deze Staten, met name door de ontwikkeling van de markteconomie, de

aanpassing van hun administratieve structuren en de schepping van een stabiel economisch en monetair klimaat.

De Europese Raad verzoekt de Commissie de gevolgen van de uitbreiding voor het communautaire beleid nader te evalueren, met name ten aanzien van het landbouwbeleid en het structuurbeleid. De Europese Raad zal zijn bespreking voortzetten op de volgende bijeenkomsten, op basis van verslagen van de Commissie.

Hij verzoekt de Commissie actief voort te gaan met de voorbereiding van haar adviezen over de toetredingsaanvragen, opdat deze zo spoedig mogelijk na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie aan de Raad kunnen worden toegezonden, en te beginnen met de opstelling van een allesomvattend document over de uitbreiding. Deze procedure garandeert dat alle landen die kandidaat zijn voor toetreding gelijk worden behandeld.

Anderzijds nodigt hij de Commissie uit om zo spoedig mogelijk een grondige analyse te ondernemen van het systeem van financiering van de Europese Unie, teneinde onmiddellijk na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie een mededeling voor te leggen over het toekomstige financiële kader van de Unie, vanaf 31 december 1999, en daarbij rekening te houden met het vooruitzicht van de uitbreiding.

Na de afsluiting van de Intergouvernementele Conferentie en in het licht van de resultaten daarvan alsmede van alle voornoemde adviezen en verslagen van de Commissie, zal de Raad zo spoedig mogelijk de besluiten nemen die nodig zijn om de toetredingsonderhandelingen in te leiden.

De Europese Raad wenst dat de eerste fase van de onderhandelingen samenvalt met het begin van de onderhandelingen met Cyprus en Malta.

De Europese Raad verheugt zich erover dat het Vredesakkoord dat in Dayton tot stand kwam, op 14 december te Parijs werd ondertekend en hij bevestigt vastbesloten te zijn om op substantiële wijze bij te dragen tot de tenuitvoerlegging van dat Akkoord.

De Europese Raad verheugt zich erover dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de Resolutie heeft aangenomen waarin de Veiligheidsraad zijn steun betuigt aan de Vredesakkoorden die te Parijs zijn ondertekend en de bepalingen van die akkoorden zowel op civiel als op militair gebied toepast.

Wat de civiele aspecten betreft onderschrijft hij de Conclusies van de Conferentie welke op 7 en 8 december te Londen werd gehouden. Hij is verheugd over de benoeming van de heer Carl Bildt als Hoge Vertegenwoordiger en zegt hem zijn volledige steun toe.

De toepassing van het Vredesakkoord brengt met zich mee dat een stabiel militair evenwicht in praktijk worden gebracht, gebaseerd op het laagst mogelijke niveau van bewapening. De Europese Raad verwacht dat de betrokken partijen gebruik zullen maken van de gelegenheid tot dialoog die ter zake geboden wordt door de Conferentie welke op 18 december te Bonn zal plaatsvinden.

Het is nu de verantwoordelijkheid van de partijen om het Akkoord volledig toe te passen ten einde de oorlog definitief te beëindigen.

De Europese Unie herhaalt haar bereidheid om tot de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië bij te dragen in het kader van een billijke internationale verdeling van de lasten. Op 20 en 21 december zal te Brussel een voorbereidende Conferentie worden gehouden om vast te stellen welke de meest dringende behoeften zijn.

De Europese Raad bevestigt tevens het recht van vluchtelingen en ontheemden om in vrijheid en veiligheid naar hun woonsteden op het gehele grondgebied van het voormalige Joegoslavië terug te keren of een billijke vergoeding te verkrijgen als fundamenteel beginsel.

De Europese Raad heeft de Verklaring die in bijlage 7 is weergegeven, goedgekeurd.

De Europese Raad verheugt zich erover dat de voorwaarden aanwezig zijn om contractuele samenwerkingsbetrekkingen tussen de Unie en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië tot stand te brengen en hij verzoekt de Raad, vóór het einde van 1995 zijn goedkeuring te hechten aan het onderhandelingsmandaat om een overeenkomst inzake samenwerking en handel te sluiten, die met haar aspiraties volledig rekening houdt.

In het licht van de conclusies van Cannes en rekening houdend met het compromisvoorstel van het Voorzitterschap, bevestigt de Europese Raad zijn wens dat de associatieovereenkomst met Slovenië zo spoedig mogelijk wordt gesloten.

De Europese Raad heeft nota genomen van het verslag van de Commissie over de huidige toestand en de vooruitzichten van de regionale samenwerking in het Baltische-Zeegebied.

De Unie heeft er belang bij de politieke stabiliteit en de economische ontwikkeling in deze regio te ontwikkelen. Derhalve spoort hij de Commissie ertoe aan, een passend initiatief voor regionale samenwerking uit te werken, dat aan de Staatshoofden of Regeringsleiders van de Raad van de Staten van het Baltische-Zeegebied tijdens hun Conferentie te Visby op 3 en 4 mei 1996 moet worden voorgelegd, en vervolgens aan de Europese Raad van Florence verslag uit te brengen.

De Europese Raad vertrouwt erop dat Rusland voortgaat met zijn streven naar stabiliteit, ontwikkeling, vrede en democratie. Hij is voornemens de inspanningen van Rusland te steunen. Hij wenst de banden tussen de Europese Unie en dit belangrijke land voortdurend te versterken.

Hij is ervan overtuigd dat de uitbouw van de samenwerking op veiligheidsgebied tussen de Europese Unie en Rusland van wezenlijk belang is voor de stabiliteit in Europa.

Hij neemt er met voldoening kennis van dat de interimovereenkomst met Rusland die op 17 juli jongstleden te Brussel werd ondertekend op 1 februari 1996 in werking treedt en dringt er bij de overeenkomstsluitende partijen op aan de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst zo spoedig mogelijk te ratificeren. Tevens is hij verheugd over de resultaten van de Top Europese Unie-Rusland die in september te Moskou plaatsvond. Hij bevestigt de algemene politieke koers van de Europese Unie in haar toekomstige betrekkingen met Rusland zoals deze door de Raad Algemene Zaken op 20 november 1995 is geformuleerd (bijlage 8).

Hij heeft een verklaring goedgekeurd over de komende parlementsverkiezingen in Rusland (bijlage 9).

Hij steunt de bemoeienis van Rusland om volledig in de internationale economie te worden geïntegreerd en tot de WTO en andere internationale organisaties te worden toegelaten.

Tevens bevestigt hij zijn steun voor een spoedige toetreding van Rusland tot de Raad van Europa.

De Europese Raad bevestigt de bereidheid van de Europese Unie om haar programma van bijstand aan de Republieken van de voormalige Sovjet-Unie voort te zetten, ten einde het proces van politieke en economische hervorming dat genoemde Republieken hebben aangevangen, te steunen. Hij acht het belangrijk dat de nieuwe TACIS-Verordening tijdens de volgende zitting van de Raad Algemene Zaken wordt aangenomen.

De Europese Raad is verheugd over de recente toetreding van Oekraïne tot de Raad van Europa en steunt de verbintenis van de Oekraïense autoriteiten om het lopende proces van economische hervormingen voort te zetten. De Unie blijft haar steun verlenen aan Oekraïne door middel van macro-economische bijstand en verheugt zich over het belangrijke akkoord dat met Oekraïne is bereikt over de definitieve sluiting van de kerncentrale van Tsjernobyl in het jaar 2000, zulks ingevolge het tijdschema en de voorwaarden die zijn vastgesteld.

De Europese Raad herinnert eraan dat hij de ontwikkeling en de verdieping van de betrekkingen met Turkije een zaak van prioritaire aard vindt en verheugt zich erover dat het Europees Parlement zijn instemming heeft betuigd, waardoor het mogelijk wordt dat de eindfase van de Douane-Unie met Turkije alsmede de nadere regelingen voor de intensivering van de politieke dialoog en de institutionele samenwerking op 31 december aanstaande kunnen ingaan. Hij hoopt dat de verordening inzake de financiërle samenwerking met dit land zo spoedig mogelijk in werking treedt.

Hij herinnert eraan dat hij groot belang toekent aan de eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat en de fundamentele vrijheden, en steunt met vastberadenheid al degenen in Turkije die zich ervoor inzetten de hervormingen in praktijk te brengen. In deze geest is hij verheugd over de maatregelen die de Turkse autoriteiten reeds hebben aangenomen en spoort hij hen aan, op deze weg voort te gaan.

De Raad wijst op het belang dat hij hecht aan de verwezenlijking van substantiële inspanningen om een rechtvaardige en leefbare oplossing te bereiken voor de kwestie Cyprus, zulks in overeenstemming met de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en op basis van een federatie van twee zones en twee gemeenschappen.

Inzake veiligheid verheugt de Europese Raad zich over de vorderingen die binnen de Unie zijn gemaakt bij het bepalen van een gemeenschappelijk beleid ten aanzien van de integratie van de landen in Midden- en Oost-Europa in de Europese veiligheidsarchitectuur en de plaats die Rusland en Oekraine daarin moeten innemen.

Hij drukt er zijn voldoening over uit dat de Ministerraad van de Westeuropese Unie in november 1995 te Madrid zijn goedkeuring hechtte aan de bijdrage van de WEU aan de Intergouvernementele Conferentie van 1996, waardoor de wenselijkheid om de banden tussen de Europese Unie en de WEU aan te halen wordt bevestigd. Hij neemt er nota van dat de WEU verklaard heeft dat zij een passende bijdrage zal leveren aan de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie voor wat de aspecten veiligheid en defensie betreft, en dat zij de ontwikkeling van deze aspecten van nabij zal volgen. De Europese Raad neemt tevens nota van de bijdrage van de Reflectiegroep ter zake.

Hij onderstreepte de noodzaak om in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid de ontwapening en non-proliferatie te blijven bevorderen. In deze zin :

De Unie juicht de resultaten toe van de Conferentie van Boedapest van de OVSE die erop gericht zijn de structuren en capaciteiten van de OVSE te versterken om het haar mogelijk te maken haar steeds talrijker taken te vervullen, meer bepaald in het kader van de preventieve diplomatie.

De Europese Raad herhaalt dat de Europese Unie voornemens is actief te blijven bijdragen tot de versterking van de OVSE en in het bijzonder de opstelling van een "gemeenschappelijk en alomvattend veiligheidsmodel voor de XXIe eeuw".

Hij verwelkomde het feit dat op 13 december, op voorstel van de Unie, te Royaumont de Verklaring over een proces van stabiliteit en goed nabuurschap in Zuid-Oost-Europa is aangenomen.

De Europese Raad verheugt zich over het nieuwe elan in de betrekkingen van de Unie met Andorra en verzoekt de Commissie dienstige voorstellen in te dienen voor de ontwikkeling van de nieuwe samenwerkingsterreinen.

De Europese Raad beklemtoont het grote belang van de nieuwe Transatlantische Agenda en het Gezamenlijk Actieprogramma Europese Unie-Verenigde Staten (bijlage 10) die tijdens de Top Europese Unie-Verenigde Staten van 3 december 1995 te Madrid zijn ondertekend. Hij is van oordeel dat dit initiatief een kwalitatieve sprong voorwaarts is naar de versteviging van onze betrekkingen, doordat van een fase van raadpleging wordt overgestapt naar een nieuwe fase van onderling overleg en gezamenlijk optreden. Hij wenst

dat de Unie wat haar betreft de afspraken van Madrid volledig in praktijk brengt en is voornemens zich tijdens de Europese Raad van Florence opnieuw over dit dossier te buigen.

Hij is verheugd over de initiatieven die tijdens de vergadering van de Transatlantische Ondernemersdialoog naar voren werden gebracht.

Hij hoopt dat andere atlantische democratieën zich bij de doelstellingen van de nieuwe Transatlantische Agenda zullen aansluiten.

De Europese Raad wijst op het grote belang van de resultaten die op de Europees-mediterrane Conferentie van Barcelona werden bereikt, en hij verzoekt de Raad en de Commissie de Verklaring en het werkprogramma van Barcelona (bijlage 11) ten uitvoer te leggen.

De Conferentie van Barcelona betekende het begin van een nieuwe etappe, waarin het verzekeren van vrede, stabiliteit en welvaart in het Middellandse-Zeegebied een collectieve taak is van alle deelnemers aan de nieuwe Europees-mediterrane associatie. De "geest van Barcelona" zal de continuïteit van dit proces moeten inspireren, dat zou moeten worden afgerond met de sluiting van een Pact voor het Middellandse-Zeegebied.

De Europese Raad is uiterst voldaan over de overeenkomsten die met Tunesië, Israël en Marokko zijn gesloten. Hij spreekt de wens uit dat de lopende onderhandelingen met Egypte, Jordanië en Libanon spoedig hun beslag zullen krijgen, en verklaart dat de Europese Unie bereid is om over dergelijke overeenkomsten te onderhandelen met Algerije en Syrië, zodra zulks mogelijk is. In deze context bevestigt hij zijn conclusies van Cannes inzake de aard van de Europees-mediterrane vrijhandelszone.

Hij verheugt zich erover dat onlangs in Algerije presidentsverkiezingen zijn gehouden en hij hoopt dat in de nabije toekomst nieuwe stappen in de richting van politieke normalisering van het land gezet zullen worden door middel van dialoog en vrije en onomstreden parlementsverkiezingen en gemeenteraadsverkiezingen. Hij neemt er nota van dat dit land met de Europese Unie een nieuwe associatieovereenkomst wenst te sluiten, waarvoor hij de Commissie uitnodigt een ontwerp-mandaat in te dienen.

De Europese Raad drukt zijn voldoening uit over de op 28 september te Washington ondertekende interimovereenkomst tussen Israël en de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie.

De Europese Raad is diep bedroefd over de tragische moord op Premier Isaac Rabin en schaart zich achter de verbintenis van de nieuwe Premier Peres om het Vredesproces met dezelfde vastberadenheid voort te zetten. In deze zin roept hij ertoe op dat er aan Syrische zijde snelle vorderingen worden gemaakt en dat alle

partijen hun inspanningen opvoeren om een alomvattende, rechtvaardige en duurzame vrede te bereiken.

De Europese Raad verheugt zich erover dat de EIB-leningen aan de Palestijnse Autoriteit ten belope van 250 miljoen ecu snel zijn uitbetaald, en hij hoopt dat de Commissie zo spoedig mogelijk ontwerp-richtsnoeren voor onderhandelingen over een overeenkomst met de Europese Unie zal voorleggen. Tevens is hij verheugd over het feit dat de nodige maatregelen voor de coördinatie van de waarneming van de Palestijnse verkiezingen op gang zijn gebracht.

Hij neemt met voldoening kennis van de vorderingen die de Economische Top van Amman heeft gemaakt en hoopt dat positieve resultaten bereikt zullen worden op de Ministeriële Conferentie inzake economische hulp aan het Palestijnse volk, die op 9 januari 1996 te Parijs zal plaatsvinden.

De Europese Unie zal erop blijven toezien dat de samenwerking met Iran met alle nodige waarborgen verloopt, om te vermijden dat op enigerlei wijze wordt bijgedragen aan de verwerving van militaire nucleaire capaciteit.

Binnen de eerbiediging van de fundamentele rechten en de vrijheid van meningsuiting zal de Europese Unie zich, in het kader van de kritische dialoog, blijven beijveren om een bevredigende oplossing voor het probleem van de Britse schrijver Salman Rushdie te verkrijgen ; zij verzoekt de Iraanse autoriteiten om een constructief antwoord op haar bemoeienissen. De Europese Raad vraagt de Raad deze zaak van nabij te volgen.

De Europese Raad wijst op de opmerkelijke vooruitgang die in het proces van versteviging van de betrekkingen met Latijns Amerika is geboekt. Hij verzoekt de Raad en de Commissie de conclusies inzake de versteviging van de samenwerking tussen de Europese Unie en Latijns Amerika in de periode 1996-2000 (bijlage 12) met spoed ten uitvoering te leggen.

Hij drukt er zijn voldoening over uit dat de interregionale kaderovereenkomst voor economische en commerciële samenwerking tussen de Europese Unie en de Mercosur, die een associatie van politieke en economische aard als einddoel heeft, te Madrid is ondertekend.

Hij wijst erop dat binnenkort de ondertekening plaatsvindt van de gezamenlijke verklaring inzake de politieke dialoog tussen de Europese Unie en Chili, die een belangrijke stap is naar spoedige onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst met een associatie van politieke en economische aard als einddoel.

Hij nodigt de Raad en de Commissie uit, zo spoedig mogelijk een aanvang te maken met de onderhandelingen met Mexico over een nieuwe politieke, economische en commerciële overeenkomst die de geleidelijke en wederkerige liberalisatie van de handel omvat met inachtneming van de gevoeligheid van bepaalde produkten en in overeenstemming met de regels van de Wereldhandelsorganisatie.

Ook herinnert hij aan het belang dat hij hecht aan de verlenging van de dialoog van San José tussen de Europese Unie en Centraal Amerika, op basis van de mededeling die de Commissie onlangs heeft ingediend.

Hij neemt nota van het feit dat de Raad van Presidenten van de Andes-groep de wens heeft uitgesproken de betrekkingen tussen het Andespact en de Europese Unie te verstevigen, en hij verzoekt de Commissie de daartoe geschikte maatregelen voor te stellen. Tevens acht hij het van bijzonder belang dat het Stelsel van Algemene Preferenties ten behoeve van de landen van Centraal Amerika en het Andespact spoedig vernieuwd wordt, en hij verzoekt de Raad dit zo spoedig mogelijk aan te nemen.

Hij acht het voorts wenselijk om de dialoog en de samenwerking met Cuba voort te zetten, ten einde actieve steun te verlenen aan het huidige hervormingsproces, de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden te stimuleren, en het particulier initiatief en de ontwikkeling van de civiele samenleving te bevorderen. Hij verzoekt daartoe de Commissie om in de eerste helft van 1996 een ontwerp-mandaat in te dienen voor een economisch en commercieel samenwerkingsakkoord, dat door de Raad zal worden bestudeerd in het licht van de ontwikkeling van de politieke en economische situatie in Cuba.

Tenslotte verzoekt hij de Europese Investeringsbank om haar activiteiten in Latijns Amerika te intensiveren, met inachtneming van haar procedures en criteria inzake financiering.

De Europese Raad verheugt zich over de ondertekening op Mauritius op 4 november jongstleden van de overeenkomst tot herziening van de vierde ACS-EG-Overeenkomst, samen met het Protocol inzake de toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden, alsmede over de aanneming van voorlopige uitvoeringsmaatregelen.

De Europese Raad is diep verontrust over de situatie in Nigeria, bevestigt de binnen de Europese Unie aangenomen sancties en verzoekt de Nigeriaanse autoriteiten nogmaals met aandrang om de mensenrechten volledig te eerbiedigen en te zorgen voor een spoedige overgang naar een democratisch regime. Indien hieraan geen gevolg wordt gegeven, behoudt hij zich de mogelijkheid voor om nieuwe maatregelen te treffen.

Om het geweld, meer bepaald in Boeroendi, te doen stoppen, en de terugkeer van de Rwandese vluchtelingen te vergemakkelijken beklemtoont de Europese Raad het belang van nationale verzoening en van stabiliteit in het gebied van de Grote Meren. Hij betuigt opnieuw zijn steun aan de bijeenroeping van de Conferentie over het gebied van de Grote Meren onder de auspiciën van de Verenigde Naties en de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid, en aan de snelle benoeming van een nieuwe speciale vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties in Boeroendi.

Hij prijst zich gelukkig met het openen van de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de OAE, en met name de conclusies van de Raad van 4 december inzake preventieve diplomatie, conflictoplossing en vredeshandhaving in Afrika (bijlage 13).

Hij neemt tevens met voldoening kennis van de lopende onderhandelingen met Zuid-Afrika met het oog op een overeenkomst betreffende de totstandbrenging van een vrijhandelszone. Hij benadrukt het belang van de spoedige afronding van die onderhandelingen.

De Europese Raad verheugt zich over de aanneming van het verslag van de Raad dat als grondslag zal dienen voor de voorbereiding van de Europees-Aziatische ontmoeting, die zal plaatsvinden in Bangkok op 1 en 2 maart 1996 (bijlage 14).

Hij bevestigt het belang dat de Europese Unie hecht aan de ontwikkeling van de betrekkingen met China. Hij neemt nota van de conclusies van de Raad over een beleid op lange termijn voor de betrekkingen tussen China en Europa.

De Europese Raad herhaalt diep verontrust te zijn over de zware gevangenisstraf die is opgelegd aan de Chinese verdediger van de mensenrechten, de heer WEI GING XENG, en verzoekt China met klem blijk te geven van clementie en hem onmiddellijk en onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen.

De Europese Unie zal, onder bepaalde voorwaarden waarover nog moet worden onderhandeld, deelnemen aan de Organisatie voor de ontwikkeling van de energievoorziening op het Koreaanse schiereiland (KEDO).

De Europese Raad, indachtig met name de laatste gebeurtenissen te Jakarta in verband met de toeneming van de spanning in Oost-Timor, betuigt zijn steun aan ieder passend optreden dat kan bijdragen tot een rechtvaardige, algemene en internationaal aanvaardbare oplossing van dit vraagstuk en met name aan de bemiddelingspogingen die de Secretariaat-Generaal van de Verenigde Naties momenteel onderneemt.

Ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de Verenigde Naties bevestigt de Europese Unie haar steun aan deze organisatie als universeel forum voor de bevordering van het streven van de mensheid naar vrede, veiligheid en economische en sociale vooruitgang.

De Europese Unie, wier Lid-Staten samen de belangrijkste financiële bijdrage leveren, geeft in haar verklaring van 25 oktober 1995 uiting aan haar bezorgdheid over de ernstige financiële crisis die de Verenigde Naties momenteel doormaken. De Europese Raad herhaalt met klem zijn oproep aan alle Lid-Staten van de organisatie om hun bijdrage aan zowel de gewone begroting als de begroting voor de vredeshandhavingsoperaties integraal, stipt en onvoorwaardelijk te betalen.

De Europese Raad wenst in dit verband dat er vooruitgang wordt geboekt op het gebied van de aanpassing van de structuren en instellingen van de Verenigde Naties, met inbegrip van de Veiligheidsraad.

De Europese Raad heeft de uitdagingen in kaart gebracht die de Lid-Staten van de Unie zullen moeten opnemen om het Europa van de XXIe eeuw voor te bereiden. Tijdens de volgende vijf jaren moeten wij :

Indien al deze taken met succes worden volbracht, zal het mogelijk worden op het gehele Europese continent een grote gemeenschap van vrijheid, welvaart en stabiliteit te vestigen.

Bijlage bij BIJLAGE I

BIJLAGE 2

Tenuitvoerlegging van de strategie van de Europese Unie inzake werkgelegenheid

De Europese Raad heeft in Essen en in Cannes bevestigd dat de bestrijding van de werkloosheid en de gelijkheid van kansen de belangrijkste opgaven van de Europese Unie en haar Lid-Staten blijven.

De Raad en de Commissie willen met dit verslag de opdracht vervullen die zij van de Europese Raad hebben gekregen en verslag uitbrengen over de maatregelen van de Lid-Staten ter uitvoering van de richtsnoeren van Essen en de daarbij geboekte vooruitgang. Recente ontwikkelingen op het gebied van beleid en coördinatie hebben de betekenis aangetoond van de op de Europese Raden van Essen (1994) en Cannes (1995) bereikte akkoorden, die hebben geleid tot een grote krachtsinspanning in de Lid-Staten, zowel wat het macro-economische als het structurele beleid betreft.

De werkloosheid in de EU is van een recordhoogte van 11,4 % midden 1994 nu gedaald tot 10,5 % of ongeveer 18 miljoen personen. Deze onaanvaardbaar hoge werkloosheid treft bijna alle Lid-Staten. Zij is voornamelijk het gevolg van een gebrek aan duurzame economische groei gedurende verscheidene jaren, de geringe flexibiliteit van de markten voor produkten en diensten ten gevolge van overregulering en gebrek aan mededinging, alsmede de discrepantie tussen de kwalificaties van de arbeidskrachten en de ten gevolge van technologische en produktiviteitsontwikkelingen gewijzigde behoeften van de arbeidsmarkt, waardoor een kloof is ontstaan tussen de totale arbeidskosten en de produktiviteit.

Op de Europese Raad van Essen in 1994 is overeengekomen dat een gezamenlijke inspanning zal worden gedaan om een proces van structurele hervorming op gang te brengen en te intensiveren teneinde de werking van de arbeidsmarkten te verbeteren. Op die manier zou de capaciteit van de economie om nieuwe banen en nieuwe mogelijkheden te creëren moeten worden verbeterd. Structuurbeleid speelt zelf een rol in het creëren van groei en werkgelegenheid door een hoger niveau van werkgelegenheid zonder ongewenste inflatoire druk mogelijk te maken. Dergelijke structurele beleidsmaatregelen zullen echter alleen ten volle effect sorteren wanneer ze ondersteund worden door een op stabiliteit gericht macro-economisch beleid dat investeringen en nieuwe werkgelegenheid stimuleert. Voldoende economische groei is noodzakelijk om de werkloosheid terug te dringen.

Er zijn duidelijke tekenen dat een groot deel van de werkloosheid een structureel karakter krijgt, met langere periodes van werkloosheid en bijzonder zware gevolgen voor bepaalde categorieën : laag opgeleiden, jongeren en vrouwen. De Raad en de Commissie zijn derhalve van oordeel dat moet worden overwogen om de inspanningen in het kader van de werkgelegenheidsstrategie van Essen nog sterker te concentreren op :

- de integratie van jongeren in het arbeidsleven

Sedert een paar jaar is het macro-economisch herstel op gang gekomen. De voornaamste factoren die de economische bedrijvigheid beïnvloeden vertonen in het algemeen een positieve ontwikkeling en bieden mogelijkheden voor het voeren van een werkgelegenheidsbeleid :

De huidige tijdelijke verslapping van de bedrijvigheid maakt duidelijk dat de strategie van een op stabiliteit gericht macro-economisch beleid moet worden volgehouden. Momenteel zijn de economische basisvoorwaarden voor continue en sterkere groei aanwezig. Daarvan moet ten volle profijt worden getrokken om de structurele hervormingen door te voeren die nodig zijn om de resultaten van de EU op het gebied van de werkgelegenheid te verbeteren.

Op het niveau van de Lid-Staten zijn er recentelijk grote inspanningen gedaan die hebben geleid tot de aanneming van nationale meerjarenprogramma's waarin de voornaamste bestaande en geplande maatregelen om de werkgelegenheidsstrategie van Essen ten uitvoer te leggen, op een samenhangende wijze worden gepresenteerd.

De meerjarenprogramma's zijn in de Lid-Staten uitvoerig besproken. De voorbereiding ervan heeft de dialoog bevorderd tussen de bestuurlijke instanties die belast zijn met werkgelegenheid of sociale zaken en met het economisch en begrotingsbeleid. In sommige gevallen waren de sociale partners hierbij betrokken. Op zichzelf is dit breed overleg reeds een belangrijk resultaat van de Essen-strategie.

Er is een groot aantal maatregelen genomen om de vijf in Essen vastgestelde prioriteiten voor het arbeidsmarktbeleid te verwezenlijken. De Commissie en de Raad hebben daarover gedetailleerde verslagen opgesteld. Vooral de inspanningen op de volgende gebieden zijn belangrijk :

De sociale partners hebben opnieuw bevestigd dat zij achter de globale richtsnoeren voor het economisch beleid en de prioriteiten op het gebied van structureel arbeidsmarktbeleid staan. Zij hebben een belangrijke rol gespeeld bij de verwezenlijking van recente maatregelen op dit gebied, vooral door middel van overeenkomsten betreffende opleiding, arbeidsorganisatie en arbeidstijd, loonmatiging en de inpassing van specifieke probleemgroepen op de arbeidsmarkt. Zij hebben zich ertoe verbonden hun inspanningen op dit vlak te intensiveren.

De toegevoegde waarde van de Europese Unie bij de tenuitvoerlegging van de strategie van Essen blijkt uit de intensivering van de uitwisseling van informatie en ervaringen tussen de Lid-Staten in het kader van de ECOFIN-Raad en de Raad Sociale Zaken, in samenwerking met de Commissie. Er is vooruitgang geboekt op het gebied van een sterkere coördinatie van het macro-economisch en structuurbeleid.

Tenslotte leveren ook de programma's voor het gebruik van de middelen van de structuurfondsen in de periode 1994-1999, die in partnerschap tussen de Lid-Staten en de Europese Commissie zijn tot stand gekomen, een nuttige bijdrage aan de verwezenlijking van de prioriteiten van Essen.

De Raad en de Commissie hebben op verzoek van de Europese Raad bepaalde aspecten van het werkgelegenheidsbeleid grondig doorgelicht.

De weerslag van de belastingstelsels en de steunregelingen op de bereidheid om banen te creëren en werk te aanvaarden en het verband tussen economische groei en milieu zijn door de ECOFIN-Raad en de Commissie bestudeerd.

Op de Top van Cannes wees de Europese Raad erop dat de Europese Unie, als economisch geheel, extra speelruimte en een specifieke toegevoegde waarde biedt om duurzame werkgelegenheid te scheppen. De Commissie maakte een eerste analyse van de wijze waarop macro-economische en structurele beleidskeuzen dankzij een betere coördinatie elkaar gunstig kunnen beïnvloeden. Zij zal haar eindrapport in 1996 aan de Europese Raad voorleggen.

De Europese Raad onderstreepte ook de bijdrage van het midden- en kleinbedrijf tot de werkgelegenheid en verzocht het beleid op dit gebied en de middelen om het doeltreffender te maken, te bestuderen. De Commissie heeft hierover een verslag opgesteld.

De tenuitvoerlegging van de vijf prioriteiten van Essen dient te worden voortgezet en geïntensiveerd door middel van meerjarenprogramma's waarin de nadruk wordt gelegd op de volgende punten :

BIJLAGE 3

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

verwijzend naar de informele bijeenkomst van de Ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken van de Lid-Staten van 14 oktober 1995 te La Gomera,

CONSTATEERT dat het terrorisme

IS VAN MENING dat de bestrijding van het terrorisme, één van de zwaarste vormen van criminaliteit, onder de aangelegenheden van gemeenschappelijk belang in het Verdrag betreffende de Europese Unie als prioritair is aangemerkt,

VERKLAART dat een efficiënte preventie en bestrijding van daden van terrorisme een ingrijpende coördinatie tussen de Lid-Staten vereist en dat met het oog hierop de politiële en justitiële samenwerking moet worden verbeterd door :

BIJLAGE 5

BETREKKINGEN MET DE GEASSOCIEERDE LMOE

De tweede helft van 1995 stond in het teken van de voortzetting van de tenuitvoerlegging van de strategie ter voorbereiding van de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa op toetreding, die de Europese Raad tijdens zijn zitting op 9 en 10 december 1994 te Essen had uitgestippeld, en werd voorts gekenmerkt door intensivering van de bilaterale betrekkingen van de Unie met de partnerlanden.

Het feit dat er verscheidene ministeriële zittingen, zowel bilateraal (Associatie-overeenkomsten) als multilateraal (gestructureerde dialoog) werden gehouden en dat er op die zittingen belangrijke onderwerpen werden behandeld, bevestigen de juistheid van de gevolgde benadering en tonen de vitaliteit en de groei van de wederzijdse betrekkingen aan.

De wil om bij de Europese Unie te horen, waarvan de geassocieerde landen al herhaaldelijk blijk hebben gegeven, kwam tot uitdrukking in de indiening in 1995 van vier nieuwe verzoeken om toetreding na die welke in 1994 door Hongarije en Polen waren ingediend.

Zo heeft de Raad op 17 juli 1995 voor Roemenië en Slowakije, op 30 oktober 1995 voor Letland en op 4 december 1995 voor Estland besloten de in artikel "O" van het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgestelde procedures, die met name voorzien in raadpleging van de Commissie en instemming van het Europees Parlement, in te leiden.

Het conflict in het voormalige Joegoslavië blijft de zwaarste beproeving in de overgang van een verdeeld Europa naar een nieuw Europa, gegrond op de gezamenlijke waarden van democratie, verdraagzaamheid en eerbiediging van de mensenrechten. De Europese Raad verwelkomt met de grootste voldoening, als een belangrijke stap, de ondertekening van het akkoord over vrede in Bosnië-Herzegovina, die op 14 december 1995 te Parijs plaatsvond.

Het vestigen van de vrede in Bosnië-Herzegovina is een buitengewoon belangrijke stap vooruit, niet alleen voor de volkeren van het voormalige Joegoslavië, maar ook voor de internationale gemeenschap in haar geheel. De Europese Raad brengt hulde aan degenen die met hun inspanningen, solidariteit en vastbeslotenheid ertoe hebben bijgedragen dat dit resultaat is bereikt. In dit verband spreekt hij er zijn voldoening over uit dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de resolutie heeft aangenomen die steun geeft aan de te Parijs ondertekende vredesakkoorden en de bepalingen daarvan zowel op civiel als militair gebied ten uitvoer brengt.

Het is nu aan de partijen hun verantwoordelijkheden voor de volledige toepassing van het akkoord op zich te nemen ten einde definitief een eind te maken aan de oorlog.

De Europese Raad bevestigt de wil van de Europese Unie substantieel bij te dragen tot de uitvoering van het vredesakkoord voor Bosnië-Herzegovina op basis van de standpunten die zijn neergelegd in de conclusies van de Raad van 30 oktober en 4 december 1995. De Europese Raad onderschrijft de conclusies van de Conferentie van Londen en acht het noodzakelijk dat de vastgestelde structuren zo spoedig mogelijk tot stand worden gebracht.

Wat de naaste toekomst betreft formuleert de Europese Raad de volgende prioriteiten :

De Europese Raad constateert het historische belang van de successen die in de laatste weken zijn geboekt, doch is zich er ten volle van bewust dat er nog een omvangrijke taak wacht. Het is nog niet zover dat wij onze inspanningen kunnen verminderen, integendeel, er moet volharding en moed aan de dag gelegd worden. De Europese Raad zal in deze geest voortgaan.

VERKLARING VAN DE EUROPESE RAAD OVER RUSLAND

De Europese Raad is van oordeel dat de parlementsverkiezingen die op 17 december in Rusland plaatsvinden een belangrijke stap zijn naar de consolidatie van de constitutionele instellingen en de verankering van de democratische beginselen in het politieke leven van het land.

Hij hoopt dat dit proces, dat in 1996 wordt voortgezet met de presidentsverkiezing, de eerbiediging van de mensenrechten en de consolidatie van vrede, stabiliteit en veiligheid in Europa, alsmede de verdieping van goede betrekkingen met de Europese Unie zal versterken.

Met het oog daarop steunt de Europese Unie ten volle een spoedige toetreding van Rusland tot de Raad van Europa en herhaalt hij vastbesloten te zijn steun te zullen blijven geven aan het proces van democratische en economische hervorming.

Hij rekent op de inwerkingtreding van de interimovereenkomst op 1 februari 1996 die onze betrekkingen een betere grondslag zal verschaffen in afwachting van een zo spoedig mogelijke bekrachtiging van de overeenkomst voor partnerschap en samenwerking.

Wij, de Verenigde Staten van Amerika en de Europese Unie, bevestigen onze overtuiging dat de banden tussen onze volkeren tegenwoordig nog even sterk zijn als de afgelopen vijftig jaar. Meer dan vijftig jaar lang al is het transatlantisch partnerschap de drijvende kracht geweest achter het streven naar vrede en voorspoed voor onszelf en voor de wereld. Gezamenlijk hielpen wij tegenstanders tot bondgenoten worden, en dictaturen tot democratieën. Gezamenlijk hebben wij instellingen en samenwerkingsmodellen opgezet die zorgden voor onze veiligheid en economische kracht. Dat waren roemvolle wapenfeiten.

Maar wij zien ons op dit moment geconfronteerd met nieuwe uitdagingen, zowel binnen als buiten onze grenzen. Om die aan te gaan moeten wij het partnerschap dat ons zulke goede diensten heeft bewezen, verder versterken en aanpassen. Uitdagingen binnen onze grenzen mogen geen voorwendsel zijn om onze ogen te sluiten voor wat zich buiten die grenzen afspeelt ; wij kunnen van elkaars ervaringen leren en werken aan een nieuwe transatlantische verstandhouding. Wij moeten eerst en vooral gebruik maken van de kans die de historische veranderingen in Europa ons bieden om de democratie en de vrije-markteconomie op het hele continent te consolideren.

Wij delen een gemeenschappelijke strategische visie op de toekomstige veiligheid in Europa. Gezamenlijk hebben wij een koers uitgezet die gericht is op een duurzame vrede in Europa tot in de volgende eeuw. Wij willen ons inzetten voor de opbouw van een nieuwe Europese veiligheidsstructuur waarin de Noordatlantische Verdragsorganisatie (NAVO), de Europese Unie (EU), de Westeuropese Unie (WEU), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa complementaire en elkaar versterkende rollen te spelen zullen hebben.

Wij bevestigen opnieuw de ondeelbaarheid van de transatlantische veiligheid. De NAVO blijft voor haar leden het centrale orgaan van de transatlantische veiligheid, en zorgt voor de onmisbare verbinding tussen Noord-Amerika en Europa. Een verdere aanpassing van de politieke en militaire structuren van het Bondgenootschap om zowel het volledige spectrum van al zijn taken als de ontwikkeling van de opkomende Europese Veiligheids- en Defensie-identiteit recht te doen, zal de Europese pijler van het Bondgenootschap versterken.

De autonome maar elkaar aanvullende processen in verband met de toetreding van nieuwe leden tot de NAVO en de EU zouden een significante bijdrage aan een grotere veiligheid, stabiliteit en voorspoed in heel Europa moeten leveren. De verdere ontwikkeling van het Partnerschap voor de Vrede en de Noordatlantische Samenwerkingsraad en de instelling van een partnerschap voor veiligheid tussen de NAVO en Rusland en tussen de NAVO en Oekraïne zullen leiden tot een nooit eerder geziene samenwerking op veiligheidsgebied.

Wij versterken de OVSE zodat zij haar vermogen om destabiliserende regionale conflicten te bezweren, kan waarmaken en het vooruitzicht van vrede, veiligheid, voorspoed en democratie voor allen dichterbij kan brengen.

Onze gemeenschappelijke veiligheid wordt nog vergroot door de versteviging en de herbevestiging van de banden tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten in het kader van het bestaande netwerk van onderlinge betrekkingen.

Onze economische betrekkingen zijn de grondslag van onze veiligheid en vergroten onze welvaart. Wij onderhouden met elkaar de belangrijkste handels- en investeringsrelatie ter wereld. Op ons rust een bijzondere verantwoordelijkheid om multilaterale inspanningen te laten uitmonden in een opener wereldhandels- en investeringsbestel. Onze samenwerking heeft iedere wereldwijde handelsovereenkomst mogelijk gemaakt, van Kennedy-Ronde tot Uruguay-Ronde. Via de G-7 werken wij samen om wereldwijde groei te bevorderen. In het kader van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) ontwikkelen wij strategieën om structurele werkloosheid te bestrijden en ons aan te passen aan demografische veranderingen.

Wij zijn vastbesloten om een Nieuwe Transatlantische Markt tot stand te brengen waardoor er meer handels- en investeringsmogelijkheden zullen komen en de werkgelegenheid aan beide zijden van de Atlantische Oceaan zal toenemen. Dit initiatief zal mede bijdragen tot de dynamiek van de wereldeconomie.

Op de drempel van een nieuwe eeuw ligt er een nieuwe wereld voor ons open waaraan wij vorm kunnen geven - een wereld vol kansen en mogelijkheden, maar met net zulke ernstige problemen als die waarmee vorige generaties geconfronteerd zijn. Alleen als de hele internationale samenleving de handen ineenslaat zal het mogelijk zijn die problemen aan te pakken en die mogelijkheden volledig te benutten. Wij zullen in het kader van de Verenigde Naties en andere multilaterale fora bilateraal met anderen samenwerken.

Wij zijn vastbesloten om ons politieke en economische partnerschap te versterken, zodat wij een invloedrijke kracht in dienst van het goede kunnen zijn. Te dien einde zullen wij voortbouwen op het uitgebreide overleg dat is ingesteld bij de Transatlantische Verklaring van 1990 en de conclusies van onze Topconferentie van juni 1995 en overgaan tot gemeenschappelijk optreden.

Vandaag nemen wij een Nieuwe Transatlantische Agenda aan op basis van een actiekader met vier hoofddoelstellingen :

Bevordering van vrede en stabiliteit, democratie en ontwikkeling in de hele wereld. Gezamenlijk zullen wij werken aan een steeds stabieler en welvarender Europa en ons inzetten voor democratie en economische hervormingen zowel in Midden- en Oost-Europa als in Rusland, Oekraïne en de andere Nieuwe Onafhankelijke Staten (NOS), voor vrede in het Midden-Oosten, voor een groter respect voor de mensenrechten, voor de non-proliferatie van kernwapens, alsmede voor ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp.

Aanpak van mundiale uitdagingen. Wij zullen samen de internationale misdaad, de drugshandel en het terrorisme bestrijden, de noden van vluchtelingen en ontheemden lenigen, het milieu beschermen en ziekten bestrijden.

Bijdragen aan de uitbreiding van de wereldhandel en nauwere economische betrekkingen. Gezamenlijk zullen wij het multilaterale handelssysteem versterken, alsook concrete en praktische maatregelen treffen ter bevordering van nauwere economische banden tussen ons beide.

Verbetering van de transatlantische verstandhouding. Gezamenlijk zullen wij met mensen uit het bedrijfsleven en uit het onderwijs, alsmede met wetenschappers en anderen samenwerken om de communicatie te verbeteren en ervoor te zorgen dat de toekomstige generaties zich evenzeer als wij blijven inzetten voor een volledig en gelijkwaardig partnerschap.

In dit kader hebben wij een uitgebreid Gezamenlijk Actieprogramma EU-VS uitgewerkt. Wij zullen vóór onze volgende Top bijzondere voorrang geven aan de volgende acties :

Wij hechten veel belang aan nauwere parlementaire banden. Wij zullen de parlementaire leiders aan beide zijden van de oceaan raadplegen over nieuwe overlegmechanismen, mede in het verlengde van de bestaande instituties, voor het bespreken van kwesties die verband houden met ons transatlantische partnerschap.

De nieuwe Transatlantische Agenda is een algemene verklaring over de vele gebieden waarop wij onze gemeenschappelijke actie en samenwerking richten. Wij hebben de Groep Hoge Ambtenaren verzocht toezicht te houden op deze agenda en in het bijzonder de door ons vastgestelde prioritaire maatregelen. Wij zullen onze regelmatig terugkerende Topontmoetingen benutten om de geboekte vooruitgang te evalueren en onze prioriteiten bij te stellen en te herzien.

Gedurende de afgelopen vijftig jaar hebben de transatlantische betrekkingen de hoeksteen gevormd van de veiligheid en de welvaart van onze volkeren. Onze aspiraties voor de toekomst moeten verder reiken dan hetgeen wij in het verleden reeds tot stand hebben gebracht.

VERKLARING VAN BARCELONA,

(27/28 november 1995)

De Raad van de Europese Unie, vertegenwoordigd door zijn Voorzitter, de heer Javier SOLANA, Minister van Buitenlandse Zaken van Spanje,

De Europese Commissie, vertegenwoordigd door de heer Manuel MARIN, Vice-Voorzitter,

Duitsland, vertegenwoordigd door de heer Klaus KINKEL, Plaatsvervangend Bondskanselier, Minister van Buitenlandse Zaken,

Algerije, vertegenwoordigd door de heer Mohamed Salah DEMBRI, Minister van Buitenlandse Zaken,

Oostenrijk, vertegenwoordigd door mevrouw Benita FERRERO-WALDNER, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,

België, vertegenwoordigd door de heer Erik DERYCKE, Minister van Buitenlandse Zaken,

Cyprus, vertegenwoordigd door de heer Alecos MICHAELIDES, Minister van Buitenlandse Zaken,

Denemarken, vertegenwoordigd door de heer Ole Loensmann POULSEN, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,

Egypte, vertegenwoordigd door de heer Amr MOUSSA, Minister van Buitenlandse Zaken,

Spanje, vertegenwoordigd door de heer Carlos WESTENDORP, Staatssecretaris voor de Europese Gemeenschappen,

Finland, vertegenwoordigd door mevrouw Tarja HALONEN, Minister van Buitenlandse Zaken,

Frankrijk, vertegenwoordigd door de heer Hervé de CHARETTE, Minister van Buitenlandse Zaken,

Griekenland, vertegenwoordigd door de heer Károlos PAPOULIAS, Minister van Buitenlandse Zaken,

Ierland, vertegenwoordigd door de heer Dick SPRING, Vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken,

Israël, vertegenwoordigd door de heer Ehud BARAK, Minister van Buitenlandse Zaken,

Italië, vertegenwoordigd door mevrouw Susanna AGNELLI, Minister van Buitenlandse Zaken,

Jordanië, vertegenwoordigd door de heer Abdel-Karim KABARITI, Minister van Buitenlandse Zaken,

Libanon, vertegenwoordigd door de heer Fares BOUEZ, Minister van Buitenlandse Zaken,

Luxemburg, vertegenwoordigd door de heer Jacques F. POOS, Vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel en Samenwerking

Malta, vertegenwoordigd door prof. Guido DE MARCO, Vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken,

Marokko, vertegenwoordigd door de heer Abdellatif FILALI, Minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken,

Nederland, vertegenwoordigd door de heer Hans van MIERLO, Vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken,

Portugal, vertegenwoordigd door de heer Jaime GAMA, Minister van Buitenlandse Zaken,

het Verenigd Koninkrijk, vertegenwoordigd door de heer Malcolm RIFKIND QC MP, Minister van Buitenlandse Zaken en Gemenebestzaken,

Syrië, vertegenwoordigd door de heer Farouk AL-SHARAA, Minister van Buitenlandse Zaken,

Zweden, vertegenwoordigd door mevrouw Lena HJELM-WALLEN, Minister van Buitenlandse Zaken,

Tunesië, vertegenwoordigd door de heer Habib Ben YAHIA, Minister van Buitenlandse Zaken,

Turkije, vertegenwoordigd door de heer Deniz BAYKAL, Vice-minister-president, Minister van Buitenlandse Zaken,

de Palestijnse Autoriteit, vertegenwoordigd door de heer Yassir ARAFAT, President van de Palestijnse Autoriteit,

deelnemend aan de Europees-mediterrane Conferentie van Barcelona :

komen overeen een alomvattend partnerschap tussen de deelnemende partijen (het Europees-mediterrane partnerschap) tot stand te brengen door middel van een intensiever geregelde politieke dialoog, uitbreiding van economische en financiële samenwerking en sterkere nadruk op de sociale, de culturele en de menselijke dimensie, de drie krachtlijnen waarin het Europees-mediterrane partnerschap tot uiting komt.

De deelnemers zijn ervan overtuigd dat vrede, stabiliteit en veiligheid in het Middellandse-Zeegebied een gemeenschappelijk goed zijn en zij verbinden zich ertoe dat goed met alle middelen waarover zij beschikken te versterken en ervoor te ijveren. Daartoe komen zij overeen geregeld een versterkte politieke dialoog te voeren die gebaseerd is op de eerbiediging van essentiële internationale rechtsbeginselen, en onderschrijven zij opnieuw een aantal gemeenschappelijke doelstellingen op het gebied van interne en externe stabiliteit.

In deze geest gaan zij in de onderstaande beginselverklaring de volgende verbintenissen aan :

De deelnemers benadrukken het belang dat zij hechten aan een duurzame en evenwichtige economische en sociale ontwikkeling ten einde hun doelstelling inzake totstandbrenging van een zone van gedeelde welvaart te kunnen verwezenlijken.

De partners geven toe dat het schuldenvraagstuk moeilijkheden kan veroorzaken voor de economische ontwikkeling van de landen van het Middellandse-Zeegebied. Gezien het belang van hun betrekkingen komen zij overeen de dialoog voort te zetten om in de desbetreffende instanties vooruitgang te boeken.

Aangezien de partners gemeenschappelijke uitdagingen moeten confronteren, ook al zullen die van partner tot partner verschillen, stellen de deelnemers zich op lange termijn het volgende ten doel :

Ten einde deze doelstellingen te bereiken komen de deelnemers overeen een economisch en financieel partnerschap op te zetten dat met inachtneming van de verschillende ontwikkelingsniveaus gebaseerd zal zijn op :

De deelnemers erkennen dat de tradities op het gebied van cultuur en beschaving in het gehele mediterrane gebied, de dialoog tussen deze culturen en de uitwisseling van personen, wetenschappelijke kennis en technologie een essentiële faktor vormen voor de toenadering tussen hun volkeren, voor het bevorderen van het wederzijds begrip en om te zorgen dat zij een juister beeld van elkaar krijgen.

In deze geest komen de deelnemers overeen een partnerschap op sociaal, cultureel en menselijk niveau tot stand te brengen. Daartoe

De deelnemers :

nemen het bijgevoegde werkprogramma aan.

De Ministers van Buitenlandse Zaken zullen op gezette tijden vergaderingen houden, ten einde toezicht te houden op de toepassing van deze verklaring en acties vast te stellen waarmee de doelstellingen van het partnerschap kunnen worden verwezenlijkt.

De verschillende activiteiten krijgen een follow-up in de vorm van thematische ad hoc bijeenkomsten tussen ministers, hoge ambtenaren en deskundigen, uitwisseling van ervaring en informatie, contacten tussen diverse maatschappelijke geledingen en alle overige geschikte middelen.

Contacten op het niveau van parlementsleden, regionale en plaatselijke autoriteiten en de sociale partners zullen worden aangemoedigd.

Een "Europees-mediterraan Comité voor het proces van Barcelona" op het niveau van de hoge ambtenaren, bestaande uit de Trojka van de Europese Unie en één vertegenwoordiger van elk van de mediterrane partners, zal op gezette tijden bijeenkomen om de vergaderingen van de Ministers van Buitenlandse Zaken voor te bereiden en de follow-up van het proces van Barcelona en alle afzonderlijke onderdelen daarvan te inventariseren en te evalueren en het werkprogramma bij te stellen.

De passende werkzaamheden voor de voorbereiding en de follow-up van de vergaderingen in het kader van het werkprogramma van Barcelona en van de conclusies van het "Europees-mediterraan Comité voor het proces van Barcelona" zullen worden verzorgd door de Commissiediensten.

De volgende vergadering van de Ministers van Buitenlandse Zaken zal in de loop van het eerste halfjaar van 1997 plaatsvinden in één van de twaalf mediterrane partnerlanden van de Europese Unie ; welk dit zal zijn wordt via nader overleg vastgesteld.

BIJLAGE 12

De Raad,

na bespreking van de mededeling van de Commissie met als titel "Europese Unie-Latijns-Amerika, huidige situatie en vooruitzichten voor de versterking van het partnerschap (1996 -2000)", waarvan hij de analyse in hoofdzaak goedkeurt, en rekening houdend met de conclusies van de Europese Raden van Korfoe, Essen en Cannes, alsmede met het door de Raad Algemene Zaken op 31 oktober 1994 goedgekeurde basisdocument, onderstreept zijn wil om de politieke banden met de Latijnsamerikaanse partners nauwer aan te halen, de democratie te ondersteunen, vooruitgang te boeken op het gebied van de liberalisatie van het handelsverkeer, het regionale integratieproces te ondersteunen en doelgerichter samen te werken. Te dien einde zal de geïnstitutionaliseerde dialoog met de Latijnsamerikaanse partners worden verdiept.

De Raad komt overeen om de volgende prioritaire krachtlijnen vast te stellen voor de toekomstige samenwerking met de landen en regio's van Latijns-Amerika :

Bij de tenuitvoerlegging van deze prioritaire krachtlijnen voor de samenwerking, moet de aandacht vooral uitgaan naar de volgende thema's :

Om een antwoord te bieden op de veelheid aan behoeften als gevolg van de diversiteit van de landen en regio's van Latijns-Amerika, en om de bestaande middelen en instrumenten optimaal af te stemmen op die behoeften, zal de Gemeenschap, met het oog op de verbetering van de doeltreffendheid van haar optreden, streven naar het volgende :

De Ontmoeting Azië/Europa vormt één van de belangrijkste initiatieven van de Europese Unie en haar Lid-Staten en tien van de meest dynamische landen in Azië.

Tijdens dit historische gebeuren komen de Staatshoofden en Regeringsleiders van de deelnemende landen en de Voorzitter van de Commissie met de Ministers van Buitenlandse Zaken bijeen met als doel een nieuw partnerschap tussen Europa en Azië te sluiten dat zal bijdragen tot de algehele ontwikkeling van de samenlevingen in beide regio's.

Dit nieuwe partnerschap moet worden gebaseerd op de bevordering van een politieke dialoog, het aanhalen van de economische banden en de versterking van de samenwerking op verschillende terreinen.

De Unie beschouwt de OAZE als een open, doorzichtig en zich geleidelijk ontwikkelend proces van informele aard, dat niettemin moet streven naar concrete en wezenlijke resultaten. De OAZE mag daarom de bijzondere betrekkingen van de deelnemers met andere gebieden van de wereld niet aantasten.

De eerste OAZE moet voor beide partijen zo waardevol zijn dat de politieke wil om de dialoog en de betrekkingen tussen de beide regio's te intensiveren een flinke impuls krijgt en dat stevige fundamenten worden gelegd voor een nieuw tijdperk in de betrekkingen tussen Europa en Azië. Deze gebeurtenis opent een raam op de toekomst en zet een weg uit naar een constructief klimaat van wederzijds begrip en samenwerking op alle politieke en economische terreinen van gemeenschappelijk belang.

De deelnemers van beide partijen moeten de inaugurale bijeenkomst verlaten met het voornemen om op een nader overeen te komen datum een tweede OAZE in Europa te organiseren. De Unie moet ook voorstellen een flexibele follow-up te overwegen om de uitvoering van de tijdens de OAZE genomen besluiten te evalueren. De Unie wenst dat de belangrijke overeenkomsten die tijdens de OAZE worden bereikt, in een slotverklaring worden opgenomen.

De Unie heeft een lijst opgesteld van specifieke kwesties die kunnen worden besproken (zie deel II en III) en heeft gedetailleerde voorstellen uitgewerkt. De algemene aanpak van deze kwesties zou alomvattend en evenwichtig moeten zijn. De dialoog kan ook gaan over algemene economische vraagstukken.

Met name moet de OAZE de nadruk leggen op de noodzaak om de onderhandelingen over de liberalisering van de sectoren telecommunicatie en zeevervoer succesvol af te ronden, en besluiten de handen ineen te slaan om ervoor te zorgen dat de interimovereenkomst over financiële diensten wordt vervangen door een uitgebreider pakket van toezeggingen voor permanente liberalisering.

Op de Ontmoeting moet ook de wens worden uitgesproken dat de deelnemende landen die nog geen partij zijn bij de WTO, spoedig kunnen toetreden.

Op de Ontmoeting moet worden overeengekomen stappen naar verdere liberalisering te ondersteunen, met name door ruimere deelneming aan en verdere uitbreiding van de bestaande Overeenkomst inzake overheidsopdrachten te bevorderen en door het niveau van bescherming van de intellectuele-eigendomsrechten te verhogen.

Aan de Hoge Ambtenaren kan worden gevraagd op dit punt en met het oog op een ambitieuze agenda voor de toekomstige werkzaamheden in het kader van de WTO op de ministeriële bijeenkomst van Singapore in december 1996 samen te werken.

Als belangrijke kwesties kunnen worden aangemerkt alle kwesties die voor enige partij van belang zijn en die uit de Overeenkomst van Marrakesh voortvloeien, zoals bepaald in document MTN.TNC/45(MIN), alsmede de nieuwe thema's.

Daarnaast moet een dialoog worden aangemoedigd om de uitwisseling van ervaringen op het gebied van regionale integratie aan te moedigen en na te gaan onder welke voorwaarden liberalisering in regionaal verband verenigbaar is met een open multilateraal systeem.

c) Het vergemakkelijken van handel en investeringen

b) Ontwikkelingssamenwerking

d) Culturele contacten en informatie

e) Bevordering van samenwerking tussen bedrijven

f) Uitwisseling van technologie

De partijen moeten overeenkomen de vorderingen op bovengenoemde gebieden in het oog te houden aan de hand van een in 1997 op te stellen voortgangsverslag van hun Hoge Ambtenaren over de effectieve maatregelen.

EEN STRATEGIE VOOR EUROPA

Zes maanden lang hebben de leden van de Reflectiegroep zich in een geest van openheid en democratie gekweten van de opdracht van de Europese Raad om de weg te banen voor de herziening van het Verdrag tijdens de conferentie van 1996 en voor andere verbeteringen in het functioneren van de Unie.

Wij zijn van oordeel dat onze taak er niet alleen in bestond een geannoteerde agenda op te stellen voor de Conferentie, maar ook een proces op gang te brengen waarbij het waarom van de door te voeren veranderingen in het openbaar wordt besproken en toegelicht.

De mannen en vrouwen van Europa zijn zich meer dan ooit bewust van de noodzaak van een gemeenschappelijk project. En toch is voor een groeiend aantal Europeanen de communautaire integratie op dit ogenblik geen vanzelfsprekende zaak meer. Deze paradox vormt een eerste uitdaging.

Toen de Europese Gemeenschappen zo'n veertig jaar geleden werden opgericht, was de behoefte aan een gemeenschappelijk project duidelijk omdat men wel besefte dat Europa in de eerste helft van deze eeuw had gefaald.

Nu, bijna een halve eeuw later, wordt het door de opeenvolgende uitbreidingen van de Unie, de groei van haar taken, en de zeer grote ingewikkeldheid en omvang van de hedendaagse problemen, erg moeilijk het echte belang van en de voortdurende behoefte aan Europese integratie in te zien.

Wij moeten aanvaarden dat ingewikkeldheid de prijs is die Europa betaalt om onze pluriforme identiteit te beschermen. Het is evenwel onze vaste overtuiging dat deze schepping van Europa's politieke vernuft, die niet de plaats kan innemen van de Lid-Staten van de Unie van welke zij haar voornaamste politieke legitimiteit ontvangt, maar wel een onlosmakelijke tegenhanger is geworden van die Lid-Staten, een eigen en onschatbare bijdrage heeft geleverd, namelijk vrede en welvaart die gebaseerd zijn op het bepalen van gemeenschappelijke belangen en een optreden dat niet voortvloeit uit machtspolitiek maar uit een gemeenschappelijke verzameling rechtsregels waarmee een ieder akkoord gaat.

Vandaag is Europa anders geworden, deels vanwege het succes van de Unie. Al die Europese naties die hun vrijheid opnieuw ontdekken, wensen toe te treden tot of nauwer samen te werken met de Europese Unie. Maar in West-Europa taant het enthousiasme van het publiek in weerwil van de bijdrage die de Unie heeft geleverd tot een ongekende periode van vrede en welvaart.

Wij moeten derhalve aan onze burgers duidelijk maken waarom de Unie, die zoveel aantrekkingskracht uitoefent op anderen in Europa, ook voor ons noodzakelijk blijft.

Een van de redenen is dat de wereld buiten Europa eveneens veranderd is. Goederen, kapitalen en diensten verplaatsen zich momenteel over de gehele wereld in een steeds meer concurrerende markt. De prijzen worden op mondiaal niveau bepaald. De welvaart van het huidige en toekomstige Europa wordt bepaald door het vermogen van Europa om succes te hebben op de wereldmarkt.

Met het einde van de koude oorlog is de algemene veiligheid in Europa toegenomen, maar ook de instabiliteit.

Bovendien hebben de hoge werkloosheidscijfers, de externe migratiedruk, het toenemend gebrek aan ecologisch evenwicht en de groei van de internationaal georganiseerde misdaad geleid tot een sterkere vraag van de burgers naar meer veiligheid, een vraag waaraan door de afzonderlijk optredende Lid-Staten niet kan worden voldaan.

In een wereld waarin de onderlinge afhankelijkheid alsmaar groter wordt, plaatst die realiteit de Unie voor nieuwe uitdagingen en opent zij nieuwe perspectieven.

Maar wij beginnen niet met lege handen. In de afgelopen vijf jaar heeft Europa zich met succes weten aan te passen aan de veranderende tijden. In 1990 verwelkomde de Gemeenschap de 17 miljoen Duitsers die tot dan toe aan de andere kant van de Berlijnse muur hadden gewoond.

Het Verdrag van Maastricht is erin geslaagd de koers uit te zetten die de Gemeenschap moet volgen om zich aan te passen aan de nieuwe tijden ; dit verdrag brengt door het subsidiariteitsbeginsel te introduceren een Europese Unie tot stand die dichter bij de burger staat ; het bepaalt de weg naar één enkele munt en stelt een op prijsstabiliteit gebaseerde strategie van economische integratie voor die het concurrentievermogen aanscherpt en de economische groei bevordert. Het versterkt de sociale en economische samenhang en zorgt voor een hoog niveau van milieubescherming. Het maakt de weg vrij voor een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en poogt een gebied van vrijheid en openbare veiligheid tot stand te brengen.

Sedertdien is de Europese Unie, in zeer moeilijke economische omstandigheden, in staat geweest tijdig beslissingen te nemen over verdere voortgang overeenkomstig haar nieuwe behoeften : zij heeft een akkoord bereikt over de resultaten van de Uruguay-Ronde, is tot overeenstemming kunnen komen over de financiën van de Unie tot in het jaar 1999 en is met drie nieuwe leden uitgebreid.

Maar dat is niet voldoende. De Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben al bepaald welke stappen moeten worden gezet om de Europese strategie voor deze veranderende tijden uit te werken : de conferentie van 1996, de overgang naar de gemeenschappelijke munt, de onderhandelingen over een nieuw financieel akkoord, de eventuele herziening of uitbreiding van het Verdrag van Brussel waarbij de WEU is opgericht en ten slotte de meest ambitieuze doelstelling, de uitbreiding van de Unie tot de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa, met inbegrip van de Baltische Staten, Cyprus en Malta.

De volgende uitbreiding biedt een grote kans voor de politieke hereniging van Europa. Dat is voor ons niet alleen een politieke noodzaak, maar ook de best mogelijke keuze voor de stabiliteit van het continent en voor de economische vooruitgang van, niet alleen de kandidaat-landen, maar ook voor ons Europa in zijn geheel. De uitbreiding is geen geringe opgave. De gevolgen ervan voor de ontwikkeling van het beleid van de Unie moeten worden bestudeerd. Er zullen inspanningen moeten worden geleverd zowel door de kandidaat-landen als door de huidige Lid-Staten en die inspanningen zullen op billijke wijze moeten worden verdeeld. De uitbreiding is derhalve niet alleen een grote kans voor Europa, maar ook een uitdaging. Wij moeten het doen, maar wij behoren het ook goed te doen.

De Unie kan niet alle onderdelen van deze Europese strategie meteen ter hand nemen, maar zij heeft geen tijd te verliezen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben zich er persoonlijk toe verbonden het eens te worden over een Europese agenda om dit plan uit te voeren, maar het plan kan slechts realiteit worden als het de democratische steun krijgt van de Europese burgers.

De Conferentie van 1996 is belangrijk, maar slechts één stap van dit proces.

In het Verdrag van Maastricht was al bepaald dat in 1996 een conferentie zou worden bijeengeroepen met een beperkte opdracht. Die opdracht is nadien tijdens verscheidene bijeenkomsten van de Europese Raad uitgebreid.

De staatshoofden en regeringsleiders hebben de noodzaak van institutionele hervormingen aangewezen als het centrale thema van de conferentie teneinde de doeltreffendheid, het democratische karakter en de transparantie van de Unie te verbeteren.

In die geest hebben wij getracht de verbeteringen in kaart te brengen die nodig zijn om de Unie aan te passen aan de tijd en haar voor te bereiden op de volgende uitbreiding.

Wij zijn van oordeel dat de Unie zich moet concentreren op de nodige veranderingen, zonder het hele Verdrag te willen herzien.

Tegen deze achtergrond zouden resultaten moeten worden bereikt op drie belangrijke gebieden :

- de betekenis van Europa voor de burgers vergroten ;

- de Unie in staat stellen beter te werken en haar voorbereiden op de uitbreiding ;

- de Unie meer mogelijkheden geven om extern op te treden.

De Unie is geen superstaat en wenst dat ook niet te zijn. Maar toch is zij veel meer dan een markt. Het is een uniek project, gebaseerd op gemeenschappelijke waarden. Deze waarden, waaraan alle kandidaat-leden deel willen hebben, dienen wij te consolideren.

De Conferentie moet de betekenis van de Unie voor de burgers vergroten. Als de Unie de burgers opnieuw enthousiast wil maken, zal zij zich moeten concentreren op hetgeen op Europees niveau moet worden gedaan aan de vraagstukken die voor de burgers het zwaarste wegen, zoals grotere veiligheid, solidariteit, werkgelegenheid en milieu.

De Conferentie moet de Unie ook transparanter maken en dichter bij de burger brengen.

De interne veiligheid van Europa berust op zijn democratische waarden. Als Europeanen zijn wij allen onderdanen van democratische Staten die de eerbiediging van de mensenrechten waarborgen. Velen van ons menen dat deze gemeenschappelijke waarden duidelijk in het Verdrag moeten worden uitgedragen.

De mensenrechten maken reeds deel uit van de algemene beginselen van de Unie. Volgens velen van ons moeten zij echter duidelijker door de Unie worden gewaarborgd doordat deze toetreedt tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Ook is het denkbeeld geopperd van een lijst van rechten en van een bepaling die voorziet in de mogelijkheid van sancties of zelfs opschorting van het lidmaatschap van de Unie ingeval een Staat de mensenrechten en de democratie ernstig schendt. Sommigen van ons zijn de mening toegedaan dat de nationale regeringen reeds voldoende waarborgen voor deze rechten bieden.

Velen van ons achten het van belang dat Europese waarden, zoals gelijkheid van man en vrouw, non-discriminatie op grond van ras, godsdienst, sexuele voorkeur, leeftijd of invaliditeit in het Verdrag worden uitgedragen en dat dit een uitdrukkelijke veroordeling van racisme en vreemdelingenhaat moet bevatten, alsmede een procedure om op de uitvoering daarvan toe te zien.

Een van ons is van oordeel dat de rechten en verantwoordelijkheden van de burger een zaak zijn van onze nationale Staten ; als dat kader wordt overschreden, zou dat een averechtse uitwerking hebben.

Sommigen van ons vonden het eveneens de moeite waard het denkbeeld te bestuderen van de instelling van een communautair of Europees vredescorps voor humanitaire acties, als uitdrukking van de saamhorigheid van de Unie. Zo'n corps zou ook kunnen worden ingezet in het geval van natuurrampen in de Unie. Voorts achten enkelen van ons het raadzaam dat de Conferentie bestudeert hoe in het Verdrag het belang van de toegang tot openbare diensten van algemeen belang beter kan worden erkend.

Wij geloven dat Europa ook bepaalde sociale waarden gemeen heeft die de grondslag vormen van onze coëxistentie in vrede en vooruitgang. Velen van ons staan op het standpunt dat de Sociale overeenkomst deel moet worden van het Unie-recht. Een van ons meent dat daardoor alleen maar het concurrentievermogen zou afnemen.

De Unie is een ruimte van vrij verkeer van mensen, goederen, kapitaal en diensten. Toch is de veiligheid van de mensen op Europese schaal niet voldoende beschermd : bescherming blijft hoofdzakelijk een nationale aangelegenheid, terwijl de misdaad doeltreffend georganiseerd wordt op internationale schaal. Uit de ervaring met de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Maastricht in de laatste paar jaar blijkt dat de mogelijkheden voor een doeltreffend Europees optreden nog altijd zeer beperkt zijn. Vandaar het dringende belang van een gemeenschappelijke reactie op Europees niveau volgens een pragmatische aanpak.

Wij zijn het er allen over eens dat de Conferentie het vermogen van de Unie moet versterken om haar burgers te beschermen tegen terrorisme, drugshandel, witwassen van geld, illegale immigratie en andere vormen van internationale georganiseerde criminaliteit. Deze bescherming van de veiligheid van de burgers op Europees niveau mag de individuele waarborgen niet verminderen. Voor velen van ons vereist dit een verder gebruik van de gemeenschappelijke instellingen en procedures, alsook gemeenschappelijke criteria. Het is ook de taak van de nationale parlementen om nauwgezet politiek toezicht uit te oefenen op diegenen die dergelijke gemeenschappelijke maatregelen uitvoeren.

Velen van ons staan op het standpunt dat wij ten behoeve van een efficiënter optreden aangelegenheden in verband met onderdanen van derde landen, zoals immigratie, asiel en visumbeleid, alsook gemeenschappelijke regels voor controle aan de buitengrenzen geheel onder communautaire bevoegdheid moeten laten vallen. Sommigen zouden ook willen dat de communautaire bevoegdheid zich uitstrekt tot de bestrijding van drugsverslaving, fraude van internationale omvang en douanesamenwerking.

Volgens sommigen van ons moet de sleutel voor succes worden gevonden in een combinatie van politieke wil en een doeltreffender gebruik van de bestaande intergouvernementele regelingen.

Wij weten dat het scheppen van banen in een open samenleving gebaseerd is op gezonde economische groei en op het concurrentievermogen van het bedrijfsleven, dat moet worden gestimuleerd door initiatieven op plaatselijk, regionaal en nationaal niveau. Wij geloven dat in de Europese Unie de voornaamste verantwoordelijkheid voor het economische en sociale welzijn van de burgers binnen de Lid-Staten ligt. In een geïntegreerde economische ruimte zoals de onze heeft echter ook de Unie een verantwoordelijkheid voor het tot stand brengen van de juiste voorwaarden voor het scheppen van werkgelegenheid. Dat gebeurt al door het voltooien van de interne markt en de ontwikkeling van andere gemeenschappelijke beleidssectoren met een gezamenlijke strategie inzake groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid die al positieve resultaten oplevert, en met het plan voor een Economische en Monetaire Unie.

Wij zijn het er allen over eens dat er niets moet veranderen aan de te Maastricht overeengekomen bepalingen inzake één enkele munteenheid, die door onze parlementen bekrachtigd zijn.

Wij zijn er ons allen van bewust dat er geen banen zullen worden geschapen eenvoudigweg door wijzigingen in het Verdrag, maar velen van ons willen dat er in het Verdrag een duidelijker betrokkenheid van de Unie komt bij het streven naar een grotere economische en sociale integratie en samenhang, die zijn afgestemd op het bevorderen van de werkgelegenheid, en dat er ook bepalingen in worden opgenomen om de Unie in staat te stellen gecoördineerde maatregelen te treffen voor het scheppen van werkgelegenheid. Sommigen van ons zijn ertegen gekant om in het Verdrag bepalingen op te nemen die verwachtingen wekken, maar waarvan de praktische uitvoering primair afhangt van besluiten van het bedrijfsleven en de Staten. De meesten van ons wijzen in ieder geval op de noodzaak van een sterkere coördinatie van het economische beleid in de Unie.

Een wezenlijk kenmerk van het milieu is dat het grensoverschrijdend is. Milieubescherming is een doelstelling waarbij het gaat om ons overleven, niet alleen als Europeanen, maar ook als bewoners van deze aarde. Daarom moet de Conferentie nagaan hoe het vermogen van de Unie om doeltreffender op te treden kan worden verbeterd, en bepalen wanneer dat optreden tot de taak van de Lid-Staten moet blijven behoren.

De burgers hebben recht op betere informatie over de Unie en de manier waarop die functioneert.

Velen van ons stellen voor het recht van toegang tot informatie in het Verdrag te erkennen als een recht van de burgers van de Unie. Er zijn voorstellen gedaan voor de wijze waarop de toegang van het publiek tot de documenten van de Unie kan worden verbeterd, en die voorstellen moeten door de Conferentie worden besproken.

Voordat er enig wezenlijk wetgevingsvoorstel wordt gedaan, moet er naar behoren informatie worden ingewonnen bij de betrokken sectoren, deskundigen en de samenleving in het algemeen. De studies ter voorbereiding van het voorstel moeten openbaar gemaakt worden.

Wanneer er zo'n voorstel wordt gedaan, moeten de nationale parlementen naar behoren worden geïnformeerd en moeten zij de nodige documenten, in hun officiële talen, tijdig ontvangen om vanaf het begin van de wetgevingsprocedure een gedegen bespreking mogelijk te maken.

Wij zijn het er allen over eens dat de wetgeving van de Unie toegankelijker moet worden. De Conferentie van 1996 moet leiden tot een eenvoudiger Verdrag.

De Unie zal dichter bij de burger staan wanneer zij zich concentreert op wat haar taken behoren te zijn.

Dat betekent dat zij het subsidiariteitsbeginsel moet eerbiedigen. Dat beginsel mag derhalve niet worden gebruikt als rechtvaardiging voor de onverbiddelijke groei van de Europese bevoegdheden, en evenmin als voorwendsel om de solidariteit of de verwezenlijkingen van de Unie te ondermijnen.

Wij menen dat het nodig is de juiste toepassing ervan in de praktijk te versterken. De Verklaring van Edinburgh moet de basis vormen voor die verbetering en sommigen van ons menen dat de voornaamste bepalingen van die Verklaring Verdragsstatus moeten krijgen.

De Conferentie moet nagaan hoe de efficiëntie en de democratie van de Unie kunnen worden verbeterd.

De Unie moet ook na een verdere uitbreiding haar vermogen tot besluitvorming behouden. Gezien het aantal en de verscheidenheid van de betrokken landen betekent dat, dat er wijzigingen nodig zijn in de structuur en de werking van de Instellingen. Het kan ook betekenen dat er flexibele oplossingen moeten worden gevonden, waarbij het beginsel van één enkel institutioneel kader en het "acquis communautaire" volledig geëerbiedigd worden.

De Europese Raad, bestaande uit de Staatshoofden of Regeringsleiders van de Lid-Staten en de Voorzitter van de Commissie, is de hoogste expressie van de politieke wil van de Unie en bepaalt haar algemene politieke richtsnoeren. Het belang ervan zal onvermijdelijk toenemen, gezien de politieke agenda van de Unie.

Verbetering van de democratie in de Unie betekent zowel billijke vertegenwoordiging in elk van de Instellingen als een sterkere rol van het Europees Parlement - binnen het bestaande institutionele evenwicht - en van de nationale parlementen. In dit verband zij eraan herinnerd dat er overeenkomstig het Verdrag een eenvormige verkiezingsprocedure voor de verkiezing van het Europees Parlement moet worden vastgesteld. Velen van ons menen dat de procedures van het Europees Parlement te talrijk en te ingewikkeld zijn en zijn er daarom voor deze te beperken tot drie : raadpleging, instemming en medebeslissing.

De huidige medebeslissingsprocedure is veel te gecompliceerd en wij stellen voor dat de Conferentie haar vereenvoudigt zonder het evenwicht tussen de Raad en het Europees Parlement aan te tasten. Velen van ons stellen ook voor dat de Conferentie het toepassingsgebied van de medebeslissingsprocedure uitbreidt. Een lid meent echter dat het Europees Parlement in Maastricht uitgebreide nieuwe bevoegdheden heeft verkregen en daar eerst mee vertrouwd moet raken voordat het om meer vraagt.

Ook de nationale parlementen moeten voldoende bij het besluitvormingsproces worden betrokken. Dat houdt niet in dat zij moeten worden opgenomen in de Instellingen van de Unie. Voor velen van ons zouden de besluitvormingsprocedures zo moeten worden georganiseerd dat de nationale parlementen de standpunten van hun respectieve regeringen bij de besluitvorming van de Unie in voldoende mate kunnen onderzoeken en beïnvloeden. Sommigen van ons stellen een meer rechtstreekse betrokkenheid van de nationale parlementen voor : in dit verband heeft één van ons het idee geopperd van een nieuw op te richten adviescomité. Ook moet de samenwerking tussen de nationale parlementen onderling en tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement worden bevorderd.

De besluitvormingsprocedure en de werkmethoden van de Raad van Ministers moeten opnieuw bezien worden. De Unie moet in staat zijn tijdige en doeltreffende besluiten te nemen. Maar een efficiënte besluitvorming betekent niet per se een gemakkelijke besluitvorming. De besluiten van de Unie moeten de steun van de bevolking hebben. Velen van ons menen dat de efficiëntie zou worden vergroot indien de Raad zijn besluiten vaker zou nemen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen ; volgens velen zou dat in de uitgebreide Gemeenschap de regel moeten zijn. Sommigen van ons menen dat dit alleen toelaatbaar is indien de democratische legitimiteit wordt verbeterd door een nieuwe weging van de stemmen om naar behoren rekening te houden met de bevolking. Eén van ons is principieel tegen verruiming.

Wij achten de rol van het Voorzitterschap van de Raad van cruciaal belang voor een efficiënt beheer van de aangelegenheden van de Unie en wij steunen het beginsel van roulatie. Maar het huidige systeem zou in een uitgebreide Unie steeds onsamenhangender kunnen worden. Er moet een nader onderzoek worden ingesteld naar alternatieve benaderingen die continuïteit en roulatie combineren.

Wij zijn het erover eens dat de Commissie haar drie voornaamste taken : bevordering van het gemeenschappelijk belang, monopolie van wetgevend initiatief en hoedster van de communautaire wetgeving, moet behouden. Haar legitimiteit, die wordt onderstreept door haar goedkeuring door het Parlement, is gebaseerd op haar onafhankelijkheid, haar geloofwaardigheid, haar collegiale karakter en haar efficiëntie. De samenstelling van de Commissie was bedoeld voor een Gemeenschap met zes leden. Wij hebben opties voor de toekomstige samenstelling uitgedacht, om de Commissie in staat te stellen haar taken te blijven vervullen in een uitgebreide Unie met misschien meer dan tweemaal zoveel Lid-Staten als die welke het Verdrag van Maastricht tot stand hebben gebracht.

In het algemeen gesproken is één opvatting in de Groep dat het huidige systeem in de toekomst gehandhaafd moet blijven en dat de collegialiteit en de samenhang desgewenst versterkt moeten worden. In dat geval zou er per Lid-Staat minstens één Commissielid zijn. Een andere mening is dat de collegialiteit en de samenhang vergroot kunnen worden door te kiezen voor minder Commissieleden dan het aantal Lid-Staten en door hun onafhankelijkheid

te vergroten. Er moeten procedures komen om die leden op grond van hun bekwaamheden en hun betrokkenheid bij het algemene belang van de Unie te selecteren. De Conferentie kan in de besluitvorming over de toekomstige samenstelling van de Commissie ook de mogelijkheid van hogere en lagere Commissieleden betrekken.

Een deel van de Groep meent dat er bij de totstandkoming van Europese wetgeving een belangrijke rol is weggelegd voor het Comité van de Regio's en dat een beter gebruik gemaakt moet worden van zijn adviserende rol.

Het succes van Europa staat of valt met zijn vermogen om gezamenlijk besluiten te nemen en zich er vervolgens aan te houden. Een verbetering van de duidelijkheid en de kwaliteit van de Gemeenschapswetgeving zou daartoe bijdragen, evenals een beter financieel beheer en een doeltreffender fraudebestrijding. De Conferentie moet er ook voor zorgen dat de sleutelrol van het Hof van Justitie wordt verbeterd, in het bijzonder doordat een uniforme uitlegging en de eerbiediging van het Gemeenschapsrecht gegarandeerd worden.

Bij het Verdrag van Maastricht is het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid van de Unie ingesteld. Ons inziens was dit het juiste besluit op het juiste tijdstip ; de koude oorlog was ten einde en de last van de verantwoordelijkheid om de basis te leggen voor vrede en vooruitgang in en buiten Europa, kwam steeds meer op de schouders van de Europese Unie te liggen.

De mogelijkheden die het Verdrag thans biedt, hebben een aantal goede resultaten opgeleverd. Wij menen echter dat het moment is aangebroken om dit gemeenschappelijke beleid te voorzien van middelen om doeltreffender te functioneren.

In het huidige tijdsgewricht moet de Unie in staat zijn haar rol als factor van vrede en stabiliteit op het internationale toneel te spelen. De Unie is momenteel weliswaar een economische macht, maar blijft politiek gezien zwak en haar rol blijft er dus dikwijls toe beperkt dat zij besluiten van anderen financiert.

Wij zijn van mening dat de Conferentie wegen en middelen moet vinden om de Unie grotere mogelijkheden te bieden om in een geest van loyaliteit en onderlinge solidariteit naar buiten op te treden. De Unie moet kunnen vaststellen waar haar belangen liggen, zij moet besluiten kunnen nemen over haar optreden en dat doeltreffend kunnen uitvoeren. Deze taak zal er in geval van uitbreiding niet gemakkelijker op worden, maar is dan des te noodzakelijker.

Dit betekent dat de Unie haar externe optreden gezamenlijk moet kunnen analyseren en voorbereiden. Daarom stellen wij voor een eenheid in het leven te roepen die het gemeenschappelijk buitenlands beleid moet analyseren en plannen. De meesten van ons zijn van mening dat zo'n eenheid aan de Raad verantwoording moet afleggen. Velen van ons vinden ook dat deze eenheid moet worden samengesteld vanuit de Lid-Staten, het Raadssecretariaat en de Commissie en een plaats moet krijgen in het institutionele kader van de Unie. Van sommigen is de suggestie afkomstig dat de Secretaris-Generaal van de Raad aan het hoofd moet staan ; diens functies zouden uiteindelijk kunnen samenvallen met die van Secretaris-Generaal van de WEU.

Voor dit beleid is ook vereist dat er besluiten kunnen worden genomen. Wij stellen daartoe voor dat de Conferentie nagaat hoe de besluitvormings- en financieringsprocedures herzien kunnen worden om ze aan te passen aan de aard van het buitenlands beleid, waarin eerbied voor de nationale soevereiniteit moet samengaan met de behoeften aan diplomatieke en financiële solidariteit. Gezamenlijk moet worden afgesproken of, en zo ja hoe, wordt voorzien in de mogelijkheid van flexibele formules die de degenen die een gezamenlijk optreden van de Unie noodzakelijk achten, niet mogen beletten daartoe over te gaan. Sommige leden zijn er voorstander van de stemming met gekwalificeerde meerderheid uit te breiden tot het GBVB ; anderen stellen voor de adviserende rol van het Europees Parlement op dit punt te versterken.

De Unie moet in staat zijn haar externe optreden met een duidelijker profiel uit te voeren. Wij hebben een aantal mogelijkheden onderzocht om te bereiken dat de Unie met één stem kan spreken. Sommigen onder ons hebben gesuggereerd om de functie van Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB in het leven te roepen, ten einde het externe politieke optreden van de Unie een stem en een gezicht te geven. Deze persoon zou door de Europese Raad moeten worden benoemd, en voor zijn optreden zou de Raad een duidelijk omschreven mandaat verlenen. Er werd door velen gewezen op de noodzaak van gestructureerde samenwerking tussen het Raadsvoorzitterschap en de Commissie, zodat de verschillende aspecten van de externe dimensie van de Unie waarvoor zij verantwoordelijk zijn, als één samenhangend geheel functioneren.

Deze grotere politieke rol voor de Unie in de wereld moet in overeenstemming zijn met haar huidige economische invloed naar buiten toe als belangrijkste handelspartner en belangrijkste verstrekker van humanitaire hulp. De Conferentie moet nagaan hoe ervoor gezorgd kan worden dat het externe beleid van de Unie voor haar burgers en voor de wereld zichtbaar wordt, dat het representatief is voor de Lid-Staten van de Unie en consequent is uit een oogpunt van continuïteit en universaliteit.

Gezien de zeer gevarieerde uitdagingen van de nieuwe internationale situatie op veiligheidsgebied, is er duidelijk behoefte aan een doeltreffende en consequente reactie van Europa op basis van een alomvattend veiligheidsconcept.

Wij zijn derhalve van mening dat de Conferentie zou kunnen nagaan hoe de Europese identiteit verder gestalte kan krijgen, ook op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid. Daarbij mogen de in Maastricht overeengekomen doelstellingen niet uit het oog worden verloren en moet dus rekening worden gehouden met de Verdragsbepaling dat het GBVB alle kwesties omvat die betrekking hebben op de veiligheid van de Unie, met inbegrip van de bepaling op termijn van een gemeenschappelijk defensiebeleid, dat mettertijd tot een gemeenschappelijke defensie zou kunnen leiden.

De Conferentie moet zich rekenschap geven van het feit dat zo'n ontwikkeling in de visie van de NAVO-leden ook moet inhouden dat de Europese "pijler" van het Atlantisch Bondgenootschap en de transatlantische band versterkt worden. Het Bondgenootschap blijft garant staan voor de collectieve verdediging van zijn leden en speelt een fundamentele rol bij de veiligheid van Europa als geheel. Evenzeer moet het recht van de niet bij het Bondgenootschap aangesloten Staten om zelf over hun defensie te beslissen, gerespecteerd worden.

Velen van ons vinden dat de Conferentie moet onderzoeken hoe de ontwikkeling van het Europese operationele potentieel gestimuleerd kan worden, hoe bevorderd kan worden dat er op bewapeningsgebied hechter wordt samengewerkt in Europa en hoe gezorgd kan worden voor meer samenhang tussen het militaire optreden en de politieke, economische en humanitaire aspecten van de Europese crisisbeheersing.

Tegen deze achtergrond wensen velen van ons de betrekkingen tussen de EU en de West-Europese Unie (WEU) verder te verstevigen, omdat dit een wezenlijk deel uitmaakt van de ontwikkeling van de Unie.

In dat verband is in de Groep al een aantal mogelijkheden voor de toekomstige ontwikkeling van deze verhouding aangedragen. Zo wordt gepleit voor een versterkt partnerschap tussen de EU en de WEU, maar met behoud van de volledige autonomie van de WEU. Verder is geopperd de banden aan te halen zodat de Unie ten opzichte van de WEU een sturende rol kan vervullen in geval van humanitaire acties en operaties op het gebied van vredeshandhaving en crisisbeheersing (de zogeheten taken van Petersberg). Als derde mogelijkheid is genoemd dat deze Petersbergtaken in het Verdrag worden opgenomen. De vierde mogelijkheid : geleidelijke integratie van de WEU in de EU, kreeg van velen van ons bijval ; om dit te kunnen verwezenlijken, zou de EU/WEU-convergentie bevorderd kunnen worden doordat de WEU zich ertoe verbindt in geval van operationeel-militaire aangelegenheden als uitvoerend orgaan van de Unie te fungeren, maar daarnaast is het ook denkbaar dat in fasen naar een volledige EU/WEU-fusie wordt toegewerkt. In het laatste geval zouden niet alleen de Petersbergtaken in het Verdrag worden opgenomen, maar zou ook een collectieve verbintenis op defensiegebied een plaats krijgen in de tekst van het Verdrag zelf of in een daaraan gehecht protocol.

In dit verband hebben enkele leden geopperd dat door de IGC wordt onderzocht of in het herziene Verdrag een bepaling kan worden opgenomen over wederzijdse bijstand voor de verdediging van de buitengrenzen van de Unie.

Het is aan de Conferentie deze en andere mogelijkheden te overwegen.

..........

Europa en democratie zijn twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Tot nog toe zijn alle besluiten bij de opbouw van Europa door de democratische Regeringen van de Lid-Staten in onderling overleg genomen, door de nationale Parlementen bekrachtigd en door onze bevolkingen gesteund. Zó moet ook aan de toekomst worden gebouwd.

Wij beseffen dat deze beschouwingen van de Groep slechts één schakel vormt in een openbare discussie waartoe de Europese Raad de aanzet heeft gegeven en die door de Europese Raad wordt gestuurd. Moge dit openbaar en gemeenschappelijk overleg tussen onze landen leiden tot hernieuwde steun voor een project dat vandaag meer dan ooit noodzakelijk is voor Europa.