1. De Europese Raad is op 7, 8 en 9 december bijeengekomen in Nice. De werkzaamheden zijn begonnen met een gedachtewisseling met de voorzitter van het Europees Parlement, mevrouw Nicole Fontaine, over de voornaamste ter tafel liggende onderwerpen.

2. De Europese Raad verheugt zich over de gezamenlijke afkondiging door de Raad, het Europees Parlement en de Commissie van het handvest van de grondrechten, waarin de burgerlijke, de politieke, de economische, de sociale en de maatschappelijke rechten, die tot nu toe in diverse internationale, Europese of nationale bronnen waren neergelegd, in één tekst zijn samengebracht. De Europese Raad wenst dat het handvest op zo breed mogelijke schaal onder de burgers van de Unie wordt verspreid. Overeenkomstig de conclusies van Keulen zal later op het vraagstuk van de reikwijdte van het handvest worden ingegaan.

3. De Intergouvernementele Conferentie, op het niveau van de Staatshoofden en Regeringsleiders bijeen, heeft overeenstemming bereikt over het ontwerp-verdrag van Nice op basis van de teksten in document sn 533/1/00 REV 1. Na de noodzakelijke afrondende juridische bijwerking en harmonisatie zal het verdrag begin 2001 in Nice worden ondertekend.

4. Dit nieuwe verdrag verhoogt de legitimiteit, de doeltreffendheid en de publieke acceptatiegraad van de instellingen en het biedt de Unie de gelegenheid andermaal tot uiting te brengen hoe sterk haar gehechtheid aan het uitbreidingsproces is. De Europese Raad is van mening dat de Unie vanaf de datum van inwerkingtreding van het Verdrag van Nice nieuwe lidstaten zal kunnen opnemen zodra die hebben getoond dat zij in staat zijn de verplichtingen van de toetreding op zich te nemen en de onderhandelingen tot een goed einde zijn gebracht.

5. De Europese Raad beklemtoont dat het van belang is uitvoering te geven aan de operationele aanbevelingen die de Europese Raad van Helsinki heeft aangenomen betreffende de werking van de Raad, en hij neemt nota van het verslag over de nieuwe medebeslissingsprocedure. Hij herinnert aan zijn toezegging om de administratieve hervorming van de Commissie te steunen. Hij heeft met voldoening nota genomen van de maatregelen die de Raad en de Commissie hebben vastgesteld om de doeltreffendheid van het externe optreden van de Unie te verbeteren.

6. De Europese Raad verklaart andermaal dat het proces van uitbreiding van de Unie van historisch belang is, en dat hij het welslagen ervan als een politieke prioriteit beschouwt. Hij verheugt zich over de intensivering van de toetredingsonderhandelingen met de kandidaat-lidstaten, waardoor er vooral in de jongste maanden zeer aanzienlijke vorderingen konden worden gemaakt.

7. De Europese Raad is van mening dat het nu tijd is om dit proces een nieuwe impuls te geven. Hij onderschrijft de conclusies van de Raad Algemene Zaken van 4 december 2000 inzake de door de Commissie voorgestelde strategie. Hij neemt er met voldoening nota van dat het differentiatiebeginsel, gebaseerd op de eigen merites van elke kandidaat-lidstaat, alsook de inhaalmogelijkheid in de conclusies van de Raad zijn bevestigd. Het routeschema voor de komende 18 maanden zal de verdere onderhandelingen vergemakkelijken, ervan uitgaande dat de best voorbereide landen de mogelijkheid behouden om sneller te vorderen.

8. De Europese Raad is van mening dat deze strategie, in combinatie met de afronding van de Intergouvernementele Conferentie over de hervorming van de instellingen, de Unie in staat zal stellen om, overeenkomstig het door de Europese Raad van Helsinki gestelde doel, vanaf eind 2002 de nieuwe lidstaten op te nemen die gereed zijn, in de hoop dat zij aan de eerstvolgende verkiezingen voor het Europees Parlement kunnen deelnemen. De Europese Raad zal in juni 2001 in Göteborg de vorderingen beoordelen die met de toepassing van deze nieuwe strategie zijn gemaakt, teneinde de nodige richtsnoeren te geven om dit proces tot een goed einde te brengen.

9. De Europese Raad waardeert de inspanningen die de kandidaat-lidstaten zich getroosten om de voorwaarden te scheppen om het acquis over te nemen, uit te voeren en daadwerkelijk toe te passen. De kandidaat-lidstaten worden verzocht de nodige hervormingen ter voorbereiding van hun toetreding voort te zetten en te versnellen, vooral wat betreft de versterking van hun bestuurlijke capaciteit, teneinde zo snel mogelijk tot de Unie te kunnen toetreden. De Europese Raad verzoekt de Commissie een programma voor de grensregio's voor te stellen teneinde hun economisch concurrentievermogen te versterken.

10. De Europese Raad neemt nota van het verslag van de Raad over de wisselkoersstrategieën van de kandidaat-lidstaten, waarin de wisselkoersstrategie wordt omschreven die verenigbaar is met toetreding tot de Unie, vervolgens deelneming aan het wisselkoersmechanisme en tenslotte invoering van de euro. Hij juicht de organisatie van een economische en financiële dialoog met de kandidaat-lidstaten toe.

11. De Europese Raad begroet met instemming de vorderingen die zijn gemaakt met de uitvoering van de pretoetredingsstrategie voor Turkije, en verheugt zich over het akkoord betreffende de kaderverordening en het partnerschap voor de toetreding dat in de Raad van 4 december 2000 is bereikt. Hij beklemtoont het belang van dit document voor het aanhalen van de banden tussen de Unie en Turkije waartoe een opening is gecreëerd met de conclusies van de Europese Raad van Helsinki. Turkije wordt verzocht snel zijn nationaal programma voor de overname van het acquis voor te leggen, en in dat programma uit te gaan van het partnerschap voor de toetreding.

12. Tijdens de bijeenkomst van de Europese Conferentie op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders op 7 december is diepgaand van gedachten gewisseld over de hervorming van de instellingen en de werking van de Europese Unie op de langere termijn. De Europese Raad is van oordeel dat de Europese Conferentie een bruikbaar kader vormt voor de dialoog tussen de lidstaten van de Unie en de landen die willen toetreden. Hij heeft voorgesteld om de landen die deelnemen aan het stabilisatie- en associatieproces, alsmede de EVA-landen, als gegadigden voor het lidmaatschap uit te nodigen.

13. De Europese Raad heeft zijn goedkeuring gehecht aan het verslag van het voorzitterschap, en de bijlagen daarbij, over het Europees veiligheids- en defensiebeleid (zie bijlage).

14. De Europese Raad verzoekt het komend voorzitterschap samen met de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger het werk binnen de Raad Algemene Zaken overeenkomstig de in het verslag van het voorzitterschap genoemde mandaten voort te zetten. Het doel is de Europese Unie op dit gebied snel operationeel te maken. Het besluit daartoe zal zo vroeg mogelijk in 2001, en uiterlijk tijdens de Europese Raad van Laken, door de Europese Raad worden genomen. Het Zweedse voorzitterschap wordt verzocht om over al deze onderwerpen verslag uit te brengen aan de Europese Raad van Göteborg.

De Europese sociale agenda

15. De Europese Raad hecht zijn goedkeuring aan de Europese sociale agenda (zie bijlage), waarin, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon en op basis van de mededeling van de Commissie, concrete prioritaire maatregelen voor de komende vijf jaar worden bepaald rond zes strategische beleidslijnen op alle gebieden van de sociale politiek. Deze agenda vormt een belangrijke etappe voor de versterking en de modernisering van het Europees sociaal model, dat wordt gekenmerkt door het onlosmakelijk verband tussen economische prestaties en sociale vooruitgang.

16. Op basis van de verslagen van de Commissie en de Raad en van een geregeld bijgewerkt scorebord zal de Europese Raad elk jaar tijdens zijn voorjaarsbijeenkomst, en voor het eerst tijdens zijn bijeenkomst in Stockholm in maart 2001, de uitvoering van deze agenda bezien. De Europese Raad verzoekt met name de sociale partners ten volle bij te dragen aan de uitvoering en de voortgangsbewaking van de agenda, in het bijzonder in het kader van een jaarlijkse ontmoeting voorafgaand aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad.

Europese werkgelegenheidsstrategie

17. De economische groei in de Europese Unie is de afgelopen tien jaar nooit hoger geweest dan nu: dit jaar bedraagt hij naar verwachting 3,5%. De werkloosheid is voor het derde achtereenvolgende jaar sedert 1997 gedaald, en medio 2000 beliep het werkloosheidspercentage 8,7%, terwijl voor 2001 minder dan 8% wordt verwacht. In dezelfde periode is de arbeidsparticipatie gestegen van 60,7 tot 62,1%.

18. De Europese Raad neemt nota van het voorstel van de Commissie betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid voor 2001, waarmee de aanpak voor de middellange termijn die door de Europese Raad van Luxemburg is ingezet, wordt bevestigd. Deze richtsnoeren brengen verbeteringen aan, met name inzake verhoging van de gekwantificeerde doelstellingen, rekening houdend met de kwalitatieve aspecten die specifiek zijn voor de verschillende landen. Zij moeten de mogelijkheid bieden om rekening te houden met de kwaliteit van werk, versterking van de ontwikkeling van ondernemerschap en de horizontale doelstelling van levenslang leren.

19. Hij onderschrijft het akkoord dat in de Raad is bereikt over deze richtsnoeren, over de individuele aanbevelingen aan de lidstaten en over het gezamenlijk verslag. Hij verheugt zich over de constructieve medewerking van het Europees Parlement en de sociale partners en over de geïntegreerde aanpak die bij de behandeling van dit dossier is gevolgd, waarin ook de economische en onderwijsaspecten in aanmerking zijn genomen.

20. De Europese Raad hecht zijn goedkeuring aan de door de Raad aangenomen doelstellingen voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Hij verzoekt de lidstaten hun prioriteiten te bepalen in het kader van deze doelstellingen, vóór juni 2001 een nationaal actieplan voor te leggen voor een periode van twee jaar en indicatoren en follow-upmethoden te bepalen waarmee kan worden geëvalueerd hoeveel vooruitgang er is geboekt.

21. De Europese Raad benadrukt het belang van de recentelijk aangenomen teksten die gericht zijn op de bestrijding van iedere vorm van discriminatie overeenkomstig artikel 13 van het Verdrag.

22. De Europese Raad neemt nota van de voortgangsverslagen van de Groep op hoog niveau sociale bescherming over de toekomstige ontwikkeling van de sociale bescherming op het gebied van pensioenen, en van het Comité voor economische politiek over de financiële gevolgen van de vergrijzing van de bevolking.

23. De Europese Raad hecht zijn goedkeuring aan de door de Raad gevolgde benadering, die erin bestaat het vraagstuk van de houdbaarheid en de kwaliteit van de pensioenstelsels als geheel te beoordelen. De Europese Raad verzoekt de lidstaten om in samenwerking met de Commissie hun ervaringen uit te wisselen en hun strategieën op dit gebied toe te lichten. De resultaten van deze eerste alomvattende studie naar de levensvatbaarheid op lange termijn van de pensioenen zouden voor de Europese Raad van Stockholm beschikbaar moeten zijn.

24. De Europese Raad is ingenomen met het akkoord dat is bereikt over de sociale aspecten van de Europese vennootschap. Dit akkoord, waarin rekening wordt gehouden met de uiteenlopende situaties in de lidstaten op het gebied van sociale betrekkingen, biedt de lidstaten de mogelijkheid om de referentievoorschriften over medezeggenschap die van toepassing zijn op de Europese vennootschappen die via fusie worden opgericht, al dan niet om te zetten in nationaal recht. Een Europese vennootschap kan in een lidstaat die deze referentievoorschriften niet heeft omgezet, alleen worden ingeschreven indien een overeenkomst is gesloten over de voorwaarden inzake de rol van de werknemers, met inbegrip van medezeggenschap, of indien geen van de deelnemende vennootschappen vóór de inschrijving van de Europese vennootschap onderworpen is geweest aan medezeggenschapsvoorschriften. Op basis hiervan verzoekt de Europese Raad de Raad om nog dit jaar de laatste hand te leggen aan de teksten op grond waarvan het statuut van de Europese vennootschap kan worden vastgesteld.

25. De Europese Raad neemt nota van de aanmerkelijke vooruitgang in de onderhandelingen over de ontwerp-richtlijn inzake de informatie en de raadpleging van de werknemers en verzoekt de Raad de bespreking van deze richtlijn voort te zetten.

Mobiliteit van studenten en docenten

26. De Europese Raad hecht zijn goedkeuring aan de door de Raad aangenomen resolutie houdende een actieplan voor de mobiliteit (zie bijlage). De Europese Raad verzoekt de lidstaten hun interne coördinatie te versterken met het oog op de uitvoering van de 42 concrete administratieve, regelgevende, financiële of sociale maatregelen die erop gericht zijn de mobiliteit in Europa te definiëren, te verhogen en te democratiseren, en passende vormen van financiering aan te moedigen. Om de twee jaar zal een evaluatie worden gemaakt van de geboekte vooruitgang.

27. De Europese Raad neemt akte van de voortgangsverslagen van de Commissie en de Raad over de uitvoering van het actieplan "e-Europa", die de gemaakte vorderingen weergeven. De Europese Raad zal tijdens zijn bijeenkomst in Stockholm een bespreking wijden aan een eerste verslag over de bijdrage van dit plan aan de ontwikkeling van een kennismaatschappij, evenals aan de prioriteiten die voor de verdere uitvoering ervan moeten worden gesteld. Voorts zal in het licht van de bijeenkomst van de ministers van ambtenarenzaken die in Straatsburg heeft plaatsgehad, onderzocht worden welke bijdrage dit plan levert aan de modernisering van de overheidsdiensten in de lidstaten.

28. De Europese Raad stelt vast dat er vooruitgang is geboekt bij de totstandbrenging van "de Europese ruimte van onderzoek en innovatie". Hij wenst dat wordt voortgebouwd op de initiatieven die zijn genomen om onderzoeksresultaten doorzichtiger en wetenschappelijke carrières aantrekkelijker te maken. Hij neemt nota van de conclusies van de Raad over de communautaire financiële instrumenten, bestemd voor het midden- en kleinbedrijf, en van de eerste resultaten van het initiatief "Innovatie 2000" van de EIB.

29. De Europese Raad verzoekt de Commissie de Europese Raad van Stockholm een eerste verslag voor te leggen over de vorderingen die zijn gemaakt bij de verwezenlijking van de Europese ruimte van onderzoek en ontwikkeling.

30. De Europese Raad neemt akte van het door de Commissie ingediende verslag over het GALILEO-project. Voor de valideringsfase zal de financiering berusten op kredieten van de Gemeenschap en van het Europees ruimteagentschap. De verwezenlijking van het project en het verdere beheer ervan moeten stoelen op het partnerschap tussen publieke en private sector. De Europese Raad bevestigt de conclusies van zijn bijeenkomst in Keulen over de rol die is weggelegd voor de particuliere financiering. De Europese Raad spoort de Raad aan om de nadere details van het GALILEO-project te bepalen tijdens diens zitting van 20 december 2000, mede geleid door het streven om een goed financieel beheer, alsook een evenwichtige deelname van alle lidstaten te waarborgen.

31. De Europese Raad verwelkomt de lijst van voor de verschillende lidstaten passende structurele indicatoren die is opgesteld op basis van de werkzaamheden van de Commissie en de Raad. Die indicatoren, die ook een beeld geven van de geboekte vooruitgang, zullen worden gebruikt voor de opstelling van het samenvattend verslag. Vóór de Europese Raad van Stockholm zal de Raad daar een beperkt aantal indicatoren uit kiezen.

32. De Europese Raad sluit zich in grote lijnen aan bij de eerste vaststellingen in het tussentijds verslag van het door de heer Lamfalussy voorgezeten Comité over de regulering van de Europese effectenmarkten en het derde verslag van de Commissie over het actieplan voor financiële diensten. De Europese Raad verzoekt de Raad en de Commissie om hem hierover in maart 2001 in Stockholm verslag uit te brengen, uitgaande van het eindverslag van het Comité.

33. De Europese Raad is ingenomen met de verbeteringen die zijn aangebracht in de werking van de Eurogroep en in de zichtbaarheid ervan. De Europese Raad staat ook positief tegenover het voornemen om het scala van in dit forum behandelde vraagstukken, die met name structureel van aard zijn, uit te breiden met inachtneming van de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg. Deze verbeteringen, waarmee wordt beoogd de coördinatie van het economisch beleid te versterken, zullen bijdragen aan een hoger groeipotentieel van de eurozone.

34. De Europese Raad neemt nota van de vorderingen die zijn gemaakt bij de voorbereiding van de invoering van eurobiljetten en -munten. Dankzij het scorebord van de Commissie, dat regelmatig in de Eurogroep wordt gepresenteerd, kan worden gevolgd hoe ver de verschillende landen zijn gevorderd. De Europese Raad wenst dat de voorbereidende werkzaamheden worden bespoedigd en stelt voor dat aan de hand van een aantal gemeenschappelijke data het tempo wordt bepaald van de voorlichting hierover in de eurozone in 2001: de week van 9 mei in het kader van de Europa-dagen; presentatie van de euromunten en -biljetten in september; ter beschikking stellen van munten aan particulieren, medio december, in de lidstaten die hiervoor hebben gekozen; invoering van de eurobiljetten en -munten op 31 december om middernacht. In 2001 dient zo spoedig mogelijk een doeltreffend systeem te worden aangenomen voor de bescherming van de euro tegen valsemunterij.

35. De Europese Raad spreekt zijn voldoening uit over het akkoord dat over het "belastingpakket" is bereikt volgens het tijdschema en onder de voorwaarden die door de Europese Raad van Feira zijn vastgesteld, in het bijzonder over de essentiële inhoud van de richtlijn belasting op rente van spaargelden. Hij verzoekt de Commissie en het voorzitterschap om zo spoedig mogelijk met de Verenigde Staten en andere derde landen onderhandelingen te beginnen om de aanneming van gelijkwaardige maatregelen inzake de belasting van inkomsten uit spaargelden te bevorderen. De betrokken lidstaten hebben toegezegd dat zij het nodige zullen doen opdat in alle in de conclusies van Feira genoemde afhankelijke en geassocieerde gebieden dezelfde maatregelen worden aangenomen als in de EU. De werkzaamheden over de Gedragscode (belastingregeling voor ondernemingen) moeten parallel hiermee worden voortgezet, zodat de Gedragscode en de richtlijn belasting op rente van spaargelden tegelijkertijd kunnen worden aangenomen. Het voorzitterschap en de Commissie zullen de Europese Raad tijdens de bijeenkomst in Göteborg verslag uitbrengen over alle aspecten van het belastingpakket.

36. De Europese Raad zal zijn eerste periodieke voorjaarsbijeenkomst, speciaal gewijd aan de bespreking van economische en sociale vraagstukken, op 23 en 24 maart 2001 in Stockholm houden en daarbij uitgaan van het samenvattend verslag van de Commissie en de desbetreffende verslagen van de Raad, onder meer in het licht van de demografische uitdagingen waarvoor de Unie zich geplaatst ziet. Op deze bijeenkomst zal de stand van zaken kunnen worden opgemaakt van de uitvoering van de integrale strategie waartoe in Lissabon is besloten. Deze eerste bijeenkomst heeft een bijzonder belang voor het vervolg van het proces en de Europese Raad spoort alle betrokken partijen aan de voorbereiding ervan actief voort te zetten, rekening houdend met de eerste werkzaamheden die door het huidige voorzitterschap in gang zijn gezet.

37. De Europese Raad verklaart dat snel en volledig uitvoering moet worden gegeven aan de beginselen die zijn neergelegd in het Verdrag van Amsterdam, dat voorziet in een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Gemeenschap. In dit verband neemt de Europese Raad kennis van de resolutie van de Raad inzake het voorzorgsbeginsel (zie bijlage).

38. De Europese Raad neemt kennis van de indiening door de Commissie van een verordeningsvoorstel dat erop gericht is de algemene beginselen en de basisvereisten van de levensmiddelenwetgeving vast te stellen, en een "Europese Voedselautoriteit" op te richten. Het voedselveiligheidsbeleid moet op de volledige voedselketen, van mens en dier, betrekking hebben. De nieuwe Europese Voedselautoriteit moet het hoogste wetenschappelijk gehalte en de hoogste graad van onafhankelijkheid en transparantie hebben en aldus bijdragen aan de crisispreventie. De Europese Raad verzoekt de Raad en het Parlement de werkzaamheden te bespoedigen opdat deze Europese Voedselautoriteit begin 2002 operationeel kan zijn.

39. De Europese Raad heeft kennis genomen van de maatregelen waartoe de Raad heeft besloten op het gebied van de strijd tegen BSE: uitvoering van testprogramma's, opschorting van het gebruik van diermeel in voeders voor landbouwhuisdieren en onttrekking aan de voedselketen van gespecificeerd risicomateriaal, waarvan de lijst indien nodig kan worden aangevuld. Deze maatregelen moeten stuk voor stuk spoedig en rigoureus worden uitgevoerd, teneinde de consument duurzame garanties te bieden inzake de veiligheid van het rundvlees. Er moeten meer inspanningen worden geleverd op het gebied van menselijke geneeskunde en diergeneeskundig onderzoek om de preventie, de diagnose en de behandeling van deze ziekte te verzekeren.

40. De Europese Raad heeft nota genomen van het voornemen van de Commissie om maatregelen voor te stellen ter verbetering van de situatie van de rundvleesmarkt, de situatie van de veefokkers te onderzoeken en haar analyse over vraag en aanbod van olie- en eiwithoudende gewassen uit te diepen, geheel binnen de financiële vooruitzichten.

41. De Europese Raad verzoekt het Europees Parlement en de Raad zo spoedig mogelijk bepalingen aan te nemen inzake havenstaatcontrole en classificatiebureaus door met name te voorzien in een systeem van versterkte controles op de schepen die de meeste risico's inhouden, alsook bepalingen betreffende het versneld uit de vaart nemen van enkelwandige olietankschepen, waarbij zoveel mogelijk moet worden gestreefd naar een overeenkomst in de Internationale Maritieme Organisatie.

42. De Europese Raad neemt nota van de nieuwe voorstellen van de Commissie om de veiligheid op zee te vergroten; deze voorstellen zijn erop gericht het Europees signalerings- en informatiesysteem over het zeeverkeer te verbeteren, een Europees agentschap voor veiligheid op zee op te richten en de lacunes in het bestaande internationale systeem op het gebied van aansprakelijkheid en schadeloosstelling aan te vullen.

43. Deze voorstellen vormen een wezenlijke bijdrage aan de strategie van de Unie voor de veiligheid op zee waartoe de Europese Raad had opgeroepen. De Europese Raad verzoekt de lidstaten om de maatregelen waarover met 15 landen overeenstemming is bereikt, vervroegd uit te voeren voor zover er geen internationale kaderregeling voor vereist is.

44. De Europese Raad betreurt het dat geen akkoord kon worden bereikt op de conferentie van Den Haag. Hij onderstreept dat alle partijen van bijlage B van het Protocol onmiddellijk maatregelen moeten nemen om hun verbintenissen na te komen, en bevestigt de toezegging van de Unie om zich resoluut in te zetten voor de bekrachtiging van het Protocol van Kyoto, teneinde de inwerkingtreding ervan ten laatste in 2002 mogelijk te maken. Tijdens de onderhandelingen is vooruitgang geboekt op alle besproken punten en in het bijzonder wat betreft de ontwikkelingslanden; deze vooruitgang moet bij de verdere onderhandelingen met alle partijen, waaronder ook de ontwikkelingslanden, worden benut. De Europese Raad steunt het voorstel om vóór het eind van het jaar informele besprekingen te houden in Oslo. De 6e Conferentie van de Partijen moet haar werkzaamheden onverwijld hervatten. De Europese Raad roept alle partijen op om alles in het werk te stellen om zo snel mogelijk een akkoord te bereiken.

45. De Europese Raad heeft met belangstelling kennis genomen van het verslag van de Raad over de integratie van milieuaspecten in het economisch beleid. Hij neemt nota van de aanbeveling om voorrang te geven aan stimulerende maatregelen, met name op fiscaal gebied. De verslagen over deze integratie vormen een belangrijke bijdrage aan de opstelling van de Europese strategie inzake duurzame ontwikkeling die door de Europese Raad van Göteborg zal moeten worden besproken.

46. De Europese Raad neemt met belangstelling kennis van de verrichte werkzaamheden op het gebied van internationaal milieubeheer en van de mogelijke oplossingen voor de huidige zwakke punten, zowel op korte als op lange termijn, de eventuele oprichting van een wereld-milieuorganisatie daaronder begrepen. De Europese Raad verzoekt de Raad zijn beraad op dit gebied voort te zetten en hem op de bijeenkomst van Göteborg in juni 2001, mede in het vooruitzicht van Rio+10, gedetailleerde voorstellen voor te leggen.

47. De Europese Raad heeft nota genomen van de mededeling van de Commissie over de diensten van algemeen belang en keurt de verklaring van de Raad hierover goed (zie bijlage). De Europese Raad verzoekt de Raad en de Commissie de werkzaamheden voort te zetten uitgaande van deze beleidslijnen en van de bepalingen van artikel 16 van het Verdrag. De Europese Raad neemt kennis van het voornemen van de Commissie om, in nauwe samenwerking met de lidstaten, te bezien hoe bij de toepassing van het mededingingsrecht inzake diensten van algemeen belang een grotere voorspelbaarheid en rechtszekerheid kunnen worden gewaarborgd. De Raad en de Commissie zullen voor de Europese Raad van december 2001 verslag uitbrengen over de implementatie van deze beleidslijnen.

48. De Europese Raad verzoekt de Commissie om, in samenwerking met het secretariaat-generaal van de Raad, een grondige studie te verrichten naar de zekerheid van de voorziening in de Unie en vast te stellen hoe de samenwerking op dit gebied kan worden ontwikkeld.

Bestrijding van het witwassen van geld

49. De Europese Unie moet ten volle deelnemen aan de internationale bestrijding van het witwassen van geld. Er is een akkoord bereikt over zeer belangrijke teksten, met name de richtlijn en het kaderbesluit inzake het witwassen van geld. De Europese Raad verzoekt de Commissie en de Raad zo spoedig mogelijk uitvoering te geven aan de richtsnoeren die op 17 oktober 2000 door de ministers van Financiën, Binnenlandse Zaken en Justitie zijn vastgesteld en met name aan die welke erop gericht zijn vanaf juni 2001 maatregelen te nemen tegen de door de FATF aangewezen niet-coöperatieve gebieden.

Justitiële en politiële samenwerking

50. De Raad wordt verzocht spoedig de maatregelen te nemen die in de programma's inzake wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen worden bepleit, teneinde het verkeer van rechterlijke beslissingen in de Unie te vergemakkelijken.

51. De Europese Raad memoreert dat de operationele samenwerking tussen de voor de bewaking van de buitengrenzen van de Unie bevoegde diensten van de lidstaten, en in het bijzonder van de zeegrenzen, moet worden bevorderd, teneinde met name de illegale immigratie beter te beheersen. Hij heeft in dit verband met belangstelling kennis genomen van het schrijven van de eerste ministers van Spanje en Italië. Hij verzoekt de Raad initiatieven op dit gebied te nemen en, in voorkomend geval, de kandidaat-lidstaten daarbij te betrekken.

Asiel en immigratie

52. De Europese Raad neemt kennis van de vooruitgang die inzake alle aspecten van het in Tampere uitgestippelde beleid is geboekt: partnerschap met de landen van herkomst, integratie van onderdanen van derde landen en beheersing van de migratiestromen. Hij vraagt om de laatste moeilijkheden in verband met de teksten voor de bestrijding van mensensmokkel en illegale immigratie overeenkomstig het uitdrukkelijk verzoek dat daartoe in Feira is gedaan, zo spoedig mogelijk op te lossen. De Europese Raad neemt tevens kennis van de toezending door de Commissie van twee mededelingen inzake het immigratiebeleid en een gemeenschappelijke asielprocedure en verzoekt de Raad spoedig een aanvang te maken met de bespreking van deze onderwerpen.

Cultuur en de audiovisuele sector

53. Het verheugt de Europese Raad dat de Raad overeenstemming heeft weten te bereiken over het MEDIA Plus-programma ter ondersteuning van de audiovisuele industrie en dat een resolutie over de nationale steun voor deze sector kon worden aangenomen.

54. De Europese Raad neemt nota van de door de Raad aangenomen verklaring (zie bijlage) over het specifieke karakter van de sport. Ook neemt de Europese Raad met voldoening kennis van de conclusies van de Raad betreffende het Mondiaal Antidopingagentschap en komt hij overeen de communautaire samenwerking ter zake te intensiveren. Tevens neemt hij nota van de millenniumverklaring van de VN betreffende het bevorderen van de vrede en het wederzijds begrip door middel van de sport en het Olympisch bestand.

55. De Europese Raad heeft nota genomen van het geactualiseerde werkprogramma van de Commissie dat de volledige implementatie van de verdragsbepalingen betreffende de ultraperifere regio's beoogt, alsmede van de voor deze regio's ingediende voorstellen. Hij verzoekt de Raad deze voorstellen op korte termijn te bespreken. De Europese Raad zal tijdens zijn zitting te Göteborg in juni 2001 bezien hoe ver de werkzaamheden betreffende het gehele dossier gevorderd zijn.

56. De Europese Raad neemt kennis van het verslag van de Commissie inzake POSEIMA en van de aangekondigde maatregelen gericht op de ontwikkeling van de economie van de Azoren en Madeira. Rekening houdend met het economische en sociale belang van de zuivelsector voor deze ultraperifere regio's heeft de Commissie voorgesteld de consumptie van zuivelproducten van de Azoren onder bepaalde voorwaarden vanaf 1999/2000 voor een periode van vier jaar in mindering te brengen op de nationale berekening van de extra heffing.

57. Op basis van de aan het Verdrag van Amsterdam gehechte verklaring nr. 30 bevestigt de Europese Raad dat voor de insulaire regio's, wegens de structurele handicaps die hun economische en sociale ontwikkeling vertragen, overeenkomstig artikel 158 van het VEG bijzondere maatregelen vereist zijn, waarbij de grenzen van de beschikbare begrotingsmiddelen in acht genomen moeten worden.

58. De Europese Raad is ingenomen met de inspanningen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om tot een alomvattend akkoord te komen voor de kwestie Cyprus, met inachtneming van de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, en om het in december 1999 aangevangen proces op positieve wijze af te ronden, en hij steunt deze inspanningen krachtig. Hij roept alle betrokken partijen op daaraan bij te dragen.

59. De IVe Europees-mediterrane conferentie van Marseille heeft de relevantie bevestigd van het proces dat vijf jaar geleden in Barcelona is begonnen en heeft belangrijke beleidslijnen vastgesteld om het partnerschap nieuw leven in te blazen.

60. De Europese Raad bevestigt dat de Unie zich ertoe verbindt dit partnerschap op alle terreinen te verdiepen. Voor het MEDA-programma, dat is aangepast om rekening te houden met de lessen die tijdens de eerste jaren zijn getrokken, zal voor de periode 2000-2006 een bedrag van 5,35 miljard euro worden uitgetrokken; daaruit blijkt hoeveel belang de Unie aan dit partnerschap hecht. De Europese Raad spreekt zijn steun uit voor de aankondiging van de EIB dat zij extra steun ten bedrage van 1 miljard euro beschikbaar stelt voor de landen van het gebied.

61. Hij neemt nota van de stand van de onderhandelingen over een toekomstige visserij-overeenkomst met het Koninkrijk Marokko en hoopt dat vóór het einde van het jaar een oplossing kan worden bereikt. Indien zulks onmogelijk blijkt, verzoekt de Europese Raad de Commissie om, met inachtneming van de financiële vooruitzichten, een specifiek actieprogramma voor te stellen voor de herstructurering van de communautaire vloot die in het kader van de vorige overeenkomst heeft gevist en de huidige steunregeling voor het stilliggen van deze vloot te verlengen.

62. De Top van Zagreb van 24 november 2000, waar de landen van dit gebied die weer een democratisch bestel hebben gekregen voor het eerst bijeen waren, was ingenomen met de historische veranderingen in de Westelijke Balkan, die zich eerst in Kroatië, daarna in de FRJ hebben voltrokken. De Europese Unie hecht het grootste belang aan de ontwikkeling van de situatie in Zuidoost-Europa; zij zal actieve steun blijven verlenen aan de inspanningen van de Westelijke Balkan die gericht zijn op het herstel van de democratie, de rechtsstaat, verzoening en samenwerking op basis van eerbiediging van de bestaande grenzen, en naleving van de overige internationale verplichtingen die zullen bijdragen tot de toenadering tussen elk van deze landen en de EU en die één geheel vormen. De Europese Raad onderstreept dat het stabiliteitspact een belangrijke bijdrage vormt en herinnert aan het belang van andere initiatieven ter bevordering van de samenwerking met de landen van de regio. Hij bevestigt dat het stabilisatie- en associatieproces de kern vormt van het beleid van de Unie ten aanzien van de vijf betrokken landen; voor elk van deze landen zal een aparte aanpak worden gevolgd. Overeenkomstig de conclusies van Keulen en Feira wordt hun een duidelijk toetredingsperspectief geboden, dat onlosmakelijk verbonden is met de vooruitgang op het gebied van regionale samenwerking. In het kader van het CARDS-programma ten behoeve van deze landen wordt voor de periode 2000-2006 4,65 miljard euro ter beschikking gesteld. De Europese Raad blijft het streven van de Europese Commissie en de Donaucommissie om de scheepvaart op de Donau te herstellen, steunen. Dit is essentieel voor het herstel van de economie van de regio en voor de ontwikkeling van de regionale samenwerking.

63. Het verheugt de Europese Raad dat de Raad en de Commissie een verklaring hebben aangenomen over het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap. Hij juicht ook de aanneming van een resolutie over infectieziekten en armoede toe. In deze resolutie wordt een algehele aanpak uitgestippeld voor de bestrijding van HIV/aids, tuberculose en malaria, die rampzalige gevolgen hebben voor de ontwikkelingslanden; de toegang tot behandeling is een essentieel onderdeel van deze aanpak.

_______________________

Bijlage I Europese sociale agenda Blz. 3

Bijlage II Verklaring over de diensten van algemeen economisch belang Blz. 23

Bijlage III Resolutie van de Raad over het voorzorgsbeginsel Blz. 26

2. De Europese Raad heeft ook gekozen voor een doelstelling van volledige werkgelegenheid in Europa in een samenleving die beter weet in te spelen op de persoonlijke keuzes van vrouwen en mannen. Het einddoel is, de arbeidsparticipatie, die op basis van de beschikbare statistieken momenteel gemiddeld 61% bedraagt, voor 2010 zo dicht mogelijk bij 70% te brengen en de arbeidsparticipatie van vrouwen, die momenteel 51% bedraagt, voor 2010 tot méér dan 60% te verhogen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben benadrukt dat een gemiddelde economische groei van ongeveer 3% voor de komende jaren een realistisch perspectief is, indien de maatregelen waarvoor zij in Lissabon hebben gekozen tegen een gezonde macro-economische achtergrond worden uitgevoerd.

3. De Europese Raad heeft in dit kader het Franse voorzitterschap ermee belast werkzaamheden aan te vangen "op grond van de mededeling van de Commissie, teneinde tijdens de Europese Raad van Nice in december overeenstemming te bereiken over een Europese sociale agenda, met inbegrip van initiatieven van de verschillende betrokken partners".

4. De Commissie heeft conform deze richtsnoeren op 28 juni 2000 haar mededeling over de Europese sociale agenda gepresenteerd. Die mededeling was door de Commissie in het kader van haar vijfjarenprogramma aangekondigd als een van de kernpunten van haar economische en sociale agenda. De lidstaten hebben unaniem de kwaliteit van deze bijdrage onderstreept. Naar hun oordeel vormt de Commissiemededeling een relevante basis, gelet op de door de Europese Raad van Lissabon en die van Feira opgestelde richtsnoeren. Er zij voorts op gewezen dat de mededeling duidelijk maakt hoe de Commissie op het gebied van sociaal beleid van haar initiatiefrecht gebruik denkt te maken.

5. Op deze basis heeft de op 26 oktober 2000 aangenomen resolutie van het Europees Parlement belangrijke elementen van verdieping en verrijking aangedragen. In de resolutie wordt met name op drie punten de nadruk gelegd: het belang van interactie tussen het economisch, het sociaal en het werkgelegenheidsbeleid, de rol van de verschillende instrumenten en met name van de open coördinatiemethode en van de wetgeving, en tot besluit de mobilisatie van alle betrokkenen. Het Parlement wil de sociale agenda op een aantal punten versterken en heeft gewezen op de noodzaak om, op basis van een situatieoverzicht van de Commissie, de stand van zaken van de sociale agenda jaarlijks in kaart te brengen.

6. Ook de adviezen van het Economisch en Sociaal Comité en van het Comité van de Regio's hebben het debat verrijkt. De bijdragen van de sociale partners en van de niet-gouvernementele organisaties hebben het mogelijk gemaakt de standpunten van deze hoofdrolspelers in het sociaal beleid in de richtsnoeren te integreren. Voorts hebben ook de betrokken comité's en groepen van de Raad of van de Commissie, en met name het Comité voor de werkgelegenheid, de Groep op hoog niveau sociale bescherming en het Raadgevend Comité voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen, een bijdrage geleverd tot de werkzaamheden.

7. De lidstaten hebben in Lissabon gememoreerd dat "het Europees sociaal model, met zijn ontwikkelde systemen van sociale bescherming, […] de overgang naar de kenniseconomie [moet] schragen". Zij hebben benadrukt dat "[het] menselijk kapitaal Europa's hoogste goed [is] en het kernpunt van het EU-beleid [moet] zijn. Voor Europa's plaats in de kenniseconomie en om te vermijden dat de opkomst van deze nieuwe economie de bestaande

problemen van werkloosheid, sociale uitsluiting en armoede vergroot, zal het cruciaal zijn om te investeren in mensen en een actieve en dynamische welvaartsstaat te ontwikkelen".

8. De Commissie heeft in haar mededeling de noodzaak van een positieve en dynamische interactie van economisch, sociaal en werkgelegenheidsbeleid, alsook de mobilisatie van alle betrokkenen om dit strategische doel te bereiken, centraal gesteld.

9. In dit perspectief moet het tweeledige doel van het sociaal beleid worden gereleveerd: de agenda moet de rol van het sociaal beleid als factor van concurrentievermogen versterken; tegelijkertijd moet de sociale agenda het sociaal beleid doeltreffender maken in de verwezenlijking van de eigen doelstellingen van dat beleid inzake bescherming van individuen, vermindering van de sociale ongelijkheden en sociale samenhang. Het Europees Parlement en de sociale partners hebben juist op dit tweeledige doel de nadruk gelegd. Economische groei en sociale samenhang versterken elkaar namelijk. Een samenleving met meer sociale samenhang en minder sociale uitsluiting is een teken van een krachtiger economie.

10. Een dergelijke benadering veronderstelt in de eerste plaats een verhoging van de arbeidsdeelname, vooral van groepen die ondervertegenwoordigd of achtergesteld zijn op de arbeidsmarkt. Meer en betere banen zijn immers de sleutel tot sociale insluiting. Beter toegankelijke arbeidsmarkten moeten bevorderd worden, en diversiteit in de werkgelegenheid moet aangemoedigd worden als factor van concurrentievermogen en sociale integratie. De in Lissabon vastgestelde strategie van wederzijdse versterking van het economisch en het sociaal beleid, die erop gericht is het gehele werkgelegenheidspotentieel te mobiliseren, is dan ook van doorslaggevend belang voor de houdbaarheid van de pensioenstelsels.

11. Om voorbereid te zijn op de toekomst moet de Europese Unie uitgaan van haar verworvenheden. Zij moet dan ook solidariteit en rechtvaardigheid blijven bevorderen als waarden die haar kenmerken en die in het Handvest van de grondrechten plechtig worden bekrachtigd. Het Europees sociaal model, dat met name wordt gekenmerkt door stelsels van sociale bescherming van hoog niveau, het belang van de sociale dialoog en diensten van algemeen belang, en waarvan het toepassingsgebied activiteiten dekt die essentieel zijn voor de sociale samenhang, berust thans als gevolg van de diversiteit van de sociale stelsels van de lidstaten, op een gemeenschappelijke basis van waarden.

12. Het Europees sociaal model heeft zich de afgelopen veertig jaar ontwikkeld op basis van een substantieel communautair acquis dat door de verdragen van Maastricht en Amsterdam nog aanzienlijk aan kracht heeft gewonnen. Het communautaire acquis bevat thans belangrijke teksten op tal van gebieden: vrij verkeer van werknemers, gelijkheid tussen mannen en vrouwen in het beroepsleven, gezondheid en veiligheid van werknemers, werkomstandigheden en arbeidsvoorwaarden en, meer recentelijk, de strijd tegen iedere vorm van discriminatie. In het sociale hoofdstuk van het Verdrag is de fundamentele rol van overeenkomsten tussen de sociale partners in het wetgevingsproces verankerd. De buitengewone Europese Raad van Luxemburg is een belangrijke etappe geweest om de Europese Unie te mobiliseren ten behoeve van de werkgelegenheid. Het Verdrag van Amsterdam - met de Europese werkgelegenheidsstrategie - en de Europese Raad van Lissabon en die van Feira

- met de open coördinatiemethode inzake sociale uitsluiting en de versterkte samenwerking op het terrein van sociale bescherming - hebben nieuwe en relevante methoden aangedragen ter verruiming van de nieuwe gebieden van communautair optreden.

13. Het in Lissabon vastgestelde doel veronderstelt dat de Europese Unie de nieuwe uitdagingen in kaart brengt die de komende vijf jaar om een antwoord vragen.

14. De dynamische groei in Europa en de totstandbrenging van structurele hervormingen moeten het mogelijk maken de doelstelling van een terugkeer naar volledige werkgelegenheid te verwezenlijken. Dit perspectief vergt een ambitieus beleid met betrekking tot verhoging van de bedrijvigheidsgraad, terugdringing van regionale verschillen, vermindering van de ongelijkheid en verbetering van de kwaliteit van de werkgelegenheid.

15. Het is van cruciaal belang dat de opleidingsmogelijkheden verbeterd worden en de mogelijkheden voor levenslange scholing en opleiding verruimd worden, waarbij een belangrijke rol aan de sociale partners moet worden toevertrouwd. De ontwikkeling en vergroting van professionele bekwaamheden zijn immers onontbeerlijk om het aanpassingvermogen, het concurrentievermogen en de bestrijding van de sociale uitsluiting te verbeteren. Veranderingen in de organisatie van de arbeid zullen nodig zijn om ten volle te profiteren van het potentieel van informatie- en communicatietechnologieën. Flexibiliteit en veiligheid moeten gecombineerd worden in het kader van een economie in beweging.

16. Uit de snelle ontwikkeling van de informatie- en communicatietechnologieën, alsmede van de biowetenschappen, blijkt de noodzaak voor elk van de lidstaten om, overeenkomstig het door de Europese Raad van Lissabon gestelde doel, de eerste plaats in te nemen op het stuk van de economie en de maatschappij van kennis en innovatie, zijnde de nieuwe drijvende krachten achter groei en ontwikkeling.

17. De technologische veranderingen moeten ook resulteren in een verbetering van de levensstandaard en de levensomstandigheden die aan de gehele samenleving ten goede komt. De opmars van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën biedt derhalve uitstekende kansen die ten volle moeten worden aangegrepen, waarbij erop moet worden toegezien dat de kloof tussen degenen die toegang hebben tot de nieuwe kennis en degenen die daarvan uitgesloten zijn, niet dieper wordt.

18. De economische integratie en de oprichting van bi- of multinationale ondernemingen leiden tot een verhoogde mobiliteit van mannen en vrouwen in de landen van de Unie. Deze trend, die reeds duidelijk tot uiting komt onder pas afgestudeerden en het hogere kader, moet aangemoedigd en vergemakkelijkt worden, met name voor onderwijzend personeel, onderzoekers en personen die een opleiding volgen. Met deze eis moet op passende wijze rekening worden gehouden in het kader van de nationale onderwijs- en opleidingsstelsels. Voorts moet de communautaire regelgeving gemoderniseerd en verbeterd worden, om te waarborgen dat de sociale rechten van werknemers die hun recht op mobiliteit daadwerkelijk uitoefenen, behouden blijven.

19. De totstandbrenging van een economische en monetaire unie en het bestaan van een grote interne markt leiden tot een grotere transparantie bij de vergelijking van kosten en prijzen. Deze integratie, die een waarborg is voor een groter concurrentievermogen, zal resulteren in herstructureringen van het productieapparaat en in sectorale veranderingen die zullen moeten worden beheerst en begeleid via verhoogde inspanningen op het gebied van kwalificaties en opleiding van de werknemers. Deze veranderingen moeten samen met zowel de werkgevers als werknemers op een positieve wijze benaderd worden.

20. Een duurzame en niet-inflatoire groei binnen de economische en monetaire unie houdt ook in dat de ontwikkeling van de lonen verenigbaar moet zijn met name met die van de stijging van de productiviteit in elke lidstaat en met de verdragsbepalingen inzake handhaving van de prijsstabiliteit.

21. Vergrijzing is een uitdaging voor elke lidstaat. Naast de voortzetting van een passend beleid ten behoeve van gezinnen en kinderen moeten ook nieuwe antwoorden worden gevonden met betrekking tot verhoging van de arbeidsdeelname van vrouwen, vergemakkelijking en ondersteuning van het blijven werken van oudere werknemers, de levensvatbaarheid van de pensioenstelsels en de maatregelen ter bekostiging van de "grijze druk".

22. De verwezenlijking van een hoog werkgelegenheidsniveau en de verhoging van de arbeidsdeelname van vrouwen door een verlaging van de pensioendruk per actief lid van de beroepsbevolking zullen het vermogen om de vergrijzing het hoofd te bieden versterken. Daarom moet de toegang tot de arbeidsmarkt vergemakkelijkt worden door maatregelen ter bestrijding van discriminatie en door aanpassing van de stelsels van sociale bescherming teneinde de arbeidsdeelname te bevorderen en de koppeling tussen het beroepsleven en het gezinsleven te versterken.

23. De sociale samenhang, het afwijzen van alle vormen van uitsluiting en discriminatie alsmede de gelijkheid tussen mannen en vrouwen zijn essentiële waarden van het Europese sociaal model, die door de Europese Raad van Lissabon zijn bevestigd. Een baan is de beste bescherming tegen sociale uitsluiting. De groei dient aan iedereen ten goede te komen, hetgeen noopt tot voortzetting en intensifiëring van doelgerichte acties, met name in probleemwijken, om te reageren op de complexiteit en de vele dimensies van uitsluiting of ongelijkheid. Naast het werkgelegenheidsbeleid dient ook de sociale bescherming een leidende rol te spelen, maar ook het belang van andere factoren, zoals huisvesting, onderwijs, gezondheid, informatie en communicatie, mobiliteit, veiligheid en rechtszekerheid, vrije tijd en cultuur, mag niet uit het oog verloren worden. De integratie van onderdanen van derde landen die legaal op het grondgebied van de Unie verblijven, moet eveneens tot een goed einde worden gebracht.

24. De uitbreiding vormt een uitdaging voor de Europese Unie, vooral op sociaal gebied. De Unie moet krachtig de inspanningen ondersteunen die de kandidaat-lidstaten reeds leveren om hun sociale stelsels aan te passen en te wijzigen, en moet het op gang brengen van een proces van convergentie in vooruitgang bevorderen. Zij staan immers niet alleen voor de immense taak om hun systemen aan te passen en te hervormen, maar worden bovendien geconfronteerd met de meeste problemen die ook in de huidige lidstaten van de Europese Unie worden aangepakt. De komende uitbreiding moet dus op alle terreinen van het sociaal beleid meespelen.

25. De mondialisering van het handels- en financieel verkeer vereist steeds meer concurrentievermogen, hetgeen zijn weerslag heeft op het sociaal beleid (bijvoorbeeld de impact van de loonlasten op het salarisniveau). De multilaterale onderhandelingen krijgen steeds vaker een sociale dimensie (bijvoorbeeld debat over de sociale grondrechten, uitdagingen inzake sanitaire veiligheid). De Europese Unie dient zich zodanig te organiseren dat in de internationale onderhandelingen rekening wordt gehouden met de sociale uitdagingen.

26. Om deze nieuwe taken te kunnen volbrengen, moet de agenda worden afgestemd op de modernisering en versterking van het Europese sociaal model en moet op alle terreinen van het sociaal beleid de nadruk gelegd worden op kwaliteitsbevordering. De kwaliteit van de opleiding, de kwaliteit van het werk, de kwaliteit van de arbeidsverhoudingen en de kwaliteit van het sociaal beleid in zijn geheel zijn essentiële factoren voor de Europese Unie om de gestelde doelen inzake concurrentievermogen en volledige werkgelegenheid te bereiken. Bij de uitvoering van deze initiatieven en de acties op communautair niveau,

moet, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en voldoende aandacht voor de sociale dialoog, de verwezenlijking van gemeenschappelijke doelstellingen voorop staan.

27. Alle actoren, de Instellingen van de Europese Unie (Europees Parlement, Raad, Commissie), de lidstaten, de regionale en plaatselijke overheden, de sociale partners, de civiele samenleving en het bedrijfsleven, hebben een rol te vervullen.

29. In de agenda wordt erkend dat ten volle rekening moet worden gehouden met het subsidiariteitsbeginsel en de verschillen in traditie en omstandigheden, op sociaal en werkgelegenheidsgebied, tussen de lidstaten.

31. De versterking en de modernisering van het Europese sociaal model teneinde nieuwe uitdagingen te kunnen aangaan, houdt in dat bij de uitstippeling van het beleid van de Unie alle consequenties worden aanvaard van de interactie tussen economische groei, werkgelegenheid en sociale samenhang. Het is op die basis dat de strategische beleidskeuzen ter zake moeten worden bepaald.

32. In het licht van de door de Europese Raad in Lissabon en Feira vastgelegde richtsnoeren en op basis van de mededeling van de Commissie geeft de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid de Europese Raad van Nice in overweging zijn goedkeuring te hechten aan:

• De volgende richtsnoeren voor het sociale beleid:

IV. Modernisering van de sociale bescherming

De Commissie wordt verzocht:

passende voorstellen in te dienen en haar bevoegdheden inzake de uitvoering en het toezicht op de toepassing van het gemeenschapsrecht uit te oefenen, overeenkomstig de rol die haar bij het Verdrag is verleend;

overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon betreffende de nieuwe open coördinatiemethode, deze te ondersteunen door middel van passende initiatieven, met name op het gebied van de ontwikkeling van indicatoren, in overleg met het Comité voor de werkgelegenheid en het Comité voor sociale bescherming.

wordt in de formatie Werkgelegenheid en Sociaal Beleid, met deelneming van de andere Raadsformaties, belast met de uitvoering van de sociale agenda;

behandelt, met het oog op aanneming ervan, gedurende de looptijd van de sociale agenda de passende Commissievoorstellen met deelneming van het Europees Parlement volgens de bepalingen van het Verdrag;

stelt overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon betreffende de nieuwe open coördinatiemethode de richtsnoeren en de passende of gemeenschappelijke doelstellingen vast en werkt deze bij; stelt in voorkomend geval kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren, alsmede evaluatiecriteria vast; draagt het Comité voor de werkgelegenheid en het Comité voor sociale bescherming op de werkzaamheden van de Raad te ondersteunen en daarbij bijdragen te stimuleren van de sociale partners en, wat de sociale uitsluiting betreft, van niet-gouvernementele organisaties; is ingenomen met de wens van het Europees Parlement om ten volle bij de uitvoering van de sociale agenda te worden betrokken en om passende contacten te leggen.

De sociale partners wordt verzocht:

ten volle gebruik te maken van de mogelijkheden die het Verdrag biedt voor contractuele betrekkingen en gemeenschappelijke acties, en om voor elke voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad de gezamenlijk ondernomen of geplande acties kenbaar te maken;

in deze context een eerste gezamenlijke bijdrage voor te leggen aan de Europese Raad van Stockholm in maart van volgend jaar.

zien toe op de uitvoering op nationaal niveau van de door de Raad goedgekeurde besluiten;

zetten deze richtsnoeren en passende of gemeenschappelijke doelstellingen, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon betreffende de open coördinatiemethode, om in nationaal, regionaal of lokaal beleid, door specifieke doelstellingen te bepalen en maatregelen aan te nemen waarin met de nationale, regionale en lokale verscheidenheid rekening wordt gehouden.

De Commissie wordt verzocht:

in haar jaarlijks syntheseverslag aan de Europese Raad de door haar genomen initiatieven te presenteren en de nadruk te leggen op de bijdragen van alle actoren voor de modernisering en de verbetering van het Europese sociale model, teneinde de in Lissabon vastgestelde strategische doelstelling te bereiken;

in dit kader te zorgen voor de door de Europese Raad van Lissabon gevraagde follow-up van en controle op de uitvoering van de sociale agenda in het kader van haar mededeling van 28 juni 2000 en van de onderstaande beleidslijnen, en voor de herziening halverwege daarvan in 2003; met het oog daarop in het vooruitzicht van de bijeenkomst van de Europese Raad in het voorjaar een jaarlijks scorebord voor te leggen van de vooruitgang die bij de uitvoering van de acties is geboekt;

in de formatie Werkgelegenheid en Sociaal Beleid,

a) De arbeidsparticipatie vergroten door versterking van het beleid dat ten doel heeft het gezins- en het beroepsleven, zowel voor mannen als voor vrouwen, beter op elkaar af te stemmen alsmede de toegang tot of het behoud van een baan voor bepaalde categorieën te bevorderen (met name de langdurig werklozen, de gehandicapten, de oudere werknemers, de minderheden): vergelijkende analyse door de Commissie vóór 2002 van de structurele factoren die participatie in de arbeidsmarkt kunnen stimuleren, en aanpassing van de richtsnoeren voor

de werkgelegenheid, met name door een nieuwe benchmark vast te stellen voor betere kinderopvang.

b) De gecoördineerde werkgelegenheidsstrategie versterken en voortzetten op basis van de werkzaamheden van het Comité voor de Werkgelegenheid. In 2002 de strategie opnieuw bezien en het effect ervan evalueren, om een duidelijker beeld te krijgen van de toekomstige ontwikkelingen ervan.

d) Bestrijding van de langdurige werkloosheid door actieve preventie- en reïntegratiestrategieën te ontwikkelen die gebaseerd zijn op vroegtijdige onderkenning van individuele behoeften en verbetering van de inzetbaarheid.

e) Ondersteuning in deze context van de lokale en regionale dimensie van de werkgelegenheidsstrategie. De regionale dimensie zal een strategische aanpak op alle niveaus - ook het Europese - vereisen, en kan gevarieerd en gericht beleid voor diverse regio’s vereisen teneinde de in Lissabon vastgestelde doeleinden en een versterkte regionale samenhang te verwezenlijken.

f) Verbetering van de daadwerkelijke toegang tot levenslang onderwijs en opleiding, met name op het vlak van de nieuwe technologieën, om tekortkomingen in de kwalificaties te voorkomen. Strategieën op dit gebied moeten voorzien in de coördinatie van de gedeelde verantwoordelijkheid van de overheid, de sociale partners, en de individuele burger, met een passende bijdrage van de civiele samenleving. De sociale partners wordt verzocht te onderhandelen over maatregelen ter verbetering van postsecundair onderwijs en van opleiding om het aanpassingsvermogen daarvan te verhogen. Daarnaast wordt de sociale partners en de regeringen verzocht vóór eind 2001 de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid mee te delen welke bepalingen zijn aangenomen, zowel op Europees als op nationaal niveau in het kader van de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid. In 2002 zal een conferentie met alle betrokken actoren over dit onderwerp worden georganiseerd. Er zal een Europese prijs voor bijzonder progressieve bedrijven worden ingesteld.

g) Bevordering van de identificatie en de verspreiding van goede praktijken, op het gebied van werkgelegenheid- en de sociale dimensie van de informatiemaatschappij in nauwe samen-werking met de desbetreffende Groep op hoog niveau en verdere ontwikkeling van de "menselijk kapitaal"-aspecten van het actieplan e-Europa.

h) Vergemakkelijken van de mobiliteit van de Europese burgers:

i) Tijdens de looptijd van de sociale agenda zich bezinnen over het verband tussen migratiestromen en werkgelegenheidsbeleid.

a) De rol van de werknemers bij het sturen van het veranderingsproces moet worden versterkt door de verbetering, voor 2002, van het communautaire kader betreffende het recht op informatie, raadpleging en participatie van de werknemers (herziening van de richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad, voortzetting van de besprekingen over de richtlijnen betreffende informatie en raadpleging en betreffende de sociale aspecten van de Europese vennootschap).

b) Er moet met name op basis van een mededeling van de Commissie in 2002 een communautaire strategie inzake de gezondheid en de veiligheid op het werk worden ontwikkeld:

c) In het kader van de groeiende onderlinge afhankelijkheid van de Europese economieën rekening houden met de veranderingen in het arbeidskader en de arbeidsverhoudingen; dit houdt in:

d) De initiatieven in verband met de sociale verantwoordelijkheid van de ondernemingen en het beheer van de verandering ondersteunen, door middel van een mededeling van de Commissie.

e) De werking van de door de Europese Raad van Keulen ingestelde macro-economische dialoog verbeteren opdat die ten volle bijdraagt tot de positieve en dynamische interactie van het economisch, het sociaal en het werkgelegenheidsbeleid. Informatie-uitwisseling bevorderen, tussen de communautaire instellingen en de sociale partners over ontwikkelingen die gaande zijn op het gebied van loonvorming en -opbouw.

f) Vóór 2004 een gedachtewisseling houden over individueel ontslag, en daarbij rekening houden met de socialezekerheidsuitkeringen en de nationale kenmerken van de arbeidsmarkt.

g) In 2001 moet de communautaire wetgeving op het gebied van de arbeidstijd worden voltooid door de laatste hand te leggen aan de bepalingen betreffende de sector van het wegvervoer. Voorts moet er vooruitgang worden geboekt met de teksten betreffende de harmonisatie van de sociale bepalingen voor het zeevervoer en het luchtvervoer.

a) Vóór juni 2001 moet er, overeenkomstig de door de Europese Raad van Lissabon bepaalde open coördinatiemethode, worden begonnen met de uitvoering van een nationaal actieplan voor een periode van 2 jaar ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, op basis van de gemeenschappelijk vastgestelde doelstellingen. Dat plan preciseert de met de nationale beleidsmaatregelen nagestreefde vorderingen en vermeldt de voor de beoordeling van de resultaten gehanteerde indicatoren; vanaf 2001, op basis van de indicatoren waarvoor de staten in hun nationale actieplan gekozen hebben, moet verder werk worden gemaakt van de onderlinge afstemming van deze indicatoren en het vaststellen van indicatoren in onderling overleg.

b) De mogelijkheden die de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën bieden om de sociale uitsluiting te verminderen en de toegang van eenieder tot de kennismaatschappij te stimuleren, moeten worden benut; hiertoe moet het actieplan van de Commissie "e-Europa 2002 - Een informatiemaatschappij voor iedereen", dat door de Europese Raad van Feira werd goedgekeurd, worden uitgevoerd.

c) Bij het afsluiten van de eerste nationale actieplannen moet worden gezorgd voor de follow-up van de aanbeveling van 1992 betreffende het gegarandeerde minimuminkomen dat door de stelsels van sociale bescherming moet worden gewaarborgd en de mogelijke initiatieven om de vooruitgang op dat punt te flankeren, moeten worden onderzocht.

d) Via de uitwisseling van ervaringen moeten de inspanningen van de lidstaten op het vlak van het stedelijk beleid ter bestrijding van de sociale en ruimtelijke segregatie, worden ondersteund.

e) Evaluatie van het effect van het ESF, met inbegrip van het communautair initiatief Equal, in de bevordering van de sociale insluiting.

f) Er moet worden toegezien op de daadwerkelijke uitvoering van de communautaire wetgeving betreffende de bestrijding van alle vormen van discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of levensovertuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid. Om deze beleidspunten te versterken moeten de uitwisselingen van ervaringen en goede praktijken worden ontwikkeld.

g) Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Tampere moet worden begonnen met een meer voortvarend beleid voor de integratie van de derdelanders die legaal op het grondgebied van de Unie verblijven, dat tot doel heeft hun rechten en plichten te geven die vergelijkbaar zijn met die van de burgers van de Europese Unie. De uitwisselingen van ervaringen over het op nationaal niveau gevoerde integratiebeleid moeten worden ontwikkeld.

h) Het pakket maatregelen om personen met een handicap beter te integreren op alle gebieden van het maatschappelijk leven, moet met name in het kader van het Europees Jaar van de Gehandicapten (2003) verder worden uitgebouwd.

i) De voorwaarden moeten worden geschapen voor een doeltreffend partnerschap met de sociale partners, de niet-gouvernementele organisaties, territoriale samenwerkingsverbanden en de beheersorganen van de sociale diensten. De ondernemingen moeten bij dit partnerschap worden betrokken om hun sociale verantwoordelijkheid te versterken.

a) De samenwerking en gedachtewisseling tussen de lidstaten inzake strategieën om voor de toekomst voor veilige en houdbare pensioenen te zorgen moeten worden voortgezet: indiening van nationale bijdragen met het oog op de Europese Raad van Stockholm (maart 2001), voorlegging van een studie hierover door de Raad (Werkgelegenheid en Sociaal Beleid) aan de Europese Raad van Göteborg (juni 2001), die de volgende fasen ervan zal vaststellen.

b) Uitgaande van het door elk van de lidstaten gevoerde beleid, moet worden geanalyseerd welke wijzigingen in de stelsels van sociale bescherming zijn aangebracht en welke vorderingen er nog gemaakt moeten worden om werk lonender te maken, een vast inkomen te bieden (2002) en het beroeps- en het gezinsleven beter te kunnen combineren.

c) Vóór 2003 moet het beraad worden afgerond over hoe, met inachtneming van de solidariteitseisen, een kwalitatief hoogwaardige en betaalbare gezondheidszorg kan worden gegarandeerd, rekening houdend met het effect van de vergrijzing (langdurige zorg): verslag van de Raad (Werkgelegenheid en Sociaal Beleid) in samenwerking met de Raad (Volksgezondheid).

d) Aan de hand van voor de Commissie verrichte studies moet de ontwikkeling worden onderzocht van de situatie met betrekking tot de toegang tot kwalitatieve gezondheidszorg en -producten over de grenzen heen.

e) Voor de looptijd van de agenda moet worden gezorgd voor de follow-up en evaluatie van de verdiepte samenwerking op het gebied van de sociale bescherming, er moeten passende indicatoren op dit gebied worden overwogen en uitgewerkt.

a) Het begrip gelijkheid van vrouwen en mannen moet op alle relevante gebieden, met name van de sociale agenda, worden geïntegreerd, in het ontwerp, de follow-up en de evaluatie van het beleid door de vaststelling van passende mechanismen en instrumenten, zoals, in voorkomend geval, gender-effectevaluatie, en toezichtinstrumenten en benchmarking.

b) De toegang van vrouwen tot het besluitvormingsproces moet worden verbeterd door in elke lidstaat adequate doelstellingen of streefdoelen met termijnen te bepalen, zowel voor de overheidssector als voor de economische en sociale sector.

c) De mededeling van de Commissie "Naar een communautaire raamstrategie inzake de gelijkheid van mannen en vrouwen (2001-2005)" moet worden uitgevoerd, de wijzigingen die zijn voorgesteld voor de richtlijn van 1976 betreffende gelijke behandeling moeten worden besproken met het oog op de aanneming ervan, en de rechten op het gebied van de gelijkheid moeten worden versterkt door vóór 2003 een richtlijn op basis van artikel 13 van het EG-Verdrag aan te nemen om de gelijkheid van mannen en vrouwen op andere gebieden dan werkgelegenheid en beroep te bevorderen.

d) Er moet worden gewerkt aan verbetering van de kennis, aan bundeling van de middelen en aan uitwisseling van de ervaringen, met name door een Europees genderinstituut en een netwerk van deskundigen tot stand te brengen. De haalbaarheidsstudie moet in 2001 worden gerealiseerd.

e) De initiatieven en maatregelen om de gelijkheid van vrouwen en mannen in het beroepsleven te bevorderen, met name inzake beloning moeten worden uitgebreid en versterkt. Het bestaande initiatief voor vrouwelijke ondernemers moet verder worden ontwikkeld.

f) Zorgen voor een betere combinatie van gezins- en beroepsleven, met name door een goede opvang van kinderen en afhankelijke personen te stimuleren.

a) De uitbreiding moet worden voorbereid teneinde de economische en sociale vooruitgang in de uitgebreide Unie te bevorderen:

b) Er moet een onderling afgestemde aanpak worden ontwikkeld met betrekking tot internationale sociale aangelegenheden in het kader van de multilaterale instellingen (Verenigde Naties, Wereldgezondheidsorganisatie, Raad van Europa, Internationale Arbeidsorganisatie en, in voorkomend geval, WTO, OESO).

c) De sociale dimensie van het samenwerkingsbeleid moet worden versterkt, in het bijzonder de bestrijding van de armoede, de ontwikkeling van volksgezondheid en onderwijs, en het in overweging nemen van de gelijkheid van mannen en vrouwen (meer bepaald in het kader van het Europees-mediterraan proces).

- de reikwijdte van de diensten van algemeen economisch belang moet niet onwrikbaar vastliggen maar rekening houden met de snelle ontwikkelingen die ons economisch, wetenschappelijk en technologisch klimaat doormaakt;

- de opening van de markt voor bepaalde diensten van algemeen economisch belang, die is ondernomen in het kader van het interne-marktprogramma, heeft positieve gevolgen gehad voor de beschikbaarheid, de kwaliteit en de prijs van deze diensten;

- de bijdrage van de diensten van algemeen economisch belang aan het Europese concurrentievermogen correspondeert met specifieke doelstellingen: bescherming van de consumentenbelangen, veiligheid van de gebruikers, sociale cohesie en ruimtelijke ordening, duurzame ontwikkeling;

- het belang van de beginselen van neutraliteit, vrijheid en evenredigheid wordt nogmaals bevestigd. Die beginselen garanderen dat de lidstaten vrij kunnen bepalen wat de taken zijn van de diensten van algemeen economisch belang en hoe deze diensten worden beheerd en gefinancierd, terwijl de Commissie erop toeziet dat de regels van de interne markt en de mededingingsregels worden geëerbiedigd;

- de diensten van algemeen economisch belang moeten hun taken vervullen met inachtneming van de legitieme verwachtingen van de consumenten en de burgers, die betaalbare prijzen in het kader van een transparant prijsstelsel willen, en streven naar een gelijke toegang tot kwaliteitsdiensten die onontbeerlijk zijn voor hun economische, territoriale en sociale integratie.

Daarnaast zijn een aantal bedenkingen geuit:

- De regels van de interne markt en de mededingingsregels moeten zo worden toegepast dat de diensten van algemeen economisch belang bij het vervullen van hun taken verzekerd zijn van de rechtszekerheid en de economische levensvatbaarheid die nodig zijn voor onder andere de beginselen van gelijke behandeling, kwaliteit en continuïteit van deze diensten. In dat verband moet met name worden gepreciseerd hoe de diensten van algemeen economisch belang kunnen worden gefinancierd op een wijze die verenigbaar is met de regels inzake overheidssteun. Met name steun ter compensatie van de extra kosten die voortvloeien uit de vervulling van taken van algemeen economisch belang moet met volledige inachtneming van artikel 86, lid 2, als verenigbaar worden aangemerkt.

- De bijdrage van de diensten van algemeen economisch belang aan de economische groei en het maatschappelijk welzijn wettigt een periodieke evaluatie, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, van de wijze waarop zij hun taken vervullen, met name op het gebied van kwaliteit van dienstverlening, toegankelijkheid, veiligheid en billijke en transparante prijzen. Die evaluatie kan plaatsvinden op basis van uitwisseling van goede praktijken of peer review, bijdragen van de lidstaten en verslagen van de Commissie, zulks op het passende niveau, bijvoorbeeld in het kader van het proces van Cardiff. De raadpleging van burgers en consumenten kan onder andere ook plaatsvinden in het kader van een forum zoals dat over "de interne markt ten dienste van de burgers en het bedrijfsleven".

A. overwegende dat in de beginselen van het EG-Verdrag staat dat het optreden van de Gemeenschap gericht moet zijn op een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid, van de consumenten en van het milieu en dat deze doelstellingen moeten worden geïntegreerd in het beleid en het optreden van de Europese Unie;

B. overwegende dat in artikel 174, lid 2, van het Verdrag wordt gesteld dat het voorzorgsbeginsel deel uitmaakt van de beginselen waarmee rekening dient te worden gehouden in het milieubeleid van de Gemeenschap; overwegende dat dit beginsel eveneens van toepassing is op de menselijke gezondheid en op het gebied van dier- en plantgezondheid;

C. overwegende dat het dienstig kan zijn te gelegener tijd en in de passende fora de noodzaak en de mogelijkheid te bestuderen om, overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, het voorzorgsbeginsel ook in andere verdragsbepalingen die met name verband houden met gezondheid en consumentenbescherming formeel te verankeren;

D. eraan herinnerend dat dit beginsel in het kader van de duurzame ontwikkeling past;

E. eraan herinnerend dat dit beginsel in verschillende internationale teksten wordt vermeld, in het bijzonder in de Verklaring van Rio van 1992, het Klimaatverdrag van 1992, het Biodiversiteitsverdrag van 1992, het Protocol inzake bioveiligheid van 2000 en verscheidene verdragen inzake de bescherming van het mariene milieu;

F. wijzend op het belang van de lopende besprekingen terzake in het kader van de Codex Alimentarius;

G. overwegende dat het voorzorgsbeginsel niet gebruikt mag worden om verkapte handelsbeperkingen op te leggen;

H. gelet op de algemene doelstellingen in de preambule van de Overeenkomst tot oprichting van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), met name duurzame ontwikkeling en bescherming en behoud van het milieu; gelet op de algemene uitzonderingen in artikel XX van de GATT-Overeenkomst, artikel XIV van de Algemene overeenkomst inzake de handel in diensten (GATS) alsmede op artikel 5, lid 7, van de Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen (SPS), waarin voorschriften worden gegeven met betrekking tot de procedure die gevolgd moet worden in het geval van risico en van onvoldoende wetenschappelijk bewijs; voorts gelet op de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT), waarin het mogelijk wordt gemaakt rekening te houden met de risico's voor de gezondheid en de veiligheid van mensen, het leven van planten of dieren en voor het milieu, die door de niet-toepassing van maatregelen zouden kunnen worden veroorzaakt;

I. overwegende dat de Europese Unie groot belang stelt in steun aan ontwikkelingslanden, met het oog op toetreding van deze landen tot de SPS-Overeenkomst en de TBT-Overeenkomst, rekening houdend met de bijzondere moeilijkheden die ze in dit verband ondervinden;

J. herinnerend aan de aanbevelingen van de panels van de WTO, met name van de beroepsinstantie inzake "hormonen", betreffende het recht van de leden van de WTO om het door hen passend geachte niveau van bescherming van de gezondheid vast te stellen, dat hoger kan zijn dan in de bestaande normen, richtlijnen en aanbevelingen, alsook rekening te houden met de meningen van een minderheid van de deskundigen;

K. zich ervan bewust dat de verantwoordelijkheid om voor een hoog niveau van bescherming van de gezondheid en het milieu te zorgen bij de overheden berust en dat deze moeten ingaan op de toenemende bezorgdheid onder het publiek over de gevaren waaraan het kan worden blootgesteld;

----------------------

1. is ingenomen met het initiatief van de Commissie om een mededeling in te dienen over het voorzorgsbeginsel en sluit zich bij de hoofdlijnen daarvan aan;

2. is van oordeel dat het voorzorgsbeginsel van toepassing is op het beleid en het optreden van de Gemeenschap en haar lidstaten en dat het betrekking heeft op het optreden van de overheden, zowel op het niveau van de communautaire instellingen als op het niveau van de lidstaten; dat deze overheden alles in het werk moeten stellen om te bereiken dat dit in de relevante internationale fora ten volle wordt erkend;

3. constateert dat het voorzorgsbeginsel geleidelijk de status verwerft van volkenrechtelijk beginsel op het gebied van de gezondheids- en milieubescherming;

4. is van mening dat de voorschriften van de WTO het a priori mogelijk maken rekening te houden met het voorzorgsbeginsel;

5. is van mening dat de Gemeenschap en de lidstaten volgens het volkenrecht het recht hebben om een beschermingsniveau te verwezenlijken dat zij in het kader van het risicobeheer passend achten; dat zij voor dit doel passende maatregelen kunnen treffen uit hoofde van het voorzorgsbeginsel; en dat het niet altijd mogelijk is van tevoren voor alle situaties vast te stellen welk beschermingsniveau noodzakelijk is;

6. acht het noodzakelijk dat er richtsnoeren voor de toepassing van het voorzorgsbeginsel opgesteld worden om de wijze van uitvoering ervan duidelijk aan te geven;

---------------------------

7. is van mening dat gebruik moet worden gemaakt van het voorzorgsbeginsel wanneer de mogelijkheid van schadelijke gevolgen voor de gezondheid of het milieu wordt vastgesteld en wanneer na een eerste wetenschappelijke risico-evaluatie, op basis van de beschikbare gegevens, onzekerheid blijft bestaan over het risiconiveau;

8. is van mening dat er bij een wetenschappelijke risico-evaluatie een logische benadering moet worden gevolgd waarbij wordt gepoogd het gevaar te bepalen en de aard ervan te omschrijven, de blootstelling te meten en de aard van het risico te omschrijven, aan de hand van bestaande door de Gemeenschap of internationaal erkende procedures, en is van oordeel dat die stappen wegens onvoldoende gegevens en de aard of de urgentie van het gevaar, soms niet stelselmatig kunnen worden voltooid;

9. is van oordeel dat de overheid ervoor moet zorgen dat zij voor het uitvoeren van de risico-evaluatie over een passend onderzoekskader beschikt, door met name een beroep te doen op wetenschappelijke comités en op in nationaal en internationaal verband verricht onderzoek; dat de overheid verantwoordelijk is voor de organisatie van de risico-evaluatie die op multidisciplinaire, contradictoire, onafhankelijke en doorzichtige wijze moet worden verricht;

10. is van mening dat eventuele minderheidsadviezen in de risico-evaluatie moeten worden opgenomen. Deze adviezen moeten tot uitdrukking kunnen worden gebracht en moeten ter kennis worden gebracht van de betrokken actoren, vooral voorzover erin wordt gewezen op het ontbreken van wetenschappelijke zekerheid;

11. bevestigt dat er een functionele scheiding moet zijn tussen degenen die verantwoordelijk zijn voor de wetenschappelijke risico-evaluatie en degenen die belast zijn met het risicobeheer, maar dat tussen hen wel een voortdurende dialoog dient te worden ontwikkeld;

12. is van oordeel dat de maatregelen inzake risicobeheer moeten worden genomen door de verantwoordelijke overheden op basis van een politieke beoordeling van het nagestreefde beschermingsniveau;

13. is van mening dat bij de keuze van de te nemen maatregelen inzake risicobeheer het hele scala van maatregelen moet worden bekeken waarmee het nagestreefde beschermingsniveau bereikt kan worden;

---------------------------

14. is van mening dat alle fasen op transparante wijze dienen te worden verwezenlijkt, met name de evaluatie- en risicobeheerfase, met inbegrip van de follow-up van de genomen maatregelen;

15. is van oordeel dat de civiele samenleving bij een en ander moet worden betrokken en dat aan het raadplegen van alle betrokken partijen in een zo vroeg mogelijk stadium bijzondere aandacht moet worden besteed;

16. is van mening dat de wetenschappelijke adviezen en de maatregelen inzake risicobeheer op passende wijze moeten worden meegedeeld;

---------------------------

17. is van mening dat bij de maatregelen die worden genomen het evenredigheidsbeginsel in acht moet worden genomen; door rekening te houden met de risico's op korte en lange termijn en het beoogde hoge beschermingsniveau na te streven;

18. is van mening dat de maatregelen bij hun toepassing niet tot willekeurige of onverantwoorde discriminatie mogen leiden; wanneer er meer mogelijkheden bestaan om hetzelfde niveau van gezondheid en milieu te bereiken, moeten de maatregelen genomen worden die het minst restrictief zijn voor het handelsverkeer;

19. is van mening dat de maatregelen samenhang zouden moeten vertonen met maatregelen die eerder in soortgelijke situaties zijn genomen of waarbij een soortgelijke aanpak wordt gevolgd, rekening houdend met de meest recente wetenschappelijke ontwikkelingen en de evolutie van het nagestreefde beschermingsniveau;

20. benadrukt dat bij de maatregelen die worden genomen ervan wordt uitgegaan dat de voordelen en de kosten die voortvloeien uit het handelen of nalaten, zijn bestudeerd. Deze studie moet rekening houden met de sociale en de milieukosten, alsook met de aanvaardbaarheid voor de bevolking van de verschillende mogelijke opties, en dient wanneer dat haalbaar is, een economische analyse te omvatten, met dien verstande dat de vereisten die aan de bescherming van de volksgezondheid verbonden zijn, de effecten van het milieu op de volksgezondheid daaronder begrepen, als prioritair moeten worden erkend;

21. is van oordeel dat de uit hoofde van het voorzorgsbeginsel genomen besluiten zullen moeten worden herzien naar gelang van de ontwikkeling van de wetenschappelijke kennis. Daartoe moet worden gezorgd voor een follow-up van de effecten van deze besluiten en moet aanvullend onderzoek worden verricht om het niveau van onzekerheid te verlagen;

22. is van mening dat de bevoegde overheid, bij de vaststelling van de maatregelen die uit hoofde van het voorzorgsbeginsel worden genomen en in het kader van de follow-up daarvan, de mogelijkheid heeft op basis van op passend niveau vastgestelde duidelijke regels per geval te bepalen wie de wetenschappelijke elementen moet verschaffen die nodig zijn voor een vollediger risico-evaluatie;

---------------------------

23. verbindt zich ertoe de beginselen van deze resolutie toe te passen;

24. verzoekt de Commissie

25. verzoekt de lidstaten en de Commissie:

1. De Europese Raad heeft nota genomen van het verslag over sport dat de Commissie in december 1999 aan de Europese Raad van Helsinki heeft voorgelegd om de bestaande sportstructuren in stand te houden en de sport zijn sociale functie in de Europese Unie te laten behouden. De verantwoordelijkheid op sportgebied ligt in de eerste plaats bij de sportorganisaties en de lidstaten. Ook al beschikt de Gemeenschap niet over rechtstreekse bevoegdheden op dit gebied, toch moet zij bij haar optreden uit hoofde van de verschillende Verdragsbepalingen rekening houden met de maatschappelijke, educatieve en culturele functie van de sport, die het specifieke karakter ervan bepaalt, teneinde de ethiek en de solidariteit die noodzakelijk zijn voor het behoud van de maatschappelijke rol van de sport, te eerbiedigen en te bevorderen.

2. De Europese Raad wenst met name dat de samenhang en de banden van solidariteit tussen alle niveaus van sportbeoefening, het eerlijke verloop van de wedstrijden, de morele en materiële belangen alsmede de lichamelijke integriteit van de sporters, met name jonge, minderjarige sporters, worden beschermd.

3. Sport is een menselijke activiteit die berust op essentiële maatschappelijke waarden van educatieve en culturele aard. Sport is een factor die bijdraagt tot integratie, deelneming aan het maatschappelijk leven, verdraagzaamheid, aanvaarding van verschillen en naleving van de regels.

4. Sportbeoefening moet toegankelijk zijn voor allen, met inachtneming van de ambities en capaciteiten van eenieder en uitgaande van de verscheidenheid aan sportbeoefening, in wedstrijdverband of op recreatieve grondslag, in clubverband of individueel.

5. De beoefening van fysieke en sportieve activiteiten is voor lichamelijk of geestelijk gehandicapten een middel dat bij uitstek geschikt is voor individuele ontplooiing, revalidatie, maatschappelijke integratie en solidariteit en moet derhalve worden aangemoedigd. In dit verband is de Europese Raad verheugd over de waardevolle en voorbeeldige bijdrage van de Paralympics in Sydney.

6. De lidstaten bevorderen het vrijwilligerswerk op sportgebied, door maatregelen die bijdragen tot passende bescherming en erkenning van de economische en sociale rol van de vrijwilligers, zo nodig met de steun van de Gemeenschap binnen het kader van haar bevoegdheden.

7. De Europese Raad verklaart veel waarde te hechten aan de autonomie van de sportorganisaties en aan hun recht op zelfbestuur door middel van passende verenigingsstructuren. Hij erkent dat sportorganisaties, onder inachtneming van de nationale en communautaire wetgeving en op basis van een democratisch en transparant functioneren, de taak hebben hun tak van sport te organiseren en te bevorderen, met name wat betreft de spelregels en de samenstelling van de nationale ploegen, op de wijze die zij het meest in overeenstemming achten met hun doelstellingen.

8. Hij constateert dat de sportbonden een centrale rol spelen bij de noodzakelijke solidariteit tussen de verschillende niveaus omdat de verschillende niveaus van de sportbeoefening, van recreatiesport tot topsport, daarin naast elkaar bestaan: de bonden maken de toegang van een groot publiek tot sportevenementen mogelijk, alsmede de menselijke en financiële ondersteuning van de amateursport, de bevordering van gelijke toegang van vrouwen en mannen tot sportbeoefening op alle niveaus, de opleiding van jongeren, de bescherming van de gezondheid van sporters, de bestrijding van doping, de bestrijding van geweld en uitingen van racisme en vreemdelingenhaat.

9. Deze maatschappelijke functie geeft de bonden bijzondere verantwoordelijkheden en ligt ten grondslag aan de erkenning van hun bevoegdheid op het vlak van de wedstrijdorganisatie.

10. Zonder dat voorbij mag worden gegaan aan de ontwikkelingen in de sportwereld, moeten de bonden het sleutelelement blijven van een vorm van organisatie die een waarborg biedt voor samenhang en participerende democratie op sportgebied.

11. Het beleid inzake de opleiding van jonge sporters is noodzakelijk voor de vitaliteit van de sport, de nationale ploegen en de topsport, en moet worden gestimuleerd. De sportbonden worden geacht, zo nodig in samenwerking met de overheid, de noodzakelijke maatregelen te nemen voor het behoud van de opleidingscapaciteit van de bij hen aangesloten clubs en voor de kwaliteit van de vorming, onder inachtneming van de nationale en communautaire wetgeving en praktijken.

12. De Europese Raad onderstreept de positieve effecten van sportbeoefening voor jongeren en beklemtoont dat vooral door de sportorganisaties bijzondere aandacht moet worden besteed aan het onderwijs en de beroepsopleiding van jonge topsporters, opdat hun integratie in het beroepsleven niet in gevaar wordt gebracht door hun sportcarrière, en aan hun psychologisch evenwicht, hun gezinsbanden en hun gezondheid, vooral wat betreft het voorkomen van dopinggebruik. Hij waardeert de bijdrage van de verenigingen en organisaties die in hun opleidingswerk aan deze vereisten voldoen en aldus een waardevolle maatschappelijke bijdrage leveren.

13. De Europese Raad geeft uiting aan zijn bezorgdheid over commerciële transacties met minderjarige sporters, ook uit derde landen, voor zover dergelijke transacties niet in overeenstemming zijn met de bestaande arbeidswetgeving dan wel de gezondheid en het welzijn die jonge sporters in gevaar brengen. Hij roept de sportorganisaties en de lidstaten op onderzoek te doen naar dergelijke praktijken, op dit punt waakzaam te zijn en zo nodig passende maatregelen te overwegen.

14. De Europese Raad is van oordeel dat het eerlijke verloop van de competitie in het gedrang kan komen wanneer de eigendom of de economische controle van verscheidene sportclubs die in dezelfde tak van sport aan dezelfde competitie deelnemen bij een en dezelfde financiële macht berust. De sportbonden worden aangespoord om zo nodig regelingen te treffen voor toezicht op het beheer van de clubs.

15. De verkoop van televisierechten vormt op dit moment voor een aantal takken van sport een van de belangrijkste bronnen van inkomsten. De Europese Raad is van oordeel dat de initiatieven om de onderlinge verdeling - op de juiste niveaus en rekening houdende met de nationale praktijken - van een deel van de opbrengst van die verkoop te bevorderen, een gunstig effect hebben op het beginsel van solidariteit tussen alle niveaus van sportbeoefening en alle takken van sport.

16. De Europese Raad spreekt met kracht zijn steun uit voor de dialoog tussen de sportwereld, in het bijzonder de voetbalorganisaties, de vertegenwoordigende organisaties van beroepssporters, de Gemeenschap en de lidstaten, over de ontwikkeling van de transferregeling, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften van de sport onder inachtneming van het Gemeenschapsrecht.

17. De communautaire instellingen en de lidstaten wordt verzocht om onder inachtneming van het Verdrag en volgens hun respectieve bevoegdheden hun beleid aan de hand van deze algemene beginselen te blijven onderzoeken.

- een portaalsite opzetten die toegang verschaft tot de verschillende Europese informatiebronnen over mobiliteit;

- de docenten en het administratief personeel opleiden tot werkelijke actoren van de mobiliteit die mobiliteitsprojecten kunnen adviseren, oriënteren en opstellen;

- een kwaliteitshandvest opstellen en aannemen dat de opvang van onderdanen in opleiding van andere landen in opleiding garandeert;

- een inventaris opstellen van bestaande mobiliteitstrajecten en goede praktijken, van uitwisselingen van studenten, personen in opleiding en docenten;

- de financieringsmiddelen voor mobiliteit van de Unie, de lidstaten, de plaatselijke overheid, de overheids- en de privé-sector op elkaar afstemmen;

De Europese Unie heeft de ontwikkeling van de civiele vermogens voortgezet op de vier door de Europese Raad van Feira als prioritair aangemerkte gebieden: politie, versterking van de rechtsstaat, versterking van het civiele bestuur en de civiele bescherming. De werkzaamheden waren gericht op de verwezenlijking van de concrete politiedoelstelling dat de lidstaten vóór 2003 5000 politieagenten voor internationale missies ter beschikking moeten kunnen stellen, waarvan er 1000 binnen 30 dagen moeten kunnen worden ingezet, alsmede op het formuleren van concrete doelstellingen op het gebied van de versterking van de rechtsstaat. Tijdens de werkzaamheden van het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing is er aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van de uitwerking van de politiedoelstelling. Er zijn methodes ontwikkeld en er zijn inzetconcepten uitgewerkt. Nu gaat het erom vorm te geven aan de toezeggingen van de lidstaten door een oproep voor vrijwillige bijdragen. Voorts heeft men het noodzakelijk geacht bij het secretariaat-generaal van de Raad een permanente expertise op het gebied van politie te ontwikkelen.

Op basis van de werkzaamheden over de versterking van de rechtsstaat, de tweede prioriteit van Feira, zullen concrete doelstellingen kunnen worden bepaald die sporen met de ontwikkeling van de politievermogens van de Unie. Het seminar dat daarover op 25 oktober in Brussel is gehouden, heeft de eerste denkbeelden en beleidsvoornemens voor de voortzetting van de werkzaamheden in het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing opgeleverd. Zo wordt er bij het secretariaat-generaal van de Raad een gegevensbank in het leven geroepen ter inventarisering van de vermogens van de lidstaten om de justitiële en penitentiaire stelsels te herstellen.

Er zijn besprekingen gestart over de samenwerking met de VN, de OVSE en de Raad van Europa, die zullen worden voortgezet.

De bijdrage van niet-lidstaten van de EU aan civiele crisisbeheersingsoperaties van de EU, met name EU-politiemissies, zal in welwillende overweging worden genomen volgens nog te bepalen modaliteiten.

De bijlage bevat een document met de belangrijkste elementen van de besprekingen over de civiele aspecten van crisisbeheersing.

Het project van de EU is een open project. Voor een doeltreffende crisisbeheersing wil de Europese Unie profiteren van de bijdragen van de Europese NAVO-landen die geen EU-lidstaten zijn en andere kandidaat-lidstaten van de EU, met name die welke zich bereid en in staat hebben getoond aanzienlijke middelen in te zetten om aan de Petersbergtaken deel te nemen. Bij deze openheid moet natuurlijk het beginsel van de beslissingsautonomie van de Europese Unie geëerbiedigd worden.

Voor de uitvoering van de in Feira overeengekomen regelingen, heeft het voorzitterschap met de betrokken landen een regelmatige inhoudelijke dialoog over het EVDB aangegaan en verder ontwikkeld. Zo hebben er op 21 november ministeriële ontmoetingen plaatsgevonden in het verlengde van de Conferentie over de toezegging van vermogens. Deze dialoog is tevens gevoerd in het IPVC, dat vergaderingen in de alomvattende structuur heeft gehouden op 27 juli, 2 oktober en 17 november, alsmede via vergaderingen van militaire deskundigen ter voorbereiding van de bijdragen van de derde landen aan de vermogensdoelstellingen. Dat overleg kwam bovenop de vergaderingen uit hoofde van de politieke dialoog van de Unie met haar partners.

Het document inzake de regelingen betreffende de Europese NAVO-leden die geen EU-lidstaten zijn en andere kandidaat-lidstaten van de EU, is opgenomen in de bijlage bij dit verslag. Deze regelingen maken het overeenkomstig de aangegane verplichtingen mogelijk die landen buiten crisisperioden om regelmatig te raadplegen en hen in tijden van crisis in zo ruim mogelijke mate te betrekken bij de door de EU geleide militaire operaties.

Op basis van de door de Europese Raad van Feira genomen besluiten heeft de Europese Unie onder het Franse voorzitterschap in nauw overleg met de NAVO de totstandbrenging van een permanente en doeltreffende relatie tussen beide organisaties verder voorbereid. De bijgevoegde documenten over de regelingen inzake het overleg, de samenwerking en de transparantie met de NAVO en de modaliteiten van de toegang van de EU tot de middelen en vermogens van de NAVO (Berlijn plus) vormen de bijdrage van de EU aan de besprekingen over de toekomstige regelingen tussen de twee organisaties. De EU verwacht van de NAVO dat zij positief reageert zodat deze regelingen kunnen worden uitgevoerd op een wijze die beide partijen tot voldoening stemt.

De EU heeft bevestigd voornemens te zijn de crisisbeheersingstaak van de WEU over te nemen. Zij heeft in dit verband nota genomen van de maatregelen die door de Raad van Ministers van de WEU in Marseille zijn vastgesteld om voor deze organisatie de consequenties te trekken van de ontwikkelingen in de EU.

De Raad heeft de volgende beginselbesluiten inzake de integratie van passende WEU-taken in de Petersbergtaken aangenomen:

De Raad is tevens overeengekomen de transatlantische dialoog nader inhoud te geven door aan het Instituut voor veiligheidsstudies de opdracht te geven soortgelijke activiteiten te ontwikkelen als die welke momenteel in het transatlantische forum worden uitgevoerd, volgens nader overeen te komen modaliteiten die alle betrokken staten in staat stellen aan die activiteiten deel te nemen.

In Feira is gememoreerd dat Rusland, Oekraïne, andere Europese staten waarmee de Unie een politieke dialoog onderhoudt, en andere betrokken staten, zoals Canada, uitgenodigd kunnen worden deel te nemen aan door de EU geleide operaties.

Met het oog daarop is de Unie voornemens de dialoog, de samenwerking en het overleg over veiligheids- en defensievraagstukken met de betrokken landen in het kader van de bestaande akkoorden te versterken op basis van de onderstaande beginselen.

In normale tijden ziet de Unie toe op de uitwisseling van informatie over vraagstukken in verband met het EVDB en militaire crisisbeheersing in vergaderingen die daarover in de regel een keer per half jaar op het niveau van de Trojka van het PVC worden gehouden. Indien nodig besluit de Raad tot het beleggen van extra vergaderingen. In crisissituaties, wanneer de mogelijkheid van een militaire crisisbeheersingsoperatie wordt onderzocht, biedt dat overleg, dat in Trojka-vorm of door de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger wordt gevoerd, de gelegenheid van gedachten te wisselen en te discussiëren over de eventuele deelneming van potentiële partners.

De Europese Unie heeft reeds haar voldoening uitgesproken over de belangstelling van Canada. In tijden van crisis zal met Canada intensief overleg worden gepleegd. De deelneming van Canada is van bijzonder belang bij operaties waarbij de EU een beroep doet op de middelen en vermogens van de NAVO. In dat geval zal de Unie, wanneer zij zich diepgaand beraadt over een optie waarbij een beroep wordt gedaan op de middelen en vermogens van de NAVO, bijzondere aandacht besteden aan het overleg met Canada.

Voor de dagelijkse aansturing van de operatie kunnen de landen die hieraan deelnemen bij de generale staven verbindingsofficieren voor de planning aanwijzen en kunnen zij tezamen met de EU-leden in het Comité van contribuanten zitting hebben, met dezelfde rechten en plichten als de overige deelnemende staten.

Deze eerste beginselen laten mogelijke bijzondere raadplegings- en/of deelnemingsmechanismen met bepaalde betrokken landen onverlet. Zo heeft de EU met Rusland een gemeenschappelijke verklaring aangenomen betreffende de versterking van de dialoog over politieke en veiligheidskwesties in Europa, die met name voorziet in specifiek overleg over veiligheids- en defensieaangelegenheden.

De Europese Raden van Keulen, Helsinki en vervolgens Feira, hebben besloten dat de Unie haar verantwoordelijkheden inzake conflictpreventie volledig op zich moest nemen. Daarom heeft de Europese Raad van Feira de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger en de Commissie verzocht om de Europese Raad van Nice concrete aanbevelingen voor te leggen over hoe de coherentie en de doeltreffendheid van het optreden van de Europese Unie op het gebied van conflictpreventie kan worden verbeterd.

Het verslag is voorgelegd aan de Europese Raad, die zich tevreden heeft getoond over de concrete aanbevelingen van de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger en de Commissie, en erop gewezen heeft dat de werkzaamheden moeten worden voortgezet.

1. Op basis van dit verslag wordt het Zweedse voorzitterschap verzocht om in samenwerking met de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger de werkzaamheden met betrekking tot de ontwikkeling van het Europees veiligheids- en defensiebeleid in de Raad Algemene Zaken voort te zetten en op de volgende gebieden de nodige maatregelen te nemen.

2. Het Zweedse voorzitterschap wordt verzocht om over deze punten tijdens de Europese Raad van Göteborg verslag uit te brengen.

1. Sinds de Europese Raad van Keulen van juni 1999 en met name dankzij de inspanningen van het Finse en het Portugese voorzitterschap is een van de prioriteiten van de Unie de ontwikkeling en de opbouw van de civiele en militaire middelen en vermogens die de Unie nodig heeft om beslissingen te nemen over alle conflictpreventie- en crisisbeheersingstaken die in het Verdrag betreffende de Europese Unie zijn gedefinieerd (de zg. Petersbergtaken ( 2)), en om die taken uit te voeren. De Unie heeft in dat opzicht benadrukt dat zij vastbesloten is een autonoom vermogen te ontwikkelen om besluiten te nemen en, in gevallen waarbij de NAVO als geheel niet betrokken is, door de Unie geleide militaire operaties te starten en uit te voeren als reactie op internationale crises. Daartoe hebben de lidstaten besloten doeltreffender militaire vermogens te ontwikkelen. Dit proces zonder onnodige doublures impliceert niet de oprichting van een Europees leger. Deze ontwikkelingen vormen een integrerend bestanddeel van de versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Aldus zal de Unie in staat zijn meer bij te dragen aan de internationale veiligheid overeenkomstig de beginselen van het Handvest der Verenigde Naties, het Handvest van de OVSE en de slotakte van Helsinki. De Unie erkent de primaire verantwoordelijkheid van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.

2. Met betrekking tot de militaire vermogens, die een aanvulling gaan vormen op de andere instrumenten die de Unie ter beschikking staan, hebben de lidstaten in de Europese Raad van Helsinki van december 1999 zich als hoofddoel (Headline Goal) gesteld dat ze uiterlijk in 2003 in staat moeten zijn binnen 60 dagen strijdkrachten tot en met legerkorpsniveau (60.000 manschappen) in te zetten en gedurende ten minste 1 jaar operationeel te houden. Deze troepen moeten militair zelfvoorzienend zijn, met de nodige vermogens voor bevelvoering en controle, inlichtingen, logistiek, andere inzetondersteunende diensten en daarnaast, waar van toepassing, lucht- en zeemachtelementen.

Te Helsinki hebben de lidstaten tevens besloten snel collectieve vermogensdoelstellingen te ontwikkelen, met name op de gebieden bevelvoering en controle, inlichtingen en strategisch transport. Tijdens de Europese Raad van Feira van juni 2000 heeft de Unie tevens de kandidaat-lidstaten van de EU en de Europese NAVO-leden die geen EU-lidstaten zijn, aangemoedigd om bij te dragen aan de verbetering van de Europese vermogens. Dankzij de besprekingen sinds de Europese Raad van Feira heeft de Unie inmiddels het scala van middelen kunnen bepalen die nodig zijn om alle Petersbergtaken, ook de meest veeleisende, te kunnen volbrengen. Tevens heeft de Unie daardoor nauwkeurig de militaire vermogens en strijdkrachten in kaart kunnen brengen die nodig zijn om het hoofddoel te bereiken. Voor de vastgestelde behoeften is een vermogenscatalogus opgesteld. Zoals overeengekomen in de Europese Raad van Feira, is daarbij gebruik gemaakt van de militaire knowhow van de NAVO.

3. De lidstaten hebben op 20 november 2000 in Brussel deelgenomen aan een conferentie voor de toezegging van vermogens, die het mogelijk heeft gemaakt de concrete nationale toezeggingen voor de door de Europese Raad van Helsinki vastgestelde militaire doelstellingen te bundelen ( 3). Tijdens die conferentie zijn ook een aantal gebieden vastgesteld waarop aan verbetering van de bestaande middelen, aan investering en aan ontwikkeling en coördinatie zal worden gewerkt om geleidelijk de vermogens te verwerven of te verbeteren die nodig zijn voor een autonoom optreden van de Unie. De lidstaten hebben nu daaromtrent hun eerste toezeggingen gedaan.

Deze conferentie is de eerste stap in een ambitieus proces van versterking van de militaire vermogens voor crisisbeheersing door de Unie dat ertoe strekt het voor 2003 gestelde hoofddoel te bereiken, en dat ook na die datum zal worden gecontinueerd met het oog op de verwezenlijking van de collectieve vermogensdoelstellingen. In de Europese Raad van Helsinki hadden de lidstaten immers ook besloten snel collectieve vermogensdoelstellingen te ontwikkelen op de gebieden bevelvoering, controle en inlichtingen, en strategisch vervoer, en hadden zij zich ingenomen betoond met de door bepaalde lidstaten reeds aangekondigde besluiten in die richting: - ontwikkeling en coördinatie van militaire voorzieningen voor monitoring en vroegtijdige waarschuwing; - openstelling van bestaande gezamenlijke

nationale hoofdkwartieren voor officieren van andere lidstaten; - versterking van de snellereactievermogens van de bestaande Europese multinationale strijdkrachten; - voorbereiding van een Europees luchttransportcommando; - verhoging van het aantal snel inzetbare manschappen; - vergroting van het vermogen voor strategisch maritiem transport. Die inspanningen zullen worden voortgezet. Voor de geloofwaardigheid en de doeltreffendheid van het Europese veiligheids- en defensiebeleid blijft het namelijk essentieel dat de militaire crisisbeheersingsvermogens van de Unie versterkt worden, zodat de Unie met of zonder gebruikmaking van de middelen van de NAVO kan optreden.

4. Tijdens de Conferentie voor de toezegging van vermogens hebben de lidstaten, overeenkomstig de besluiten van de Europese Raden van Helsinki en Feira, toegezegd op vrijwillige basis nationale bijdragen te leveren die corresponderen met de snellereactievermogens die voor de verwezenlijking van het hoofddoel vereist zijn. Die toezeggingen zijn gebundeld in de zgn. "strijdkrachtencatalogus". Uit die catalogus kan worden opgemaakt dat de Unie in 2003 overeenkomstig het in Helsinki gestelde hoofddoel in staat zal zijn om alle Petersbergtaken uit te voeren, zij het dat bepaalde vermogens zowel kwantitatief als kwalitatief moeten worden verbeterd om de vermogens ter beschikking van de Unie te optimaliseren. In dat opzicht hebben de ministers nogmaals uitdrukking gegeven aan hun verbintenis om de door de Europese Raad van Helsinki geformuleerde doelstellingen volledig te verwezenlijken. Daartoe zullen zij zo spoedig mogelijk aanvullende initiatieven vaststellen die zij vervolgens op nationaal niveau of in samenwerking met partners kunnen ontplooien om in de waargenomen behoeften te voorzien. Dit zijn extra inspanningen, naast de reeds vastgelegde bijdragen. Voor de betrokken landen gaat het om een wederzijdse versterking van deze inspanningen en die welke ze leveren in het kader van het initiatief betreffende de defensievermogens van de NAVO.

A) Strijdkrachten

Zodra de bevoegde politieke en militaire organen van de Unie in staat zullen zijn onder het gezag van de Raad de politieke controle en de strategische leiding van de door de Unie uitgevoerde operaties op zich te nemen, zal de Unie derhalve tussen nu en 2003 geleidelijk Petersbergtaken op zich kunnen gaan nemen naarmate haar militaire vermogens toenemen. Er is evenwel gebleken dat de beschikbaarheid, de inzetbaarheid, het voortzettingsvermogen en de interoperabiliteit van de strijdkrachten verder verbeterd moeten worden om volledig in de behoeften van de meest veeleisende Petersbergtaken te kunnen voorzien. Ook zal er nog werk moeten worden verzet op specifieke gebieden, zoals militaire uitrusting, inclusief wapens en munitie, en ondersteunende diensten, ook op medisch gebied, alsmede preventie van operationele risico’s en bescherming van de strijdkrachten.

Voor bevelvoering, controle en communicatie hebben de lidstaten een bevredigend aantal nationale of multinationale defensiestaven toegezegd op strategisch, operationeel, strijdmacht- en strijdmachtdeelniveau. Die toezeggingen moeten op een later tijdstip op hun kwaliteit beoordeeld worden, opdat de EU, naast de mogelijkheid om de vermogens van de NAVO aan te spreken, over optimale middelen voor bevelvoering en controle kan beschikken. De Unie heeft in dit opzicht gememoreerd dat zij veel belang hecht aan een spoedige afronding van de lopende besprekingen over de toegang tot de vermogens en middelen van de NAVO. De Militaire Staf van de Unie, die in de loop van 2001 over een eerste operationeel vermogen zal beschikken, zal het collectieve snellereactievermogen van de Unie versterken, en het voorzien van een vermogen tot situatiebeoordeling en tot strategische planning voorafgaand aan besluitvorming.

Op inlichtingengebied hebben de lidstaten naast de beeldinterpretatievermogens van het satellietcentrum in Torrejon een aantal middelen aangeboden die kunnen bijdragen aan het vermogen tot situatieanalyse en -monitoring van de Unie. Niettemin hebben ze opgemerkt dat er op dit gebied grote inspanningen vereist zijn om in de toekomst over meer strategische inlichtingen te kunnen beschikken.

Wat betreft de lucht- en zeemachtvermogens voor strategisch vervoer waarover de Unie beschikt, zijn er verbeteringen nodig om te waarborgen dat de Unie, ongeacht het scenario, kan voldoen aan de behoeften van een veeleisende operatie uit het hoogste deel van het gamma van de Petersbergtaken, zoals vastgesteld in Helsinki.

5. Overeenkomstig de besluiten van de Europese Raden van Helsinki en Feira over de collectieve vermogensdoelstellingen hebben de lidstaten zich tevens verbonden tot inspanningen op middellange en lange termijn om zowel hun operationele als hun strategische vermogens te verbeteren. De lidstaten hebben toegezegd om met name in het kader van de lopende hervormingen van hun krijgsmacht hun eigen vermogens verder te versterken, en voort te werken aan bestaande of aanstaande projecten ter uitvoering van multinationale oplossingen, ook wat de samenvoeging van middelen betreft.

Deze projecten beogen het volgende:

De herstructurering van de Europese defensie-industrieën, die zich in sommige lidstaten voltrekt, is in dit opzicht een positieve factor. Zij is bevorderlijk voor de ontwikkeling van de Europese vermogens. Ter illustratie hebben de betrokken lidstaten erop gewezen dat zij momenteel werken aan een aantal essentiële projecten die zullen bijdragen aan de versterking van de vermogens van de Unie: toekomstig transportvliegtuig (Airbus A 400M), schepen voor zeetransport, helikopters voor troepenvervoer (NH 90). Ook hebben sommige lidstaten aangekondigd dat ze hun inspanningen willen voortzetten om zich te voorzien van uitrusting ter versterking van de veiligheid en de doeltreffendheid van militair optreden. Tenslotte hebben de lidstaten toegezegd de gegarandeerde toegang van de Unie tot satellietbeelden te verbeteren, met name door de ontwikkeling van nieuwe optische en radarsatellietapparatuur (Helios II, SAR Lupe en Cosmos skymed).

6. Om ervoor te zorgen dat Europa zijn vermogens blijft versterken, zijn de lidstaten overeengekomen dat het van belang is een evaluatiemechanisme vast te stellen voor de follow-up en de bevordering van vooruitgang bij het concretiseren van de toezeggingen - kwantitatief en kwalitatief – die met het oog op de verwezenlijking van het hoofddoel zijn gedaan.

Met dat mechanisme, waarvan de hoofdlijnen zullen worden goedgekeurd door de Europese Raad van Nice (zie bijvoegsel bij bijlage I), wordt beoogd de Unie in staat te stellen tot evaluatie en follow-up van haar doelstellingen (op basis van de HTF, Headline Goal Task Force) op basis van een methode van overleg tussen de lidstaten. Om onnodige doublures te voorkomen, zal dat mechanisme voor de betrokken lidstaten steunen op de technische gegevens die voortkomen uit de bestaande mechanismen van de NAVO, zoals het defensieplanningsproces en het plannings- en toetsingsproces (PARP). Met ondersteuning van de Militaire Staf van de Unie (EUMS) zal van dat mechanisme gebruik worden gemaakt door middel van overleg tussen deskundigen in een werkgroep die op dezelfde wijze zal worden samengesteld als de Groep die de vermogenscatalogus heeft opgesteld (HTF Plus). Voorts zal op passende wijze voor informatievoorziening en transparantie tussen de Unie en de NAVO worden gezorgd door de tussen beide organisaties ingestelde werkgroep die maatregelen zal treffen om een samenhangende ontwikkeling te waarborgen van de vermogens van de Unie en de NAVO daar waar deze elkaar overlappen (met name de vermogens die resulteren uit de door de Europese Raad van Helsinki vastgestelde doelstellingen en uit het initiatief betreffende de defensievermogens van de NAVO).

Dat mechanisme zal berusten op de volgende principes:

De regelingen betreffende transparantie, samenwerking en dialoog tussen de Unie en de NAVO moeten worden vastgelegd in het document betreffende de permanente regelingen tussen de EU en de NAVO. Het evaluatiemechanisme neemt de volgende bijkomende beginselen in acht:

Betrekkingen met derde landen

De bestudering van de werkzaamheden binnen de Unie zal worden ondersteund door EUMS overeenkomstig zijn mandaat, en er zal verslag over worden uitgebracht aan de Raad.

1. De Europese Raad van Helsinki van 10 en 11 december 1999 heeft besloten om de verwezenlijking van de vermogensdoelstellingen (een hoofddoel en collectieve doelen op het gebied van bevelvoering en controle, inlichtingen en strategisch transport) voort te zetten, om aldus het geheel van de in het Verdrag van Amsterdam opgenomen Petersbergtaken, ook de meest veeleisende daarvan, te kunnen volbrengen.

2. Tevens heeft de Europese Raad de Raad Algemene Zaken opgedragen om het hoofddoel en de vermogensdoelstellingen uit te werken alsook een "consultatiemethode waarmee deze doeleinden blijvend kunnen worden bereikt en waarmee door elke lidstaat nationale bijdragen kunnen worden bepaald waaruit de politieke wil en het engagement voor deze doelstellingen blijken; er zal regelmatig worden bekeken welke vooruitgang er is geboekt."

3. De Europese Raad van Feira heeft nota genomen van de geboekte vooruitgang en heeft bevestigd hoe belangrijk het is een "evaluatiemechanisme in te stellen om de vorderingen naar deze doelstellingen te meten".

4. Sedert Helsinki

a) hebben de militaire deskundigen van de lidstaten het hoofddoel uitgewerkt en hebben zij, wanneer nodig daarin bijgestaan door NAVO-deskundigen, een gedetailleerd kwantitatief en kwalitatief overzicht of "catalogus van de strijdkrachten" opgesteld, nodig voor het uitvoeren van het hele gamma van voorgenomen Petersbergtaken. De lidstaten hebben hun nationale bijdragen meegedeeld en aangegeven waar er nog voortgang moet worden gemaakt om de behoeften van de meest veeleisende Petersbergtaken volledig te kunnen dekken;

b) hebben de lidstaten op de conferentie betreffende de toezegging van militaire vermogens van 20 november 2000 toezeggingen gedaan, zowel met betrekking tot de bestaande middelen als wat betreft maatregelen in de resterende behoeften te voorzien;

c) zijn de bijdragen inzake vermogens en strijdkrachten van de Europese NAVO-landen die geen EU-lidstaten zijn en van de kandidaat-lidstaten van de EU verdisconteerd; deze bijdragen zijn gunstig onthaald omdat zij een meerwaarde leveren voor de verbetering van de Europese militaire vermogens.

5. Nu het hoofddoel in een gedetailleerde catalogus van de vereiste vermogens is uitgewerkt en de nationale toezeggingen daarvoor bekend zijn, moet het evaluatiemechanisme dat in Helsinki gepland is meer in detail worden gedefinieerd. Het heeft drie specifieke doeleinden:

a) de Unie in staat stellen te zorgen voor de follow-up en de voortgang bij het nakomen van de gedane toezeggingen met het oog op het bereiken van het hoofddoel, dit zowel vanuit kwantitatief als kwalitatief oogpunt;

b) de Unie in staat stellen haar vermogensdoelstellingen - die werden gedefinieerd om alle behoeften van de lijst van Petersbergtaken te dekken - te evalueren en zo nodig in het licht van gewijzigde omstandigheden te herzien;

c) het bevorderen van de samenhang tussen de toezeggingen die in EU-kader zijn gedaan en, voor de betrokken landen, de strijdkrachtdoelstellingen die in het kader van de NAVO-planning of het Partnerschap voor de vrede (PARP) zijn aanvaard.

Zoals in Helsinki is overeengekomen, zullen de betrokken staten onder meer gebruik maken van de bestaande defensieplanningsprocedures waaronder, indien nodig, die van de NAVO en het plannings- en toetsingsproces (PARP) van het Partnerschap voor de vrede.

6. De overlegmethode en de evaluatieprocedure waarop in Helsinki is aangedrongen, moeten de volgende beginselen in acht nemen:

a) behoud van onafhankelijke besluitvorming door de EU, met name bij het vaststellen, evalueren, controleren en volgen van de vermogensdoelstellingen;

b) erkenning van het politieke en vrijwillige karakter van de toezeggingen, hetgeen impliceert dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor eventuele bijstellingen van de toezeggingen na evaluatie;

c) transparantie, eenvoud en duidelijkheid, met name om vergelijkingen tussen de toezeggingen van de lidstaten mogelijk te maken;

d) voortdurende en regelmatige evaluatie van de gemaakte vorderingen, aan de hand van rapporten op grond waarvan de ministers de passende besluiten kunnen nemen;

e) de nodige flexibiliteit om de toezeggingen aan te passen aan nieuwe behoeften.

Betrekkingen met de NAVO

f) de betrokken landen zorgen voor samenhang tussen de in het kader van de EU gedane toezeggingen en de in het kader van de NAVO-defensieplanning of het PARP aanvaarde doelstellingen inzake strijdkrachten;

g) de vermogensdoelstellingen van de Unie en die welke voor de betrokken staten voortvloeien uit het initiatief betreffende de defensievermogens van de NAVO (DCI) versterken elkaar wederzijds;

h) onnodige doublures van procedures en verzoeken om informatie worden voorkomen.

Betrekkingen met derde staten

i) in het mechanisme zal rekening worden gehouden met de bijdragen van de Europese NAVO-landen die geen EU-lidstaten zijn en met die van de kandidaat-lidstaten van de EU, om hun bijkomende toezeggingen, die bijdragen tot de verbetering van de Europese vermogens, te kunnen evalueren en hun eventuele deelname aan overeenkomstig de besluiten van Helsinki en Feira door de EU uitgevoerde operaties te vergemakkelijken.

7. De sedert Helsinki gemaakte voortgang vormt een van de eerste fasen van een plannings- en toetsingsoefening die op regelmatige basis zal plaatsvinden.

Het proces blijft gebaseerd op de methode die met succes bij de oorspronkelijke uitwerking van het hoofddoel is gebruikt, met name het betrekken van deskundigen uit de lidstaten en de NAVO via de deskundigengroepen in de samenstellingen Headline Goal Task Force/Headline Goal Task Force Plus (HTF/HTF Plus). In dit proces zal de EUMS overeenkomstig zijn mandaat, een bijdrage leveren aan het proces van uitwerking, evaluatie en herziening van de vermogensdoelstellingen.

Over alle werkzaamheden zal verslag worden uitgebracht aan het Militair Comité van de EU (EUMC), dat zo nodig aanbevelingen aan het Comité politie en veiligheidsvraagstukken (PVC) zal doen.

Het mechanisme van de EU bestaat uit de volgende hoofdtaken.

a) Vaststellen van de vermogensdoelstellingen van de EU voor militaire crisisbeheersing. De oorspronkelijk door de Europese Raad van Helsinki vastgestelde doelstellingen zullen indien nodig getoetst en herzien worden. Nieuwe vermogensdoelstellingen en een passend tijdpad zullen door de Europese Raad worden vastgesteld, wanneer deze het nodig acht om de politieke besluiten van de EU in de verdere ontwikkeling van het EVDB te vertalen.

b) De follow-up, onder leiding van het Militair Comité van de EU van een "catalogus" van benodigde strijdkrachten en vermogens die voortvloeien uit de doelstellingen. Deze follow-up zal uitgevoerd worden op basis van voorbereidingen, analyse van hypothesen en scenarioplanning door een groep nationale deskundigen, bijgestaan door de militaire staf van de EU (HTF); op de expertise van de NAVO zal een beroep worden gedaan via de deskundigengroep in de samenstelling HTF Plus.

c) Vaststellen en afstemmen van de nationale bijdragen op de vereiste vermogens. Aanvankelijk is deze taak uitgevoerd tijdens de ministeriële conferentie inzake vermogenstoezeggingen van november 2000, die werd voorafgegaan door een herhaald proces onder leiding van het MCEU, met onder meer de inventarisering van het oorspronkelijke aanbod van de lidstaten, de kwantitatieve en kwalitatieve toetsing daarvan, de vaststelling van de behoeften die nog niet helemaal gedekt zijn en de inventarisering van het aanvullende aanbod. De nationale bijdragen zullen opnieuw geëvalueerd en aangepast moeten worden in het licht van de inmiddels herziene gefiatteerde behoeften. Voor de betrokken landen moet dit zodanig worden uitgevoerd dat de coherentie met het defensieplanningsproces (DPP) en met het plannings- en toetsingsproces (PARP) gewaarborgd is.

d) Kwantitatieve en kwalitatieve toetsing van de voortgang bij het bereiken van de eerder afgesproken nationale toezeggingen, waaronder de behoeften op het gebied van interoperabiliteit van de strijdkrachten (C3, oefeningen, training, uitrusting) ( 4) en normen inzake beschikbaarheid van strijdkrachten. Deze evaluatie zal gebeuren door het Militair Comité van de EU op basis van een gedetailleerde studie van de deskundigengroep (HTF), die op zijn beurt, indien nodig, bijgestaan wordt door de NAVO-deskundigen in de samenstelling HTF Plus. Het Militair Comité van de EU zal elke lacune aan het licht moeten brengen en het PVC aanbevelingen doen over de maatregelen waarmee de door de lidstaten gedane toezeggingen op de behoeften kunnen worden afgestemd.

e) Wijziging van de nationale toezeggingen indien nodig.

8. In het licht van de positieve ervaring die sedert Helsinki is opgedaan bij het uitwerken van de vermogensdoelstellingen, moeten de diverse formaties van militaire deskundigen, met name die uit de hoofdsteden, bijgestaan door de militaire staf van de EU en die van de NAVO/SHAPE en de internationale militaire staf (in de samenstellingen HTF en HTF +) in staat zijn om op regelmatige basis hun werkzaamheden voort te zetten zodat onder andere:

Het Militair Comité van de EU zal uit de gedachtewisseling op deskundigenniveau de conclusies trekken om het PVC de passende aanbevelingen te kunnen voorleggen.

9. Een groep inzake EU/NAVO-vermogens, die voortbouwt op de ad hoc groep ingesteld door de Europese Raad van Feira, zal maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de EU- en de NAVO-vermogens zich daar waar zij elkaar overlappen, coherent ontwikkelen (in het bijzonder die welke voortvloeien uit het hoofddoel van de Unie en het DCI ( 5) van de NAVO). Die groep zal ook een rol spelen bij de transparantie, de informatie-uitwisseling en de dialoog tussen beide organisaties.

Het is aan de betrokken lidstaten, en ook aan de EU en de NAVO, om uit de werkzaamheden van de groep de passende conclusies te trekken.

10. De aanvullende bijdragen van de Europese NAVO-landen die geen EU-lidstaten zijn en van andere kandidaat-lidstaten van de EU zullen worden meegerekend en worden toegejuicht als bijdragen die een meerwaarde voor de Europese militaire vermogens opleveren. Deze bijdragen zullen in samenwerking met de betrokken naties worden bekeken op basis van dezelfde criteria die voor de bijdragen van de lidstaten gelden.

Voorts zal ook kunnen worden gerapporteerd aan de enige overlegstructuur, waarvan ook landen die geen EU-lidstaten zijn deel uitmaken.

11. Later zal de opstelling van een gedetailleerd tijdpad worden bestudeerd, rekening houdend met het feit dat de betrokken naties moeten zorgen voor de coherentie met het NAVO-planningssysteem. In beginsel zal op basis van het hierboven beschreven mechanisme ten minste om de zes maanden aan de Raad worden gerapporteerd over de voortgang bij de verwezenlijking van de vermogensdoelstellingen. Het EU-mechanisme zal in ieder geval tijdens de aanvangsfase wellicht een vrij frequent toezicht vereisen van de ministers van Defensie, die, met het oog op het verwezenlijken van het hoofddoel voor 2003, moeten nagaan hoever het staat met de collectieve en nationale toezeggingen. Zulks hoeft evenwel niet tot een algehele evaluatie van alle elementen van het hoofddoelproces te leiden. De modaliteiten van dit evaluatiemechanisme voor militaire vermogens, die tijdens het volgende voorzitterschap gepreciseerd moeten worden, zouden eveneens op basis van de opgedane ervaring herzien kunnen worden.

___________________

Om een effectief antwoord te kunnen bieden op de uitdagingen van crisisbeheersing heeft de Europese Unie zich in het kader van de uitvoering van het Europees veiligheids- en defensiebeleid ertoe verbonden haar vermogens te verbeteren en te versterken, ook wat de civiele aspecten van crisisbeheersing betreft. In het licht hiervan heeft de Europese Raad van Santa Maria da Feira politie, versterking van de rechtsstaat, versterking van het civiel bestuur en civiele bescherming aangemerkt als de vier prioritaire speerpunten waarvoor de Unie concrete vermogens wil ontwikkelen die kunnen worden ingezet in het kader van operaties van leidinggevende organisaties, zoals de Verenigde Naties of de OVSE, dan wel in het kader van autonome, door de EU geleide missies.

Door haar optreden op deze gebieden zal de Unie haar bijdrage aan conflictvoorkoming en crisisbeheersing kunnen vergroten in overeenstemming met de beginselen van het Handvest der Verenigde Naties.

Op basis van de aanbevelingen van de Europese Raad van Santa Maria da Feira heeft het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing, dat is opgericht bij een besluit van de Raad van 22 mei 2000, zijn besprekingen voortgezet en daarbij de voorrang gegeven aan de uitvoering van de concrete doelstelling inzake politie. Het comité heeft de versterking van de rechtsstaat behandeld met het oog op de omschrijving van concrete doelstellingen terzake. Er werd een ontmoeting met de vertegenwoordigers van de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa georganiseerd, teneinde gebieden en beginselen voor samenwerking met deze organisaties vast te stellen.

Dit document bevat de belangrijkste elementen van de besprekingen in het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing.

In Feira hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om tegen 2003 in het kader van een vrijwillige samenwerking tot 5000 politiefunctionarissen in te zetten, van wie 1000 binnen een termijn van 30 dagen kunnen worden ingezet, voor internationale missies in het kader van het hele scala van conflictpreventie- of crisisbeheersingsoperaties.

Om dit concrete doel te realiseren, heeft het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing een methode bepaald "die het mogelijk maakt de in de tijd gespreide doelstellingen te verwezenlijken en te handhaven dankzij vrijwillige bijdragen". Overeengekomen werd dat dit document een basis zal zijn voor de werkzaamheden onder de opeenvolgende voorzitterschappen.

· opstelling van algemene scenario's voor planning en bepaling van de daaruit voortvloeiende missies;

Om de vereiste vermogens te bepalen, zijn er, uitgaande van recente ervaringen in Guatemala, Kroatië, Albanië, Mostar en El Salvador, alsmede in Bosnië-Herzegovina, Oost-Timor en Kosovo twee algemene concepten bepaald: versterking van de lokale politiemachten en vervanging van de lokale politiemachten.

Versterking van lokale politievermogens is essentieel bij conflictpreventie, crisisbeheersing en rehabilitatie na conflicten. In dit verband worden onderdelen van de politiemachten van de Europese Unie hoofdzakelijk uitgezonden in het kader van scholing-, opleidings-, vormings-, bijstands-, toezichts- of adviesmissies: het gaat erom de vermogens en het optreden van de lokale politiemachten op een niveau te brengen dat overeenstemt met de internationale normen en standaarden, met name wat de mensenrechten betreft, en hun doeltreffendheid te vergroten. Dankzij het inzetten van hooggekwalificeerd politiepersoneel kunnen de resultaten van deze missies bestendigd worden, waarbij de verstrekte opleiding het volledige scala van politieactiviteiten moet kunnen omvatten en zich tot alle niveaus moet kunnen richten.

In het tweede concept dient de politiemacht van de Europese Unie als vervanging van de lokale politie, met name wanneer de lokale structuren tekortschieten. Zo kan een complexe crisissituatie à la Kosovo uit drie fasen bestaan:

In dit verband dienen de militaire en de politiële component van een crisisbeheersingsoperatie deel uit te maken van een geïntegreerd planningproces voor de uitvoering van dergelijke operaties, teneinde bij te dragen aan een samenhangende en doeltreffende algemene respons van de EU. De belangrijkste taak van de politiemachten, die zo vroeg mogelijk moeten worden ingezet, is bijdragen tot het herstel van de openbare veiligheid (ordehandhaving, bescherming van goederen en personen). Het gaat hier om het bestrijden van geweld, het verminderen van spanningen, het neutraliseren van geschillen op alle niveaus, met name door de heractivering van de justitiële en strafrechtelijke voorzieningen te vergemakkelijken.

Bij internationale vervangingsmissies moeten de internationale politiemachten uitvoerende taken verrichten. Dergelijke taken kunnen door alle soorten van EU-politiemachten worden verricht. Het kan nodig zijn snel geïntegreerde, soepele en interoperabele politie-eenheden in te zetten, op basis van samenwerking tussen een aantal lidstaten in bepaalde gevallen. Onder voorbehoud van hun nationale regels en wetgevingen kunnen deze politiemachten in sommige gevallen tijdelijk worden geplaatst onder de verantwoordelijkheid van de militaire autoriteit die met de bescherming van de bevolking is belast.

Om de functies van de lokale politie zo spoedig mogelijk te kunnen herstellen, zal de Europese Unie tegelijkertijd indien nodig ook steun verlenen op het gebied van onderricht, advies, bijstand en opleiding van politie.

De twee concepten (versterking en vervanging van lokale politiemachten) doen een beroep op alle in de lidstaten beschikbare specialistische politietechnieken (N.B.: in deze tekst omvat de term "politiemachten" de politie met civiele status en de politie met militaire status, zoals rijkswacht/gendarmerie). Geconstateerd werd dat de Europese politie op basis van homogene professionele criteria uiteenlopende bekwaamheden heeft ontwikkeld die in diverse stadia van de crisisbeheersing kunnen worden aangewend.

Meer specifiek omvat het scala van de vereiste vermogens in het kader van de versterking van de lokale politie onder andere de volgende gebieden:

In het kader van vervangingsmissies omvat het scala van de vereiste vermogens onder andere de volgende gebieden:

Overeenkomstig de aanbevelingen van Feira is bijzondere aandacht besteed aan het vergroten van de doelmatigheid van de politiemissies door middel van gelijktijdige inspanningen, teneinde de plaatselijke justitiële en penitentiaire stelsels te versterken en te herstellen.

In dat verband is een gegevensbank in het leven geroepen ter inventarisering van de vermogens van de lidstaten om gespecialiseerd justitieel en penitentiair personeel ter beschikking te stellen. Ze wordt regelmatig bijgewerkt door het coördinatiemechanisme en vormt een eerste stap in de bepaling van concrete doelstellingen op dit gebied.

- De noodzaak in bepaalde crisissituaties ingeval van een normatief en institutioneel vacuüm te steunen op een juridisch kader, dat met onmiddellijke ingang, op voorlopige basis zou gelden voor alle onderdelen van een internationale politiemissie en voor de lokale actoren. In dit verband zou de Europese Unie met name rekening moeten houden met de aanbevelingen van het verslag van de deskundigengroep over de vredesoperaties van de Verenigde Naties (het Brahimi-verslag).

- In dit perspectief moet, op basis van de specifieke doelstellingen die de Europese Unie heeft vastgesteld, een sterke synergie worden ontwikkeld tussen de acties ter ondersteuning van de rechtsstaat en die van de politiemissie. Het gaat erom zo spoedig mogelijk bij een crisisoperatie te beschikken over een geëigende strafrechtelijke infrastructuur, om elk juridisch vacuüm te vermijden dat nog meer moeilijkheden zou kunnen meebrengen die opgelost moeten worden.

- Indien in sommige niet gestabiliseerde situaties een onmiddellijke vervangingsactie nodig is die prioritair gericht is op de gebieden openbare orde en strafrecht, moet voor een duurzame regeling worden gezorgd door zo spoedig mogelijk het lokale justitiële en penitentiaire stelsel te herstellen. De ervaring met een aantal recente crisissituaties leert dat er continuïteit moet zijn tussen noodacties op korte termijn en initiatieven op langere termijn.

- De wederopbouw, het herstel en de verbetering van het justitieel en penitentiair stelsel zouden onder andere de vorm kunnen aannemen van opleiding van lokale magistraten en personeel en van het verstrekken van advies en knowhow aan lokale overheden en regeringsinstellingen voor de opstelling van wetten en regelgeving overeenkomstig de internationale normen. Daarbij moet rekening worden gehouden met complexe sociale, etnische, culturele, economische en politieke situaties, welke een gecoördineerd optreden op verscheidene fronten (politie, gerecht, lokale administratie) kunnen vereisen.

- De selectie van internationaal personeel moet volgens algemene normen plaatsvinden. In dit verband moet bij de besprekingen van de Europese Unie terdege rekening worden gehouden met het acquis dat is ontwikkeld door de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa.

De besprekingen die zijn geopend over de versterking van de civiele aspecten van crisisbeheersing moeten resoluut worden voortgezet, zodat de Europese Unie haar civiele instrumenten doeltreffender kan gebruiken met het oog op conflictpreventie en crisisbeheersing.

Door de vooruitgang van de besprekingen over de politievermogens kan nu gedacht worden aan de derde etappe van de methode ter verwezenlijking van het concrete doel. Het gaat erom vorm te geven aan de toezeggingen van de lidstaten door een oproep voor een vrijwillige bijdrage die spoedig, volgens nog te bepalen voorwaarden, zou moeten worden georganiseerd. Hiertoe zouden de werkzaamheden gericht moeten zijn op voortzetting van de kwalitatieve omschrijving van de vereiste vermogens en de behoeften moeten preciseren op het vlak van planning en leiding van operaties van Europese politiemachten. Het volgende voorzitterschap, samen met de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger, wordt verzocht voorstellen in die zin in te dienen.

Betreffende de rechtsstaat is overeengekomen dat het voor de Europese Unie voortaan mogelijk is op dit gebied concrete doelstellingen te bepalen in samenhang met de ontwikkeling van de politievermogens. Hiertoe zouden op recente ervaringen gebaseerde scenario's kunnen worden bestudeerd om de nodige vermogens te preciseren, zowel in termen van middelen van de lidstaten als knowhow binnen de Europese Unie. De toekomstige besprekingen van het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing moeten o.m. worden geïnspireerd door de onderwerpen van het seminar op 25 oktober 2000.

Op deze twee gebieden zullen de Commissie en het bij het secretariaat-generaal van de Raad ingestelde coördinatiemechanisme hun bijdragen aan de begonnen werkzaamheden voortzetten.

In de komende besprekingen van het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing zal moeten worden gewaakt over de samenhang en de coördinatie met de lopende werkzaamheden in andere organen op aanverwante gebieden.

Wat de versterking van het civiel bestuur en de civiele bescherming betreft, zal de Europese Unie haar beraad moeten voortzetten op basis van de aanbevelingen van de Europese Raad van Feira om concrete doelstellingen te formuleren en de EU te voorzien van de aangepaste middelen waarmee ingewikkelde politieke crises doeltreffend aangepakt kunnen worden.

Bijdragen van niet-lidstaten van de EU aan civiele crisisbeheersingsoperaties van de EU, met name EU-politiemissies, zullen volgens nog te bepalen regels in welwillende overweging worden genomen.

Tot slot zal de Europese Unie haar samenwerking met de Verenigde Naties, de OVSE en de Raad van Europa verder ontwikkelen, meer bepaald in het licht van de ontmoeting welke met deze organisaties binnen het Comité voor de civiele aspecten van crisisbeheersing georganiseerd werd en het seminar over de versterking van de rechtsstaat.

2. In geval van crisis is het PVC voorts de Raadsinstantie die crisissituaties behandelt en alle mogelijke opties voor de reactie van de Unie onderzoekt, binnen het ene institutionele kader en onverminderd de besluitvormings- en uitvoeringsprocedures die eigen zijn aan elke pijler. Zo hebben de Raad, waarvan de werkzaamheden door het Coreper worden voorbereid, en de Commissie, elk op het gebied van hun respectieve bevoegdheden en overeenkomstig de door de Verdragen vastgestelde procedures, de exclusieve bevoegdheid om juridisch bindende besluiten te nemen. De Commissie oefent haar bevoegdheden, met inbegrip van haar initiatiefrecht overeenkomstig de Verdragen, uit. Het Coreper vervult de rol die het overeenkomstig artikel 207 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en artikel 19 van het Reglement van orde van de Raad is toevertrouwd. Daartoe worden aangelegenheden tijdig door het PVC aan het Coreper voorgelegd.

In geval van crisis is nauwe coördinatie tussen deze instanties bijzonder noodzakelijk; deze coördinatie komt met name tot stand door:

Om de reactie van de EU op een crisis voor te bereiden dient het PVC aan de Raad de door de Unie na te streven politieke doelstellingen voor te leggen en een samenhangend pakket opties aan te bevelen dat tot een oplossing van de crisis bijdraagt. Het PVC kan met name een advies uitbrengen waarmee de Raad wordt aanbevolen een gemeenschappelijk optreden aan te nemen. Zonder afbreuk te doen aan de rol van de Commissie ziet het PVC toe op de uitvoering van de maatregelen waartoe besloten is en evalueert het de gevolgen. De Commissie licht het PVC in over de maatregelen die zij heeft genomen of van plan is te nemen. De lidstaten brengen het PVC op de hoogte van de maatregelen die zij op nationaal niveau genomen hebben of van plan zijn te nemen.

Het PVC oefent "de politieke controle […] en de strategische leiding" van de militaire reactie van de EU op een crisis uit. Hiertoe evalueert het met name op grond van adviezen en aanbevelingen van het EUMC de aan de Raad voor te leggen essentiële elementen (strategische militaire opties met inbegrip van de commandostructuur, het operationele concept en het operatieplan).

- Teneinde een operatie te starten doet het PVC een op het advies van het EUMC gebaseerde aanbeveling aan de Raad toekomen, volgens de gewone voorbereidingsprocedures van de Raad. Op basis hiervan besluit de Raad een operatie op te starten in het kader van een gemeenschappelijk optreden.

- Dit gemeenschappelijk optreden bepaalt met name, overeenkomstig de artikelen 18 en 26 van het VEU, de rol van de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger bij de uitvoering van de maatregelen die vallen onder de door het PVC uitgeoefende "politieke controle en strategische leiding". Hiertoe treedt de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger op met instemming van het PVC. Indien een nieuw besluit van de Raad wenselijk wordt geacht, kan een beroep worden gedaan op de vereenvoudigde schriftelijke procedure (art. 12, lid 4, van het Reglement van orde van de Raad).

- In de loop van de operatie wordt aan de Raad gerapporteerd via verslagen van het PVC die door de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger in zijn hoedanigheid van voorzitter van het PVC worden gepresenteerd.

In Helsinki besloot de Europese Raad binnen de Raad nieuwe permanente politieke en militaire instanties in te stellen die de EU in staat stellen zich te kwijten van haar verantwoordelijkheden voor het hele pakket van in het EU-Verdrag omschreven conflictpreventie- en crisisbeheersingstaken, de Petersbergtaken.

Overeenkomstig het verslag van Helsinki bestaat het binnen de Raad ingestelde Militair Comité van de Europese Unie (EUMC) uit de Chefs Defensiestaven (CDS) die vertegenwoordigd worden door hun militaire vertegenwoordigers (MILREP's). Het EUMC vergadert op het niveau van de CDS'en indien en wanneer nodig. Het EUMC verstrekt militair advies, doet aanbevelingen aan het Politiek en Veiligheidscomité (PVC) en geeft militaire leiding aan de Militaire Staf van de Europese Unie (EUMS). De voorzitter van het EUMC (CEUMC) woont de Raadszittingen bij wanneer besluiten met gevolgen op defensiegebied moeten worden genomen.

Het EUMC is de hoogste binnen de Raad ingestelde militaire instantie.

Het mandaat van het EUMC luidt als volgt.

Het EUMC heeft tot opdracht militair advies te verstrekken en aanbevelingen te doen aan het PVC inzake alle militaire aangelegenheden binnen de EU. Het EUMC oefent de militaire leiding uit over alle militaire activiteiten binnen EU-verband.

Het EUMC is de bron van militair advies op basis van consensus.

Het EUMC is het forum voor militair overleg en militaire samenwerking tussen de lidstaten van de EU op het gebied van conflictpreventie en crisisbeheersing.

Het EUMC verstrekt militair advies en doet aanbevelingen aan het PVC, op verzoek hiervan of op eigen initiatief, en binnen de door het PVC verstrekte richtlijnen, in het bijzonder met betrekking tot de:

a) In crisisbeheersingssituaties

Op verzoek van het PVC doet het EUMC een initieel richtsnoer aan de directeur-generaal van de EUMS (DGEUMS) uitgaan, met het oog op de opstelling en voorlegging van strategische militaire opties.

Het EUMC evalueert de door de EUMS ontwikkelde strategische militaire opties en zendt die samen met zijn evaluatie en militair advies door aan het PVC.

Op basis van de door de Raad gekozen militaire optie geeft het EUMC opdracht tot een initiële planningsrichtlijn voor de operationele commandant.

Op basis van de evaluatie van de EUMS verstrekt het EUMC advies en doet het aanbevelingen aan het PVC over:

Het EUMC begeleidt de correcte uitvoering van militaire operaties die plaatsvinden onder de verantwoordelijkheid van de operationele commandant.

Het EUMC heeft een vaste voorzitter wiens verantwoordelijkheden hierna worden beschreven.

De CEUMC is een benoemde viersterrenvlag- of opperofficier, bij voorkeur een voormalig Chef Defensiestaf van een EU-lidstaat.

Hij wordt volgens goedgekeurde procedures gekozen door de CDS'en van de lidstaten en wordt door de Raad benoemd op aanbeveling van het EUMC dat daartoe bijeenkomt op CDS-niveau.

Hij ontleent zijn gezag aan het EUMC, waaraan hij verantwoording verschuldigd is. In zijn internationale hoedanigheid vertegenwoordigt de CEUMC het EUMC in het PVC en de Raad, naar gelang van het geval.

Als voorzitter van het EUMC:

De CEUMC wordt ondersteund door zijn persoonlijke medewerkers en bijgestaan door de EUMS, met name wat betreft de administratieve ondersteuning binnen het secretariaat-generaal van de Raad.

Bij afwezigheid wordt de CEUMC vervangen door een van de volgende personen:

De tussen het EUMC en de militaire autoriteiten van de NAVO in te stellen betrekkingen worden omschreven in het document over permanente regelingen tussen de EU en de NAVO. De betrekkingen tussen het EUMC en Europese NAVO-leden die geen EU-lidstaten zijn en andere kandidaat-lidstaten van de EU, worden omschreven in het document over de betrekkingen van de EU met derde landen.

Het EUMC wordt ondersteund door een militaire werkgroep (EUMCWG), door de EUMS en door andere afdelingen en diensten, naar gelang van het geval.

_______________

b) Aanvullende functies tijdens operaties

- Hij werkt onder de militaire leiding van het EUMC waaraan hij verantwoording aflegt.

In Helsinki werd het volgende overeengekomen:

In Feira werden de volgende richtsnoeren overeengekomen:

Op grond van hetgeen in Helsinki en Feira is overeengekomen, zullen de regelingen voor overleg in normale tijden op de volgende elementen berusten.

De frequentie van en de regelingen voor het overleg zijn afhankelijk van de behoeften en moeten zijn gebaseerd op pragmatisme en doeltreffendheid, met dien verstande dat er tijdens elk voorzitterschap ten minste twee vergaderingen worden gehouden in de samenstelling EU + 15, over EVDB-vraagstukken en de eventuele implicaties daarvan voor de betrokken landen. In dat kader worden er tijdens elk voorzitterschap ten minste twee vergaderingen gehouden met de zes Europese NAVO-leden die geen EU-lidstaten zijn (samenstelling EU + 6).

Tijdens elk voorzitterschap wordt er een ministeriële bijeenkomst met de 15 en de 6 gehouden.

Het PVC zal een vooraanstaande rol vervullen bij de uitvoering van dit schema, waarin ook plaats is ingeruimd voor ten minste twee vergaderingen op het niveau van de vertegenwoordigers in het Militair Comité, en voor uitwisselingen op het niveau van de militaire deskundigen (met name voor de uitwerking van de vermogensdoelstellingen) die zullen blijven plaatsvinden om Europese NAVO-landen die geen EU-lidstaten zijn en andere kandidaat-lidstaten van de EU in staat te stellen aan de verbetering van de Europese militaire vermogens bij te dragen; er kunnen deskundigenvergaderingen worden belegd in verband met andere onderwerpen dan vermogens, zoals bijvoorbeeld, in crisistijd, de informatieverstrekking inzake de overwogen strategische opties.

Die vergaderingen zullen een aanvulling vormen op de vergaderingen die in het kader van de versterkte politieke dialoog over GBVB-aangelegenheden worden gehouden.

Het gaat hier om een indicatief vergaderschema. Er kunnen extra vergaderingen worden gehouden indien de omstandigheden dat vereisen. Elk voorzitterschap zal het geplande halfjaarlijkse vergaderrooster en de agenda's voor de betrokken vergaderingen meedelen. Ook de betrokken staten zullen voorstellen kunnen indienen.

Elk derde land zal desgewenst binnen zijn missie bij de EU een vertegenwoordiger kunnen aanwijzen voor het volgen van het EVDB en om als gesprekspartner in het PVC op te treden.

Om het gemakkelijker te maken derde landen die dat wensen, bij de militaire activiteiten van de Unie te betrekken, kunnen die landen een bij de militaire staf van de EU geaccrediteerde officier aanwijzen, die als contactpunt zal dienen. Er zullen tijdens elk voorzitterschap ten minste twee informatievergaderingen ten behoeve van die officieren van de 15 en de 6 worden gehouden; die vergaderingen kunnen bijvoorbeeld gaan over de wijze waarop de monitoring van crisissituaties zal worden behandeld. Voorts kunnen er specifieke verbindingsregelingen worden getroffen, met name voor de duur van de NAVO/EU-oefeningen. Die regelingen zullen uitermate belangrijk zijn voor de rol van de 15 en de 6 in de ontwikkeling van de militaire vermogens die de EU voor door haar geleide operaties ter beschikking staan.

Zodra de Raad het concept van de operatie heeft goedgekeurd, rekening houdend met de resultaten van het overleg met de derde landen die aan de operatie zouden kunnen deelnemen, wordt deze landen formeel verzocht aan de operatie deel te nemen overeenkomstig de bepalingen van Helsinki die als volgt luiden:

De operationele planning zal voor een operatie waarvoor NAVO-middelen en -vermogens moeten worden ingezet, in de planningsorganen van het Bondgenootschap, of, voor een autonome operatie van de EU, in een van de Europese militaire staven op strategisch niveau plaatsvinden. Voor een operatie waarvoor een beroep wordt gedaan op NAVO-middelen, worden de Europese Bondgenoten die geen EU-lidstaten zijn, bij die planning betrokken overeenkomstig de in het kader van de NAVO vastgestelde regelingen. In geval van een autonome operatie waarvoor om hun deelname wordt verzocht, kunnen de kandidaat-lidstaten en de Europese Bondgenoten die geen EU-lidstaten zijn, bij de Europese militaire staven op strategisch niveau verbindingsofficieren plaatsen. Op deze wijze kan informatie worden uitgewisseld over de operationele planning en de overwogen bijdragen. De betrokken staten geven de EU een eerste indicatie van hun bijdrage. Deze zal nader worden gepreciseerd tijdens contacten met de operationele commandant, die wordt bijgestaan door de militaire staf van de EU.

Tijdens die contacten kan worden geconstateerd of de voorgestelde nationale bijdragen significant zijn en of ze beantwoorden aan de behoeften van de door de EU geleide operatie. De betrokken landen bevestigen het niveau en de kwaliteit van hun nationale bijdrage aan de conferentie over de onderlinge afstemming van toegezegde strijdkrachten (force generation conference), na afloop waarvan de operatie formeel wordt gestart en het Comité van contribuanten wordt ingesteld.

Het Comité van contribuanten vervult een essentiële rol bij de dagelijkse leiding en uitvoering van de operatie. Het is het voornaamste forum voor de bespreking van alle problemen in verband met de dagelijkse leiding en uitvoering voor wat betreft de maatregelen terzake van het PVC. Het beraad van het Comité van contribuanten vormt een positieve bijdrage aan dat van het PVC.

Daartoe:

- behandelt het de diverse vraagstukken in verband met het verloop van de militaire operatie, de aanwending van de strijdkrachten en alle vraagstukken in verband met de dagelijkse leiding en uitvoering die krachtens het door de operationele commandant ontvangen richtsnoer niet uitsluitend onder diens verantwoordelijkheid vallen;

- verstrekt het adviezen en aanbevelingen over de eventuele aanpassingen van de operationele planning, waaronder eventuele aanpassingen van de doelstellingen die van invloed kunnen zijn op de situatie van de strijdkrachten. Het spreekt zich uit over de planning van de beëindiging van de operatie en de terugtrekking van de strijdkrachten.

Doel van de betrekkingen tussen de EU en de NAVO is, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Helsinki, te zorgen voor doeltreffend overleg, samenwerking en transparantie inzake de adequate militaire respons op een crisis, en een doeltreffende beheersing van die crisis te waarborgen. De Europese Raad van Feira heeft besloten dat het overleg met de NAVO op de volgende grondslagen moet berusten.

In die geest zal, opdat het overleg en de samenwerking in kwestie in een heus strategisch partnerschap bij crisisbeheersing tot stand kan komen, de beslissingsautonomie van de NAVO en de EU ten volle in acht genomen worden.

Er zal tussen beide organisaties overleg en samenwerking worden ontwikkeld over veiligheids-, defensie- en crisisbeheersingsvraagstukken van gemeenschappelijk belang, teneinde de meest adequate militaire respons op een crisis en een efficiënte crisisbeheersing mogelijk te maken.

Over al die contacten en uitwisselingen zal regelmatig verslag worden uitgebracht aan respectievelijk het PVC en het Militair Comité van de EU (EUMC).

Tijdens de hele periode waarin de Europese Unie een operatie zonder NAVO-middelen leidt, of ingeval de NAVO een crisisbeheersingsoperatie leidt, houdt elk van de beide organisaties de andere op de hoogte van het algemene verloop van de operatie.

De Europese Unie zal gegarandeerde ( 12) en permanente toegang hebben tot de planningsvermogens van de NAVO:

Die toegang zal worden gegarandeerd onder de volgende voorwaarden:

De voorafgaande aanwijzing van de collectieve middelen en vermogens van het Bondgenootschap die voor door de EU geleide operaties kunnen worden aangewend, zal worden verricht door de deskundigen van zowel de EU als het Bondgenootschap en zal worden bekrachtigd door een vergadering van de Militaire Comités van beide organisaties, teneinde te worden goedgekeurd volgens de procedures van elk van beide organisaties.

Indien de EU overweegt een diepgaande studie te maken van een strategische optie waarbij een beroep wordt gedaan op de middelen en -vermogens van de NAVO, stelt het PVC de Noord-Atlantische Raad daarvan in kennis.

Indien voor een operatie van de EU een beroep wordt gedaan op de middelen en vermogens van de NAVO, en er worden aan de Europese Unie aldus tevoren aangewezen middelen en vermogens ter beschikking gesteld, zal de volgende procedure worden ingesteld:

- de Israëlische eerste minister en de president van de Palestijnse autoriteit zich persoonlijk engageren;

- de verbintenissen die zij in Sharm-el-Sheikh en Gaza zijn aangegaan, onmiddellijk en volledig worden uitgevoerd;

- beide partijen concrete gebaren stellen, waaronder het afzien van geweld en, wat Israël betreft, de kwestie van de nederzettingen;

- er vertrouwenwekkende maatregelen worden genomen;

- een begin wordt gemaakt met de werkzaamheden ter plaatse van de Commissie voor de vaststelling van de feiten, waarin de Europese Unie wordt vertegenwoordigd door de heer Solana, secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger voor het GBVB;

- een akkoord wordt bereikt over een waarnemersmissie.

• Strategisch document voor de uitbreiding, Verslag over de door elk van de kandidaat-lidstaten op weg naar de toetreding geboekte voortgang

• Verslag van de SG/HV en de Commissie met concrete aanbevelingen over een coherenter en effectiever optreden van de Europese Unie op het gebied van de conflictpreventie

(14088/00)

• Voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2001

• Aanbeveling van de Commissie voor aanbevelingen van de Raad inzake de uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten

(14115/00)

• Voortgangsverslag van de Groep op hoog niveau sociale bescherming over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité inzake de ontwikkeling van de sociale bescherming op de lange termijn : veilige en houdbare pensioenen

• Verslag van de Raad (ECOFIN) over de herziening van communautaire financiële instrumenten voor bedrijven

• Verslag aan de Raad (ECOFIN) betreffende "structurele indicatoren: een instrument voor beter structureel beleid"

• Verslag van de Raad over de uitvoering van de gemeenschappelijke strategie ten aanzien van Oekraïne

• Verklaring over de specifieke kenmerken van de sport en de maatschappelijke functie daarvan in Europa, waarmee bij de uitvoering van het gemeenschappelijk beleid rekening moet worden gehouden

• Verslag van het voorzitterschap en het secretariaat-generaal van de Raad over de verbetering van de efficiëntie van de medebeslissingsprocedure

(13316/1/00 REV 1, 14144/00)

• Resolutie van de Raad betreffende de toepassing van nationale stelsels voor het vaststellen van de boekenprijs

(13981/00)

• Resolutie van de Raad over de nationale steun voor de film- en de audiovisuele sector

(13980/00 + COR 1 (s), COR 2 (p), COR 3 (f), COR 4 (d,dk,es,fin))

• Werkdocument van de Commissie over art. 299, lid 2, strategie voor de duurzame ontwikkeling van de ultraperifere regio's (UPR)

(7072/00, SEC(2000) 2192)

Footnotes:

( 1) Resolutie van de Raad van 17 december 1999 "Op naar het nieuwe millennium": ontwikkeling van nieuwe werkwijzen voor de Europese samenwerking op het gebied van onderwijs en opleiding (PB C 8 van 12.1.2000, blz. 6.).

( 2) De Petersbergtaken omvatten humanitaire en reddingsopdrachten, vredeshandhavingsopdrachten en opdrachten van strijdkrachten op het gebied van crisisbeheersing, met inbegrip van het tot stand brengen van vrede (artikel 17, lid 2, VEU).

( 3) Denemarken memoreerde Protocol nr. 5 bij het Verdrag van Amsterdam.

( 4) C3: command, control and communications (bevelvoering, controle en communicaties).

( 5) Defence Capabilities Initiative: initiatief betreffende de defensievermogens.

( 6) Voorlopige definities:

( 7) Groep Beleidscoördinatie van de NAVO.

( 8) Politiek-Militaire Groep.

( 9) Plaatsvervangend geallieerd opperbevelhebber Europa.

( 10) Eenheid voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing.

( 11) Directoraat-generaal Buitenlandse betrekkingen.

( 12) Zonder toestemming per geval door de NAVO.