Tá pacáiste cuimsitheach airgeadais dar luach €1.8 trilliún i bpraghsanna 2018 curtha le chéile ag an Aontas. Is chun iarmhairtí socheacnamaíocha phaindéim COVID-19 a ghleic agus chun aghaidh a thabhairt ar thosaíochtaí fadtéarmacha an Aontais sna blianta amach romhainn an pacáiste sin. Sa phacáiste sin, tá:
- €1 074.3 billiún chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI)
- €750 billiún Ionstraim téarnaimh urghnách, Next Generation EU (NGEU)
€1.8 trilliún
cistí comhcheangailte CAI agus NGEU
Beidh an pacáiste ina chuidiú chun an tAontas a athrú ó bhonn trí thacú leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus leis an gclaochlú digiteach, agus trí fheabhas a chur ar an athléimneacht.
Is i bpraghsanna 2018 atá na suimeanna uile a chuirtear i láthair ar an leathanach seo.
Next Generation EU
Teastóidh infheistíocht ollmhór phoiblí agus phríobháideach ar an leibhéal Eorpach ón bplean don téarnamh Eorpach chun poist a chruthú agus chun an damáiste a rinne paindéim COVID-19 a dheisiú agus ag an am céanna tacú le tosaíochtaí glasa agus digiteacha an Aontais.
Ionas na hacmhainní riachtanacha a thabhairt don Aontas chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le paindéim COVID-19, údarófar don Choimisiún €750 billiún a fháil ar iasacht ar na margaí caipitil thar ceann an Aontais.
€750 billiún
Next Generation EU (NGEU) Ionstraim Théarnaimh AE
Leis an ionstraim téarnaimh Next Generation EU, beifear in ann na cistí sin a aistriú chuig cláir an Aontais mar seo a leanas:
- An tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta: €672.5 billiún (iasachtaí: €360 billiún, deontais: €312.5 billiún)
- REACT-EU: €47.5 billiún
- Fís Eorpach: €5 bhilliún
- InvestEU: €5.6 billiún
- Forbairt Tuaithe: €7.5 billiún
- An Ciste um Aistriú Cóir: €10 mbilliún
- RescEU: €1.9 billiún
An creat airgeadais ilbhliantúil
Cumhdófar an tréimhse ó 2021 go 2027 leis an gcreat airgeadais ilbhliantúil (CAI). Faoin gcéad CAI eile, díreoidh cistiú ón Aontas arís eile ar thosaíochtaí nua agus treisithe i réimsí beartais an Aontais, lena n-áirítear an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach. Leanfaidh an beartas comhtháthaithe agus an comhbheartas talmhaíochta de chistiú suntasach a fháil agus déanfar iad a nuachóiriú chun a áirithiú gur fearr a rannchuideoidh siad le téarnamh eacnamaíoch na hEorpa agus le cuspóirí glasa agus digiteacha an Aontais.
€1 074.3 billiún
Creat airgeadais ilbhliantúil 2021-2027
Cumhdófar na réimsí caiteachais seo a leanas le CAI:
- an margadh aonair, nuálaíocht agus cúrsaí digiteacha: €132.8 billiún
- comhtháthú, athléimneacht agus luachanna: €377.8 billiún
- acmhainní nádúrtha agus an comhshaol: €356.4 billiún
- imirce agus bainistiú teorainneacha: €22.7 billiún
- slándáil agus cosaint: €13.2 billiún
- an chomharsanacht agus an domhan: €98.4 billiún
- an riarachán poiblí Eorpach: €73.1 billiún
Gníomhú ar son na haeráide
Beidh an caiteachas faoi CAI agus faoin Next Generation EU ag teacht leis an méid seo a leanas:
- Sprioc an Aontais maidir le haeráidneodracht faoi 2050
- Spriocanna aeráide an Aontais do 2030
- Comhaontú Pháras
Díreoidh 30% de chaiteachas iomlán CAI agus Next Generation EU ar thionscadail a bhaineann leis an aeráid.
30%
de chaiteachas iomlán an Aontais chun díriú ar thionscadail a bhaineann leis an aeráid
Solúbthacht
Chun go bhféadfar caiteachas sonrach gan choinne a mhaoiniú, nach bhféadfaí a mhaoiniú ar aon bhealach eile, táthar tar éis Ionstraim Corrlaigh Aonair (SMI) a bhunú. Socrófar uasteorainn bhliantúil na hionstraime ag €772 mhilliún (praghsanna 2018).
Déanfaidh trí ionstraim speisialta téamacha acmhainní breise airgeadais a chur ar fáil le haghaidh teagmhais shonracha gan choinne:
-
Cúlchiste Coigeartaithe Brexit chun tacú leis na Ballstáit agus na hearnálacha eacnamaíocha is mó a bheidh buailte le Brexit (€5 bhilliún)
-
An Ciste Eorpach um Choigeartú don Domhandú chun tacú le hoibrithe a chailleann a bpost i dteagmhais athstruchtúraithe atá nasctha leis an domhandú (€186 billiún sa bhliain)
-
An Cúlchiste um Dhlúthpháirtíocht agus Cabhair Éigeandála chun freagairt ar chásanna éigeandála a eascraíonn as tubaistí móra sna Ballstáit agus sna tíortha aontachais, agus chun freagairt thapa a thabhairt ar riachtanais éigeandála shonracha laistigh den Aontas nó i dtríú tíortha (€1.2 billiún sa bhliain)
Ioncam an Aontais: acmhainní dílse
Cinneadh maidir le hacmhainní dílse
An 14 Nollaig 2020, ghlac an Chomhairle an cinneadh maidir le hacmhainní dílse, ina sainítear an chaoi a mhaoineofar buiséad an Aontais. Ionas go dtiocfadh an cinneadh i bhfeidhm, níor mhór do gach ceann de na 27 mBallstát é a fhormheas i gcomhréir lena gceanglais bhunreachtúla féin. Beidh feidhm aisghníomhach aige ón 1 Eanáir 2021.
Uasteorainneacha
Ón 1 Eanáir 2021, socraítear uasteorainneacha na n-acmhainní dílse a leanas don Aontas:
- le haghaidh íocaíochtaí: 1.40 % de OIN na mBallstát uile
- le haghaidh gealltanas: 1.46 % de OIN na mBallstát uile
Ar bhonn eisceachtúil agus ar bhonn sealadach, ardófar uasteorainn na n-acmhainní dílse faoi 0.6 pointe céatadáin breise chun cumhdach a thabhairt ar na dliteanais uile sin de chuid an Aontais a eascraíonn as an iasacht dá bhforáiltear chun iarracht aisghabhála NGEU a mhaoiniú, go dtí go mbeidh na cistí go léir a fuarthas ar iasacht aisíoctha.
Foinsí ioncaim
Ón 1 Eanáir 2021, tá acmhainn dhílis nua , atá bunaithe ar dhramhaíl ó phacáistíocht phlaisteach neamh-athchúrsáilte, curtha ar bun. Beidh an acmhainn sin ina dreasacht ag na Ballstáit tomhaltas plaisteach aonúsáide a laghdú, athchúrsáil a chothú agus borradh a chur faoin ngeilleagar ciorclach i gcomhréir leis na cuspóirí atá i mbeartas comhshaoil an Aontais.
Déanfar an tobhach nua a ríomh ar bhonn mheáchan na dramhaíola ó phacáistíocht phlaisteach neamh-athchúrsáilte i ngach Ballstát, le glaoráta EUR 0.80 in aghaidh an chileagraim. Beidh sásra san acmhainn sin chun tionchar ró-chúlchéimnitheach ar rannchuidithe náisiúnta a sheachaint.
Ina theannta sin, oibreoidh an tAontas chun acmhainní dílse nua eile a thabhairt isteach sna blianta amach romhainn.
Beidh na foinsí nua airgeadais sin ina mbreis ar na hacmhainní dílse atá ann cheana:
- acmhainní dílse traidisiúnta: dleachtanna custaim agus tobhaigh siúcra den chuid is mó (coimeádfaidh na Ballstáit, mar chostais bhailiúcháin, 25 % de na méideanna a bhaileofar)
- Acmhainn dhílis bunaithe ar CBL: beidh feidhm ag ráta aonfhoirmeach 0.3 % maidir le bonn cánach breisluacha gach Ballstáit, agus déanfar an bonn CBL inchánach a uasteorannú ag 50 % de OIN i gcás gach tíre (déanfar an mhodheolaíocht a shimpliú)
- Acmhainn dhílis OIN-bhunaithe: mar thoradh ar ráta aonfhoirmeach a bhfuil feidhm aige maidir le hollioncam náisiúnta na mBallstát, déantar an ráta seo a choigeartú gach bliain chun an t-ioncam agus an caiteachas a chothromú (gan athrú)
Lacáistí
Don tréimhse 2021-2027, le ceartúcháin chnapshuime, laghdófar an ranníocaíocht bhliantúil bunaithe ar Ollioncam Náisiúnta i gcás na Danmhairge, na Gearmáine, na hÍsiltíre, na hOstaire agus na Sualainne.
An sásra nua um choinníollacht bhuiséadach
De bhun rialachán nua, cuirtear i bhfeidhm an rud ar a dtugtar “córas ginearálta coinníollachta” chun buiséad an Aontais a chosaint. Beidh feidhm aige sin i gcás ina suitear go ndéanann sáruithe ar phrionsabail an smachta reachta i mBallstát difear do bhainistíocht fhónta airgeadais bhuiséad an Aontais nó do chosaint leasanna airgeadais an Aontais ar bhealach sách díreach nó go bhfuil baol mór ann go ndéanfadh sé amhlaidh.
Buiséad an Aontais: treoirphlean don todhchaí
D'athraigh buiséad an Aontais riamh de réir riachtanais an Aontais, ag freagairt ar chúrsaí polaitiúla, sóisialta agus eacnamaíocha. Tá scéal an-spéisiúil ag baint leis an mbuiséad, mar a d'fhás sé, mar a múnlaíodh é, comhréiteach nuair ba ghá agus fís don todhchaí le chéile. Is scéal é faoin gclaochlú san Eoraip agus faoin tionchar dearfach atá aige ar shaol na milliún duine. Bí ar an eolas faoin stair agus na scéalta a mhíníonn conas a oibríonn buiséad fadtéarmach an Aontais don Eoraip.
Cláir earnálacha 2021-2027
Is é an buiséad fadtéarmach is creat don chistiú a dhéanfar ar ionann agus 40 clár caiteachais de chuid an Aontais ar feadh seacht mbliana. Táthar ag súil go nglacfar an chuid is mó de chláir earnálacha cistiúcháin an Aontais go luath in 2021 agus beidh feidhm leo go haisghníomhach ó thús 2021.
Seo roinnt samplaí de chláir nua agus de chláir threisithe faoi CAI 2021-2027.
Chun tacú leis an aistriú digiteach, tá clár cistiúcháin nua, an Eoraip Dhigiteach, á bhunú chun soláthar céimneach ar mhórscála agus glacadh teicneolaíochtaí digiteacha tábhachtacha, amhail feidhmchláir intleachta saorga agus uirlisí cibearshlándála úrscothacha a chur chun cinn. Cuirfear go mór leis an gcistiú a fhaigheann snáithe digiteach na Saoráide um Chónascadh na hEorpa freisin.
Beidh clár nua EU4Health ina bhunús láidir do ghníomhaíocht an Aontais i réimse na sláinte bunaithe ar na ceachtanna a foghlaimíodh le linn phaindéim COVID-19.
I réimse an taighde agus na nuálaíochta, bainfidh an clár Fís Eorpach leas as méadú suntasach a luaithe a bheidh cistiú ar bhonn ionstraim théarnaimh an Aontais ar fáil.
I réimse an spáis, táclár spáis lán-chomhtháiteá chur chun cinn ag an Aontas, clár ina dtugtar le chéile gníomhaíochtaí uile an Aontais. Agus éifeachtúlacht á feabhsú aige, cuideoidh sé le seirbhísí nua spáis a chur ar fáil a rachaidh chun tairbhe do shaoránaigh agus do ghnólachtaí an Aontais.
Chun tacú leis na réigiúin is leochailí atá dian ar charbón san aistriú chuig geilleagar atá aeráidneodrach, cruthófar Ciste um Aistriú Cóir. Gheobhaidh sé cistiú faoin gcéad bhuiséad fadtéarmach eile agus faoi ionstraim théarnaimh an Aontais Eorpaigh.
Neartófar freisin cláir do dhaoine óga, amhail Erasmus+ agus an Cór Dlúthpháirtíochta Eorpach, agus meastar go méadóidh clár Erasmus+ líon na rannpháirtithe faoi thrí le linn an chreata airgeadais ilbhliantúil nua.
Atreisíodh an tacaíocht don imirce agus don bhainistiú teorainneacha go mór freisin, lena n-áirítear suas le 10 000 garda teorann a bheidh ar fáil don Ghníomhaireacht Eorpach um an nGarda Teorann agus Cósta faoi 2027.
I réimse na slándála agus na cosanta, bunaíodh Ciste Eorpach Cosanta nua chun iomaíochas, éifeachtúlacht agus cumas nuálaíochta bhonn cosanta, teicneolaíoch agus tionsclaíoch an Aontais a chur chun cinn.